Hand-out behorende bij de training. Ten behoeve van ITASC BV Aalsterweg RE Eindhoven

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hand-out behorende bij de training. Ten behoeve van www.itasc.nl. ITASC BV Aalsterweg 289 5644 RE Eindhoven 040 211 50 20 www.itasc."

Transcriptie

1 Hand-out behorende bij de training ITASC BV Aalsterweg RE Eindhoven

2 Een nadere kennismaking Itasc is een partner in ontwikkeling van mensen en organisaties. Trainen is een van de instrumenten die wij hiervoor gebruiken. Daarbij kun je onder andere denken aan trainingen op het gebied van presentatie, gespreksvoering, persoonlijke effectiviteit, leidinggeven en teambuilding. Trainen betekent oefenen. Vergelijk het met de topsport, waarbij sporters trainen om daarna een goede wedstrijd te kunnen spelen. Tijdens de training zal de coach in samenwerking met zijn sporters op zoek gaan naar de valkuilen en succesfactoren van iedere sporter. Juíst om ervoor te zorgen dat deze valkuilen tijdens de wedstrijd beheersbaar worden en de succesfactoren optimaal worden benut. Tijdens een training is het een vallen en opstaan, om vaardiger te worden in de praktijk. Dit geldt voor de topsporter, maar natuurlijk ook voor jou. Itasc-trainingen zijn praktijkgericht. Leren is doen. Er wordt daarom veel aandacht besteed aan situaties die jij in de praktijk tegenkomt. Ook de in de training behandelde theorie is direct toe te passen in jouw dagelijkse werk. De onderwerpen uit de training worden hier nog eens duidelijk naast elkaar gezet. Samen met de aantekeningen die je tijdens de training hebt gemaakt ontstaat een persoonlijk handboek, dat je tijdens praktijksituaties kan raadplegen. Daarbij zal je ontdekken dat je feitelijk niets nieuws leert. Je weet al zoveel. In de training zal je je veel herinneren, zodat je je verder kunt ontwikkelen. Wat kun jij doen om ervoor te zorgen dat...? is daarbij een steeds terugkerende vraag. Dat resulteert in de praktijk vaak tot het experimenteren met nieuwe inzichten en pas verworven vaardigheden. Uiteindelijk maak jij natuurlijk de keuze wat je wel en wat je niet actief gaat toepassen in jouw dagelijkse werk. In dit handboek spreek ik steeds in de mannelijke vorm. Ik heb dit gedaan om de leesbaarheid te bevorderen. Ik wens je veel plezier tijdens de training en succes met het toepassen van het geleerde in de praktijk. Mayta Braun Versie 4 oktober

3 Inhoud EEN NADERE KENNISMAKING...2 INHOUD...3 INLEIDING...4 SAMENVATTING...5 HAND-OUT...6 CONFLICTEN...6 CONFLICTMANAGEMENT...8 RATIONALISEREN...8 ANALYSEREN...9 STIJLKEUZE...9 PLAN VAN AANPAK ACTIE LITERATUURLIJST BIJLAGEN: THOMAS-KILLMAN-INSTRUMENT Versie 4 oktober

4 Inleiding Zoals je diamant slijpt met diamant Zo groeit de mens Die in conflict raakt met een ander mens En daarvan leert. Conflicten komen overal voor waar mensen samen komen. Sterker nog, we kunnen zelfs met ons zelf in conflict raken (ga ik naar de sportschool, of blijf ik toch tv kijken met die lekkere zak chips erbij). Maar ook in ons werk worden we regelmatig met conflicten geconfronteerd. We zouden kunnen vaststellen dat conflicten een onderdeel van het leven zijn en in die zin de gewoonste zaak van de wereld. Wanneer we nog verder gaan kunnen we zelfs vaststellen dat conflicten nuttig zijn en leerzaam. Een conflict is namelijk niet iets negatiefs dat koste wat kost uit de weg geruimd of voorkomen moet worden. Conflicten kunnen immers ook positieve en functionele kanten hebben. Zo kan een conflict beschouwd worden als bron van verandering en vernieuwing, doordat het de creativiteit stimuleert om oplossingen te vinden voor het probleem. Voorwaarde is echter wel dat we er op de juiste manier me om kunnen gaan. In deze training Conflicthantering leer je conflictsituaties herkennen, analyseren en je leert hoe je ze het beste kunt aanpakken. Versie 4 oktober

5 Samenvatting De opbouw van deze hand-out Conflicthantering kan als volgt schematisch worden weergegeven: Conflicten Conflictmanagement Rationaliseren Analyseren Inhoud Stijlkeuze Relatie Plan van Aanpak Thomas-Killman- Instrument Actie Versie 4 oktober

6 Hand-out Conflicten Stel dat je een televisie hebt gekocht die, enkele weken na het verstrijken van de garantietermijn, duidelijke gebreken blijkt te vertonen. Op de vraag wat jouw eerste stap zal zijn om het mankement op te lossen zul je antwoorden: Ik ga ermee terug. Daarmee bedoel je zonder twijfel dat je teruggaat naar de winkel waar je de televisie gekocht hebt. Dat is opvallend als je bedenkt, dat er reden is om te twijfelen aan de kwaliteit van die zaak. Maar terecht denk je nu: Ik heb geen keuze. Je kunt immers geen beklag doen bij een andere winkel dan die waar je het product hebt gekocht. Hier ontstaat een situatie van wederzijdse afhankelijkheid die essentieel is voor een conflict. Samen met de leverancier ben je zover in het traject gegaan dat je op elkaar bent aangewezen in het oplossen van deze kwestie; je hebt een RELATIE met de leverancier opgebouwd. Bovendien heb je daarbij een GEMEENSCHAPPELIJK BELANG. Daarnaast heb jij en ook de leverancier, ieder een EIGEN BELANG, dat veelal TEGENGESTELD is; in dit geval de vraag wie de reparatie gaat betalen. Immers of de leverancier betaalt de reparatie of jijzelf. Uit het bovenstaande voorbeeld kunnen we de volgende definitie van een conflict definiëren: Een situatie is een conflict wanneer twee of meer partijen die een relatie hebben, verschillende belangen hebben die elkaar gedeeltelijk of geheel uitsluiten/tegenwerken. Het gemeenschappelijk belang bepaalt in deze situatie vaak hoe belangrijk we de relatie vinden. Vergelijk dit maar eens met een conflict dat je hebt met een collega of één van je medewerkers. De samenwerking is dan belangrijk genoeg om ook de onderlinge verhouding zo goed mogelijk te willen houden. De twee eigen belangen vormen de inhoud van het conflict. Dit is het gedeelte waarover je het niet met de ander eens bent. Versie 4 oktober

7 In conflictsituaties ontstaat dus telkens een spanningsveld tussen de inhoud en relatie, omdat het verschil in eigen belangen de relatie onder druk zet. In eerste instantie vertalen we deze twee begrippen naar ratio (inhoud, waar het conflict over gaat) en emotie (de relatie zoals die in het conflict ervaren wordt). Hierdoor komt de moeilijkheid in de omgang met conflictsituaties duidelijk aanwijsbaar naar voren. De emotie gaat het rationele denken overheersen. We zien dit proces in het volgende overzicht waarin conflictsituaties worden aangegeven in verschijningsvormen, die we ook wel fasen in het conflict kunnen noemen. Hierbij is de mate waarin het conflict ervaren wordt voor beide partijen ongeveer hetzelfde. Latent Er is nog geen sprake van een conflict maar het is wel duidelijk dat er iets aan het broeden is. Meestal wordt deze situatie niet naar buiten gebracht, waardoor het conflict de mogelijkheid krijgt om zich te ontwikkelen. Irritatie Je werkt nog wel met elkaar samen, maar er bestaat onbegrip over het doel dat met de samenwerking wordt nagestreefd of je bent het niet eens over de manier waarop dat doel bereikt moet worden. Hierdoor ontstaan kleine irritaties die niet direct worden uitgesproken. Spanning Er treedt een duidelijk verschil van mening op over het doel of de manier waarop het doel bereikt dient te worden. Dit verschil van mening leidt tot grote irritaties waardoor een spanning voelbaar wordt. Deze spanning wordt versterkt door de competitiegedachte: ik heb gelijk. Dit is het moment waarop de emotie in het conflict de rationele inhoud gaat overheersen. Ruzie In deze fase wordt niet alleen de inhoud, maar ook het conflict zelf openlijk geuit. De irritaties en de competitiegedachten worden op de ander afgereageerd, waarbij nuance plaats maakt voor zwart-wit denken. De competitie leidt ertoe dat men zichzelf als superieur gaat zien boven de ander en dit aan de ander duidelijk maakt door middel van beledigingen of vernedering. Versie 4 oktober

8 Vechten Vechtsituaties ontstaan meestal doordat beide partijen niet langer in staat blijken te zijn om naar elkaar te luisteren. Dat gegeven wordt ervaren als onmacht, waardoor een agressie ontstaat die zich alleen met geweld laat uiten. Het winnen van het conflict (inhoud) is hier niet langer in het geding. Het gaat er nu om de ander zoveel mogelijk schade toe te brengen. Conflictmanagement In de praktijk blijkt vaak hoe moeilijk het is om met conflicten om te gaan. Vooral in de laatste twee fasen blijkt het moeilijk, zoniet onmogelijk om het conflict te beheersen. Het is daarom belangrijk dat we conflictsituaties leren herkennen en adequaat reageren om agressie en escalatie te voorkomen. In dit kader introduceren we het begrip conflictmanagement. Conflictmanagement is erop gericht om op de juiste wijze om te gaan met conflictsituaties die zich voordoen. Om dit te bereiken is het belangrijk dat je een aantal stappen doorloopt, aan de hand waarvan je een goed beeld krijgt van de situatie waarin het conflict zich bevindt. Vervolgens kun je een passende strategie zoeken om het conflict op te lossen. Het conflictmanagement bestaat uit de volgende vijf stappen, welke ik hieronder verder ga uitwerken: 1. Rationaliseren van het conflict 2. Analyseren van de situatie 3. Keuze maken in situationele voorkeurstijl 4. Plan van aanpak opstellen 5. Actie Rationaliseren In het voorgaande hebben we al gezien dat emoties in het conflict vaak het rationele denken gaan overheersen. Daarin schuilt het gevaar dat de situatie niet meer helder wordt gezien, waardoor verkeerde dingen worden gedaan of gezegd. Daarom is het van belang dat het conflict allereerst wordt gerationaliseerd. Je kunt dit heel eenvoudig doen door tijd te nemen om over het conflict na te denken en jezelf daarover de volgende vragen te stellen: Versie 4 oktober

9 Wat is de inzet van het conflict; waar gaat het over? Wat is de aard van het conflict; in welke vorm uit het zich? Wat is het belang van het conflict en voor wie is dit belang het grootst? Wat is jouw rol in het conflict; en hoe denk je er over? Geef op een schaal van 1 tot 5 aan hoe belangrijk je de inhoud van het conflict vindt, waarbij 1 totaal onbelangrijk is en 5 zeer belangrijk. Geef op een schaal van 1 tot 5 aan hoe belangrijk je de relatie met de conflictpartner vindt, waarbij 1 totaal onbelangrijk is en 5 zeer belangrijk. Deze vragen zijn ook belangrijk in de situatieanalyse die de volgende stap vormt in het totale conflictmanagement. Onafhankelijk van de antwoorden kun je stellen dat het beantwoorden van de vragen je aan het denken heeft gezet, en automatisch afstand heeft gecreëerd tot het conflict. Analyseren Voor de situatieanalyse maak je gebruik van de antwoorden uit de vorige stap. Je voegt echter nog een aantal afwegingselementen toe, voordat je uiteindelijk een stijlkeuze gaat bepalen. Deze elementen zijn: Het belang van de beslissing; De tijdspanne waarin de beslissing moet vallen; De kans op succes in het behalen van eigen belang; De kans op verlies of ongelijk; Het belang van sociaal krediet en harmonie in de relatie. Stijlkeuze De derde stap in conflictmanagement is de stijlkeuze. Hiermee wordt het kiezen van de wijze waarop jij je opstelt in een conflict bedoeld. Zoals we hiervoor al hebben vast gesteld moet je deze keuze af laten hangen van de situatie. Allereerst ga ik iets over de stijlen van omgaan met conflicten vertellen. Daarna leg ik uit hoe je de afweging kunt maken om tot een keuze te komen. Versie 4 oktober

10 Er zijn vijf manieren (stijlen) van omgaan met conflicten. Je kunt: 1. De ander gelijk geven; 2. Het conflict uit de weg gaan; 3. Een middenweg zoeken; 4. Onderhandelen over de geschillen; 5. Of kortweg jouw wil doordrukken. In de praktijk blijkt een groot deel van ons steeds (terecht of niet) te kiezen voor een van de eerste twee genoemde stijlen. Maar bedenk dat een dergelijke oplossing ook gevolgen heeft voor de relatie die je met de ander hebt en de wijze waarop jouw conflictpartner dit ervaart. In de training is het Thomas-Killman-instrument uitgereikt. Deze test heeft als doel het achterhalen wat jouw persoonlijke voorkeurstijl is, dat wil zeggen de stijl die je het meest zult toepassen. Deze voorkeurstijl is voor iedereen verschillend; de één zal vaker geneigd zijn het conflict te ontlopen, de ander zal graag proberen het beste eruit te halen door te onderhandelen. Daarnaast blijkt dat we ons niet tot slechts een stijl beperken, maar dat we meestal twee voorkeurstijlen hebben. Zo zullen sommige mensen in het ene geval liever kiezen voor het doordrukken van de eigen wil, terwijl er in een ander geval eerder gekozen wordt voor de middenweg. Dit laatste duidt erop dat we, naast een persoonlijke voorkeurstijl, ook een situationele voorkeurstijl kunnen onderscheiden. Dit betekent dat we de keuze laten afhangen van de situatie zoals we die geanalyseerd hebben. Als uitgangspunt worden de scores van de 5 e en 6 e vraag van de eerste stap (rationaliseren) genomen. In deze twee vragen worden respectievelijk het belang van de inhoud van het conflict, en het belang van de relatie met de conflictpartner gewaardeerd. De verhouding tussen deze twee meetgebieden is in het onderstaande schema weergegeven: Versie 4 oktober

11 belangrijk Forceren, Opleggen Confronteren, Onderhandelen Inhoud van het conflict Compromis zoeken onbelangrijk Ontlopen, Vermijden Toedekken, Meegaan onbelangrijk Relatie met de ander belangrijk Een voorbeeld Stel dat je een conflict hebt met een collega, over het gebruik van een computer op jullie gemeenschappelijke werkplek. In deze situatie is de inhoud van het conflict belangrijk (4/5) en de relatie met de ander is ook belangrijk (4/5), je moet immers nog vaker met deze collega samenwerken want je deelt een wekplek. In deze situatie, waar zowel de inhoud van het conflict alsook de relatie met de ander belangrijk is, is confronteren/onderhandelen de meest ideale situationele voorkeurstijl die je kunt gebruiken. Daarnaast kun je uitwijken naar een tweede stijl, namelijk die van het compromis zoeken. De uiterste stijl heeft altijd de voorkeur boven de middenstijl (compromis zoeken), omdat je bij deze stijl zelf iets moet inleveren. Je bereikt dus niet wat je eigenlijk had willen bereiken. Versie 4 oktober

12 Voor de vier verschillende situaties zijn de volgende vier eerste keuze stijlen in te zetten: Inhoud Relatie Eerste keuze Tweede keuze Laag Laag Ontlopen, vermijden Compromis zoeken Hoog Laag Forceren, opleggen Compromis zoeken Hoog Hoog Confronteren, Compromis zoeken onderhandelen Bij de vierde stijl, toedekken of meegaan, is het onwaarschijnlijk dat er een Laag Hoog Toedekken, meegaan - tweede keuze stijl is aangezien je bij deze stijl al geheel meegaat met de ander. Iedere stijl heeft zijn sterke en zwakke kanten. Er moet dan ook aan bepaalde voorwaarden voldaan zijn, wil een bepaalde stijl effectief en efficiënt werken. Om te kunnen forceren moet je bijvoorbeeld wel voldoende machtsmiddelen tot je beschikking hebben om dit te kunnen rechtvaardigen. Als je aan de andere kant gaat confronteren moet er wel voldoende tijd zijn om dit te kunnen doen. Kortom, het ligt wat gecompliceerder dan dat er een enkele stijl is die geschikt is voor alle soorten conflicten. Je kan dus beter stellen dat je de stijl moet kiezen, afhankelijk van het soort conflict en de omstandigheden waar je mee te maken krijgt. Deze opvatting wordt wel aangeduid met de term contingentiebenadering: de effectiviteit van je aanpak is contingent met (afhankelijk van) het soort conflict en de omstandigheden waar je mee te maken hebt. In het onderstaande schema heb ik voor elk van de vier stijlen de voorwaarden opgesomd, die noodzakelijk zijn om die bepaalde stijl toe te kunnen passen. Versie 4 oktober

13 Stijlen van conflicthantering Ontlopen Confronteren Toedekken Forceren Voorwaarden 1. De inhoud is onbelangrijk. 2. Je ziet geen kans je doel te bereiken. 3. Direkte confrontaties leveren minder op dan dat ze kosten. 4. Een tijdelijke rustperiode kan een nieuw perspectief op de zaak werpen. 5. Enig uitstel heeft meer voordelen dan een snelle beslissing. 6. Iemand anders kan het conflict beter hanteren. 7. Het conflictonderwerp is een detail van een groter probleem. 1. Het probleem is voor beiden van zodanig belang dat een compromis of afhaken van een van beiden geen optie is. 2. Je wilt iets leren. 3. Combineren van verschillende standpunten is wenselijk. 4. Inbreng en motivatie van beide partijen is gewenst om tot de oplossing te komen. 5. Emoties doorspreken is noodzakelijk voor het in stand houden van de relatie. 6. Er is voldoende tijd, geld en energie beschikbaar. 7. Beiden zijn gemotiveerd om de onderlinge relatie te verbeteren. 1. Je hebt ongelijk. 2. Om een betere uitgangspositie te krijgen in de toekomst (krediet opbouwen, goede wil tonen). 3. Meer tegengas geven zal alleen maar schade berokkenen, je zult zeker verliezen. 4. De inhoud is voor de ander belangrijker dan voor jou. 5. Handhaven van de huidige relatie is voor jou veel belangrijker dan voor de ander. 1. Een snelle en besliste handeling is gewenst. 2. De inhoud is zo belangrijk dat impopulaire maatregelengerechtvaardigd zijn. 3. De ander is niet gemotiveerd om samen te werken. 4. De beslissing is van groot belang en de ander is incompetent. 5. Jezelf beschermen tegen misbruik van de ander. 6. Je hebt voldoende machtsmiddelen tot je beschikking. Versie 4 oktober

14 Plan van aanpak In de voorgaande stap hebben we op basis van de situatie een keuze kunnen maken voor de stijl die het beste bij de situatie past. De volgende vraag, zeker wanneer de stijl niet overeenkomt met onze persoonlijke voorkeur, is hoe je dat kunt doen. We gebruiken daarvoor het Thomas-Killman-instrument dat in de training is uitgedeeld. Voor het gemak is dit ook opgenomen in de bijlagen. Stel dat forceren de stijl is die het beste past bij de situatie. We kijken dan in de eerste kolom van het scoreblad en zien daar dat de stellingen die bij deze stijl horen 3A, 6B, 8A, 9B, 10A, etc. zijn. We kunnen nu deze stellingen opzoeken in de lijst en onder elkaar opschrijven op een blad papier. Daar komt dan te staan: Ik ben doorgaans vastberaden in het nastreven van mijn doeleinden. Ik probeer mijn standpunt af te dwingen. Ik span mij wel een beetje in om mijn zin te krijgen. etc. Op deze manier krijg je een beeld van hoe je je kunt opstellen ten opzichte van de conflictpartner in een situatie waarin forceren de situationele voorkeurstijl is. Je kunt deze stellingen ook herschrijven naar tips voor jezelf, zoals: Vastberaden de doeleinden nastreven; Standpunten afdwingen; Inspannen om zin te krijgen. Zo vind je voor elke stijl aanwijzingen die je helpen om de volgende ontmoeting met de conflictpartner voor te bereiden. Het compromis is in deze methode altijd het alternatief wanneer in de ontmoeting de conflictpartner je dwingt om de eerste strategie te laten varen. Bijvoorbeeld: Jij kiest voor forceren, maar hij geeft niet toe; Jij kiest voor ontlopen, maar hij confronteert; Jij kiest voor de onderhandeling, maar hij blijft bij zijn eigen standpunt. Wanneer je ervoor kiest om toe te geven, zal de conflictpartner je niet dwingen tot een compromis, hooguit uitnodigen voor een gesprek uit een gevoel van onbehagen over de balans in de relatie. Versie 4 oktober

15 Actie Tenslotte zal elke conflictsituatie enige actie vereisen. Dit betekent dat je ook de laatste stap van conflictmanagement moet zetten en het plan van aanpak uit de vorige stap concreet moet omzetten in daadwerkelijke actie. Hier volgen nog enkele aandachtspunten met betrekking tot het nemen van actie: Laat geen tijd verloren gaan: stap zo snel mogelijk op de ander toe of maak een afspraak. Laat je ratio prevaleren: neem kort voor de ontmoeting de vragen nog eens door, het helpt je de emotie de baas te blijven. Wees consequent: neem ook je tips door uit het plan van aanpak en voer consequent je gekozen strategie door. Sta open: waarschijnlijk ben je niet de enige die erover nagedacht heeft, luister daarom goed naar de ander en sta open voor zijn ideeën. Net als alle skills in de omgang met anderen vergt ook conflictmanagement oefening en ervaring om het echt onder de knie te krijgen. Vaker bewust situaties analyseren en erop inspelen helpt je om ze steeds eerder te onderkennen. Dan ben je ook in staat om bij verandering in de situatie sneller en beter te reageren. Versie 4 oktober

16 Literatuurlijst Dr. Hugo Prein - Trainingsboek conflicthantering, ISBN Drs. Corriejanne Timmers Effectief communiceren, ISBN Micheal Argyle Mensen onder elkaar, ISBN Micheal Kahn DeTao van het gesprek, ISBN X R. Meredith Belbin Teamrollen op het werk, ISBN M. Sashkin Instrument: Stijlen van conflicthantering, ISBN X H. Harmsen Conflicthantering, ISBN Versie 4 oktober

17 Bijlagen: Thomas-Killman-Instrument Denk na over situaties waarin je wensen verschillen van die van iemand anders. Hoe reageer je gewoonlijk in zulke situaties? Op de volgende bladzijden staan paren beweringen die mogelijk gedrag in die situaties beschrijven. Omcirkel van ieder paar A of B, welke beweringen het meest typerend is voor jouw eigen gedrag. 1A 1B 2A 2B 3A 3B 4A 4B 5A 5B 6A 6B 7A 7B Soms laat ik anderen de verantwoordelijkheid nemen om het probleem op te lossen. Liever dan te onderhandelen over de dingen waarover we het niet eens zijn probeer ik de nadruk te leggen op de dingen waarover we het wel eens zijn. Ik probeer een compromis-oplossing te vinden. Ik probeer al zijn en al mijn belangen te behartigen. Ik ben doorgaans vastberaden in het nastreven van mijn doeleinden. Soms probeer ik de gevoelens van de ander te sussen en onze relatie in stand te houden. Ik probeer een compromis-oplossing te vinden. Soms offer ik mijn eigen wensen op voor de wensen van de ander. Ik vraag consequent hulp van de ander bij het uitdenken van een oplossing. Ik probeer datgene te doen wat noodzakelijk is om overbodige spanningen te vermijden. Ik probeer te vermijden dat ik onaangenaamheden voor mijzelf schep. Ik probeer mijn standpunt af te dwingen. Ik probeer het punt uit te stellen tot ik enige tijd gehad heb om erover na te denken. Ik geef sommige punten op in ruil voor andere. Versie 4 oktober

18 8A 8B 9A 9B 10A 10B 11A 11B 12A 12B 13A 13B 14A 14B 15A 15B 16A 16B 17A 17B Ik ben doorgaans vastberaden in het nastreven van mijn doeleinden. Ik probeer alle belangen en geschilpunten onmiddellijk boven tafel te krijgen. Ik vind verschillen niet altijd de moeite waard om je er druk over te maken. Ik span mij wel een beetje in om mijn zin te krijgen. Ik ben vastberaden in het nastreven van mijn doeleinden. Ik probeer een compromis-oplossing te vinden. Ik probeer alle belangen en geschilpunten onmiddellijk boven tafel te krijgen. Soms probeer ik de gevoelens van de ander te sussen en onze relatie in stand te houden. Soms vermijd ik het innemen van standpunten die tot controversen zouden leiden. Ik laat hem sommige van zijn standpunten als hij mij sommige van mij laat. Ik stel voor elkaar halfweg tegemoet te komen. Ik leg hem het vuur na aan de schenen om mijn standpunten te bewijzen. Ik vertel hem mijn gedachten en vraag hem de zijne. Ik probeer hem de logica en voordelen van mijn standpunt te tonen. Soms probeer ik de gevoelens van de ander te sussen en onze relatie in stand te houden. Ik probeer datgene te doen wat noodzakelijk is om spanningen te vermijden. Ik probeer de gevoelens van de ander niet te kwetsen. Ik probeer de ander te overtuigen van de verdiensten van mijn standpunt. Ik ben doorgaans vastberaden in het nastreven van mijn doeleinden. Ik probeer datgene te doen wat noodzakelijk is om de overbodige spanningen te vermijden. Versie 4 oktober

19 18A 18B 19A 19B 20A 20B 21A 21B 22A 22B 23A 23B Als het de ander gelukkig maakt laat ik hem zijn gezichtspunten. Ik laat hem sommige van zijn standpunten als hij mij sommige van mij laat. Ik probeer alle belangen en geschilpunten onmiddellijk boven tafel te krijgen. Ik probeer het punt uit te stellen tot ik enige tijd gehad heb om erover na te denken. Ik probeer onze verschillen onmiddellijk grondig door te nemen. Ik probeer een billijke combinatie van winst en verlies voor ons beide te vinden. In mijn aanpak van onderhandelingen probeer ik rekening te houden met de wensen van de ander. Ik neig er altijd toe het probleem direct te bespreken. Ik probeer een standpunt te vinden dat het midden houdt tussen het zijne en het mijne. Ik kom op voor mijn wensen. Ik stel mij erg vaak ten doel al onze wensen te bevredigen. Soms laat ik anderen verantwoordelijkheid nemen om het probleem op te lossen. 24A Als het standpunt van de ander erg belangrijk voor hem lijkt zou ik proberen aan zijn wensen tegemoet te komen. 24B Ik probeer hem ertoe te krijgen genoegen te nemen met een compromis. 25A 25B 26A 26B Ik probeer hem de logica en voordelen van mijn standpunt te tonen. In mijn aanpak van onderhandelingen probeer ik rekening te houden met de wensen van de ander. Ik stel voor elkaar halfweg tegemoet te komen. Ik stel mij bijna altijd ten doel al onze wensen te bevredigen. 27A Soms vermijd ik het innemen van standpunten die tot controversen zouden leiden. 27B Als het de ander gelukkig maakt laat ik hem zijn gezichtspunten misschien. Versie 4 oktober

20 28A 28B Ik ben gewoonlijk vastberaden in het nastreven van mijn doeleinden. Gewoonlijk vraag ik hulp van de ander bij het uitdenken van een oplossing. 29A Ik stel voor elkaar halfweg te ontmoeten. 29B Ik vind verschillen niet altijd de moeite waard om je druk om te maken. 30A 30B Ik probeer de gevoelens van de ander niet te kwetsen. Ik maak de ander deelgenoot van het probleem zodat we het uit kunnen werken. Versie 4 oktober

21 Score Thomas-Killman-Instrument Hieronder vind je de score-tabel voor het Thomas-Killman-Instrument. Vergelijk elke rij, genummerd 1 t/m 30 met de paren stellingen hiervoor en omcirkel de A of B overeenkomstig met jouw keuze. Nadat je dit voor alle rijen hebt gedaan, tel je het aantal omcirkelde letters per kolom. Neem deze score over in de tabel op de volgende pagina. I II III IV V 1 A B 2 B A 3 A B 4 A B 5 A B 6 B A 7 B A 8 A B 9 B A 10 A B 11 A B 12 B A 13 B A 14 B A 15 B A 16 B A 17 A B 18 B A 19 A B 20 A B 21 B A 22 B A 23 A B 24 B A 25 A B 26 B A 27 A B 28 A B 29 A B 30 B A Totaal Versie 4 oktober

22 Score Forceren, Opleggen Confronteren, Onderhandelen Compromis zoeken Ontlopen, Vermijden Toedekken, Meegaan Een hoge score (>8) op één van de kolommen, afgezet tegen een lage score op andere kolommen (<4), laat zien dat die stijl bij jouw een voorkeur heeft. Dit betekent dat je in veel situaties geneigd bent deze stijl toe te passen. Een gelijkmatige score van tussen de 5 en 7 over alle kolommen betekent dat je evenwichtig bent in de keuze van je conflicthanteringsstijl. Je hebt dan geen uitgesproken voorkeur, en bent blijkbaar goed in staat de keuze te laten bepalen door de situatie zoals die zich voordoet. Versie 4 oktober

Hand-out behorende bij de training. Samen Handelen

Hand-out behorende bij de training. Samen Handelen Hand-out behorende bij de training Samen Handelen Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp-S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level 14 5617 BC EINDHOVEN 1077 NX AMSTERDAM 040-2115020

Nadere informatie

A c e! Z e l f t e s t O m g a a n m e t w e e r s t a n d

A c e! Z e l f t e s t O m g a a n m e t w e e r s t a n d Training Coaching Consulting Interim Management Den Haag Amsterdam Den Bosch Rotterdam Zwolle Utrecht Arnhem Amersfoort Breda Eindhoven Maastricht Brussel Antwerpen A c e! Z e l f t e s t O m g a a n m

Nadere informatie

Vragenlijst conflicthanteringstijlen

Vragenlijst conflicthanteringstijlen pag.: 1 van 6 Vragenlijst conflicthanteringstijlen De verschillende manieren om met conflicten om te gaan, kunnen worden beschreven aan de hand van twee basisdimensies: focus op de eigen belangen (de mate

Nadere informatie

Vragenlijst conflicthantering

Vragenlijst conflicthantering Vragenlijst conflicthantering Doel van deze vragenlijst is een zekere mate van inzicht verkrijgen in de persoonlijke wijze van reageren op conflicten. Deze vragenlijst bevat 30 paren van uitspraken. Het

Nadere informatie

2. a. Ik probeer een compromis te bereiken. b. Ik doe pogingen om zowel mijn eigen als de ander zijn belangen te behartigen.

2. a. Ik probeer een compromis te bereiken. b. Ik doe pogingen om zowel mijn eigen als de ander zijn belangen te behartigen. Omgaan met conflicten (Thomas Kilmann) Inleiding Dit practicum heeft tot doel om vast te stellen hoe u zich in conflictsituaties gedraagt. 'Conflictsituaties' zijn situaties, waarin de belangen van twee

Nadere informatie

Wat is jouw voorkeursstijl voor conflicten?

Wat is jouw voorkeursstijl voor conflicten? Wat is jouw voorkeursstijl voor conflicten? Conflictstijlen test Bron: K.W. Thomas & R.H. Kilmann Inhoud/doel: Doel van deze vragenlijst is inzicht verkrijgen in de persoonlijke manier waarop iemand met

Nadere informatie

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg. Voor iedereen, door iedereen

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg. Voor iedereen, door iedereen Hand-out behorende bij de training Werkoverleg Voor iedereen, door iedereen Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp-S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level Level 14 5617 BC

Nadere informatie

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek.

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. Conflicten hanteren Tijd: verdelen over twee bijeenkomsten. Bijeenkomst 1 Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. De uitkomst van

Nadere informatie

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg Hand-out behorende bij de training Werkoverleg Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level 14 5617 BC EINDHOVEN 1077 NX AMSTERDAM 040-2115020

Nadere informatie

Samenvatting workshop 8 maart - Omgaan met tegenstrijdige belangen

Samenvatting workshop 8 maart - Omgaan met tegenstrijdige belangen 1 Samenvatting workshop 8 maart - Omgaan met tegenstrijdige belangen Context Workshop Iedere directeur herkent deze situatie: enerzijds heb je een duidelijke mening of oplossing en die wil je gerealiseerd

Nadere informatie

Werkblad conflicthanteringsstijl

Werkblad conflicthanteringsstijl Werkblad conflicthanteringsstijl Instructie Met deze test kunt u onderzoeken wat uw eerste neiging is als u in conflictsituaties terecht komt. Voordat u de lijst invult, is het goed om voor uzelf een aantal

Nadere informatie

Leiderschap voor teams De synergie van het team

Leiderschap voor teams De synergie van het team Hand-out behorende bij de training Leiderschap voor teams De synergie van het team Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp-S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level 14 5617

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

www.objektif.nl info@objektif.nl M. 06-42950732

www.objektif.nl info@objektif.nl M. 06-42950732 Hoe gaat u met conflicten om? Een conflict hoeft niet altijd emotioneel te zijn. Een woordenwisseling, een stevige discussie, onderhandelingen het zijn allemaal conflicten. Maar de term conflict gebruiken

Nadere informatie

Thomas-Kilmann test Merlijn Camp WDP29 juni 2012

Thomas-Kilmann test Merlijn Camp WDP29 juni 2012 Thomas-Kilmann test Merlijn Camp 11099003 WDP29 juni 2012 Inhoudsopgave Inhoud Voorwoord 2 1. Inleiding 2 2. Karaktereigenschappen 3 2.1 Doordrukken 3 2.2 Vermijden 3 2.3 Samenwerken 3 2.4 Toegeven 3 2.5

Nadere informatie

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf ASSERTIVITEIT beter communiceren vanuit jezelf Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Onderhandelen op basis van win win. Drs. Anna T. de Boer

Onderhandelen op basis van win win. Drs. Anna T. de Boer Onderhandelen op basis van win win Drs. Anna T. de Boer Stijlen van conflicthantering D o e l g e r i c h t Wedijveren Doordrukken Vermijden Compromis Samenwerken Aanpassen Aandacht voor de relatie (belang

Nadere informatie

Functioneringsgesprekken

Functioneringsgesprekken Hand-out behorende bij de training Functioneringsgesprekken Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp-S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level 14 5617 BC EINDHOVEN 1077 NX AMSTERDAM

Nadere informatie

Communicatie vaardigheden

Communicatie vaardigheden Communicatie vaardigheden Yuri Santana (13026003) Februari 2014, Delft Inhoudsopgave Inleiding... 5 Observatielijst voorzitter... 6 HS versus GS... 8 Opdracht behorende bij conflict hanteren... 9 Herkennen

Nadere informatie

Conflicten zijn een natuurlijk verschijnsel binnen een groep, binnen een organisatie, omdat de leden verschillende doelstellingen hebben.

Conflicten zijn een natuurlijk verschijnsel binnen een groep, binnen een organisatie, omdat de leden verschillende doelstellingen hebben. 3. PROBLEEMOPLOSSING CONFLICTHANTERING 3.0. Inleiding Conflicten zijn een natuurlijk verschijnsel binnen een groep, binnen een organisatie, omdat de leden verschillende doelstellingen hebben. Omdat conflicten

Nadere informatie

COMMUNICATIE technieken. voor leidinggevenden

COMMUNICATIE technieken. voor leidinggevenden COMMUNICATIE technieken voor leidinggevenden Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden zeker gedeeltelijk niet 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Voor discussies heb ik geen tijd, ík beslis. Medewerkers met goede voorstellen

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Beoordelingsformulieren

Beoordelingsformulieren Beoordelingsformulieren In elke prestatie zitten zoals hierboven uiteengezet (p. 81) vijf elementen verpakt. Het Takenblad is daarop gebaseerd. Om elk van die vijf elementen grondig te kunnen beoordelen

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

EFFECTIEF LEIDINGGEVEN. Een gave of een vak?

EFFECTIEF LEIDINGGEVEN. Een gave of een vak? EFFECTIEF LEIDINGGEVEN Een gave of een vak? Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij voegen

Nadere informatie

Communicatie vaardigheden COVA

Communicatie vaardigheden COVA Communicatie vaardigheden COVA Yuri Santana (13026003) maart 2014, Delft Inhoudsopgave Inleiding... 5 1. Observatielijst voorzitter... 6 1.1 HS versus GS... 8 2. Opdracht behorende bij conflict hanteren...

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Dit is een korte vragenlijst die bedoeld is om een aantal van je denkbeelden, attitudes en gedrag in werksituaties in kaart te brengen. Wees zo eerlijk mogelijk

Nadere informatie

www.tma-methode.nl Talentenanalyse annemieke de Kuijper 21 april 2009

www.tma-methode.nl Talentenanalyse annemieke de Kuijper 21 april 2009 annemieke de Kuijper 21 april 2009 Talentenanalyse ceylonpoort 5-25 2037 AA Haarlem T 023-5463747 I www. E webdiscussie@ Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3 2. Betekenis van de scores 3 3. Consistentie 3 4.

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Vragenlijst persoonlijke onderhandelingsstijlen: de samenwerker, de vechter en de analyticus

Vragenlijst persoonlijke onderhandelingsstijlen: de samenwerker, de vechter en de analyticus pag.: 1 van 5 Vragenlijst persoonlijke onderhandelingsstijlen: de samenwerker, de vechter en de analyticus Ieder mens heeft een persoonlijke stijl van beïnvloeden. De een is meer gericht op het opbouwen

Nadere informatie

INTRODUCTIE PERSOONLIJKE GEGEVENS. Naam: Leeftijd: Geslacht: m / v. Begindatum:

INTRODUCTIE PERSOONLIJKE GEGEVENS. Naam: Leeftijd: Geslacht: m / v. Begindatum: Naam Datum: INHOUDSOPGAVE 1. Introductie 2. Persoonlijke gegevens 3. Rapportage kwaliteit van leven 4. Persoonlijke ontwikkeling plan (POP) 5. Competenties waar nu aan wordt gewerkt 6. Binnen de stichting

Nadere informatie

Als wij dit soort vragen stellen dan gaan wij uit van de talenten en mogelijkheden van cliënten.

Als wij dit soort vragen stellen dan gaan wij uit van de talenten en mogelijkheden van cliënten. Hand-out Workshop oplossingsgericht gesprekvoeren. Wat is oplossingsgericht werken? Volgens Mahlberg&Sjöblom (2011) wordt er over het algemeen uit gegaan van een probleem gerichte benadering. Een probleem

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Voorwoord! Wie wil ik helpen?!

Voorwoord! Wie wil ik helpen?! Voorwoord Allereerst dankjewel dat je mijn boek hebt gekocht of gekregen en dat je dit ook leest. Dit toont dat jij vooruit wil in het leven en dat je ook actiegericht bent. En actiegerichte mensen halen

Nadere informatie

De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008. Het wonder komt ongemerkt je geest binnen wanneer die even pas op de plaats maakt en stil is.

De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008. Het wonder komt ongemerkt je geest binnen wanneer die even pas op de plaats maakt en stil is. De Robijn Nieuwsbrief Januari 2008 Lieve mensen, Allereerst wens ik iedereen een vreugdevol nieuw jaar toe. Misschien begin je dit jaar met de beste voornemens, zoals altijd en heb je bewust gekeken naar

Nadere informatie

Theorie Ondernemend werken Hoofdstuk 3 Samenwerken en Netwerken

Theorie Ondernemend werken Hoofdstuk 3 Samenwerken en Netwerken Theorie Ondernemend werken Hoofdstuk 3 Samenwerken en Netwerken Samenvatting 2 3.1 Netwerken 3 3.2 Samenwerken 6 3.3 Liftpitch 7 Ruimte voor notities 8 1 SAMENVATTING 3.1 Netwerken Wat is netwerken? Waarom

Nadere informatie

LOOPBAAN-ANKERTEST. Wat zijn loopbaan-ankers? Welke baan past bij je?

LOOPBAAN-ANKERTEST. Wat zijn loopbaan-ankers? Welke baan past bij je? LOOPBAAN-ANKERTEST Welke baan past bij je? Waarom werk je? Welke aspecten motiveren je in jouw werk? Welke inhoudelijke zaken moet je werk bevatten zodat je het naar je zin hebt en met plezier en resultaat

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

Thomas-Kilmann CONFLICTHANTERING

Thomas-Kilmann CONFLICTHANTERING Thomas-Kilmann Instrument voor CONFLICTHANTERING K E N N E T H W. T H OM A S l RALPH H. KILMANN DE VIJF CONFLICTHANTERINGSSTIJLEN Het Thomas-Kilmann-Instrument voor Conflicthantering (TKI) evalueert het

Nadere informatie

Succescirkel van Werkgeluk

Succescirkel van Werkgeluk Succescirkel van Werkgeluk Ken jezelf en je succesfactoren! Zodat je je eigen werkgeluk en dat van anderen positief kunt beïnvloeden www.kristadewolff.nl Over Goed dat je het ebook hebt gedownload. Wat

Nadere informatie

COMMUNICATIE BIJ VERANDERING

COMMUNICATIE BIJ VERANDERING COMMUNICATIE BIJ VERANDERING Ideeën en tips voor leidinggevenden Communicatie bij verandering Ideeën en tips voor leidinggevenden 2 Inleiding Stilstand is achteruitgang. Wie leiding geeft, weet hoe belangrijk

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN In deze huiswerkopdracht wordt uitgelegd wat leefregels en ik-ben-opvattingen zijn en het belang ervan bij het doorbreken van gewoontepatronen. Een voorbeeld van Marjolijn illustreert hoe leefregels en

Nadere informatie

1 Soms vermijd ik situaties die me in contact brengen met mensen waar ik problemen mee heb.

1 Soms vermijd ik situaties die me in contact brengen met mensen waar ik problemen mee heb. De SOS test Uw Stijl Onder Stress test Hoe goed kent u uzelf? Een goede manier om uw zelfinzicht te vergroten is om uw Stijl Onder Stress te verkennen. Hoe reageert u wanneer een gesprek echt moeilijk

Nadere informatie

Positief Huishouden met Kinderen

Positief Huishouden met Kinderen Positief Huishouden met Kinderen Deel 2: Communiceren met kinderen Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Dit is een werkboek dat hoort bij de videotraining Positief

Nadere informatie

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE Werkplezier Spel Heb je plezier in je werk? Dat is een vraag die regelmatig wordt gesteld. Is je antwoord ja, dan is de kunst dit zo te houden.

Nadere informatie

Executieve functies in de klas: interventies

Executieve functies in de klas: interventies Executieve functies in de klas: interventies Door Wijnand Dekker, gezondheidszorgpsycholoog Anneke Dooyeweerd, pedagoog/coach Inleiding In de vorige nieuwsbrief omschreven we wat er wordt verstaan onder

Nadere informatie

Persoonlijk Rapport Junior Scan

Persoonlijk Rapport Junior Scan Persoonlijk Rapport Junior Scan Persoonlijke gegevens Naam test junior Datum test 02/09/2011 (17:19) Jouw ondernemersprofiel In vergelijking met het branche normprofiel geeft jouw profiel het volgende

Nadere informatie

Beter leven, meer plezier

Beter leven, meer plezier Rob van Ginkel Training en Coaching Beter leven, meer plezier NLP strategieën voor een leven met plezier Inhoudsopgave Wat is NLP...3 De logica van angst...3 Vrijkomen van angst...3 Negatieve gevoelens

Nadere informatie

Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002

Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002 Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002 Deze test is ontwikkeld om op eenvoudige wijze je eigen teamrol te bepalen. Het jarenlange onderzoek naar teamrollen binnen managementteams is gedaan

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT De Zoektocht Ent-teach Module 1 Ondernemerschap Leren Begrijpen

LEERACTIVITEIT De Zoektocht Ent-teach Module 1 Ondernemerschap Leren Begrijpen LEERACTIVITEIT De Zoektocht Ent-teach Module 1 Ondernemerschap Leren Begrijpen 1. Doel 1. Kwaliteiten van de groepsleden op tafel leggen 2. De opdracht zo concreet mogelijk maken, door brainstorm, groepsleden

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES MODULE #6 DREAMBOARD PROCES Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je

Nadere informatie

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl Door: Jan van den Brand Inleiding Ik krijg veel vragen van hondeneigenaren. Veel van die vragen gaan over de omgang met en de training van de hond. Deze vragen spitsen zich dan vooral toe op: Watt is belangrijk

Nadere informatie

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS INHOUD Inleiding 7 1 Zelfonderzoek feedback geven en ontvangen 9 Checklist feedback geven en ontvangen 11 2 Communicatie en feedback 15 Waarnemen,

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

EMOTIONELE INTELLIGENTIE

EMOTIONELE INTELLIGENTIE EMOTIONELE INTELLIGENTIE drs. S. van den Eshof 1 SITUATIE Wat zijn emoties en welke invloed hebben ze op ons leven? Sommige mensen worden bestempeld als over-emotioneel, terwijl anderen van zichzelf vinden

Nadere informatie

www.rolloos.nl Teamrollen Belbin

www.rolloos.nl Teamrollen Belbin Teamrollen elbin Zelfperceptie vragenlijst eze vragenlijst is bedoeld als een hulpmiddel om je belangrijkste teamrollen vast te stellen. iermee krijg je als het goed is een goed beeld van jezelf. Veelal

Nadere informatie

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN

30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN 30 TIPS VOOR OUDERS EN BEGELEIDERS VAN LEERLINGEN MET LEERPROBLEMEN Alle kinderen die wij gevraagd hebben om een tip voor jullie hebben gezegd: blijf je vertrouwen in mij tonen, behandel me niet als een

Nadere informatie

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf?

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? 1 Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? Zet een kruisje bij het antwoord dat voor jou passend is - eerder juist indien je meestal op die manier handelt - eerder onjuist indien je slechts zelden op

Nadere informatie

Nog niet gedaan, ga dit dan echt doen het gaat je echt verder helpen.

Nog niet gedaan, ga dit dan echt doen het gaat je echt verder helpen. In de vorige les ben je gaan onderzoeken wat je droom is en ik hoop dat je het besluit hebt genomen om elke dag te dromen en dat je een moodboard hebt gemaakt. Nog niet gedaan, ga dit dan echt doen het

Nadere informatie

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN VERETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN Rob ertels 1 SITUATIE Leidinggeven aan verandering - of beter gezegd: continue verbetering - vraagt van de manager van vandaag het vermogen om zowel krachtig te sturen op

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013

Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013 Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013 Ze zeggen dat, als je iets wilt veranderen het belangrijk is een concreet doel te formuleren over wat je wilt realiseren. Het liefst zo smart

Nadere informatie

Belbin Teamrollen Vragenlijst

Belbin Teamrollen Vragenlijst Belbin Teamrollen Vragenlijst Lindecollege 2009 1/ 5 Bepaal uw eigen teamrol. Wat zijn uw eigen teamrollen, en die van uw collega s? Deze vragenlijst kan u daarbij behulpzaam zijn. Zeven halve zinnen dienen

Nadere informatie

De loopbaanchecklist

De loopbaanchecklist De loopbaanchecklist Met deze checklist ga je voor je zelf na hoe het gesteld is met de manier waarop je jouw loopbaan stuurt. Bij het beantwoorden van de vragen gaat het niet direct om andere banen, je

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

EFFECTIEF OMGAAN MET BEZWAREN

EFFECTIEF OMGAAN MET BEZWAREN EFFECTIEF OMGAAN MET BEZWAREN Er zijn een heleboel redenen die door een klant gebruikt worden om nee te zeggen. Echter, de zogenaamde tegenwerpingen en bezwaren zijn veelal dooddoeners. Je zal dus moeten

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Als je verliefd op iemand bent is dat vaak een fijn gevoel. Als de ander dan ook verliefd op jou is, wordt dit gevoel alleen maar sterker. Het is echter niet altijd

Nadere informatie

Protocol. Pestprotocol

Protocol. Pestprotocol Pestprotocol Algemeen Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen

workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen 1. Om welke reden(en) volg je deze workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen in je werk? 4. Waarin blink jij jjmet betrekking

Nadere informatie

Cursus Omgaan met klachten

Cursus Omgaan met klachten Cursus Omgaan met klachten Aanleg beplantingen en grasvelden AOC Oost Almelo C. ter Steege Doel van deze les Je leert in deze cursus over: - Klachten - Klachten ontvangen - Valkuilen - Emoties opvangen

Nadere informatie

Workshop 1: Communiceren over zelfredzaamheid: daar is mijn volggroep!

Workshop 1: Communiceren over zelfredzaamheid: daar is mijn volggroep! Workshop 1: Communiceren over zelfredzaamheid: daar is mijn volggroep! Workshopleiders: Guido Rijnja, communicatieadviseur bij de Rijksvoorlichtingsdienst Ellen van Selm, projectleider Buurtvoorlichters

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

VOOR COACHES EN BEGELEIDERS DAVERENDE DILEMMA S. Francine ten Hoedt & Philine Spruijt

VOOR COACHES EN BEGELEIDERS DAVERENDE DILEMMA S. Francine ten Hoedt & Philine Spruijt 33 DAVERENDE DILEMMA S Francine ten Hoedt & Philine Spruijt VOOR COACHES EN BEGELEIDERS Beste coach, Een van de basisvereisten om coach te zijn is, volgens ons, willen ontwikkelen en willen leren. Hoe

Nadere informatie

DOEL: INZICHT IN CONFLICTHANTERING

DOEL: INZICHT IN CONFLICTHANTERING Conflicten hanteren DOEL: INZICHT IN CONFLICTHANTERING Conflicten hanteren Het is makkelijk om kwaad te worden. Maar hoe slaag je er in het conflict in goede banen te leiden en voorkom je dat het onnodig

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

ken jezelf en en verbeter je relaties met anderen

ken jezelf en en verbeter je relaties met anderen DISC KLEURENTRAININGEN: ken jezelf en en verbeter je relaties verbeter met anderen je relaties met anderen Waarom klikt het met de ene persoon direct en verloopt het contact met andere altijd moeizaam?

Nadere informatie

CRISISMANAGEMENT. mr. R.M.J. Bertels 1 SITUATIE

CRISISMANAGEMENT. mr. R.M.J. Bertels 1 SITUATIE CRISISMANAGEMENT mr. R.M.J. Bertels 1 SITUATIE Natuurlijk is leidinggeven niet altijd 'rozengeur en maneschijn'. Zeker in de hectiek van vandaag, vol van talrijke complexe veranderingen, staat de manager

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Talentrapportage 2 Inleiding De wereld en de arbeidsmarkt zijn constant in beweging. Maar waarheen? Niemand weet exact hoe het werkveld er

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift -

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - I Oefenen met observeren 1. Het woordenschilderij A Kijk 60 seconden heel goed

Nadere informatie

Leergang Procesmanager Veiligheidshuizen. Dag 3: Coördinatie en samenwerking in de keten Botsende logica s

Leergang Procesmanager Veiligheidshuizen. Dag 3: Coördinatie en samenwerking in de keten Botsende logica s Leergang Procesmanager Veiligheidshuizen Dag 3: Coördinatie en samenwerking in de keten Botsende logica s Programma leergang Doelgroep: Doel: Door: Procesmanagers van het casusoverleg Verhogen van de effectiviteit

Nadere informatie