Hof van Twente. Mantelzorgbeleid. Richtlijn voor

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hof van Twente. Mantelzorgbeleid. Richtlijn voor 2014-2017"

Transcriptie

1 Hof van Twente Mantelzorgbeleid Richtlijn voor Hof van Twente 2013 Auteur: Afdelingshoofd: Wethouder: Nora Yilmaz Adrie Ouwehand Pieter van Zwanenburg

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Mantelzorg in het algemeen 2.1 Wat is mantelzorg 2.2 Positie mantelzorger 3. Mantelzorgondersteuning in onze gemeente 3.1 Wie zijn de mantelzorgers in onze gemeente? 3.2 Bestaande mantelzorgvoorzieningen in onze gemeente 4. Waar willen we als gemeente naar toe? 4.1 Het beleid 4.2 Lokale ontwikkelen 4.3 Landelijke ontwikkelingen 4.4 Belang van de mantelzorger en zijn systeem 5. Doelen 5.1 Algemene doelen 5.2 Specifieke doelen 6. Aanpak om te komen tot een mantelzorgbeleid 7. Financiële consequenties Bijlage 1 : Basisbehoefteschema: werkplan Bijlage 2 : Acht basisfuncties mantelzorg 2

3 Inleiding In de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) is in prestatieveld 4 vastgelegd dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers. 2. Mantelzorg in het algemeen 2.1 Wat is Mantelzorg Mantelzorg is anders dan de gebruikelijke zorg en aandacht voor een naaste. Mantelzorg is niet iets incidenteels, het is structurele hulp aan bijvoorbeeld een dementerende vader of moeder, een gehandicapte zoon of dochter, een partner die een beroerte heeft gehad of een broer/zus met een psychische ziekte. Dat zijn mensen die meer dan acht uur per week of langer dan drie maanden voor een chronisch ziek, gehandicapt of hulpbehoevend familielid, vriend of buur zorgen. Ook kinderen en jongeren kunnen mantelzorger zijn. Deze hulp wordt verleend vanuit de relatie die er is, vrijwillig en onbetaald. Dit kan uit liefde of genegenheid zijn maar ook omdat het bieden van hulp als vanzelfsprekend wordt ervaren. Mantelzorg overkomt je omdat de persoonlijke band meestal geen andere keuze toelaat. Hulp geven is vanzelfsprekend. Dat doe je gewoon. Ongemerkt gaat hier steeds meer tijd en energie in zitten. Vaak is het een dagtaak naast baan en gezin. Mantelzorg is intensief werk waar soms zelfs geen beroepsmatige zorgverlener aan te pas komt. Mantelzorg kan op den duur leiden tot een zware psychische en/of fysieke belasting en, uiteindelijk, overbelasting van de mantelzorger. De zorg neemt vaak geleidelijk aan toe. Deze zorg kan variëren van sociale steun tot (samen) boodschappen doen tot eens naar buiten kunnen gaan of overnemen van taken in de persoonlijke verzorging De mantelzorger ervaart de zorg in eerste instantie als vanzelfsprekend. Maar bij toenemende belasting kan het gevoel van morele verplichting ontstaan en daarmee neemt de kans op overbelasting toe. Mantelzorgers die zich overbelast of zwaarbelast voelen, lopen een verhoogd risico om ziek te worden en uit te vallen. Mantelzorgers onderscheiden zich hierin van vrijwilligers. Vrijwilligers hebben geen emotionele band met de zorgvrager en kunnen zich makkelijker terugtrekken uit een situatie. 3

4 2.2 Positie mantelzorger Volgens Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) waren er in 2010 naar schatting 3.5 miljoen mantelzorger actief in Nederland. Daarvan verleende 2,6 miljoen meer dan 8 uur per week mantelzorgtaken en/of langer dan drie maanden per jaar voor een ander (20% van de volwassen bevolking). 1,1 miljoen mensen geven zowel intensief als langdurig hulp mantelzorgers voelen zich zwaarbelast of overbelast Van de mantelzorgers tussen de 18 en 65 jaar heeft 71% naast de zorgtaken ook betaald werk een kwart van alle jeugdigen van jaar groeien op met ziekte en zorg in de thuissituatie. Voor de gemeente Hof van Twente zou 20% van de volwassen bevolking (27.751) neerkomen op ongeveer inwoners die meer dan 8 uur per week en/of langer dan drie maanden per jaar voor een ander zorgen. 3. Mantelzorgondersteuning in Hof van Twente 3.1 Wie zijn de mantelzorgers in onze gemeente? Om de mantelzorgers en het ondersteuningsaanbod voor de mantelzorgers binnen onze gemeente in kaart te brengen is hiernaar onderzoek 1 verricht. De resultaten zijn onderstaand neergelegd. Over het algemeen verleent de mantelzorger in de gemeente mantelzorg vanuit liefde en genegenheid. De mantelzorger vindt het vanzelfsprekend mantelzorg te verlenen. Uit het onderzoek is gebleken dat 81 % van de mantelzorgers vrouw is. Uit onderstaande overzicht blijkt dat vooral de categorie jaar en de categorie 65 en ouder mantelzorg verlenen. 17 jaar of jonger 1% jaar 1% jaar 47 % jaar 24% 75 jaar en ouder 26% Aan wie wordt mantelzorg verleend? Echtgeno(o)t(e) of partner 47 % (schoon)ouders 25 % Pleeg- en stiefkinderen 15 % Andere familieleden 9 % Buren vrienden of kennissen 3 % Anders 2 % Uit bovenstaand tabel blijkt dat met name mantelzorg aan echtgen(o)t(e) of partner en (schoon)ouders word verleend. 1 SGBO. Onderzoek naar de klanttevredenheid van mantelzorgers in Hof van Twente. Hof van Twente

5 Wat is de situatie van de verzorgde? Lichamelijke beperkingen (handicap) 43 % Algemene, lichamelijke beperkingen door ouderdom 39% Dementie / geestelijke achteruitgang 24 % Niet alleen kunnen zijn 19 % Psychische problemen 14 % gedragsproblemen 14 % Verstandelijke handicap 10 % Anders 8 % In de meeste gevallen heeft de verzorgde een lichamelijke beperking door handicap of ouderdom of lijdt aan dementie. Vormen van hulp die de mantelzorger verleent. Vervoer en begeleiding bij bezoeken 65 % Gezelschap troost, afleiding 64 % Aanvragen en regelen van voorzieningen 56 % Administratieve hulp (bijv. financiën) 55 % Hulp bij het huishouden 42 % Verpleegkundige hulp (bijv. toedienen van medicijnen) 36 % Persoonlijke verzorging (bijv. wassen en aankleden) 35 % Anders 8 % Wat zijn de behoeften van de mantelzorger met andere woorden van welke ondersteuning wordt op dit moment gebruik gemaakt? Informatie, advies en begeleiding 37 % Educatie (cursussen, voorlichtingsbijeenkomst) 20 % Materiele hulp (bijv. woningaanpassing t.b.v. 37 % mantelzorger, parkeerpas Financiële tegemoetkoming 53 % Respijtzorg (zorg deels en/of tijdelijk overgenomen) 19 % Emotionele steun 24 % Praktische hulp (bijv. kinderopvang, administratieve 14 % hulp) 5

6 3.2 Bestaande mantelzorgvoorzieningen in onze gemeente. Mantelzorgondersteuning is een verzamelterm voor voorzieningen en diensten die de draagkracht van mantelzorgers vergroten of de draaglast verlichten. Steunpunt Informele zorg Twente Mantelzorgers worden in de gemeente Hof van Twente sinds 2005 ondersteund door onder meer het Steunpunt informele zorg Twente (SIZT). Het SIZT is gevestigd aan de Rozenstraat te Goor. Dit steunpunt is vijf dagen per week van uur telefonisch bereikbaar. Tijdens de afwezigheid van de consulent staat de telefoon doorgeschakeld naar het centrale nummer in Hengelo. Er is een consulent voor 15 uur in de week werkzaam voor het steunpunt. Het steunpunt werkt volgens haar werkplan Steunpunt mantelzorg Hof van Twente. Op stonden 378 mantelzorgers geregistreerd bij het SIZT. De activiteiten die de SIZT uitvoert, zijn ingedeeld in de acht basisfuncties (bijlage 1) die het ministerie van WVS hanteert. Thuiszorg instellingen De thuiszorg instellingen verzorgen ondersteuning middels Preventieve ondersteuning Mantelzorgers (POM). POM is een methode voor vroegsignalering van mantelzorgers, gericht op het versterken van de persoonlijke en sociale hulpbronnen van de mantelzorger en het wegnemen van belemmeringen voor het zoeken en accepteren van hulp. Uiteindelijke doel is het voorkomen van overbelasting. POM zoekt mantelzorgers op in plaats van te wachten tot zij zichzelf melden omdat zij in veel gevallen te weinig of te laat gebruik maken van ondersteuningsmogelijkheden. Hoewel wij geen financiële relatie hebben met thuiszorginstellingen willen wij ze hier wel noemen ten aanzien van samenwerking in de toekomst gezien de toekomstige overheveling van (AWBZ-)zorg taken. Door verschillende landelijke en lokale ontwikkelingen is het nodig om ons huidige mantelzorgbeleid en mantelzorgactiviteiten te actualiseren en aan te passen daar waar het niet voldoet aan de behoeftes of waar het onvoldoende aansluit op vernieuwende ideeën en ontwikkelingen 4. Waar willen we als gemeente naar toe? 4.1 Het beleid Momenteel hebben we binnen onze gemeente het beleid met betrekking tot mantelzorg niet in een aparte notitie beschreven. Er zijn wel verschillende beleidsstukken vastgesteld die richting geven aan het welzijn-/zorgbeleid namelijk Beleidskader Welzijn en WMO-beleidsplan De algemene doelstelling van het Wmo-beleid binnen de gemeente: het helpen van de burgers om activiteiten te ontplooien, te participeren en actief mee te doen in de samenleving. Voorop staat dat burgers zich met elkaar kunnen verbinden en elkaar kunnen helpen daar waar dat nodig is. Daarnaast is het van belang dat de burger wordt ondersteund. Ondersteuning van burgers die zonder deze hulp niet actief mee kunnen doen aan de samenleving. Zo worden zorgactiviteiten ingezet om de eigen kracht en zelfredzaamheid te 6

7 bevorderen. Hiermee kan soms voorkomen worden dat mensen een (groter) beroep op betaalde zorg gaan doen. Tevens is onze gemeente reeds op verschillende manieren bezig invulling te geven aan de in het beleidskader Welzijn geformuleerde doelstellingen, te weten: het versterken van de kracht van de samenleving, het versterken van de zelfredzaamheid en het bevorderen van de maatschappelijke participatie. De doelstelling van het mantelzorgbeleid is het bieden van ondersteuning aan mantelzorgers die dit nodig hebben, met speciale aandacht voor diegene die het zwaarst belast zijn in samenwerking met lokale en regionale partners. Er wordt zoveel mogelijk lokaal maatwerk geleverd aan zoveel mogelijk mantelzorgers. 4.2 Lokale ontwikkelingen Er zijn een aantal lokale ontwikkelingen gaande in het kader van: de Kanteling, Het gesprek, het procesmanagement en de wijkserviceteams die van invloed zijn op de te verstrekken ondersteuning aan mantelzorgers. Met het opzetten van wijkserviceteams wordt door verschillende partijen wijkgericht samengewerkt binnen een aangewezen wijk. Doel hiervan is vroegtijdig te signaleren, kennisuitwisseling tussen verschillende partijen maar vooral samenwerking met de verschillende partijen waarbij de burger centraal uitgangspunt is die door gebruik van eigen kracht dan wel ondersteuning uit de eigen omgeving vroegtijdig geholpen wordt. De zorgstructuur 0 tot 100 jaar wordt verder geprofessionaliseerd met als doel dat niemand buiten de boot valt. Binnen onze gemeente is een procesmanager jeugd (0-23) en een procesmanager 23+ werkzaam. De procesmanager 23+ is er voor alle multiproblem situaties binnen de gemeente. Om de lokale ontwikkelingen verder te intensiveren is aan Stichting Welzijn Ouderen (SWO) de opdracht gegeven om een optimale samenwerking (onder regie van de gemeente) te realiseren tussen de verschillende welzijnsinstellingen (Steunpunt Informele Zorg (SIZ), Servicepunt Vrijwilligerswerk (Scala) en het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW)) die werkzaam zijn op het gebied van zorg en welzijn. Het gaat er om maximalisatie te bereiken op het gebied van informatie en advies, zowel inhoudelijk als praktisch. Van belang is de samenwerking op het gebeid van vrijwilligersbeleid. De doelgroep die het betreft is breed: het gaat om ouderen, jongeren, gehandicapten en ook anderen die behoefte hebben aan informatie, advies en ondersteuning op het gebied van welzijn en zorg. Als laatste lokale ontwikkeling is de methode Het Gesprek in het kader van de Kanteling te noemen. Het Gesprek ia een gezamenlijke methode van zowel de gemeente, overheid en het maatschappelijk veld. Iedere burger die een probleem heeft met participatie kan zich voegen bij het meldpunt (een nog nader in te richten loket) waar de burger in een gesprek met iemand van een welzijnsinstelling kan aangeven welke ondersteuning hij/zij wenst. 4.3 Landelijke ontwikkelingen Op het terrein van zorg en welzijn is sprake van decentralisatie. De centrale overheid treedt terug en steeds meer taken op dit terrein worden lokaal of regionaal geregeld. Deze trend zet 7

8 zich naar verwachting in de komende jaren verder door. Een ander deel van de taken op het gebied van zorg en welzijn worden overgelaten aan de markt of de civil society. Zo leiden de bezuinigingen op de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) er in toenemende mate toe, dat mensen min of meer gedwongen worden, eerst een beroep te doen op zorg uit eigen omgeving. Met de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in 2007, zijn de gemeenten concreet aan zet om ondersteuning mantelzorgers en de intensieve vrijwilligerszorg mogelijk te maken en te financieren. Hiermee is voor gemeenten een nieuw beleidsterrein van informele zorg ontstaan, waarin de traditionele scheiding tussen zorg en welzijn geheel of gedeeltelijk verdwijnt. 4.4 Belang van de mantelzorger en zijn systeem Mantelzorgers maken het voor de zorgvrager mogelijk om mee te doen aan de maatschappij, doordat zij vaak zelfstandig kunnen blijven wonen. Daarnaast dragen mantelzorgers bij aan het betaalbaar houden van de Nederlandse zorg door de betaalde zorg gedeeltelijk te ontlasten. Nu er steeds meer druk komt op mantelzorgers is het van belang inzicht te hebben in de achtergrond van de mantelzorgers, de aard van de problematiek en de behoefte aan ondersteuning. Onze gemeente vindt dat de inzet van mantelzorgers belangrijk is, dus moeten zij niet overbelast raken. Ondersteuning van de mantelzorger is dus van belang. Om dat zo goed mogelijk te doen krijgt het steunpunt voor mantelzorg samen met andere instellingen de opdracht te komen tot een werkplan waarin opgenomen is hoe de ondersteuning eruit ziet voor de mantelzorger nu en in de toekomst. Waar staat de mantelzorger? De mantelzorger functioneert binnen een groter systeem (maatschappelijke speelveld) van met elkaar in verbinding staande actoren, o.a. familieleden, buren, gemeente, aanbieders van zorg en welzijn, etc. Onderstaande schema geeft het mantelzorgsysteem weer in de maatschappelijke speelveld van de zorgvrager in de 0 e -,1 e -en 2 e lijn. Centraal in dit speelveld staat de zorgvrager (burger). De zorgvrager heeft in eerste instantie een eigen verantwoordelijkheid waar het gaat om deelname aan de samenleving. Als blijkt dat er belemmeringen zijn om deel te kunnen nemen dan wordt in eerste instantie hulp gezocht bij de partner, kinderen (gezin), overige familieleden, vrienden en buren (0 e lijn). Mantelzorgers maken hiervan onderdeel uit. Indien de hulp uit de 0 e lijn niet mogelijk is of er aanvullende ondersteuning en/-of zorg nodig is (b.v. materiele hulp, emotionele ondersteuning) dan kunnen zowel de zorgvrager als de mantelzorger in aanraking komen met actoren in de o e lijn die een specifiek aanbod hierop hebben. Het betreft SIZT, welzijnsorganisaties, vrijwilligers etc. Indien deze ondersteuning ook niet voldoende is, zal zorg vanuit professionele instellingen (aanbieders van zorg in 1 e lijn) nodig zijn. Blijkt deze ondersteuning eveneens niet toereikend te zijn, dan is doormiddel van doorverwijzing naar zorgaanbieders in de 2 e lijn mogelijk. Dan kan het zijn dat bijvoorbeeld opname in een ziekenhuis of instelling nodig is. 8

9 Schema : mantelzorgsysteem Samenwerking en afstemming tussen alle actoren, zowel binnen de betreffende cirkels als tussen de cirkels onderling, is essentieel voor het succesvol functioneren van het systeem. Indien alle actoren hun verantwoordelijkheid nemen door bijvoorbeeld tijdig hulp te vragen, tijdig te signaleren en in te grijpen, een hulpvraag systematisch dus vanuit alle perspectieven (zorgvrager en zijn of haar omgeving) te benaderen zal het systeem succesvol functioneren. Indien dit niet het geval is, ontstaat er een risico voor het functioneren van het systeem als geheel en in dit geval in het bijzonder voor de zorgvrager en de mantelzorger. 9

10 5. Doelen Mantelzorgers zijn belangrijk binnen onze samenleving en verdienen daarbij ondersteuning en waardering. De hoofddoelstelling van het mantelzorgbeleid is het bieden van ondersteuning aan mantelzorgers die dit nodig hebben, met speciale aandacht voor diegene die het zwaarst belast zijn in samenwerking met lokale en regionale partners. Er wordt zoveel mogelijk lokaal maatwerk geleverd aan zoveel mogelijk mantelzorgers. Om deze ambitie te verwezenlijken zijn zowel algemene als specifieke doelen (voor de invulling van de basisfuncties ) geformuleerd. Door verschillende landelijke en lokale ontwikkelingen is het nodig om ons huidige mantelzorgbeleid en mantelzorgactiviteiten te actualiseren en aan te passen aan de door ons gestelde doelen om hiermee onze doelstelling te realiseren. 5.1 Algemene doelen Het voldoende invullen en afstemmen van de basisfuncties mantelzorgondersteuning, in overeenstemming met de specifieke behoefte van de mantelzorgers Bij het invullen van de basisfuncties wordt, waar mogelijk, aangesloten bij reeds bestaande vormen van ondersteuning. Het ondersteuningsaanbod dient inzichtelijk en toegankelijk te zijn voor zowel mantelzorgers als professionals/-vrijwilligers die in hun werk te maken hebben met mantelzorgers. Het aanbod sluit aan op de vraag (behoefte) van de mantelzorgers en aanbieders stemmen het aanbod onderling af en maken hierbij gebruik van elkaars expertise. Mantelzorgondersteuning is een gezamenlijke verantwoordelijkheid/- samenwerking tussen alle actoren binnen het systeem staat centraal Mantelzorgondersteuning is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Alle actoren binnen het systeem nemen hun verantwoordelijkheid en werken samen waar het gaat om signalering, het verstrekken van de juiste informatie en doorverwijzing. Mantelzorgers en zorgvragers hebben een verantwoordelijkheid om hun stem te laten horen en om hulp te vragen en te zoeken. Het mantelzorgsysteem kan alleen succesvol functioneren indien alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen en hierin actief samen werken. Binnen het mantelzorgsysteem is er specifieke aandacht voor preventie en (vroeg)signalering Preventief ingrijpen (het signaleren van een mantelzorger) en het zien van de eerste signalen van overbelasting is noodzakelijk om te voorkomen dat mantelzorgers uitvallen. Een goed functionerend systeem van vroegsignalering en de beschikbaarheid over een instrument om overbelasting tijdig te signaleren zijn hierbij onmisbaar. Een dergelijk systeem omvat dat actoren om de mantelzorger heen in staat zijn tot vroegsignalering en zodanige toeleiding dat ondersteuning geboden gaat worden, alsmede dat er instrumenten bestaan om vroegtijdig te kunnen signaleren en oorzaken aan te pakken. Toerusting van de professionals (kennis/kunde) op dit terrein betreft een verantwoordelijkheid van de organisatie waar de professional werkzaam is. Signalering van mantelzorgers dient tevens onderdeel te zijn van prestatieafspraken van gemeente Hof van Twente met andere gesubsidieerde instellingen. Binnen het mantelzorgsysteem is er specifieke aandacht voor curatie en nazorg Helaas is het in de praktijk niet altijd mogelijk om alle mantelzorgers vroegtijdig in beeld te krijgen. Ook is het niet zo dat wanneer de mantelzorg is beëindigd, b.v. omdat de zorgvrager 10

11 is overleden, er geen ondersteuningsbehoefte meer is. Denk alleen al aan de mentale belasting die ook na het beëindigen van de mantelzorgtaak vaak nog lang effect heeft op het functioneren van de mantelzorger. Naast preventie en vroegsignalering, dient binnen het systeem dan ook blijvend aandacht te zijn voor curatie, dus specifieke inzet op mantelzorgers die overbelast zijn, en nazorg, ondersteuning na beëindiging van mantelzorg. De mantelzorger speelt een rol bij de Indicatiestelling AWBZ en de Individuele verstrekkingen Wmo Bij de indicatiestelling voor de AWBZ en de gemeentelijke individuele verstrekkingen moet duidelijk worden welke rol de mantelzorger kan en wil vervullen en wat mogelijk kan worden ingezet om de draaglast voor de mantelzorger te verminderen. Daar komt bij dat de gemeente in het kader van de transitie AWBZ, fasegewijs verantwoordelijk wordt voor de functie extramurale begeleiding. Deze functie is bedoeld voor mensen met somatische, psychogeriatrische of psychiatrische problematiek, of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap, die matige of zware beperkingen hebben. Bij een deel van deze doelgroep hebben mantelzorgers een grote rol. Als de mantelzorg wegvalt, is intramurale opname vaak het enige alternatief. De begeleiding wordt in deze gevallen ook ter ontlasting van mantelzorgers ingezet, want het langdurige en intensieve beroep dat op hen wordt gedaan, leidt vaak tot overbelasting. Het steunpunt mantelzorg is Spin in het web en samenwerkingspartner Het lokale mantelzorgsteunpunt neemt een centrale positie in binnen het systeem. Direct voor onze lokale mantelzorgers (gesprek, advies en doorverwijzing) en indirect voor vrijwilligers en professionals werkend met mantelzorgers (Gesprek met mantelzorger en doorverwijzen naar het steunpunt). Zowel vrijwilligersorganisaties als professionals werken in onze organisatie volgens de methode Het Gesprek. Dat betekent dat zorgvragers op een zelfde wijze aangesproken wordt (zij brengen de vraag in beeld en zijn verantwoordelijk voor doorverwijzing) en indien blijkt dat de zorgvrager mantelzorg ontvangt doorverwezen wordt naar het steunpunt. Er is sprake van een goede samenwerking tussen het steunpunt, de mantelzorgers en de professionals/-vrijwilligers die vanwege hun werk in aanraking komen met mantelzorgers. Mantelzorgbeleid is onderdeel van meerdere beleidsgebieden In alle facetten van het gemeentelijk beleid wordt rekening gehouden met mensen die mantelzorg verlenen. Denk hierbij aan zorg, wonen ( bijvoorbeeld de mogelijkheid van meer generatie-erven in het buitengebied), welzijn, arbeid en inkomen en onderwijs. Werkgevers kunnen b.v. worden geconfronteerd met werknemers die mantelzorg verlenen en daarom geregeld verzuimen. Scholen krijgen te maken met leerlingen die doodmoe in de schoolbank zitten, omdat ze bijvoorbeeld thuis mantelzorg verlenen aan een hulpbehoevende ouder. Zowel regionaal als lokaal is reeds een aanbod voor mantelzorgers (Steunpunt). Wij streven er naar dit aanbod blijvend af te stemmen op de vraag van onze mantelzorgers, en integraal in overeenstemming te brengen met actuele ontwikkelingen binnen de samenleving. Maak gebruik van elkaars expertise! Verbeteren van het functioneren van bestaande voorzieningen gaat voor investeringen in nieuwe voorzieningen. 11

12 5.2 Specifieke doelen Informatie Toegankelijke, volledige en juiste informatieverstrekking over ondersteuningsmogelijkheden vanuit alle ingangen waar (potentiële) mantelzorgers direct/- indirect mee in aanraking komen, bij voorkeur via de vindplaatsen (o.a. huisarts, onderwijs, steunpunt mantelzorg, bedrijven etc.) Veel mantelzorgers worden niet bereikt of weten niet goed waar informatie te halen is wanneer zij vragen hebben over ondersteuningsmogelijkheden. Het bereiken van mantelzorgers is en blijft dan ook een uitdaging. Het is om deze reden belangrijk dat de informatie duidelijk is en afgestemd is op de doelgroep, wat zowel de mantelzorgers betreft als ook hun omgeving. Niet alleen aan de gemeentelijke balie maar ook binnen diverse instellingen vindt contact plaats met mantelzorgers en hun omgeving. Wij vinden het belangrijk dat op zoveel mogelijke ontmoetingspunten informatie ligt of aanwezig is zodat deze breed toegankelijk is. De informatie moet ook volledig en juist zijn zodat de mantelzorger of zijn omgeving keuzes kan maken in wat hen het beste past aan ondersteuningsmogelijkheden. Met al onze partners in het maatschappelijk veld zullen wij als gemeente de voorwaarde opnemen dat zij werken aan een actieve benadering van mantelzorgers door tevens passende informatie te verstrekken, dan wel doorverwijzen naar ondersteuning die gevraagd worden. Advies en begeleiding Advies en begeleiding moet zo dicht mogelijk in de buurt van mantelzorgers gegeven worden (vindplaatsen). Het verstrekken van informatie is voor veel mantelzorgers niet voldoende. Zij hebben behoefte aan verdergaande ondersteuning. Mantelzorgers vinden het vaak moeilijk om (langere tijd) van huis te zijn. Tevens kan het combineren van werk en mantelzorg een probleem zijn, waardoor er geen tijd meer voor de mantelzorger zelf is. Om tal van redenen is het daarom van belang dat er advies en begeleiding is, die antwoord geeft op al die vraagstukken die er bij een mantelzorger leven. Wij vinden het belangrijk dat het advies of begeleiding zoveel mogelijk in de thuissituatie gegeven wordt, dan wel op wijkniveau geregeld is. Een goed advies of begeleiding kan enkel gegeven worden als er een actueel beeld is over wat er zich om de mantelzorger afspeelt. De mogelijkheden van de mantelzorger zelf én die van de omgeving van mantelzorger kunnen dan optimaal meegewogen worden in de vraag naar ondersteuning. Emotionele steun Emotionele steun moet toegankelijk zijn voor alle mantelzorgers en dient te worden aangepast aan de doelgroep Indien emotionele steun nodig is, is het tevens belangrijk om te weten hoe de mantelzorger deze steun wilt ontvangen. Een uurtje op spreekuur komen of naar een mantelzorgsalon gaan, is niet voor alle mantelzorgers de vorm van ondersteuning die beantwoord aan deze behoefte. Wij vragen de organisatie die in onze gemeente gespecialiseerd is in de ondersteuning aan mantelzorgers dit verder te onderzoeken. Wij zien graag meerdere mogelijkheden in het organiseren van emotionele steun. 12

13 Educatie Er is een adequaat educatief aanbod voor mantelzorgers in de gemeente Hof van Twente, dat zowel voorziet in het aanleren van kennis en vaardigheden op het gebied van zorg, als mentale vaardigheden om mantelzorgers om te leren gaan met hun zorgtaak. Mantelzorg overkomt je, in de meest gevallen zijn mensen hier niet op voorbereid. Mantelzorg vraagt vaak veel kennis en vaardigheden van mensen, zij nemen taken op zich die in andere gevallen door professionals in de zorg worden uitgevoerd. Daarnaast vraagt mantelzorg ook om specifieke mentale vaardigheden. Hierin is educatie een belangrijke ondersteuning. Mantelzorgers kunnen bijvoorbeeld vaardigheden aangeleerd worden om hun grenzen aan te geven, maar ook om te leren omgaan met de mening van hun omgeving. In onze visie wordt daarom nadrukkelijk benoemd dat educatie zich zowel moet richten op kennis en vaardigheden van het zorgen, als ook de mentale gezondheid van mantelzorgers. Dit alles om de belasting van de zorg aan te kunnen maar ook de belastbaarheid van de mantelzorger te versterken. Opgemerkt dient te worden dat ons inziens educatie in gezamenlijkheid geboden kan worden. Ook instellingen van zorg en opvang of opleidingsinstituten kunnen hierin participeren en hun aanbod presenteren. Praktische hulp Indien nodig moet een mantelzorger tijdelijk taken uit handen kunnen geven aan andere zorgverleners. Dit aanbod moet bekend zijn en toegankelijk. Naast het opdoen van kennis en vaardigheden, is het soms ook nodig dat een mantelzorger praktische hulp krijgt. Deze hulp bestaat kortgezegd uit handjes. Het gaat dan vaak om zorgvrijwilligers die al dan niet gecoördineerd, door een gespecialiseerde organisatie in de ondersteuning aan mantelzorgers, ondersteuning bieden aan de mantelzorger. De hulp kan zeer gevarieerd zijn van het helpen in de tuin tot het voor korte tijd opvangen van de zorg voor de verzorgende, zodat de mantelzorger zelf iets kan ondernemen voor zich zelf. Respijtzorg Er zijn verschillende vormen van respijtzorg die al dan niet binnen de gemeente van Hof van Twente geboden kan worden. Mantelzorgers kunnen de zorg langer volhouden als zij af en toe de zorg uit handen kunnen geven en zelf nieuwe energie kunnen opdoen. Een tijdelijke en volledige overname van zorg met als doel de mantelzorger een adempauze te geven noemen we respijtzorg. Nu de decentralisaties van extramurale begeleiding en kortdurend verblijf doorgaan, wordt respijtzorg steeds meer de verantwoordelijkheid die door gemeenten moet worden opgepakt. Daarom willen wij als gemeente het aanbod van respijtzorg beter in kaart krijgen, zowel lokaal als regionaal. Wij vragen de organisatie die in onze gemeente gespecialiseerd is in de ondersteuning aan mantelzorgers dit verder te onderzoeken. Wij zien graag meerdere mogelijkheden in het organiseren van respijtzorg. De volgende onderdelen dienen in het onderzoek meegenomen te worden als het gaat om respijtvoorziening: 1. Mogelijkheid vrijblijvend kennis te maken 2. Gebruik van checklist bij zorgoverdracht 3. Vaste contactpersoon voor zorgvrager én mantelzorger 4. Afspraken over achterwacht (in geval van calamiteiten) 5. Mogelijkheid voor nagesprek 6. Hulp bij het regelen van de zorg 13

14 7. Mogelijkheid om te reserveren met garantie op plaats 8. Flexibele tijden 9. Specifieke deskundigheid aanwezig indien nodig 10. Specifieke hulpmiddelen aanwezig indien nodig Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek willen wij als gemeente ook instellingen van zorg en opvang, zorgvrijwilligers en/of andere organisaties betrekken bij de invulling van respijtzorg. Gezamenlijk kan dan voorzien worden in de diverse behoeften van mantelzorgers. Financiële tegemoetkoming Financiële belemmeringen mogen geen reden zijn om te stoppen met mantelzorg, dan wel er niet aan te beginnen. Mantelzorgers worden vanuit het steunpunt optimaal geïnformeerd over de mogelijkheden. De extra kosten voor mantelzorger zijn bijvoorbeeld reiskosten. Ook kan het inkomen veranderen, doordat hij of zij minder gaat werken. Op verschillende manieren kun je dan financiële hulp krijgen. Sommige hulp is specifiek voor mantelzorgers. Andere hulp is meer voor de zorgvrager. Wij zien graag als gemeente dat het aanbod van financiële tegemoetkomingen beter bekend is bij mantelzorgers. Wij vragen de organisatie die in onze gemeente gespecialiseerd is in de ondersteuning aan mantelzorgers dit verder te onderzoeken. Mogelijk aanbod is te vinden bij: algemene bijstand, de bijzondere bijstand, TOG, belastingen, zorgtoeslagen, schuldsanering, mantelzorgcompliment en dergelijke. Mede omdat in de afgelopen periode vele veranderingen zijn doorgevoerd is een actueel overzicht van groot belang. Materiële hulp Bij het toekennen van materiele hulp aan de zorgvrager zal de mantelzorger betrokken worden. Materiële hulp richt zich op de hulpbehoevende en stelt die in staat om actief te blijven in de maatschappij. Als de materiële hulp goed georganiseerd is, hebben mantelzorgers er zelf ook baat bij wanneer de mantelzorger betrokken wordt bij de toekenning van ervan. Onder materiele hulp vallen onder meer: vervoer, hulpmiddelen en woningaanpassingen. 6. Aanpak om te komen tot een mantelzorgbeleid Met in achtneming van de door ons geformuleerde doelstellingen (hoofdstuk 5) zal op basis van de gemeten behoeftes van onze mantelzorgers (paragraaf 3.1) en de acht basisfuncties (bijlage 2) een basisbehoeften schema (werkplan) opgezet worden. Een dergelijk schema zal dan met alle betrokken instellingen in- en aangevuld worden. In opdracht van de gemeente zal SIZ, in samenwerking met alle betrokken instellingen, het werkplan realiseren. In bijlage 1 is een (lay-out) schema opgenomen waarin het steunpunt mantelzorg in samenwerking met andere betrokken instellingen het schema verder completeert waarbij aangegeven word wie, welke, welke activiteiten in het basisbehoefteschema op zich gaat nemen. Om draagvlak te creëren dient er dus een nauwe samenwerking te zijn met de verschillende zorginstellingen. In de loop van 2013 zal de definitieve werkplan worden gepresenteerd. Dit werkplan zal als een meetinstrument fungeren op basis waarop eveneens gemonitord zal worden. 14

15 In bijlage 2 zijn de acht basisfuncties opgenomen die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (WVS) binnen het mantelzorgbeleid heeft gedefinieerd om te komen tot een kwalitatief goed ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. 7.Financiele consequenties Zowel in 2012 als 2013 heeft de SIZT voor haar uitgevoerde/uit te voeren activiteiten een subsidiebedrag van ,26 ontvangen. Vooralsnog gaan we er van uit dat het te realiseren werkplan voor 2014 en verder geen financiële consequenties heeft. Wij verwachten wel een groter rendement te realiseren in termen van de te bereiken resultaten zoals genoemd in deze beleidsnotitie. 15

16 Bijlage 1: Basisbehoefte schema: werkplan Onderstaand schema is niet definitief. De kolommen Activiteiten en Actoren in het schema zijn niet ingevuld. De bedoeling is dat SIZ, in samenwerking met andere betrokken instellingen, onderstaande basisbehoeften schema completeert waarbij aangeven word wie, welke activiteit in het basisbehoefteschema op zich gaat nemen. Om draagvlak te creëren dient er dus een nauwe samenwerking te zijn met de verschillende zorginstellingen. In de loop van 2013 zal de definitieve basisbehoefte schema worden gepresenteerd. Activiteiten Basisbehoefte Informatie Actoren Positieve, toegankelijke en correcte informatieverstrekking over ondersteuningsmogelijkheden vanuit alle ingangen waar (potentiële) mantelzorgers direct/- indirect mee in aanraking komen, bij voorkeur via de vindplaatsen (o.a. huisarts, onderwijs, steunpunt mantelzorg, bedrijven etc.) Basisbehoefte Advies en begeleiding Advies en begeleiding moet zo dicht mogelijk in de buurt van mantelzorgers gegeven worden (Vindplaatsen). Basisbehoefte Emotionele steun Emotionele steun moet toegankelijk zijn voor alle mantelzorgers en dient te worden aangepast aan de doelgroep Basisbehoefte Educatie Er is een adequaat educatief aanbod voor mantelzorgers in de gemeente Hof van Twente, dat zowel voorziet in het aanleren van kennis en vaardigheden op het gebied van zorg, als mentale vaardigheden om mantelzorgers te leren om te gaan met hun taak. Basisbehoefte Praktische hulp Indien nodig moet een mantelzorger tijdelijk taken uit handen kunnen geven aan andere zorgverleners. Dit aanbod moet bekend zijn en toegankelijk. 16

17 Basisbehoefte Respijtzorg Het mantelzorgsteunpunt/- Wmo loket informeert mantelzorgers goed over de mogelijkheden van verschillende vormen van respijtzorg. Respijtzorg stimuleren binnen de gemeente Hof van Twente? Basisbehoefte Financiële tegemoetkoming Financiële belemmeringen mogen geen reden zijn om te stoppen met mantelzorg, dan wel er niet aan te beginnen. Mantelzorgers worden vanuit het steunpunt optimaal geïnformeerd over de mogelijkheden. Basisbehoefte Materielehulp Bij het toekennen van materiele hulp aan de zorgvrager zal de mantelzorger betrokken worden. Inzet wordt gepleegd vanuit alle relevante ingangen (Steunpunt mantelzorg, Wmo loket, balie gemeente, etc) 17

18 Bijlage 2 Acht Basisfuncties Mantelzorg Om gemeenten te ondersteunen bij het uitvoeren van prestatieveld 4 van de Wmo zijn de basisfuncties mantelzorg ontwikkeld. Gemeenten kunnen deze basisfuncties gebruiken om de huidige situatie in hun gemeente in kaart te brengen. Ook eventuele verbeterpunten worden op deze manier zichtbaar. Bovendien vormen de basisfuncties een handreiking om de lokale ondersteuningsstructuur effectief in te richten, aan te sturen, en lokale inspanningsverplichtingen te formuleren. Hieronder zijn de verschillende basisfuncties (zoals omschreven door het ministerie van VWS) mantelzorg beschreven. Basisfunctie 1: Informatie Mantelzorgers hebben behoefte aan informatie. Informatie over ziekten en beperkingen, over beschikbaar hulpaanbod en over hoe om te gaan met het mantelzorgerschap. De basisfunctie Informatie is hierdoor de eerste stap richting andere vormen van mantelzorgondersteuning. Informatie moet daarom in vele vormen en langs verschillende kanalen worden geboden. Naast een fysiek loket kan gedacht worden aan: schriftelijke informatie bij bibliotheken, apotheek, thuiszorginstellingen etc; een mantelzorggids; aanpassing van het trefwoordenregister op de website van de gemeente; een aparte webpagina of verwijzing daar naartoe en/of bijzondere gelegenheden als: dag van de mantelzorger, mantelzorgcafé etc. Basisfunctie 2: Advies en begeleiding Informatie alleen is vaak niet genoeg. Veel mantelzorgers hebben vooral een luisterend oor nodig om hun vragen te verhelderen en begeleiding bij het vinden van passende oplossingen. De functie Advies kan bestaan uit een of meer persoonlijke gesprekken. Deze kunnen gericht zijn op de volgende doelen: het bieden van een luisterend oor; het verhelderen van de vraag; bemiddeling; bieden van hulp bij aanvragen; doorverwijzen. De benadering is zoveel mogelijk preventief. Immers een tijdig advies kan stress en overbelasting van de mantelzorger voorkomen. Uitvoerenden kunnen zijn: loketmedewerkers, MEE- en mantelzorgconsulenten, ouderenadviseurs, maatschappelijk werkenden, thuiszorgmedewerkers, huisartsen, Praktijkverpleegkundigen. Voor speciale doelgroepen kunnen ook andere uitvoerenden gelden. Bijvoorbeeld leerlingbegeleiders of mentoren voor de doelgroep jonge mantelzorgers, medewerksters van moeder- en vadercentra en andere intermediairs voor niet-westerse allochtonen. Ook voor advisering over het omgaan met specifieke beperkingen en aandoeningen, zoals dementie en psychiatrische ziektebeelden, kunnen andere uitvoerenden gelden. Begeleiding kent ook de elementen van advies, maar bestaat uit een langer traject. Doel van begeleiding is: een ondersteunend eigen netwerk te organiseren; zorg en andere hulp te regelen; de combinatie van arbeid en mantelzorg te realiseren; geschikte 18

19 tijdbesteding/ontspanning te vinden; de ouder- of partnerrol naast de mantelzorgrol in te vullen. Uitvoerenden kunnen zijn: - zorgcoördinatoren (casemanager of zorgbemiddelaar) Beroepskrachten die namens de zorgaanbieders de professionele hulp tussen de intramurale, semimurale en ambulante zorg coördineren en een goede afstemming proberen te bewerkstelligen van de juiste hoeveelheid gewenste zorg voor een cliënt. - mantelzorgconsulenten (medewerkers Steunpunt Mantelzorg) ij bieden onder meer informatie, advies en begeleiding. Tevens hebben zij een groot netwerk met allerlei relevante organisaties die met mantelzorgers in aanraking komen. Het bewust maken van intermediairs is een van hun taken. - Mantelzorgmakelaars Een mantelzorgmakelaar is iemand die regeltaken overneemt van mantelzorgers, zodat zij minder belast worden. Veel mantelzorgers ervaren alle regelzaken als een grote bron van stress en ergernis. Een mantelzorgmakelaar kan onder een Steunpunt Mantelzorg vallen of zelfstandig werkzaam zijn. - Mantelzorgcoaches De mantelzorgcoach is een specialist (professional of vrijwilliger) die de mantelzorger met raad en daad bijstaat. De focus ligt op het coachen van de mantelzorger bijvoorbeeld bij hoe om te gaan met de zieke. Als er hulp of ondersteuning moet komen, dan helpt de mantelzorgcoach de mantelzorger die te verkrijgen. Daarmee houdt de mantelzorger de regie over de mantelzorg. Methoden die gebruikt worden bij mantelzorg begeleiding zijn: - De POM-Methode ofwel Preventieve Ondersteuning Mantelzorgers. Methode om mantelzorgers op te sporen en te ondersteunen voordat ze overbelast raken. - De Methode Familiezorg. Deze methode is een evidence based scholingsinstrument voor beroepskrachten gericht op de relationele ondersteuning van mantelzorgers. De methode familiezorg wordt gebruikt voor preventie maar ook intensieve begeleiding en vraagverheldering tot en met praktische uitvoering. - EDIZ - Ervaren Druk door Informele Zorg. De EDIZ wordt naast wetenschappelijk onderzoek ook gebruikt bij interventies, onder andere bij POM-Methode van GGZ Mediant. - CSI - Caregiver Strain Index. Instrument ontwikkeld in de Verenigde Staten van Amerika in 1983 door B. Robinson en één van de meest gebruikte (internationale) meetinstrumenten om belasting door mantelzorg te meten. Basisfunctie 3: Emotionele steun Wie intensief zorgt voor een ander krijgt zelf ook veel te verwerken. Zorg, ziekte en snel veranderende perspectieven vragen specifieke ondersteuning. Individueel of in groepsverband, afgestemd op de aard van de problematiek en op de doelgroep. Individuele emotionele steun betreft één of meer persoonlijke gesprekken. In deze gesprekken is het van belang actief te luisteren, begrip te tonen, erkenning te bieden, situaties te verhelderen en samen met de mantelzorgers te zoeken naar mogelijkheden om met de situatie om te gaan. Gesprekken kunnen bij de mantelzorger thuis plaatsvinden of bijvoorbeeld bij een wijksteunpunt. Individuele steun kan geboden worden door: MEE- en 19

20 mantel-zorgconsulenten, maatschappelijk werkenden, ouderenadviseurs (professionals of vrijwilligers). Groepsverband: Groepsbijeenkomsten lenen zich bij uitstek voor informatieoverdracht in combinatie met het delen van ervaringen. Een thematische opzet van de bijeenkomsten is mogelijk, bijvoorbeeld over drempels bij gebruik van respijtzorg. Maar ook kunnen ze gericht zijn op een specifieke doelgroep zoals op partners van dementerenden. Bijeenkomsten kunnen worden georganiseerd door: patiëntenverenigingen, Steunpunten Mantelzorg, MEE-organisaties, zorgondernemers (thuiszorg, verpleging/verzorging, Ggz en Gz) welzijnsondernemers. Concrete voorbeelden van emotionele steun zijn: Groepsbijeenkomsten, cursussen (thematisch); Lotgenotengroepen; Mantelzorgsalon/café; Alzheimercafé; Individueel gesprek, luisterend oor; Gesprekken over drempelvrees bij respijtzorg; Chatbox mantelzorgerskring; Sms-service Basisfunctie 4: Educatie Op mantelzorg is niemand voorbereid. Of het nu gaat om tiltechniek of om het leren stellen van eigen grenzen, kennis en vaardigheden moeten gaandeweg worden opgebouwd. Educatie in de vorm van voorlichting of training, is daarom een belangrijke vorm van mantelzorgondersteuning. Educatie voor mantelzorgers kan bestaan uit cursussen gericht op zorg en ziekte en gericht op de mantelzorger zelf. Educatie gericht op zorg en ziekte betreft: instructie voor het juiste gebruik van hulpmiddelen of een praktische training: Cursus tiltechnieken; Instructie gebruik hulpmiddelen. Cursussen over ziektes, ziektebeelden, omgaan met ziektes (bijv. dementie, psycho-educatie): Cursus verder na een beroerte ; Cursus na zorgen komt morgen ; Cursus zorg de baas ; Cursus omgaan met dementerenden door de organisatie voor de GGZ. Educatie gericht op de mantelzorger zelf: Cursus psycho-educatie voor familieleden van mensen met schizofrenie; Training empowerment zorg de baas ; Eigenkracht conferentie. Mantelzorgers maken met steun vanuit hun netwerk een plan voor de eigen situatie; Cursus Time Management en Motivatie; minder stress en meer vrije tijd. Basisfunctie 5: Praktische hulp Wie helpt mij met? Praktische problemen rond verzorging of huishouding zijn voor veel mantelzorgers de eerste aanleiding om ondersteuning te zoeken. De praktische hulp is vaak primair gericht op de zorgbehoevende, maar betekent ook een taakverlichting voor de mantelzorger. Praktische hulp kan zowel door professionals als door vrijwilligers worden verleend. Concreet gezien kan praktische hulp uit de volgende diensten bestaan: huishoudelijke hulp; welzijns-/gemaksdiensten: klussendienst, maaltijdservice, vrijwillige hulp; administratieve hulp; extra kinderopvang. Hand- en spandiensten bestaan onder meer uit maaltijdvoorziening, klussendienst, boodschappenservice en vervoer. Deze diensten zijn veelal opgezet vanuit vrijwilligersorganisaties zoals het Rode Kruis of vanuit het welzijnswerk. Maar ook 20

Gelet op het collegevoorstel van 22 juni 2010 waar de volgende uitgangspunten zijn ODoenomen:

Gelet op het collegevoorstel van 22 juni 2010 waar de volgende uitgangspunten zijn ODoenomen: gemeente nieuwkoop gemeenteraad IIIIIIIIII G10.0709 nieuwkoop raadsbesluit onderwerp Kadernotitie mantelzorgbeleid 2010-2013 Gelet op het collegevoorstel van 22 juni 2010 waar de volgende uitgangspunten

Nadere informatie

Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid

Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid In opdracht van VNG Datum: 16-6-2015 Team Kennisnetwerk Wmo RadarAdvies Veemarkt 83, 1019 DB Amsterdam T (020) 463 50 50 www.radaradvies.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

6. VERLICHTEN. 6.1 Inleiding. 6.2 Werk netwerkgericht en zet in op preventie van

6. VERLICHTEN. 6.1 Inleiding. 6.2 Werk netwerkgericht en zet in op preventie van 6. VERLICHTEN U organiseert ondersteuning om ervoor te zorgen dat mantelzorgers de mantelzorgtaken kunnen (blijven) uitvoeren. 6.1 Inleiding Goede ondersteuning voor mantelzorgers draagt ertoe bij dat

Nadere informatie

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Welkom Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013 Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Inhoud presentatie Informatie en kengegevens Steunpunt Mantelzorg De praktijk aan het

Nadere informatie

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap.

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Mantelzorgwijzer Arnhem Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Waarom een mantelzorgwijzer? Voor veel mensen is het verzorgen van

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Welkom De steunpunten algemeen Stand van zaken steunpunt vrijwilligers Stand van zaken steunpunt mantelzorg Vragen Contactgegevens De steunpunten Startbijeenkomst

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

Manifest. van de mantelzorger

Manifest. van de mantelzorger Manifest van de mantelzorger Manifest van de Mantelzorger Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald en vanuit een persoonlijke band zorgen voor een hulpbehoevende oudere, chronische zieke of gehandicapte

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT MANTELZORG BELEID 2015 Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT Inhoud Wat is mantelzorg... 2 Visie op Mantelzorg... 2 De kwetsbaarheid van de mantelzorger... 2 Methode en werkwijze... 4 Mantelzorg ondersteuning

Nadere informatie

Quickscan en Puzzel informele zorg. Het huidige en wenselijke aanbod informele zorg in Waalwijk samen met lokale partijen in kaart gebracht

Quickscan en Puzzel informele zorg. Het huidige en wenselijke aanbod informele zorg in Waalwijk samen met lokale partijen in kaart gebracht Quickscan en Puzzel informele zorg Het huidige en wenselijke aanbod informele zorg in Waalwijk samen met lokale partijen in kaart gebracht Quickscan en Puzzel informele zorg Het huidige en wenselijke aanbod

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Driezorg

Mantelzorgbeleid Driezorg Mantelzorgbeleid Driezorg Inleiding Mantelzorg is een belangrijk en omvangrijk deel van de zorg. Naar verwachting neemt het aandeel van mantelzorgers toe in verband met demografische en sociaal-economische

Nadere informatie

voorstel Beslisnota voor de raad Openbaar Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1

voorstel Beslisnota voor de raad Openbaar Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1 Beslisnota voor de raad Openbaar Onderwerp Mantelzorgondersteuning en waardering Versienummer 1 Portefeuillehouder Nelleke Vedelaar Informant Erna van Dijk Eenheid/Afdeling Ontwikkeling / OWS Telefoon

Nadere informatie

Deel 1. Beleidsnotitie Mantelzorg. Onze visie op het bindmiddel van onze samenleving

Deel 1. Beleidsnotitie Mantelzorg. Onze visie op het bindmiddel van onze samenleving Deel 1. Beleidsnotitie Mantelzorg Onze visie op het bindmiddel van onze samenleving Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding... 2 1.1 Aanleiding... 2 1.2 Relatie met het Wmo-beleidskader... 2 1.3 Leeswijzer...

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

3 VISIE OP MANTELZORG EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG

3 VISIE OP MANTELZORG EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG MANTELZORGBELEID EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG Dit beleid is opgesteld voor extramurale cliënten van ISZ De Brug en geldt vanaf 1 januari 2015. 1 INLEIDING Door veranderingen in de zorg wordt er een steeds

Nadere informatie

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Thema/Bron/Beleid Ondersteuning vrijwilligers/ mantelzorgers, WMO prestatieveld 4 Begroting 2015 Bedrag Notitie Mantelzorg Notitie Vrijwilligers AWBZ Pakketmaatregel

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V.

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V. 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 : Visie op werken met mantelzorgers Hoofdstuk 2 : Wat kunnen mantelzorgers doen bij AYA Thuiszorg? Hoofdstuk 3 : Ondersteuning van mantelzorgers Hoofdstuk 4 : Mantelzorg en

Nadere informatie

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek Mantelzorg in de gemeente Groesbeek 1 Inleiding De gemeente is vanuit de Wmo verantwoordelijk voor ondersteuning van mantelzorgers. Met deze notitie wordt een eerste invulling gegeven aan die verantwoordelijkheid.

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 April 2015 Ant Stremmelaar Adviseur Zorg en Kwaliteit Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 3. Begripsbepaling 3 4. Uitgangspunten WZU Veluwe 4 2 Inleiding Mantelzorg

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende

Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende COLOFON Samenstelling Ingrid Dooms Anja van Lonkhuijzen

Nadere informatie

Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Mantelzorgers in Kapelle

Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Mantelzorgers in Kapelle Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Mantelzorgers in Kapelle Utgevoerd in februari maart 2007 door Ronald Masclé. Inleiding Eén van de prestatievelden van de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding CONCEPT Startdocument AWBZ begeleiding Gemeente Wijk bij Duurstede, maart 2012 Algemene informatie In het regeer- en gedoogakkoord van het huidige kabinet is overeengekomen dat de functies dagbesteding

Nadere informatie

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Mantelzorg Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Inleiding Met de mantelzorger bedoelen we diegene die een belangrijke rol in de zorg voor een naaste vervult. Vaak is dit een ouder, partner

Nadere informatie

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Mezzo memo Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Waardering mantelzorg In het (concept)wetsvoorstel Wmo 2015 is geregeld dat de huidige grondslag voor het mantelzorgcompliment

Nadere informatie

Notitie basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg. Gemeente Voorst, vakgroep Zorg, februari 2011 (2011-10958)

Notitie basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg. Gemeente Voorst, vakgroep Zorg, februari 2011 (2011-10958) Notitie basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg Gemeente Voorst, vakgroep Zorg, februari 2011 (2011-10958) INHOUD Blz. Inleiding 3 Wat is vrijwilligerswerk en wat is mantelzorg? 3 Gemeente Voorst

Nadere informatie

Versie 17 juni 2015. Nadere regeling waardering mantelzorgers 2015

Versie 17 juni 2015. Nadere regeling waardering mantelzorgers 2015 Versie 17 juni 2015 Nadere regeling waardering mantelzorgers 2015 Vastgesteld in de vergadering van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hilversum op 30-06-2015 Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Klanttevredenheid van mantelzorgers. Ik zie mezelf niet als mantelzorger, zorgen voor je naasten doe je gewoon! Gemeente Langedijk Juli 2013

Klanttevredenheid van mantelzorgers. Ik zie mezelf niet als mantelzorger, zorgen voor je naasten doe je gewoon! Gemeente Langedijk Juli 2013 Klanttevredenheid van mantelzorgers Ik zie mezelf niet als mantelzorger, zorgen voor je naasten doe je gewoon! Gemeente Langedijk Juli 2013 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN

Nadere informatie

Dé mantelzorger bestaat niet

Dé mantelzorger bestaat niet Dé mantelzorger bestaat niet Deze notitie over mantelzorg is opgesteld is samenwerking met: Stichting Pulse, Plaatselijk Overleg Gehandicapten, het Nederlandse Rode Kruis, de Zonnebloem IJsselstein, de

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

Informatiekaart 2. Mantelzorg in de Wmo 2015. Gemeenten aan zet. Kennisdossier Mantelzorg en de Wmo

Informatiekaart 2. Mantelzorg in de Wmo 2015. Gemeenten aan zet. Kennisdossier Mantelzorg en de Wmo Informatiekaart 2 Mantelzorg in de Wmo 2015 In de vernieuwde Wmo staan participatie en zelfredzaamheid centraal. Nederland wordt steeds meer een participatiemaatschappij: de rol van de overheid in zorg

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd:

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd: Mantelzorgbeleid 1. Wat is mantelzorg Mantelzorg is een overkoepelend begrip voor veel vormen van meer dan gebruikelijke zorg, die partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en buren elkaar verlenen.

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid. Afdeling Samenleving. oktober 2012

Mantelzorgbeleid. Afdeling Samenleving. oktober 2012 Mantelzorgbeleid Afdeling Samenleving oktober 2012 Inhoud 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 4 3. Mantelzorg in het algemeen... 5 3.2 Wat is mantelzorg?... 5 3.3 Positie mantelzorger... 5 3.4 Taken overheden...

Nadere informatie

Mantelzorg en ander vrijwilligerswerk

Mantelzorg en ander vrijwilligerswerk Mantelzorg en ander vrijwilligerswerk Wat is mantelzorg? Mantelzorgers zorgen langdurig en onbetaald voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner, ouder, kind of ander familielid, vriend

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2011

Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2011 Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2011 Mantelzorgers Gemeente Leiden Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2011 Mantelzorgers Gemeente Leiden COLOFON Samenstelling Mark Gremmen Anja van Lonkhuijzen SGBO Benchmarking

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Voorbereiden op het keukentafelgesprek?

Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Deze brochure helpt u daarbij! 2015 een coproductie van: Voor kinderen, partners, verwanten, vrijwilligers die mantelzorgtaken vervullen voor hen die hun dierbaar

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond

College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Helmond Postbus 232 5700 AE HELMOND Helmond, 20 januari 2012 Onderwerp: Advies betreffende evaluatie Seniorenraad 2009-2011 nota Seniorenbeleid 2012

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Ruim baan voor informele zorg

Ruim baan voor informele zorg Ruim baan voor informele zorg Henk Nies Vilans, Kenniscentrum Langdurende Zorg, Utrecht - Zonnehuis Leerstoel Organisatie en beleid van zorg Vrije Universiteit Amsterdam 17 e Regionale Zorgconferentie

Nadere informatie

Klantonderzoek Wmo over 2014: Ervaringen van mantelzorgers

Klantonderzoek Wmo over 2014: Ervaringen van mantelzorgers Klantonderzoek Wmo over 2014: Ervaringen van mantelzorgers Over 2014 Gemeente Best Augustus 2015 Naomi Meys Ingrid Dooms Volkan Atalay Projectnummer: 107560 Correspondentienummer: DH-1208-4547 INHOUD INLEIDING

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

ZORG VOOR EEN GOEDE MANTEL Beleid Mantelzorg Waardeburgh

ZORG VOOR EEN GOEDE MANTEL Beleid Mantelzorg Waardeburgh ZORG VOOR EEN GOEDE MANTEL Beleid Mantelzorg Waardeburgh Opgesteld door: Bijlage: Albert Tahaparij Eveline Stehouwer Ellen van den Bosch Folder Mantelzorg Vastgesteld MT d.d. 10 september 2013 Opgesteld

Nadere informatie

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden INLEIDING: Veel bijeenkomsten bezocht en meegedacht die gaan over de transitie. Inschrijven en verkrijgen van een raamovereenkomst met de 14 Twentse gemeenten De planning voor 2015 maken tot zover de indicatie

Nadere informatie

Verordening Tegenprestatie Participatiewet 2015

Verordening Tegenprestatie Participatiewet 2015 De raad van de gemeente Boxtel, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 25 november 2014, gelet op artikelen 8a, eerste lid, onderdeel b en 9 eerste lid onderdeel c van

Nadere informatie

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost?

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Jolanda Smit, Marti Wassenaar en Thomas Evers april 2015 Waarom veranderingen?

Nadere informatie

Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, subsidies en inkoop

Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, subsidies en inkoop Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, s en Piet Haker Platform Netwerk Vrijwilligerswerk 13 mei 2014 2 Aanleidingen transitie Nieuwe taken voor gemeenten per 2015 Decentralisatie Awbz Decentralisatie

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Veranderingen op het gebied van de Wmo/AWBZ. Bijeenkomst KBO Alverna 13 maart 2014

Veranderingen op het gebied van de Wmo/AWBZ. Bijeenkomst KBO Alverna 13 maart 2014 Veranderingen op het gebied van de Wmo/AWBZ Bijeenkomst KBO Alverna 13 maart 2014 Hervorming langdurige zorg Doelen Rijk: - Verbeteren kwaliteit zorg en ondersteuning - Versterken zelf- en samenredzaamheid

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip De veranderende politieke en maatschappelijke verhoudingen resulteren in minder overheid en meer burger. Door de terugtredende overheid ontstaat er meer ruimte

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd

Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd December 2010 Auteur: Jan Hiemstra 1 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 H. 1. Actuele ontwikkelingen Blz. 4 H. 2. Afstemming mantelzorg en formele zorg Blz. 7 H. 3. Visie

Nadere informatie

Stelling 1. Stelling 2. Doorbreek de Cirkel Samen. Routeboekje. Dia 1. Dia 2. Dia 3. Dia 4. Symposium Het venijn zit in de staart

Stelling 1. Stelling 2. Doorbreek de Cirkel Samen. Routeboekje. Dia 1. Dia 2. Dia 3. Dia 4. Symposium Het venijn zit in de staart Dia 1 Dia 2 Routeboekje Kennismaken Project Methodieken Aan de slag in uw gemeente! Dia 3 Stelling 1 Onze organisatie begeleid ook mensen met NAH zonder indicatie. Dia 4 Stelling 2 perspectief is geborgd

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Nota Mantelzorg 2015-2018 Evenwicht tussen draagkracht en draaglast 9 september 2015 1

Nota Mantelzorg 2015-2018 Evenwicht tussen draagkracht en draaglast 9 september 2015 1 Nota Mantelzorg 2015-2018 Evenwicht tussen draagkracht en draaglast 9 september 2015 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 Leeswijzer... 4 2. Wie is mantelzorger?... 4 3. Wat willen we met mantelzorgbeleid bereiken?...

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlage: Literatuurlijst. Rapport onderzoek naar Centraal Punt Mantelzorg Aa en Hunze

Inhoudsopgave. Bijlage: Literatuurlijst. Rapport onderzoek naar Centraal Punt Mantelzorg Aa en Hunze Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Literatuuronderzoek 3 3. Interviews met medewerkers (steun)punten mantelzorg 5 4. Focusgroep bijeenkomst met professionals en (ex)mantelzorgers 8 5. Conclusies en aanbevelingen

Nadere informatie

Maak werk van mantelzorg

Maak werk van mantelzorg Tips en best practices voor ondersteuning mantelzorgers Maak werk van mantelzorg oktober 13 De ontwikkeling van dit document is tot stand gekomen mede dankzij Instituut Gak Auteur: Stichting Werk&Mantelzorg

Nadere informatie

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk

Nadere informatie

Focus op mantelzorgers

Focus op mantelzorgers Focus op mantelzorgers naar een mantelzorgvriendelijke gemeente BRIZ special in deze special Mantelzorgers Versterken, Verlichten, Verbinden Model Mantelzorgondersteuning [MMo] Brabantse Raad voor de Informele

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014 Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online Yvonne de Jong, 11 april 2014 Congres Wijkverpleegkundigen anno nu Inhoud Kennis van mantelzorg Visie op samenspel SOFA-model 4 stappen mantelzorgondersteuning

Nadere informatie

Steunpunt Mantelzorg Dokkumer-Walden Het bieden van: Informatie (brochures, website, speciale gelegenheden) Advies en begeleiding (individueel) Emotionele steun: Luisterend oor Weg naar steunpunt soms

Nadere informatie

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ De vierde MEE Signaal eindrapportage pakketmaatregel AWBZ geeft een totaalbeeld van de geleverde ondersteuning door MEE gedurende de

Nadere informatie

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein Louis Litjens - Projectdirecteur Ramon Testroote - Wethouder Louis Louis Litjens Ramon Testroote - Wethouder Ramon Testroote Litjens - Projectdirecteur Projectdirecteur Wethouder Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Overzicht ondersteuningsbehoeften doelgroepen en algemeen, bestaande voorzieningen en compensatie van algemene en doelgroepspecifieke aard

Overzicht ondersteuningsbehoeften doelgroepen en algemeen, bestaande voorzieningen en compensatie van algemene en doelgroepspecifieke aard BIJLAGE Overzicht ondersteuningsbehoeften doelgroepen en algemeen, bestaande en compensatie van algemene en doelgroepspecifieke aard DOELGROEP: Ouderen dagstructurering informatieverschaffing en - verwerking

Nadere informatie

Raads inforrnatiebrief

Raads inforrnatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer o8. Ray 8o. oox Inboeknummer o88stozogg Dossiernummer 848.4o4 zr oktober zoo8 Raads inforrnatiebrief Betreft Impuls mantelzorgondersteuning zoo8-zoog. Inleiding Op voorstel

Nadere informatie

Mantelzorgcompliment mogelijk gewijzigd per 1 januari 2015

Mantelzorgcompliment mogelijk gewijzigd per 1 januari 2015 Mantelzorgcompliment Van het SVB ( Sociale verzekeringsbank) Mantelzorgcompliment mogelijk gewijzigd per 1 januari 2015 24-07-2013 De staatssecretaris van VWS heeft in een brief aan de Tweede Kamer voorgesteld

Nadere informatie

Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid

Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid Mantelzorg- en vrijwilligersbeleid St. Hervormd Centrum Pennemes 2010 3.12.6 Versie 01-06-2010 1/6 Inhoudsopgave Inleiding 1. Visie op werken met mantelzorgers/vrijwilligers 1.1 Wanneer is iemand een mantelzorger

Nadere informatie

Platform Mantelzorg Amsterdam

Platform Mantelzorg Amsterdam Reactie van het Platform Mantelzorg Amsterdam op het conceptrapport Naar een continuüm van respijtzorg in 2015 RIGO Research en Advies 8 maart 2013 Reactie van het Platform Mantelzorg Amsterdam op de concept

Nadere informatie

Wmo 2015 Gemeente Zeist

Wmo 2015 Gemeente Zeist Wmo 2015 Gemeente Zeist Het veranderende zorgaanbod voor ouderen, mantelzorgers en mensen met dementie. Dinsdag 14 oktober 2014 Even voorstellen Naam: Judith van Leeuwen Functie: accountmanager Wmo bij

Nadere informatie

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Tot slot: Meer doelmatigheid van het professionele aanbod valt te verkrijgen door het kritisch doorlichten

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda

16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Voorstelnummer Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder 16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda Kenmerk

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Als zorgaanbieder doet u een beroep op zorgvrijwilligers en mantelzorgers. Binnen zorginstellingen wordt de verbinding met thuis en het gewone leven zoveel mogelijk

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 28 april 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 28 april 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 Waar gaan we het over hebben? 1. Waarom decentraliseren? 2. Decentralisatie Jeugdzorg 3. Decentralisatie

Nadere informatie

Klantonderzoek Wmo over 2012 Ervaringen van Mantelzorgers. Pijnacker-Nootdorp

Klantonderzoek Wmo over 2012 Ervaringen van Mantelzorgers. Pijnacker-Nootdorp Klantonderzoek Wmo over 2012 Ervaringen van Mantelzorgers Pijnacker-Nootdorp Klantonderzoek Wmo over 2012 Ervaringen van Mantelzorgers Pijnacker-Nootdorp COLOFON Samenstelling Volkan Atalay Anja van

Nadere informatie

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Medisch Maatschappelijk Werk SEIN Siebe Dijkgraaf Opbouw presentatie Nieuwe Wetgeving in 2015 Proces van aanvragen Vragen Links Wat veranderd er in

Nadere informatie

Mantelzorg, het overkomt je... Beleidsnotitie mantelzorg 2011-2015

Mantelzorg, het overkomt je... Beleidsnotitie mantelzorg 2011-2015 1 Mantelzorg, het overkomt je... Beleidsnotitie mantelzorg 2011-2015 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 7 2. MANTELZORG IN UDEN 11 2.1. Definitie mantelzorg 11 2.2. Kenmerken mantelzorger 12 3. VISIE 15 4. KNELPUNTEN

Nadere informatie

met de mantelzorger 01 in gesprek met de mantelzorger model mantelzorgondersteuning > Algemene gegevens Naam mantelzorger Soort relatie met de cliënt

met de mantelzorger 01 in gesprek met de mantelzorger model mantelzorgondersteuning > Algemene gegevens Naam mantelzorger Soort relatie met de cliënt in gesprek met de mantelzorger model mantelzorgondersteuning > Algemene gegevens Zoveel mogelijk vóór het gesprek invullen. Naam mantelzorger Soort relatie met de cliënt Geboortejaar Telefoon Mobiele telefoon

Nadere informatie