Nieuwsarchief december Onderzoek Centraal Fonds naar functioneren Raden van Toezicht van woningcorporaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsarchief 2003. 19 december 2003. Onderzoek Centraal Fonds naar functioneren Raden van Toezicht van woningcorporaties"

Transcriptie

1 Nieuwsarchief december 2003 Onderzoek Centraal Fonds naar functioneren Raden van Toezicht van woningcorporaties Het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting deed onderzoek naar het functioneren van Raden van Toezicht van woningcorporaties. Hiermee wil ze inzicht krijgen in het functioneren van Raden en de factoren die daarop van invloed zijn. Het Fonds onderzocht negentien corporaties en sprak daar met voorzitters en Raadsleden. De uitkomsten van het onderzoek zijn verwoord in het rapport Tussen regels en opvattingen. Volkshuisvesting Een aantal opmerkelijke conclusies kwam naar voren. Zo voelen de meeste toezichthouders zich maar beperkt verantwoordelijk voor volkshuisvestelijke doelen. Ze zien dit meer als taak van de directeur/bestuurder, terwijl ze zichzelf vooral richten op de financiële continuïteit. Het Fonds vindt een debat over de omvang en de aard van de verantwoordelijkheid van interne toezichthouders bij corporaties daarom zinvol. Positief is dat toezichthouders steeds meer aandacht hebben voor maatschappelijk rendement. Kennis Het ontbreekt veel onderzochte toezichthouders aan actuele volkshuisvestelijke kennis. Velen geven aan dat ze zich vooral focussen op financiële risicobeheersing. Verdieping en actualisering van volkshuisvestelijk inzicht vindt slechts incidenteel plaats. Het Centraal Fonds is van mening dat toezichthouders juist ook verantwoordelijk zijn voor het strategisch volkshuisvestelijk beleid en het realiseren van sociale en maatschappelijke doelen. Deze verantwoordelijkheid stelt eisen aan de deskundigheid van commissarissen, de samenstelling van de Raad van Toezicht en de inhoud van de informatievoorziening. Zelfevaluatie Raden van Toezicht moeten kritisch naar zichzelf kijken. Toch ontbreekt het de meeste onderzochte Raden van Toezicht aan degelijke zelfevaluatie. Veel interne evaluaties leveren geen noemenswaardige resultaten op. Het ontbreekt vaak aan externe input (geen spiegel). Volgens het Fonds kunnen toezichthouders hun professionaliteit en integriteit bevorderen door onder andere visitatie, externe begeleiding en een format voor zelfevaluatie met vaste onderwerpen, die in het jaarverslag van de corporatie terugkeren. Een andere optie is het oordeel van het bestuur over het functioneren van de Raad. Fusies Ook bij fusies valt het een en ander op te merken over de onderzochte Raden van Toezicht. Zo zijn volkshuisvestelijke doelstellingen tijdens een fusie nauwelijks bepalend bij de samenstelling van de (nieuwe) Raad. Bovendien is de samenstelling na een fusie vaak verre van ideaal en zijn de Raden vaak te groot. Vervolgens komt de definitieve samenstelling niet tot stand door het uitzetten van vacatures, maar door (versneld) aftreden. Vrijwel nergens vindt een open en volledige toetsing aan actuele profielschetsen plaats. Het Fonds vindt dat commissarissen moeten beseffen dat een fusie betekent dat ze hun zetel binnen afzienbare tijd moeten opgeven. Het laatste aandachtspunt uit het onderzoek betreft het toetsingskader dat toezichthouders gebruiken bij zowel het bepalen van hun eigen verantwoordelijk en taakuitoefening als bij het verschaffen van duidelijkheid aan het bestuur over de

2 kaders waarbinnen het bestuur moet opereren en wordt beoordeeld. Dergelijke toetsingskaders ontbreken vaak bij Raden van Toezicht. Discussie Het Centraal Fonds is van mening dat bevordering van professionaliteit van het interne toezicht vanuit de sector zelf moet komen. Nieuwe regels zijn niet zinvol. Het Fonds verwacht veel meer effect van bewustwording en debat binnen de sector zelf. Een belangrijke ontwikkeling hierbij noemt ze de oprichting van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW). Het VTW draagt bij aan de professionaliteit van toezichthouders, onder andere door kennisuitwisseling. De bevindingen uit het onderzoek zijn voorgelegd aan een aantal deskundigen op het gebied van corporate governance, aan Aedes en aan de VTW. Het Fonds vindt dat de bevindingen zich bij uitstek lenen om opgenomen te worden in het werkprogramma van Aedes en de VTW. Klik hier voor het volledige rapport

3 16 december 2003 Misverstanden over visitaties 1. Visitatie is duur. Het kost minstens ,-. De kosten van een visitatie zijn vanaf De kosten verschillen per corporatie en hangen af van het profiel van de corporatie. Zo bepaalt de grootte, samenstelling en spreiding van het bezit en de complexiteit van de (beleids)problematiek de prijs. De kosten voor het visitatietraject zijn vanaf en kunnen oplopen tot circa ,-. De corporatie krijgt een offerte waarin de kosten staan genoemd. 2. Een visitatie duurt minimaal een jaar. Een visitatie duurt maximaal zes maanden. De corporatie besteedt zelf gemiddeld twee maanden aan het schrijven van de Zelfevaluatie en besteedt hier ongeveer zestig tot tachtig uur aan. Vervolgens gaat de visitatiecommissie in gesprek met interne stakeholders, zoals het bestuur, de Raad van Commissarissen en een aantal medewerkers, maar zeker ook met externe relaties, zoals huurdersvereniging, zorginstellingen en de gemeente. In een eindrapport doet de commissie verslag van de gesprekken en doet ze aanbevelingen tot verbetering. Daarna is de corporatie aan zet om de verbeteringen door te voeren. 3. Grote corporaties hebben visitatie niet nodig. Grote corporaties doen niet automatisch de goede dingen goed. Jezelf de spiegel voor laten houden door een objectieve visitatiecommissie is ook voor grote corporaties van belang. Bovendien opereert iedere corporatie in een lokale omgeving, waarbij ze te maken hebben met externe stakeholders. Het consulteren van die stakeholders over de eigen organisatie, het beleid en maatschappelijk rendement zorgt voor draagvlak in de lokale omgeving. Bij (zeer) grote corporaties kan de visitatie eventueel worden gesplitst in meerdere delen. Gurbe Helbig, directeur van deltawonen in Zwolle (circa vhe s): We hebben een aantal fusies achter de rug en zijn nog steeds in wording en beweging. Juist tijdens deze roerige tijden kozen we voor visitatie, niet pas daarna. We wilden ervan leren en dat hebben we gedaan. We hadden het idee dat we het allemaal prima weten, maar uit de resultaten blijkt dat niet helemaal het geval. In het visitatierapport staat een aantal concrete conclusies over onze beleidscontrolcyclus. De commissie concludeert dat we af en toe keuzes maken die niet altijd tot uitvoering leiden. Hier moeten we dus bewuster mee omgaan. 4. Visitatie is te ingewikkeld voor kleine corporaties Bij een (zeer) kleine corporatie met een gering woningbezit en geringe beleidsproblematiek is een visitatie beperkter van omvang. De corporatie schrijft wel een zelfevaluatie maar er kan met een kleinere hoeveelheid visitatiegesprekken en met een kleinere commissie worden volstaan. De visitatiecommissie geeft inzicht in de wijze waarop keuzes van de corporatie tot stand zijn gekomen. De commissie geeft aanbevelingen waarmee de corporatie verbeteringen kan doorvoeren. Een visitatie draagt bij aan de professionalisering. Coen Hamers, directeur van Stichting Woonmaatschappij Dinkelborgh (circa vhe s) over de visitatie: Vooral de zelfevaluatie bleek bij ons een groot succes. Al onze medewerkers hebben eraan meegewerkt. Dit terwijl aanvankelijk iedereen aangaf hier weinig tijd voor te hebben. Achteraf kan ik zeggen dat het schrijven van

4 de zelfevaluatie sterk heeft bijgedragen aan het gevoel samen ergens voor te staan. Volgend jaar houden we ons die spiegel dus gewoon opnieuw voor. 5. Je hebt niets aan de visitatierapporten. In het visitatierapport doet de commissie verslag van de gesprekken die ze voerde en doet ze aanbevelingen tot verbetering. In het rapport leest de corporatie de objectieve analyse van de zelfevaluatie en de uitkomsten van de gesprekken met haar stakeholders. Bovendien doet de commissie aanbevelingen ter verbetering. Alle rapporten kennen hetzelfde stramien, maar zijn een product op maat. Ze beschrijven de sterke en minder sterke punten van de gevisiteerde corporatie, zoals blijkt uit het visitatietraject. Naast het openbare visitatierapport is er een vertrouwelijke visitatiebrief. De visitatiecommissie bespreekt deze documenten in een eindgesprek met directie en/of bestuur van de corporatie, eventueel aangevuld met managementteam en/of Raad van Toezicht. De gevisiteerde corporatie verspreidt in ieder geval het visitatierapport onder de stakeholders die betrokken zijn bij de visitatie. Wim Nolden, directeur Woningstichting Hoogkerk in Groningen: We hebben verschrikkelijk veel van de visitatie geleerd. Aan de ene kant bevestigen de uitkomsten en aanbevelingen onze eigen verwachtingen, terwijl we aan de andere kant blij verrast zijn dat onze omgeving veel waardering heeft voor wat we doen. Mede hierdoor zijn we weer wat rechter op gaan zitten. 6. De visitatiecommissie doet maar wat. Het visitatietraject ziet er voor iedere corporatie hetzelfde uit. Visitatie kent vaste onderdelen en voldoet aan hoge kwaliteitseisen. Alle corporaties beginnen met het schrijven van de Zelfevaluatie. Hiervoor krijgen de corporaties een format van vragen over het beleidsproces, de bedrijfsprocessen en de maatschappelijke prestaties. Aan de hand van de Zelfevaluatie gaat de visitatiecommissie de gesprekken met de corporatie en de stakeholders voeren. Iedere visitatie wordt afgerond met de oplevering van het visitatierapport en de vertrouwelijke visitatiebrief. De commissie licht haar bevindingen toe in het eindgesprek met de corporatie. De wijze waarop een visitatie in zijn werk gaat heeft Raeflex vastgelegd in het Protocol Visitatie. Het protocol schetst het kader, waarbinnen het volledige traject plaatsvindt. Uiteraard verschilt de inhoud van de visitatie per corporatie. Iedere corporatie heeft een unieke situatie en daarom is iedere visitatie ook uniek. De directeur van de corporatie swl Leerdam, Tjapko van Dalen: Het was bijzonder nuttig om alle wezensvragen van onze corporatie weer eens goed door te nemen. Alle onze onderliggende keuzes waar we niet dagelijks bij stil staan, kwamen aan de orde. Het ging om vragen als: wie beschouwen wij als onze klanten en waarom werken we op onze manier? Als inwerkperiode voor de nieuwe managers was dit bijzonder intensief, maar iedereen was hierdoor meteen 'helemaal bij de les'. Het brengt de interne discussie op een goede manier op gang. 7. De corporatie kan haar eigen visitatiecommissie samenstellen. Raeflex stelt voor iedere visitatie een commissie samen. Ze houdt hierbij rekening met de situatie van de corporatie en baseert haar keuze op het intakegesprek en de verstrekte gegevens van de corporatie. Op basis hiervan brengt Raeflex offerte uit. De omvang van een visitatiecommissie bestaat uit minimaal twee visitatoren (voorzitter en algemeen commissielid) en een secretaris, tot maximaal zes visitatoren (voorzitter en vijf algemene leden) en een secretaris. Raeflex stelt de commissies zodanig samen dat er altijd een mix van deskundigheden aanwezig is op onder andere bedrijfskundig, financieel en volkshuisvestelijk gebied. De visitatoren hebben zowel ervaring in de corporatiebranche, als buiten de branche.

5 De wethouder Ruimtelijke Ordening van de gemeente Zwolle, de heer Van Dooremolen, was een van de stakeholders die de visitatiecommissie van deltawonen in Zwolle op bezoek kreeg: D r zat veel kwaliteit aan tafel. Ze stelden goede vragen en brachten me zelfs op nieuwe ideeën.

6 25 november 2003 Startbijeenkomst visitatie Volksbelang Raamsdonksveer Volksbelang uit Raamsdonksveer is begonnen met het visitatietraject. Op 25 november zette het managementteam van Volksbelang onder begeleiding van Raeflex tijdens de startbijeenkomst het plan van aanpak voor de zelfevaluatie in de grondverf. Hier spraken we ook over de gesprekspartners voor de visitatiecommissie. De voorzitter van de visitatiecommissie is de heer Verhoef, zelfstandig interim- en projectmanager bij VMC Verhoef Management Consultancy BV. De gesprekken van de commissie met de stakeholders vinden in februari/maart volgend jaar plaats. De verwachting is dat het visitatietraject in april volgend jaar is afgerond.

7 6 november 2003 Raeflex workshop op Aedes-congres 'Hoe en waarom doet u wat?' Raeflex was op het Aedescongres op 6 november in stadion de Galgewaard in Utrecht duidelijk aanwezig. Ze hield een workshop met als thema "Waarom en hoe doet u wat u doet?" Er was grote belangstelling voor de workshop. Zoveel, dat er twee sessies gevuld waren. Ongeveer een uur lang bogen drie gastsprekers zich samen met de deelnemers (vooral corporatiedirecteuren, managers en leden van Raden van Toezicht) over de vraag hoe en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Zelfevaluatie dus. Zelfevaluatie vanuit de rol en het functioneren van de directeur en vanuit het perspectief van de organisatie. Ben je een 'loner' of zoek je actief feedback in je omgeving? Hier werd natuurlijk ook stilgestaan bij visitatie als instrument om je de spiegel voor te houden. 'Ken uzelf' De voorzitter van de Raad van Commissarissen van Raeflex, Henry Dix, opende de discussie door te stellen dat het bestaansrecht van een organisatie niet alleen afhangt van cijfers, maar dat immateriële waarde minstens even belangrijk is. Het oordeel van stakeholders over maatschappelijke prestaties van de corporatie, je reputatie, bepaalt je "license to operate" en daarmee de legitimatie van je organisatie. Volgens Dix is zelfevaluatie essentieel om een eerlijk beeld van je reputatie te krijgen: "Wantrouw jezelf het meest. Door te evalueren, formuleer je je eigen twijfels. Ga ook te rade in je omgeving. De spiegel laat soms heel iemand anders zien dan je zelf denkt". Coen Hamers, directeur van woonmaatschappij Dinkelborgh, was ook een van de sprekers. Dinkelborgh werd onlangs gevisiteerd door Raeflex. De corporatie koos er bewust voor eerst een ondernemingsplan te schrijven en zich pas daarna te laten visiteren. Volgens Hamers was het een echte eyeopener. Hamers zegt de uitkomsten van de visitatie goed te kunnen gebruiken bij de professionaliseringslag die de corporatie momenteel maakt. Ook Hanny Kunst was gastspreker. Zij is directeur van Standvast Wonen in Nijmegen en een van de visitatoren van Raeflex. Kunst geeft aan dat ze de mening van haar omgeving belangrijk vindt. Ze luistert eerst zowel intern als extern naar haar stakeholders, voordat ze beleid maakt. Al het gehoorde overwegende, neemt ze vervolgens een besluit. Visitatie is voor haar een logisch en waardevol instrument om onder meer het beleidsproces eens goed tegen het licht te houden. Zeg directeur, hoe doet u het? De gespreksleider Dick van Ginkel vroeg aan Hamers en Kunst of ze 'een eenzame directeur' zijn. Beide gaven ze aan zich niet eenzaam te voelen. Ze hebben voldoende mensen in hun omgeving waarmee ze 'sparren' en reflecteren. Dat doen ze het liefst met mensen van buiten de organisatie. De onder de deelnemers aanwezige Raad van Toezichtleden kregen de vraag of en hoe zij weten of het goed gaat met de directeur. Een toezichthouder uit het publiek gaf aan dat ze dit prima weet: "Ik voer twee keer per jaar een functioneringgesprek met de directeur." Uit de reacties bleek deze frequentie niet gebruikelijk, terwijl menig aanwezige vond dat het eigenlijk onontbeerlijk is. Diks voegde hieraan toe dat visitatie voor toezichthouders ook een uitstekend middel is om zicht te krijgen op het functioneren van de corporatie en de directeur. Managen van verwachtingen Van Ginkel 'speelde nog een spelletje' met de aanwezigen en vroeg ze te gaan staan. Aan de hand van een afvalrace bleek hun kennis van en omgang met stakeholders. Dit

8 leverde interessante resultaten op. Zo gaf iedereen aan te weten wie zijn stakeholders zijn, maar kent slechts de helft van de deelnemers het beleid van de eigen stakeholders. Ook de helft vermoedt dat hun stakeholders het beleid van de corporatie kennen, dit terwijl bijna alle aanwezigen regelmatig overleggen met hun stakeholders. Slechts twee van de aanwezigen bleven staan bij de vraag of ze hun stakeholders consulteren bij belangrijke beslissingen. Hoe dan ook, iedereen is het met elkaar eens: in het relatiebeheer met de omgeving gaat het vooral om het managen van de verwachtingen van stakeholders. Visitatie kan daarbij helpen

9 31 oktober 2003 Raeflex geeft inleiding bij management follow-up Op verzoek van de management follow-up verzorgde Raeflex op 31 oktober 2003 een inleiding over visitatie. Omdat de deelnemers vooral geïnteresseerd waren in praktijkervaringen, nodigden we Tjapko van Dalen, directeur van Stichting Wonen Leerdam, uit om te vertellen over zijn ervaringen met visitatie. De SWL meldde zich eind oktober 2002 aan voor een visitatie en ontving in maart van dit jaar het eindrapport. Van Dalen vertelde open over zijn ervaringen met visitatie, de kosten en opbrengsten. De aanwezigen hadden veel vragen. Zo was de tijd die een corporatie moet investeren in visitatie bij velen onduidelijk. Daarnaast was een aantal aanwezigen sceptisch over de toegevoegde waarde van visitatie en vroeg Van Dalen wat het traject zijn corporatie heeft opgeleverd. De directeur meldde dat de visitatie voor de SWL meer dan moeite waard was. De commissie kwam echt met goede verbeterpunten en inzichten. Sommige waren al bekend, sommige ook niet. Natuurlijk moet je als organisatie ook zelf tijd in de visitatie investeren, maar evalueren hoort eigenlijk een normale zaak te zijn, vertelde Van Dalen. Raeflex zelf vertelde tijdens de follow-up over het analysekader van visitatie; waar kijkt visitatie naar en hoe verloopt het traject? Ook hierbij hadden de deelnemers veel vragen. Bijvoorbeeld over de meerwaarde van visitatie ten opzichte van andere analyse- en meetsystemen. Uit de opmerkingen bleek bovendien dat velen waarde hechten aan vergelijkbare visitatierapporten. Ze zien visitatierapporten als mogelijk benchmarkinginstrument. Dat zou volgens hen een extra toegevoegde waarde van visitatie zijn.

10 18 september 2003 Presentatie Raeflex voor Stichting Sociale Verhuurders Noord-Kennemerland Op vrijdag 18 september gaf Raeflex een presentatie over visitatie aan Stichting Sociale Verhuurders Noord-Kennemerland (SVNK). Bij deze stichting zijn tien corporaties aangesloten, waarvan twee corporatiedirecteuren mee hebben gedaan aan de visitatiepilots. Beide corporatiedirecteuren waren erg enthousiast over het resultaat van de visitatie. Een van de gevisiteerde corporaties noemt visitatie een prettige en leervolle manier om de organisatie en beleid zowel intern als extern te toetsen. Aan het resultaat van een visitatietraject heb je echt wat. Om de investering hoef je het niet te laten. Vergelijk het eens met het geld dat je ieder jaar kwijt bent aan de accountant. Een visitatie doe je eens in de drie tot vijf jaar en levert veel meer interessante informatie op! Wilma de Water, directeur van Raeflex, vertelde tijdens de presentatie over het instrument visitatie en waarom het zo waardevol is voor corporaties. Ze legde uit wat visitatie bij het verbeteren van maatschappelijke rendement kan betekenen. De momenten waarop een visitatie interessant zijn, kwamen ook aan bod. Vlak na een roerige periode, bijvoorbeeld een fusie of reorganisatie, is zo n uitgelezen moment. Hier kan de corporatie visitatie uitstekend gebruiken als evaluatie-instrument. Maar visitatie levert ook interessante input voor het schrijven van een ondernemingsplan. Visitatie kan antwoord geven op de vraag wat de organisatie de komende tijd nu echt wil bereiken. Een boeiende discussie ontstond over de vraag wat een maatschappelijke onderneming precies is en hoe die zich hoort te gedragen. Vooral de vraag hoe je verantwoording aan je omgeving aflegt, leverde veel gespreksstof op. Een aantal corporaties gaf aan dat ze bijzonder veel verantwoording (moet) afleggen, terwijl andere verklaarden dat niemand ze echt aan de tand voelt over hun prestaties. Visitatie is een manier om van je omgeving te horen welke mate van verantwoording ze van je verwacht.

11 8 september 2003 Het jaarverslag van Raeflex, visitatie woningcorporaties, is beschikbaar Raeflex is in 2002 op initiatief van Aedes opgericht. Raeflex organiseert en faciliteert visitaties voor woningcorporaties.

12 12 mei 2003 Visitatierapport voor Woningstichting Hellendoorn Woningstichting Hellendoorn heeft als vierde corporatie het visitatierapport in ontvangst genomen, op 8 mei. De woningstichting is het visitatietraject ingegaan omdat zij behoefte had aan een kritische blik op haar eigen functioneren. Hellendoorn wil zelfgenoegzaamheid voorkomen door zich een spiegel voor te (laten) houden. Verder wil de corporatie met een visitatie haar eigen transparantie verbeteren. De uitkomsten van de visitatie worden gebruikt voor het ondernemingsplan en de Woonvisie die samen met de gemeente Hellendoorn opgesteld worden.

13 17 april 2003 Eerste workshop visitatie Raeflex en FHM Atrium Op 10 april is de eerste workshop van start gegaan gericht op commissarissen en directie van woningcorporaties over visitatie. Aanwezig waren de commissarissen en directeur/bestuurder van een viertal corporaties. Aan bod kwamen vragen als, hoe krijgt u als commissaris inzicht in de maatschappelijke prestaties van uw corporatie? Door wie wordt u geïnformeerd als commissaris over de maatschappelijke opgaven van uw corporatie? Op welke wijze kan visitatie bijdragen aan uw kennis over maatschappelijk functioneren van de corporatie? Kritische noten waren er ook. Enkele deelnemers vroegen zich af of een visitatierapport wel nieuws oplevert "wij weten wel waar onze zwakke punten zitten". En men vroeg zich af of in een kleine gemeente een visitatie niet te confronterend is. Door een goede presentatie van de uitkomsten kunnen dit soort nadelen worden opgevangen. De deelnemers concludeerden aan het eind van de workshop dat visitatie een goed instrument kan zijn voor het interne toezicht. "Je krijgt inzicht in de blinde vlekken, het houdt je scherp want buitenstaanders kijken met andere ogen naar je corporatie". Ook verwachten enkele aanwezigen dat het openbare visitatierapport een constructieve invloed heeft op de soms moeilijke relaties met stakeholders. De workshop wordt in het najaar herhaald.

14 9 april 2003 Visitatierapport voor Eemland Woningbouwvereniging Eemland uit Baarn heeft als derde corporatie een volledige visitatie doorlopen. Bart Noorderwier, voorzitter van de visitatiecommissie heeft op 1 april jl. het rapport aan directeur Hans van der Velden van Eemland overhandigd. "Als ijkpunt van ons tienjarig bestaan leek het me verstandig om eens in de Raeflexspiegel te kijken,"zegt van der Velden. "Het is goed als je organisatie zo tegen het licht wordt gehouden. Het rapport geeft niet alleen kritiek maar is een `tailor made' document dat ook suggesties en adviezen geeft en waarschuwt voor valkuilen".

15 4 april 2003 Veel interesse in visitatie Corporaties willen graag de tastbare resultaten zien van visitaties. Dat bleek tijdens een presentatie van Wilma de Water, directeur van Raeflex, stichting visitatie woningcorporaties op 2 april voor het Landelijk Contactteam Volkshuisvesting. Bijna alle aanwezigen toonden interesse in Raeflex en vroegen visitatierapporten op om zich er meer in te verdiepen. Het Landelijk Contactteam Volkshuisvesting bestaat uit veertien corporatiedirecteuren uit het gehele land die vier maal per jaar bij elkaar komen om te spreken over ontwikkelingen in de volkshuisvesting. Tijdens de bijeenkomst die plaatshad bij Woonstichting Gendt kwamen vragen aan de orde als: Wat zijn de resultaten van een visitatie en hoe verhoudt visitatie zich ten opzichte van het bestaande toezicht? `De resultaten van een visitatie zijn inzicht voor de corporatie en de stakeholders over haar ambities en de maatschappelijke prestaties van de corporatie. De visitatiegesprekken met conclusies en aanbevelingen worden zorgvuldig verwoord in het visitatierapport. Dat is een tastbaar resultaat van een visitatie,' verduidelijkte Wilma de Water. `Daarnaast blijkt dat tijdens het doorlopen van de visitatie er binnen de corporatie een grote betrokkenheid ontstaat. Het schrijven van de zelfevaluatie waar de corporatie mee start tijdens de visitatie draagt daar in belangrijke mate aan bij. Het visitatierapport biedt aanknopingspunten voor de corporatie om verder te werken aan haar ontwikkeling. Maar het geeft ook zekerheid over de punten waarop de corporatie goed scoort.` Visitatie staat los van het toezicht op corporaties. Visitatie is daar niet voor bedoeld. Visitatie is vooral opgezet om corporaties inzicht te geven in het lastige thema van maatschappelijke prestaties. "Doen we de goede dingen in de ogen van de stakeholders? Doen we die dingen dan op de juiste manier en leidt het tot de goede resultaten, maken we onze ambities waar" zijn vragen die centraal staan bij een visitatie. Sinds de oprichting van Raeflex vorig jaar maart hebben zich zeven corporaties. De verwachting is dat dit aantal snel gaat toenemen zodra er meer voorbeelden zijn van afgeronde visitaties

16 3 april 2003 Visitatierapport voor Stichting Wonen Leerdam Stichting Wonen Leerdam heeft als tweede corporatie in Nederland een visitatierapport in ontvangst genomen op woensdag 19 maart. Dit gebeurde tijdens het eindgesprek dat de commissie voerde met de directie van Stichting Wonen Leerdam.

17 6 maart 2003 Presentatie Raeflex bij Amsterdamse Federatie van woningcorporaties Wilma de Water, directeur van Raeflex, stichting visitatie woningcorporaties heeft op 5 maart een presentatie gegeven bij de Amsterdamse Federatie van woningcorporaties. Vanuit de Federatie was hierbij vrijwel de voltallige commissie Beleid en Strategie aanwezig. Tijdens de presentatie kwamen onder andere vragen aan de orde als waarom een corporatie voor visitatie kiest en wat de meerwaarde is van visitatie. Bij een visitatie staan de maatschappelijke opgaven en prestaties van de corporatie centraal. Visitatie heeft een meerwaarde omdat een onafhankelijke commissie hierover in gesprek gaat met de corporatie én met de belanghouders. Een onafhankelijke commissie krijgt meer antwoorden dan wanneer de corporatie zelf de vragen stelt. Dit heeft te maken met de bestaande relatie tussen de belanghouder en de corporatie. Het gaat erom helder te krijgen wat de belanghouders van de corporatie verwachten en hoe de prestaties verbeterd kunnen worden. Het openbare visitatierapport draagt bij aan de transparantie en lokale verankering. Op basis van dit rapport gaat de corporatie in gesprek met haar belanghouders om prestaties te verbeteren. Hiermee is visitatie een vrijwillig instrument voor corporaties die de lat steeds een stukje hoger willen leggen en dit aan de buitenwereld willen laten zien.

Samenvatting visitatierapport

Samenvatting visitatierapport Samenvatting visitatierapport Visitatie, de voorbereiding Visitatie is, als onderdeel van de Aedescode, voor leden van branchevereniging Aedes verplicht. Naast een verantwoordingsinstrument is visitatie

Nadere informatie

Visitaties van Raeflex

Visitaties van Raeflex 24 mei 2012 Netwerkbijeenkomst 10 jaar visitatie: Balans tussen leren en verantwoorden Catharijnesingel 56, 3511 GE Utrecht Postbus 8068, 3503 Utrecht (030) 230 31 50 www.raeflex.nl Visitaties van Gestart

Nadere informatie

Position paper Raeflex

Position paper Raeflex Over Raeflex Raeflex voert sinds 2002 professionele, onafhankelijke, externe visitaties bij woningcorporaties uit. Raeflex is marktleider; ons marktaandeel is sinds 2007 circa 40 procent. In totaal voerde

Nadere informatie

KWALITEIT: HOOG IN HET VAANDEL

KWALITEIT: HOOG IN HET VAANDEL KWALITEIT: HOOG IN HET VAANDEL 1 Inleiding INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 Kwaliteit 3 KWH- huurlabel 3 Enquête 4 Visitatie 4 Aedes-code 5 Overige kwaliteitssystemen 5 Onderhoud 5 Keuzemogelijkheden 6 Bewonersparticipatie

Nadere informatie

VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016

VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016 VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016 Woningcorporaties staan voor het huisvesten van mensen met een bescheiden inkomen en voor kwetsbare groepen. Woningcorporaties

Nadere informatie

Intern Toezicht Het team en de spelers

Intern Toezicht Het team en de spelers Intern Toezicht Het team en de spelers CRITERIA voor goed intern toezicht in woningcorporaties 2009 Aanleiding De VTW brengt in deze notitie de belangrijkste criteria voor een goed intern toezichthoudend

Nadere informatie

Maatschappelijke visitatie. aanpak Ecorys

Maatschappelijke visitatie. aanpak Ecorys aanpak Ecorys 2014 Inhoud presentatie 1.Maatschappelijke visitatie a. Algemeen b. Beoordelingskader c. Resultaten/eindproducten d. Verschil methodiek 3.0 en 5.0 2. Aanpak Ecorys 3. Organisatie en tijdplanning

Nadere informatie

De tevredenheid van woningcorporaties met hun visitatie (periode ) een beknopte analyse (Raeflex) Zeist, Mechteld van der Vleuten

De tevredenheid van woningcorporaties met hun visitatie (periode ) een beknopte analyse (Raeflex) Zeist, Mechteld van der Vleuten De tevredenheid van woningcorporaties met hun visitatie (periode 2013-2014) een beknopte analyse (Raeflex) Zeist, 30-4-2015 Mechteld van der Vleuten Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Het bureau... 4 Wat

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Beoordelingskader accreditatie: accreditatiecriteria

Beoordelingskader accreditatie: accreditatiecriteria Beoordelingskader accreditatie: accreditatiecriteria Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland Vastgesteld 15 december 2015 Datum inwerkingtreding: 1 april 2016 1 Inhoudsopgave Toelichting... 3 Beoordelingskader

Nadere informatie

Visie op toezicht en besturen

Visie op toezicht en besturen Visie op toezicht en besturen Versie: 2017.02 Vastgesteld door RvC en bestuurder: 16 maart 2017 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Visie op toezicht... 3 2.1 Rolinvulling... 3 2.2 Toegevoegde waarde...

Nadere informatie

vi sio nair [-zjoo`nèr] («Frans) de -woord (mannelijk) Letterlijk iemand met een vooruitziende blik. vi si ta tie [-zie` taa(t)sie] («Frans«Latijn)

vi sio nair [-zjoo`nèr] («Frans) de -woord (mannelijk) Letterlijk iemand met een vooruitziende blik. vi si ta tie [-zie` taa(t)sie] («Frans«Latijn) vi sio nair [-zjoo`nèr] («Frans) de -woord (mannelijk) Letterlijk iemand met een vooruitziende blik. vi si ta tie [-zie` taa(t)sie] («Frans«Latijn) de -woord (vrouwelijk) Letterlijk bezoek, meestal gebruikt

Nadere informatie

3 Management van ICT-kosten en baten

3 Management van ICT-kosten en baten 3 Management van ICT-kosten en baten Stand van zaken in de woningcorporatiesector Patrick van Eekeren en Menno Nijland Het bepalen van de hoogte van de ICT-kosten (en baten), bijvoorbeeld door gebruik

Nadere informatie

Toezichtvisie l escaut woonservice

Toezichtvisie l escaut woonservice Toezichtvisie l escaut woonservice De maatschappelijke context waarbinnen woningcorporaties acteren is de afgelopen jaren erg aan dynamiek onderhevig. Meer dan voorheen ligt er een grotere nadruk op de

Nadere informatie

6 september Zomerbloeii.

6 september Zomerbloeii. 6 september Zomerbloeii. Themabijeenkomst: Maatschappelijk Rendement Raeflex Catharijnesingel 56, 3511 GE Utrecht Postbus 8068, 3503 Utrecht (030) 230 31 50 www.raeflex.nl Visitaties van Raeflex Gestart

Nadere informatie

Goed bestuur (ook) in de ogen van belanghouders Een zorg van bestuurder (en RvC)

Goed bestuur (ook) in de ogen van belanghouders Een zorg van bestuurder (en RvC) Museumlaan 2 3581 HK Utrecht T 030 2328760 E office.gs@governancesupport.com Corporate governance en de rol van de RvC Goed bestuur (ook) in de ogen van belanghouders Een zorg van bestuurder (en RvC) MKW

Nadere informatie

Profiel inkomend voorzitter Raad van Toezicht SVWN

Profiel inkomend voorzitter Raad van Toezicht SVWN Profiel inkomend voorzitter Raad van Toezicht SVWN De Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland (SVWN) is als onafhankelijke stichting opgericht door het Ministerie van Binnenlandse Zaken (voorheen

Nadere informatie

Visitatieraad Sociale Huisvestingsmaatschappijen. Workshop Evalueren door Visiteren 7 december 2012 Gerard van Bortel, Voorzitter Visitatieraad

Visitatieraad Sociale Huisvestingsmaatschappijen. Workshop Evalueren door Visiteren 7 december 2012 Gerard van Bortel, Voorzitter Visitatieraad Visitatieraad Sociale Huisvestingsmaatschappijen 1 Workshop Evalueren door Visiteren 7 december 2012 Gerard van Bortel, Voorzitter Visitatieraad Opbouw 1. Vergelijking sociaal wonen in Nederland en Vlaanderen

Nadere informatie

Nieuwsarchief Gepubliceerd door VTW, najaar2008 Auteur: drs. Wilma de Water, directeur Raeflex. Geen enkele corporatie wil hekkensluiter zijn

Nieuwsarchief Gepubliceerd door VTW, najaar2008 Auteur: drs. Wilma de Water, directeur Raeflex. Geen enkele corporatie wil hekkensluiter zijn Nieuwsarchief 2008 Gepubliceerd door VTW, najaar2008 Auteur: drs. Wilma de Water, directeur Raeflex Geen enkele corporatie wil hekkensluiter zijn Introductie Raeflex voert sinds 2002 visitaties uit voor

Nadere informatie

Pilot TRIASLegitimatiecheck

Pilot TRIASLegitimatiecheck De TRIASLegitimatiecheck is een instrument waarmee corporaties, samen met hun stakeholders, hun legitimatie kunnen vaststellen en versterken. Aedes en Atrivé zoeken vier of vijf corporaties die het instrument

Nadere informatie

Woningstichting Welbions. Rapport van Aanbevelingen

Woningstichting Welbions. Rapport van Aanbevelingen Woningstichting Welbions Rapport van Aanbevelingen Utrecht, juni 2011 Colofon Raeflex Catharijnesingel 56 3511 GE Utrecht E: w.dewater@raeflex.nl W: www.raeflex.nl Visitatiecommissie De heer D.H. van Ginkel

Nadere informatie

Profielschets Raad van Toezicht Augustus 2014

Profielschets Raad van Toezicht Augustus 2014 Profielschets Raad van Toezicht Augustus 2014 Profielschets Raad van Toezicht Woningbouwvereniging Helpt Elkander Nuenen Algemeen profiel Raad van Toezicht Het hoofddoel van de RvT is toezicht te houden

Nadere informatie

Rapport 834 Oud, W., & Emmelot, Y. (2010). De visitatieprocedure cultuurprofielscholen. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 834 Oud, W., & Emmelot, Y. (2010). De visitatieprocedure cultuurprofielscholen. Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 834 Oud, W., & Emmelot, Y. (2010). De visitatieprocedure cultuurprofielscholen. Amsterdam: Kohnstamm Instituut. In 2007 is de Vereniging CultuurProfielScholen (VCPS) opgericht, het

Nadere informatie

Resultaten Benchmark - Kwaliteit Intern Toezicht 2013

Resultaten Benchmark - Kwaliteit Intern Toezicht 2013 Resultaten Benchmark - Kwaliteit Intern Toezicht 2013 Een kopgroep van raden van toezicht en raden van commissarissen in de sectoren zorg, onderwijs en corporaties hebben in het afgelopen jaar een online

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT

BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT In de zelfevaluatie Raad van Toezicht worden de volgende onderwerpen besproken, met behulp van een vragenlijst: De mate waarin de Raad van Toezicht

Nadere informatie

Toezichtsvisie Raad van Commissarissen

Toezichtsvisie Raad van Commissarissen Toezichtsvisie Raad van Commissarissen Velison Wonen, 26 mei 2016 Vastgesteld in RvC-vergadering 6 juni 2016 1 Preambule De rol van de Raad van Commissarissen is het toezichthouden op het bestuur en het

Nadere informatie

In contact met belanghouders!

In contact met belanghouders! In contact met belanghouders! met zestien bewezen werkvormen voor corporaties Inleiding Iedere corporatiebestuurder vraagt zich weleens af welke methoden er bestaan om contacten met belanghouders te managen.

Nadere informatie

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6 TOEZICHT EN TOETSING 2014 Raad van Commissarissen Stadgenoot Het toezichtskader Het toezichtskader beschrijft op hoofdlijnen het speelveld en de taken van de corporatie en omvat het geheel van spelregels

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Actieplan visitatie 2014

Actieplan visitatie 2014 Actieplan visitatie 2014 0 Inleiding In 2014 is WEL voor de derde keer gevisiteerd. Deze keer door Cognitum. Hierbij is gekeken naar de opgaven, de ambities en de maatschappelijke prestaties van WEL. Voor

Nadere informatie

KWALITEITSPROFIEL RVC WONEN VIER- LINGSBEEK

KWALITEITSPROFIEL RVC WONEN VIER- LINGSBEEK KWALITEITSPROFIEL RVC WONEN VIER- LINGSBEEK ALGEMEEN Woningstichting Wonen Vierlingsbeek is een kleine woningcorporatie (ca. 500 vhe) met een sterke lokale binding. De stichting wordt bestuurd door een

Nadere informatie

Mozaïek Wonen. Rapport van Aanbevelingen

Mozaïek Wonen. Rapport van Aanbevelingen Mozaïek Wonen Rapport van Aanbevelingen Utrecht, juni 2010 Colofon Raeflex Catharijnesingel 56 3511 GE Utrecht E: w.dewater@raeflex.nl W: www.raeflex.nl Visitatiecommissie De heer D.H. van Ginkel CMC (voorzitter)

Nadere informatie

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL

PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN WONINGBOUWVERENIGING POORTUGAAL 1. Uitgangspunten Deze profielschets is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d. 17 mei 2013

Nadere informatie

Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties. Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders

Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties. Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties Advies voor bestuur, toezicht en stakeholders Incompany Masterclasses voor commissarissen van woningcorporaties Het programmamanagement

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera

Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera Profielschets Raad van Commissarissen Woningstichting Omnivera 1 Uitgangspunten Het toezicht richt zich vooral op het bewaken van de maatschappelijke doelstellingen van de rechtspersoon. Continuïteit bij

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden van de Raad van Commissarissen binnen het

Nadere informatie

NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN

NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN NAAR VERNIEUWD TOEZICHT EXCELLENTE SCHOLEN juni 2016 1 Inleiding 1.1 Achtergrond In 2012 heeft de toenmalige minister van Onderwijs het predicaat Excellente School in het leven geroepen om goed presterende

Nadere informatie

VOORBEELDMODEL CHECKLIST VERANTWOORDING RAAD VAN TOEZICHT IN HET JAARVERSLAG

VOORBEELDMODEL CHECKLIST VERANTWOORDING RAAD VAN TOEZICHT IN HET JAARVERSLAG VOORBEELDMODEL CHECKLIST VERANTWOORDING RAAD VAN TOEZICHT IN HET JAARVERSLAG VERENIGING VAN TOEZICHTHOUDERS IN ONDERWIJSINSTELLINGEN VTOI januari 2016 Checklist verantwoording RvT in het jaarverslag Pagina

Nadere informatie

Profielschets. Lid Raad van Commissarissen op voordracht van de huurders. HBV Dudok Wonen

Profielschets. Lid Raad van Commissarissen op voordracht van de huurders. HBV Dudok Wonen Profielschets Lid Raad van Commissarissen op voordracht van de huurders HBV Dudok Wonen ERLY the consulting company Datum: januari 2016 Adviseur: drs. Lilian Vos Dudok Wonen & HBV Dudok Wonen Dudok Wonen

Nadere informatie

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Quickscan Instruerend Bestuur (0 = onbekend; 1 = slecht; 2 = onvoldoende; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = uitstekend) 1.

Nadere informatie

GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES

GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES November 2006 1 GOVERNANCE CODE WONINGCORPORATIES PRINCIPES I. Naleving en handhaving van de code Het bestuur 1 en de raad van commissarissen zijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Wat zijn Critical Friends: de theorie INLEIDING. 'Come as a guest, go as a friend.'

Wat zijn Critical Friends: de theorie INLEIDING. 'Come as a guest, go as a friend.' Wat zijn Critical Friends: de theorie INLEIDING 'Come as a guest, go as a friend.' Aan de hand van een gerichte onderzoeksvraag bezoeken collega-scholen (cultuurprofiel-vrienden) elkaar en geven elkaar

Nadere informatie

Profiel. Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties. Voorzitter Bestuur

Profiel. Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties. Voorzitter Bestuur Profiel Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties Voorzitter Bestuur Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties Voorzitter bestuur Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties

Nadere informatie

Het organiseren van een proefvisitatie

Het organiseren van een proefvisitatie Het organiseren van een proefvisitatie Bij de voorbereidingen op de visitatie is een proefvisitatie aan te bevelen. Binnen de 3TU s zijn daar inmiddels goede ervaringen mee. Door een proefvisitatie kan

Nadere informatie

Klager vraagt zich af wat de status is van de besluiten die door de RvC in die periode zijn genomen.

Klager vraagt zich af wat de status is van de besluiten die door de RvC in die periode zijn genomen. Klacht 2: Ten tijde van de schorsing van de toenmalige directeur van WSN hebben de commissarissen X en Y tijdelijk (van 16 april 2014 tot 21 oktober 2014) het bestuur van WSN waargenomen. Genoemde commissarissen

Nadere informatie

Notitie Pas toe of leg uit

Notitie Pas toe of leg uit Notitie Pas toe of leg uit Deze notitie is vastgesteld in de gezamenlijke vergadering Bestuur en RvT d.d.10 april 2015. Gelijk met de vaststelling van deze notitie is ook de Governancecode Het Grootslag

Nadere informatie

Profielschets ten behoeve van de leden van de Raad van Commissarissen

Profielschets ten behoeve van de leden van de Raad van Commissarissen Profielschets ten behoeve van de leden van de Raad van Commissarissen Algemeen kwaliteitsprofiel Uitgangspunt voor de bezetting van de Raad van Commissarissen is, dat de Raad uit generalisten bestaat die

Nadere informatie

Eindrapportage Zelfevaluatie RvC De Huismeesters Groningen, 11 maart 2014

Eindrapportage Zelfevaluatie RvC De Huismeesters Groningen, 11 maart 2014 Eindrapportage Zelfevaluatie RvC De Huismeesters Groningen, 11 maart 2014 Blauw BV Johan Karmanhof 4 3817 HJ Amersfoort Tel: 06 5588 4058 // 085 877 1689 info@blauwbv.nl - www.blauwbv.nl KvK: 54479673

Nadere informatie

Maatschappelijke aandeelhouders. Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen

Maatschappelijke aandeelhouders. Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen Maatschappelijke aandeelhouders Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen Debatstuk GroenLinks Nijmegen Pepijn Boekhorst Juni 2014 Woningcorporaties,

Nadere informatie

VISIE TOEZICHT & BESTUUR. van STICHTING MAASKANT WONEN

VISIE TOEZICHT & BESTUUR. van STICHTING MAASKANT WONEN VISIE op TOEZICHT & BESTUUR van STICHTING MAASKANT WONEN 1 ALGEMEEN Maaskant Wonen is een woningcorporatie met circa 1.850 woningen in beheer. We zijn actief in de gemeente Stein in de Westelijke Mijnstreek.

Nadere informatie

Visitatie: instrument voor evaluatie

Visitatie: instrument voor evaluatie Visitatie: instrument voor evaluatie Collegiale toetsing van specialisten ouderengeneeskunde en hun vakgroep Visitatie als kwaliteitsinstrument Goede behandelresultaten, tevreden patiënten, soepele samenwerking

Nadere informatie

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Met onderstaande handreiking wil OPF aangesloten ondernemingspensioenfondsen helpen bij het organiseren van de zelfevaluatie van het functioneren

Nadere informatie

Inhoud. Deelnemers. De masterclass richt zich op voorzitters van RvC s.

Inhoud. Deelnemers. De masterclass richt zich op voorzitters van RvC s. Basis 13 PE-punten Masterclass Goed voorzitterschap Goed leiderschap BIEDT U REFERENTIEKADERS OM OP UW PRAKTIJK ALS VOORZITTER VAN DE RvC SAMEN MET COLLEGA S TE REFLECTEREN. RIJKT PRAKTISCHE HANDVATTEN

Nadere informatie

Op naar de tweede ronde. Jaarplan en begroting 2012. Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland

Op naar de tweede ronde. Jaarplan en begroting 2012. Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland Op naar de tweede ronde Jaarplan en begroting 2012 Stichting Visitatie Zeist, februari 2012 Inhoud Inleiding 4 1. Terugblik op 2011 5 Toetsen van concept-visitatierapporten 5 Betrekken van kantoorruimte

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Ik-Wijzer Naam: Sander Geleynse Datum: 27 januari 2016

Ik-Wijzer Naam: Sander Geleynse Datum: 27 januari 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Jouw uitslag... 4 Pagina 2 van 8 1. Inleiding Hallo Sander, Dit is de uitslag van jouw Ik-Wijzer. Hierin staat wat jij belangrijk vindt en wat je minder belangrijk vindt.

Nadere informatie

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1

LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014. Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 LEFIER PROFIELSCHETS RAAD VAN COMMISSARISSEN MAART 2014 Profielschets raad van commissarissen Lefier ten behoeve van de werving 1 PROFIEL RAAD VAN COMMISSARISSEN 1. Kerntaken van de raad van commissarissen

Nadere informatie

Bas Martens Rienk van Wingerden. Samenwerken Hoe maak je de juiste keuzes?

Bas Martens Rienk van Wingerden. Samenwerken Hoe maak je de juiste keuzes? Bas Martens Rienk van Wingerden Samenwerken Hoe maak je de juiste keuzes? Samenwerken: doen, niet doen, stoppen of doorgaan? Terugkerende vragen over samenwerking We overwegen samen te gaan werken, wat

Nadere informatie

VOORBEELD OPLEIDINGSPROGRAMMA BESTUUR EN/OF RAAD VAN TOEZICHT

VOORBEELD OPLEIDINGSPROGRAMMA BESTUUR EN/OF RAAD VAN TOEZICHT VOORBEELD OPLEIDINGSPROGRAMMA BESTUUR EN/OF RAAD VAN TOEZICHT Inleiding Door de ontwikkelingen bij woningcorporaties worden de bestuurlijke organen gedwongen om zich te professionaliseren. Een bestuurder

Nadere informatie

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides Profielschets 4 leden Raad van Commissarissen Provides ERLY the consulting company Opdrachtgever: Provides Datum: april 2015 De Raad De Raad van Commissarissen (RvC) van Provides heeft tot taak toezicht

Nadere informatie

Visiecafé 2015 D. Beste mensen,

Visiecafé 2015 D. Beste mensen, Visiecafé 2015 D SCW Postbus 61, 4000 AB Tiel J.S. de Jongplein 1, Tiel (0344) 61 41 06 www.scw.nl info@scw.nl Aan: Deelnemers aan ons Visiecafé 2015 Van: Herman Suijdendorp Datum: 3 december 2015 Betreft:

Nadere informatie

Bestuursreglement. Woningstichting Heteren

Bestuursreglement. Woningstichting Heteren Bestuursreglement Woningstichting Heteren Status: Definitief, 11 februari 2014 Bestuursreglement Woningstichting Heteren 1 Doel en reikwijdte 1. Dit reglement is vastgesteld door het bestuur op 4 februari

Nadere informatie

PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN

PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN PROFIEL VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN EN ZIJN LEDEN PROFIEL VAN DE RAAD Pré Wonen hecht veel waarde aan het toepassen van de Governance code Woningcorporaties. De verantwoordelijkheden en taken van zowel

Nadere informatie

Expertise Programma Bestuurlijk Verandervermogen

Expertise Programma Bestuurlijk Verandervermogen 2016 Expertise Programma Bestuurlijk Verandervermogen Voor Raden van Bestuur, Colleges van Bestuur, Directeuren, CEO s en General Managers van (maatschappelijke) ondernemingen in hun rol van verandermanager

Nadere informatie

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws Programma Versterking Professionele Weerbaarheid NIEUWSBRIEF Nr. 17 juli 2015 Weerbaarheidsnieuws Eind 2015 stopt het programma. De onderzoek-portefeuille gaat over naar de Politieacademie. Tijdens het

Nadere informatie

Totale beoordeling. Presteren naar Opgaven en Ambities 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0. Presteren naar Vermogen

Totale beoordeling. Presteren naar Opgaven en Ambities 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0. Presteren naar Vermogen C Samenvatting Visitatie De Woonmensen Deze visitatie is uitgevoerd op basis van de 5.0-versie van de Methodiek Maatschappelijke Visitatie Woningcorporaties (Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland,

Nadere informatie

Kijken met de ogen van een ander. Visitatie-resultaten versterken. Berséba 20 november 2014 Visit with a tie

Kijken met de ogen van een ander. Visitatie-resultaten versterken. Berséba 20 november 2014 Visit with a tie Kijken met de ogen van een ander Visitatie-resultaten versterken. Berséba 20 november 2014 Visit with a tie Agenda Tijd: 09.00 uur tot 12.00 uur Halverwege de ochtend kleine pauze Opening en doel Kader

Nadere informatie

TOEZICHTSVISIE RAAD VAN TOEZICHT NOVA COLLEGE. 8 februari

TOEZICHTSVISIE RAAD VAN TOEZICHT NOVA COLLEGE. 8 februari TOEZICHTSVISIE RAAD VAN TOEZICHT NOVA COLLEGE 8 februari 2017 1 Inleiding In deze toezichtvisie geven wij als de Raad van Toezicht van het Nova College aan waarom wij toezicht houden, wat we daarmee willen

Nadere informatie

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 Governancestructuur WonenBreburg januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestuur 3 2.1 Taak en werkwijze 3 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 4 2.3 Tegenstrijdige belangen

Nadere informatie

LEREN VAN ELKAAR, VERBETEREN MET ELKAAR

LEREN VAN ELKAAR, VERBETEREN MET ELKAAR LEREN VAN ELKAAR, VERBETEREN MET ELKAAR Leren en verbeteren vanuit de Aedes-benchmark U wilt meer halen uit de Aedes-benchmark? Gerichter kunnen sturen op de cijfers van het huurdersoordeel? Werken aan

Nadere informatie

RvC-verslagen geven weinig inzicht

RvC-verslagen geven weinig inzicht RvC-verslagen geven weinig inzicht Erasmus Universiteit Rotterdam September 2010 Dr. Mijntje Lückerath-Rovers Drs. Margot Scheltema contact: luckerath@frg.eur.nl Het onderzoek Ondernemingen : Van 60 ondernemingen

Nadere informatie

Profielschets voorzitter Raad van Toezicht

Profielschets voorzitter Raad van Toezicht Profielschets voorzitter Raad van Toezicht Ieder lid van de Raad van Toezicht beschikt over specifieke deskundigheid die noodzakelijk is voor de vervulling van zijn specifieke taak, binnen de Raad van

Nadere informatie

Woonstichting Hulst presteert evenwichtig en goed over de volle breedte

Woonstichting Hulst presteert evenwichtig en goed over de volle breedte Woonstichting Hulst presteert evenwichtig en goed over de volle breedte Woonstichting Hulst is werkzaam in de kern Hulst en heeft daar een bezit van ca. 1. verhuureenheden, waarvan ca. 1.33 wooneenheden.

Nadere informatie

Carola Tabak bovenschools intern begeleider Fred van Oijen directeur basisschool en enkele bovenschoolse taken

Carola Tabak bovenschools intern begeleider Fred van Oijen directeur basisschool en enkele bovenschoolse taken Carola Tabak bovenschools intern begeleider Fred van Oijen directeur basisschool en enkele bovenschoolse taken Werken aan kwaliteitsverbetering: versterken van opbrengstgericht werken bestuur en management

Nadere informatie

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid Werk in uitvoering Vastgesteld door de Bestuurder op 17-06-2014 Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 26-03-2015 INHOUD INVESTERINGSSTATUUT INLEIDING...

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 Inhoud Voorwoord 5 1 Inleiding 6 2 Resultaten 2.1 Wordt de Code toegepast? 2.2 Met welk besturingsmodel wordt gewerkt? 2.3 Welke thema s uit de Code hebben

Nadere informatie

SAMENWERKEN. Het integraal kindcentrum van papier naar praktijk. Symposium 18 april 2013 Kloosterhotel ZIN, Vught

SAMENWERKEN. Het integraal kindcentrum van papier naar praktijk. Symposium 18 april 2013 Kloosterhotel ZIN, Vught SAMENWERKEN Het integraal kindcentrum van papier naar praktijk Symposium 18 april 2013 Kloosterhotel ZIN, Vught Het integraal kindcentrum van papier naar praktijk Donderdag 18 april Hét symposium over

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Uw kenmerk 2016Z22662

Nadere informatie

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit.

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. TRAINING Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. DAGAGENDA 09.00 09.15 uur: Inloop en koffie 09.15 09.30 uur: Kennismaking

Nadere informatie

VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN

VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN VERSLAG RAAD VAN COMMISSARISSEN De raad van commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen Casade en de met haar verbonden onderneming

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

Profiel van de Raad van Commissarissen van de Stichting Maasdelta Groep

Profiel van de Raad van Commissarissen van de Stichting Maasdelta Groep Profiel van de Raad van Commissarissen van de Stichting Maasdelta Groep Raad van Commissarissen Maasdelta Groep vastgesteld op d.d. (wordt vastgesteld op 29 februari 2016) Inleiding Deze profielschets

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Wonen Noordwest Friesland. Visitatierapport. Hilversum, 6 december 2007

Wonen Noordwest Friesland. Visitatierapport. Hilversum, 6 december 2007 Wonen Noordwest Friesland Visitatierapport Hilversum, 6 december 2007 Colofon Raeflex stichting visitatie woningcorporaties Olympia 1 E 1213 NS Hilversum e-mail: w.dewater@raeflex.nl www.raeflex.nl Visitatiecommissie

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Lid Raad van Commissarissen (M/V) Profiel Wonen & Samenleving. bij. Stichting Woonwaard Noord-Kennemerland, Alkmaar

PROFIELSCHETS. Lid Raad van Commissarissen (M/V) Profiel Wonen & Samenleving. bij. Stichting Woonwaard Noord-Kennemerland, Alkmaar PROFIELSCHETS Lid Raad van Commissarissen (M/V) Profiel Wonen & Samenleving bij Stichting Woonwaard Noord-Kennemerland, Alkmaar op voordracht van de Huurdersorganisatie HBV Noord-Kennemerland PublicSpirit

Nadere informatie

NMC 1170.001. Het bedrijf. 1. Korte beschrijving Dar NV

NMC 1170.001. Het bedrijf. 1. Korte beschrijving Dar NV NMC 1170.001 Het bedrijf 1. Korte beschrijving Dar NV Dar is een naamloze vennootschap met een directie en een onafhankelijke Raad van Commissarissen. Dar is opgericht in 2000 als verzelfstandigd bedrijf

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen. woningstichting Het Grootslag

Profielschets Raad van Commissarissen. woningstichting Het Grootslag Profielschets Raad van Commissarissen woningstichting Het Grootslag 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden van de Raad

Nadere informatie

Samenwerking wordt veelal gestart ter voorkoming of beëindiging van gedoe! Zelfstandig ondernemen binnen de franchiseformule, het vervolg

Samenwerking wordt veelal gestart ter voorkoming of beëindiging van gedoe! Zelfstandig ondernemen binnen de franchiseformule, het vervolg MKW bericht 32, mei 2011 Gastcorporaties Kijk bij elkaar!dag Op woensdag 28 september 2011 wordt weer de jaarlijkse Kijk bij elkaar! dag georganiseerd. De bijeenkomst biedt de deelnemers gelegenheid een

Nadere informatie

Almelose Woningstichting Beter Wonen. Visitatierapport

Almelose Woningstichting Beter Wonen. Visitatierapport Almelose Woningstichting Beter Wonen Visitatierapport Utrecht, december 2010 Colofon Raeflex Catharijnesingel 56 3511 GE Utrecht E: w.dewater@raeflex.nl W: www.raeflex.nl Visitatiecommissie De heer prof.

Nadere informatie

Bouwen aan professioneel vertrouwen

Bouwen aan professioneel vertrouwen PwC doet 21 aanbevelingen voor toezichthouders in semi-publieke sector Bouwen aan professioneel vertrouwen Het is in de semi-publieke sector nog vaak onduidelijk wat de taken en verantwoordelijkheden van

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR - BESTUURDER

FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR - BESTUURDER FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR - BESTUURDER december 2014 DE ORGANISATIE Woonstichting is een toegelaten instelling met als statutair werkgebied de gemeente Lelystad. heeft 8.700 woningen (ongeveer 30% van de

Nadere informatie

HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR

HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR HANDLEIDING BIJ HET OPSTELLEN VAN REGLEMENTEN VOOR TOEZICHT EN BESTUUR Inleiding In deze handleiding wordt toegelicht hoe aan de hand van de Governancecode woningcorporaties reglementen voor bestuur en

Nadere informatie

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN NA/60009382 ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN Profielschets Adviesgroep Bestuurlijke Vraagstukken 1 Algemeen 1.1 Leidend voor het functioneren van de Adviesgroep Bestuurlijke

Nadere informatie

Veel gestelde vragen en antwoorden over resultaten, opbouw en methode Aedes-benchmark

Veel gestelde vragen en antwoorden over resultaten, opbouw en methode Aedes-benchmark Veel gestelde vragen en antwoorden over resultaten, opbouw en methode Aedes-benchmark Resultaten Huurdersoordeel (bouwsteen Kwaliteit) Wat is het belangrijkste resultaat van het huurdersoordeel? Het Huurdersoordeel

Nadere informatie

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING 2. VERSTEVIGING VAN RISICOMANAGEMENT Van belang is een goed samenspel tussen het bestuur, de raad van commissarissen en de auditcommissie, evenals goede communicatie met

Nadere informatie

Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners

Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code 2 werelden

Nadere informatie

Essay. Een commissaris/adviseur binnen het MKB?

Essay. Een commissaris/adviseur binnen het MKB? Essay Een commissaris/adviseur binnen het MKB? Intro Recentelijk hebben Cock Grandia en Rob Blom vanuit het thema een commissaris/adviseur binnen het MKB voor een 100-tal accountants een boeiende, interactieve

Nadere informatie