Menu-engineering in restaurants

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Menu-engineering in restaurants"

Transcriptie

1 Menu-engineering in restaurants Machiel Reinders, Wageningen University & Research Joris Heijnen & Erik van Bommel, Variatie in de Keuken Marlijn Huitink & Coosje Dijkstra, Vrije Universiteit Amsterdam

2 De aanleiding PPS Meer groente en fruit is goed voor iedereen Partners: FBR, LEI, Variatie in de Keuken, GroentenFruit Huis, KHN Hoofdvraag: welke combinatie van interventies die aangrijpen op bewuste en onbewuste processen is effectief om verschillende consumentendoelgroepen te bewegen om aantoonbaar meer groente en fruit te kopen en te consumeren? Aanpak: Literatuurverkenning Selectie/ uitvoering pilots (verschillende settings/ doelgroepen) Checklist: Selectie interventies Uitvoeren interventies 2

3 Interventies in 4 verschillende settings 3

4 Achtergrond 4

5 Onderzoeksidee Restaurants: Veel vlees, weinig groente Steeds meer mensen eten buiten de deur Experimenteren met portiegroottes Daarmee dus grote impact en groot bereik! 5

6 Portiegrootte Grotere porties leiden tot meer consumptie, ook bij grotere porties met gezonde (laag-calorische) producten zoals groenten (Rolls et al., 2004; Steenhuis et al., 2010); In situaties met meer afleiding (zoals restaurants) is men zelfs minder bewust van portiegroottes (Ledikwe et al., 2005); Geen verschil in tevredenheid tussen grotere en kleinere porties (Diliberti et al., 2004). 6

7 Opzet onderzoek (1) 3 locaties Van der Valk restaurants Interventieperiode van 6 weken en controle-periode van 6 weken Interventie: 100% meer groente; 12,5% minder vlees 3 condities: A: 100% meer bordgroente & 12,5% minder vlees/vis B: alleen 100% meer bordgroente C: alleen 12,5% minder vlees/vis 7

8 Opzet onderzoek (2) 8

9 Opzet onderzoek (3) Metingen vóór en ná de aanpassingen: Hoeveel wordt er geserveerd? Hoeveel blijft er over/ wordt er weggegooid? 4000 borden gemeten! + Enquête onder de gasten die o.a. gasttevredenheid vroeg 9

10 Steekproef 1452 borden in controlegroep; 1393 borden in experiment-groep. 940 ingevulde enquêtes in de controle-groep en 887 in de experiment-groep. 10

11 Gastenprofiel Leeftijd varieert tussen de 9 en 102 jaar (gemiddeld 51.6 jaar) Er zullen zeer waarschijnlijk nog wel jongere bezoekers geweest zijn, maar die hebben de enquete niet ingevuld. 47,5% man; 52,5% is vrouw 35,5% heeft een HBO-opleiding of hoger; 26% LBO/MBO en 38% middelbare school of lager 73% van de bezoekers heeft kinderen 97,7% bezoekt het restaurant vanwege privé-reden 40% bezoekt het restaurant voor het eerst, 25% bezoekt het 1-2 keer per jaar, 21% 3-6 keer per jaar en de rest vaker (2% zelfs 4 keer per maand of vaker) 11

12 Geconsumeerde vlees (gram) Geconsumeerde groente (gram) Resultaten (1) 87% meer groente van het bord 16% minder groente uit bakjes 31% stijging consumptie totale groenten Bordgroente +87% 13% minder vlees of vis 0 Controle Experiment Vlees/vis Controle -13% Experiment 12

13 Resultaten (2) Er lijkt een optimum qua hoeveelheid geconsumeerde groenten te zijn (rond gram). Zijn de bakjes (side dishes) wel nodig?

14 Score (1= erg ontevreden en 5= erg tevreden) Resultaten (3) Tevredenheid met gerecht iets lager in de interventiegroep dan in de controlegroep. Nog steeds (zeer) tevreden Tevredenheid met het restaurant verschilt niet tussen de controlegroep en de interventiegroep Intervention Control 2 1 Tevredenheid gerecht Tevredenheid restaurant

15 Overige effecten Demografie Mannen eten significant meer vlees/vis dan vrouwen. Leeftijd gecorreleerd met groenteconsumptie. Deelnemers met kinderen eten meer groenten dan deelnemers zonder kinderen. Mensen die vaker het restaurant bezoeken lijken minder groente te eten. Mensen die vaker uit eten gaan lijken meer groente te eten. 15

16 Overige effecten Food involvement Mensen die aangeven het belangrijk te vinden om groente te eten wanneer ze uit eten gaan consumeren meer groente. Mensen die groenten lekker vinden, eten meer groenten. Mensen die meer betrokken zijn bij hun voedselkeuzes, eten meer groenten. 16

17 Conclusies 100% meer groente en minder vlees/ vis op het bord leidt tot: Stijging totale groenteconsumptie; Daling consumptie vlees/vis; Tevreden tot zeer tevreden gasten! Robuuste resultaten: zelfde patronen in 3 restaurants. 17

18 Toegevoegde waarde studie Real life setting gebruikt (echte restaurants); Effect van portiegrootte verhogen werkt ook voor gezonde voeding; En óók in restaurants waar men vaak om hedonistische redenen zit, waarbij ongezonde voeding vaak geprefereerd wordt (Raghunathan et al., 2006). Observationele data gecombineerd met zelfgerapporteerde data: controleren voor het feit dat consumenten moeite hebben om hun eigen gedrag te beoordelen.

19 Implicaties Portiegrootte kan ingezet worden om gewenst eetgedrag te bevorderen zonder aantasting van de tevredenheid Impact op milieu én gezondheid Gasten eten meer groente Er wordt minder vlees weggegooid Vlees > groente: Minder CO2 en watergebruik Potentieel meer marge voor restaurants en bijdrage aan MVO-beleid restaurants

20 Bedankt voor de aandacht! Vragen? 20

Duurzaam eten en duurzaam ondernemen (zoeken naar de nieuwe economie)

Duurzaam eten en duurzaam ondernemen (zoeken naar de nieuwe economie) Duurzaam eten en duurzaam ondernemen (zoeken naar de nieuwe economie) Nudging en de kunst van het verbinden 22 juni 2017, Erik de Bakker en Machiel Reinders Waar ga ik wat over vertellen Nudging bij Van

Nadere informatie

groentenfruit huis Juiste aanpak verleidt consument tot hogere consumptie

groentenfruit huis Juiste aanpak verleidt consument tot hogere consumptie groentenfruit huis Juiste aanpak verleidt consument tot hogere consumptie je wordt er beter van Groente op het kinderdagverblijf Herhaald proeven van onbekende groentesoorten als strategie om groenteconsumptie

Nadere informatie

Nieuwe wegen naar gezonde voeding

Nieuwe wegen naar gezonde voeding Nieuwe wegen naar gezonde voeding 1 Wat eten we en wordt het beter? Matthijs van den Berg Hoofd van het Centrum Voeding, Preventie en Zorg bij het RIVM. 2 Wat eten we en wordt het beter? Matthijs van den

Nadere informatie

Steeds meer mensen zijn bewust flexitariër

Steeds meer mensen zijn bewust flexitariër bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Steeds meer mensen zijn bewust

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012 Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie Resultaten SJBN Enquête 2012 Inhoudsopgave Achtergrond Resultaten enquête Steekproef Algehele

Nadere informatie

Enquête uitbrengmaaltijden Buitensluis

Enquête uitbrengmaaltijden Buitensluis Uitslag enquête Uitbrengmaaltijden Buitensluis augustus 2015 Goed Redelijk Matig Slecht NVT N % N % N % N % N % 1 Hoe ervaart u de samenstelling van uw maaltijd? 34 69,4 11 22,4 4 8,2 0 0 2 Hoe ervaart

Nadere informatie

ALGEMENE INLEIDING BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

ALGEMENE INLEIDING BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN SAMENVATTING ALGEMENE INLEIDING Hoofdstuk 1 beschrijft dat in de afgelopen decennia het aantal mensen met overgewicht en obesitas sterk is toegenomen en dat dit heeft geleid tot een groot publiek gezondheidsprobleem.

Nadere informatie

Informatieboekje. GRIP- Studie GRoente Inname Peuters

Informatieboekje. GRIP- Studie GRoente Inname Peuters Informatieboekje GRIP- Studie GRoente Inname Peuters Contactgegevens Onderzoeksteam Prof. Dr. Ir. Kees de Graaf (hoofdonderzoeker Humane Voeding) Dr. Gerry Jager (Universitair Docent) Ir. Victoire de Wild

Nadere informatie

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Dr. Saskia Duijts Dr. IJmert Kant Dr. Gerard Swaen Prof. dr. Piet van den Brandt Effectiviteit

Nadere informatie

Groente en Fruit. Van bittere noodzaak tot mooie kansen

Groente en Fruit. Van bittere noodzaak tot mooie kansen Groente en Fruit Van bittere noodzaak tot mooie kansen Risicofactoren Richtlijnen Goede Voeding 2006 2015 Groente 150-200 gram minstens 200 gram Fruit 200 gram minstens 200 gram omdat het dagelijks

Nadere informatie

SAMENVATTING Dijkstra, Coosje.indd :45

SAMENVATTING Dijkstra, Coosje.indd :45 SAMENVATTING Samenvatting INTRODUCTIE Grote sociaal economische gezondheidsverschillen zijn een groeiend probleem in bijna alle Westerse landen. In Nederland leven mensen met een lagere opleiding gemiddeld

Nadere informatie

risicocommunicatie, planning & mechanismen van gezondheidsgedragsverandering in een populatie met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten

risicocommunicatie, planning & mechanismen van gezondheidsgedragsverandering in een populatie met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten risicocommunicatie, planning & mechanismen van gezondheidsgedragsverandering in een populatie met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten Hart- en vaatziekten vormen een grote bedreiging voor de volksgezondheid.

Nadere informatie

Verminder verspilling in uw keuken. Kijk hier hoe u eenvoudig bespaart!

Verminder verspilling in uw keuken. Kijk hier hoe u eenvoudig bespaart! Verminder verspilling in uw keuken Kijk hier hoe u eenvoudig bespaart! Waarom afval meten? Weet u eigenlijk hoeveel etensafval u weggooit? En wat dat kost? U kunt veel besparen door uw verspilling te meten

Nadere informatie

Evidence piramide. Gecontroleerde studies. Welk studie type? 19/02/2013. 3 me ta.eu. Niet dezelfde piramide voor elke vraag. me ta.eu. me ta.

Evidence piramide. Gecontroleerde studies. Welk studie type? 19/02/2013. 3 me ta.eu. Niet dezelfde piramide voor elke vraag. me ta.eu. me ta. Niet dezelfde piramide voor elke vraag Evidence piramide Gecontroleerde studies Welk studie type? 3 1 Effect van roken op longkaner Richard Doll 1951: prospectieve studie 2/3 mannelijke Britse artsen Goede

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Duurzaamheidk mpas Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-, voedsel- en economische

Nadere informatie

Nieuwe Richtlijnen Goede Voeding

Nieuwe Richtlijnen Goede Voeding Nieuwe Richtlijnen Goede Voeding Wat zijn de nieuwe voedingsaanbevelingen vanuit de wetenschap? Prof. Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Voedingsonderzoek is moeilijk! Hoe komen Richtlijnen tot

Nadere informatie

2. Schijf van Vijf samengevat

2. Schijf van Vijf samengevat 2. Schijf van Vijf samengevat 2.1 De essentie van de Schijf van Vijf De Schijf van Vijf is het beeldmerk dat laat zien wat gezond eten inhoudt. Het beeldmerk wordt onderbouwd met de Richtlijnen Schijf

Nadere informatie

Verleiden tot gezond gedrag. Prof. dr. Emely de Vet Wageningen University and Research

Verleiden tot gezond gedrag. Prof. dr. Emely de Vet Wageningen University and Research Verleiden tot gezond gedrag Prof. dr. Emely de Vet Wageningen University and Research Voeding in NL 95% eet onvoldoende groente 90-95% eet onvoldoende fruit 80% eet onvoldoende vis 48% heeft overgewicht

Nadere informatie

Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn

Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn Klanten van Careyn over het consultatiebureau Inhoud: 1. Conclusies 2. Algemene dienstverlening 3. Het inloopspreekuur 4. Telefonische dienstverlening 5. Persoonlijk

Nadere informatie

Paper 3 Onderzoeksinstrumenten

Paper 3 Onderzoeksinstrumenten Paper 3 Onderzoeksinstrumenten Auteur: Erik de Vries Gonggrijp September/oktober 2014 1 Inhoudsopgave 1: samenvatting paper 1 blz. 22 2: beschrijving van de onderzoeksmethode blz. 22 Literatuur blz. 28

Nadere informatie

Samenvatting. Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie

Samenvatting. Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie Overgewicht is een snel groeiend wereldwijd probleem en is geassocieerd

Nadere informatie

GROENE GEZONDE STUDENTEN

GROENE GEZONDE STUDENTEN GROENE GEZONDE STUDENTEN Samenvatting van een onderzoek naar een groene gezonde studieomgeving Nicole van den Bogerd, Coosje Dijkstra, Jaap Seidell & Jolanda Maas ACHTERGROND De laatste jaren komt er steeds

Nadere informatie

Diewertje Sluik, Edith Feskens

Diewertje Sluik, Edith Feskens Nutriëntendichtheid van basisvoedingsmiddelen Diewertje Sluik, Edith Feskens NZO Symposium, 21 November 2013 Inhoud Kwaliteit van voeding meten: dieetscores/indexen Nutrient profiling Nutriëntendichtheid

Nadere informatie

Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht. Graag in samenwerking

Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht. Graag in samenwerking Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht Graag in samenwerking Voor zowel kinderen als volwassenen zijn overgewicht en obesitas de belangrijkste risicofactoren voor de ontwikkeling van

Nadere informatie

Groente en fruit Mag het iets meer zijn? Groente en fruit Mag het iets meer zijn?

Groente en fruit Mag het iets meer zijn? Groente en fruit Mag het iets meer zijn? Groente en fruit Mag het iets meer zijn? 1 2 De rol van groente en fruit, de omgeving en de consument Er wordt te weinig groente en fruit gegeten. Maar hoeveel groente en fruit eten we precies? En hoe

Nadere informatie

VAN GROND NAAR KEUKEN

VAN GROND NAAR KEUKEN Design to Impact VAN GROND NAAR KEUKEN Charelle van Brummen & Mandy Nugteren Stadslandbouw is een trend. Het speelt in op een nieuwe lifestyle. Volgens deskundigen maakt urban farming de stad groener,

Nadere informatie

AUGURKEN MET SLAGROOM. Een evenwichtig menu samenstellen. Inhoud

AUGURKEN MET SLAGROOM. Een evenwichtig menu samenstellen. Inhoud Een evenwichtig menu samenstellen Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen De leerlingen brengen hun eigen eetgewoontes in kaart en bespreken deze met elkaar. Daarna toetsen ze hun bevindingen

Nadere informatie

Pilot Onze Keuken bij Gemeente Alkmaar 1-meting onder gasten. september 2012

Pilot Onze Keuken bij Gemeente Alkmaar 1-meting onder gasten. september 2012 Pilot Onze Keuken bij Gemeente Alkmaar 1-meting onder gasten september 2012 Achtergrond Met behulp van een online vragenlijst is de waardering en beoordeling van de gasten ten aanzien van de dienstverlening

Nadere informatie

Bewegen x vakleerkracht = toekomst 2

Bewegen x vakleerkracht = toekomst 2 Bewegen x vakleerkracht = toekomst 2 Workshop voeding Vincent Verdoorn Fontys Sporthogeschool (Bewegen + voeding) x vakleerkracht = toekomst 2 Workshop voeding Vincent Verdoorn Fontys Sporthogeschool Inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsmeting maaltijden aan huis

Tevredenheidsmeting maaltijden aan huis OCMW GROBBENDONK Tevredenheidsmeting maaltijden aan huis 1 Inhoud Inleiding Methode - Communicatie vooraf - Methode Resultaten - Algemeen - Per vraag Aandachtspunten - Algemeen - Individuele aandachtspunten

Nadere informatie

Overgewicht en Obesitas op Curaçao

Overgewicht en Obesitas op Curaçao MINISTERIE VAN Gezondheid, Milieu & Natuur Volksgezondheid Instituut Curaçao Persbericht Overgewicht en Obesitas op Curaçao In totaal zijn 62,6% van de mannen en 67,3% van de vrouwen op Curaçao te zwaar,

Nadere informatie

Introductie. Introductie. Inleiding Methode Interventie Resultaten Conclusies. Preventie van overgewicht bij jonge kinderen.

Introductie. Introductie. Inleiding Methode Interventie Resultaten Conclusies. Preventie van overgewicht bij jonge kinderen. Preventie van overgewicht bij jonge kinderen. Evaluatie en ontwikkeling van een interventie rond voeding en beweging binnen de kinderdagverblijven Drs. Valerie De Coen, Prof. Dr. Ilse De Bourdeaudhuij,

Nadere informatie

Schoolfruit in de les Handleiding bij de lessen van EU-Schoolfruit en SchoolGruiten

Schoolfruit in de les Handleiding bij de lessen van EU-Schoolfruit en SchoolGruiten Schoolfruit in de les Handleiding bij de lessen van EU-Schoolfruit en SchoolGruiten Lessen over fruit en groente: geef leerlingen iets extra s mee! Uw school doet mee met het EU-Schoolfruitprogramma. Na

Nadere informatie

WAKKER DIER: (ON)WETENDHEID OVER JONG DIER OP BORD

WAKKER DIER: (ON)WETENDHEID OVER JONG DIER OP BORD WAKKER DIER: (ON)WETENDHEID OVER JONG DIER OP BORD De perceptie van jonge dieren volgens de Nederlandse consument Judith de Roij van Zuijdewijn Karin Ursem 31369 Intomart GfK 2012 Wakker Dier Jonge dieren

Nadere informatie

Schoolfruit in de les Handleiding bij de lessen van EU-Schoolfruit en SchoolGruiten

Schoolfruit in de les Handleiding bij de lessen van EU-Schoolfruit en SchoolGruiten Schoolfruit in de les Handleiding bij de lessen van EU-Schoolfruit en SchoolGruiten Lessen over fruit en groente: geef leerlingen iets extra s mee! Uw school doet mee met het EU-Schoolfruitprogramma. Na

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

- Mensen gaan meer variëteit kiezen bij hun consumptiekeuzes wanneer ze weten dat hun gedrag nauwkeurig publiekelijk zal onderzocht worden.

- Mensen gaan meer variëteit kiezen bij hun consumptiekeuzes wanneer ze weten dat hun gedrag nauwkeurig publiekelijk zal onderzocht worden. Abstract: - 3 experimenten - Mensen gaan meer variëteit kiezen bij hun consumptiekeuzes wanneer ze weten dat hun gedrag nauwkeurig publiekelijk zal onderzocht worden. - Studie 1&2: consumenten verwachten

Nadere informatie

Bijlage 1: Gezondheidsdoelstellingen Vlaamse Overheid

Bijlage 1: Gezondheidsdoelstellingen Vlaamse Overheid Bijlage 1: Gezondheidsdoelstellingen Vlaamse Overheid Concreet werden (voor volwassenen) volgende aanbevelingen geformuleerd: 1. met betrekking tot beweging: ofwel dagelijks minstens 30 minuten per dag

Nadere informatie

Jong en gezond? Uitdagingen voor meer gezonde voeding en beweging bij kinderen in Vlaanderen

Jong en gezond? Uitdagingen voor meer gezonde voeding en beweging bij kinderen in Vlaanderen Jong en gezond? Uitdagingen voor meer gezonde voeding en beweging bij kinderen in Vlaanderen Prof. dr. Lea Maes Prof. dr. Ilse De Bourdeaudhuij Drs. Valerie De Coen Introductie Probleemstelling: Rapport

Nadere informatie

Het programma. De boodschappenkar. Even voorstellen: Door de bomen het bos niet meer zien? Feiten en fabels

Het programma. De boodschappenkar. Even voorstellen: Door de bomen het bos niet meer zien? Feiten en fabels De boodschappenkar Door: Anne Mesman-de Winter, Diëtist Het programma over goede voeding Informatie over de Richtlijnen goede voeding Hoe ziet volgens u een gezond boodschappenmandje eruit? Toelichting

Nadere informatie

Rapport Gezondheidsbewustzijn out of home. Overall conclusies en aanbevelingen -kwantitatief en kwalitatief samengenomen-

Rapport Gezondheidsbewustzijn out of home. Overall conclusies en aanbevelingen -kwantitatief en kwalitatief samengenomen- Rapport Gezondheidsbewustzijn out of home Overall conclusies en aanbevelingen -kwantitatief en kwalitatief samengenomen- Januari 2013 Jan Teunissen Evelien Leegwater Marieke van Kempen 1 Inhoud Conclusies...3

Nadere informatie

Focus op eiwit: Hoe helpen we ouderen om voldoende eiwit te eten. Nicole de Roos Onderzoeker Wageningen Universiteit 24 mei 2016

Focus op eiwit: Hoe helpen we ouderen om voldoende eiwit te eten. Nicole de Roos Onderzoeker Wageningen Universiteit 24 mei 2016 Focus op eiwit: Hoe helpen we ouderen om voldoende eiwit te eten Nicole de Roos Onderzoeker Wageningen Universiteit 24 mei 2016 Consortium Cater with Care Wageningen University FBR NIZO Pure4You Stichting

Nadere informatie

Genieten. van lekker eten

Genieten. van lekker eten Genieten van lekker eten Food Connect Passie voor eten Een maaltijd die met liefde is gekookt, dat is elke dag weer een cadeautje. Aan onze maaltijden proef je dat ze met aandacht zijn bereid. We kiezen

Nadere informatie

Wat is precies bloeddruk en waarom is een gezonde bloeddruk belangrijk?

Wat is precies bloeddruk en waarom is een gezonde bloeddruk belangrijk? Wat is precies bloeddruk en waarom is een gezonde bloeddruk belangrijk? Uit onderzoek blijkt dat veel Nederlanders niet weten hoe het precies zit. In dit dossier staan alle ins- en outs over bloeddruk,

Nadere informatie

PASSIE VOOR ETEN L. Food Connect. eten maakt je dag een stuk leuker. D. Dat geldt vast ook voor uw cliënten. Laat u het k

PASSIE VOOR ETEN L. Food Connect. eten maakt je dag een stuk leuker. D. Dat geldt vast ook voor uw cliënten. Laat u het k Maaltijd aan huis Food Connect PASSIE VOOR ETEN L Lekker eten maakt je dag een stuk leuker. D Dat geldt vast ook voor uw cliënten. Laat u het k koken van hun maaltijden over aan onze koks, d dan kunt

Nadere informatie

Conclusies: leefstijlscore

Conclusies: leefstijlscore Nationale Leefstijlbarometer / P.8 : Veenbrand speelt een rol bij de hele bevolking Bij iets meer dan de helft van de bevolking is er sprake van een veenbrand van slechte leefgewoonten: een opeenstapeling

Nadere informatie

Informatieboekje. GRISP- Studie GRoente Inname & Smaakontwikkeling Peuters

Informatieboekje. GRISP- Studie GRoente Inname & Smaakontwikkeling Peuters Informatieboekje GRISP- Studie GRoente Inname & Smaakontwikkeling Peuters Contactgegevens Onderzoeksteam Prof. Dr. Ir. Kees de Graaf (hoofdonderzoeker humane voeding) Dr. Gerry Jager (universitair docent)

Nadere informatie

Maaltijden. Broodmaaltijd. Meer weten?

Maaltijden. Broodmaaltijd. Meer weten? Maaltijden Maaltijden Wilt u genieten van een heerlijke verantwoorde maaltijd? Dat kan! In deze folder leest u meer informatie over het gebruiken en/of afnemen van maaltijden bij Driezorg. Broodmaaltijd

Nadere informatie

ALGEMENE INTRODUCTIE ONDERZOEKSRESULTATEN

ALGEMENE INTRODUCTIE ONDERZOEKSRESULTATEN SAMENVATTING ALGEMENE INTRODUCTIE In dit proefschrift wordt de haalbaarheid en effectiviteit van omgevingsinterventies gericht op portiegrootte onderzocht. Hoofdstuk 1 geeft een beschrijving van landbouwtechnologische,

Nadere informatie

Creative Marketing Opdracht 1b Doelgroepanalyse

Creative Marketing Opdracht 1b Doelgroepanalyse Naam: Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Klas: CMD D1 Datum: september 2009 Creative Marketing Opdracht 1b Doelgroepanalyse Doelgroepanalyse welgestelde consument Wat is een welgestelde consument?

Nadere informatie

Evaluatie Diving Cup. Effecten op Sportparticipatie. Jan van Houthof AJ Amsterdam T

Evaluatie Diving Cup. Effecten op Sportparticipatie. Jan van Houthof AJ Amsterdam T Evaluatie Diving Cup Effecten op Sportparticipatie Jan van Houthof 6 1065 AJ Amsterdam T 06 24512991 marije@bureaubeweeg.nl www.bureaubeweeg.nl 1 Samenvatting In deze rapportage worden de resultaten besproken

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

VOEDSELVERSPILLING 1-METING

VOEDSELVERSPILLING 1-METING VOEDSELVERSPILLING -METING Marcel Temminghoff en Niek Damen November GfK Voedselverspilling -meting November Inhoudsopgave. Achtergrond en doelstelling. Resultaten. Samenvatting en conclusies. Onderzoeksverantwoording.

Nadere informatie

Wat betekent het CBF-Keur voor het Nederlands publiek?

Wat betekent het CBF-Keur voor het Nederlands publiek? Wat betekent het CBF-Keur voor het Nederlands publiek? Rapportage van: Irene Mol Stichting Pequeno pequeno@planet.nl en René Bekkers Werkgroep Filantropische Studies Vrije Universiteit Amsterdam R.Bekkers@fsw.vu.nl

Nadere informatie

Wat betekent het CBF-Keur voor het Nederlands publiek?

Wat betekent het CBF-Keur voor het Nederlands publiek? Wat betekent het CBF-Keur voor het Nederlands publiek? Rapportage van: Irene Mol Stichting Pequeno pequeno@planet.nl en René Bekkers Werkgroep Filantropische Studies Vrije Universiteit Amsterdam R.Bekkers@fsw.vu.nl

Nadere informatie

Ongezond gedrag op vijf leefstijlaspecten

Ongezond gedrag op vijf leefstijlaspecten Nationale Leefstijlbarometer / P.13 Ongezond gedrag op vijf leefstijlaspecten Gezond / ongezond gedrag voor wat betreft alcohol, bewegen, gewicht, roken en voeding Mix van prescriptieve en descriptieve

Nadere informatie

WORKSHOP Voeding & Gezondheid 20 mei 2014

WORKSHOP Voeding & Gezondheid 20 mei 2014 Workshop V&G ALV 20-5-2014 WORKSHOP Voeding & Gezondheid 20 mei 2014 Anne Marie Borgdorff Marjolein Okkinga 1 Cijfers GF consumptie Bron: VCP (RIVM) Slechts 4-14% van de volwassenen haalt de groenten norm

Nadere informatie

M.B. Katan. Type 2 diabetes en voeding Wat te doen? Belangen en nevenfuncties. Stijging diabetes, per opleidingsniveau. Diabetes en voeding: agenda

M.B. Katan. Type 2 diabetes en voeding Wat te doen? Belangen en nevenfuncties. Stijging diabetes, per opleidingsniveau. Diabetes en voeding: agenda Gestandaardiseerde prevalentie M.B. Katan Type 2 diabetes en voeding Wat te doen? www.mkatan.nl Martijn Katan Vrije Universiteit Afdeling Gezondheidswetenschappen @martijnkatan Belangen en nevenfuncties

Nadere informatie

1 INFORMATIEBROCHURE

1 INFORMATIEBROCHURE INFORMATIEBROCHURE 1 2 Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: Swetlana Gutjar Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit Telefoon: 0317-480759 E-mail: emo.studie@wur.nl Bezoekadres: Biotechnion,

Nadere informatie

Stel je gezond weekmenu samen

Stel je gezond weekmenu samen Stel je gezond weekmenu samen Leer je maaltijden op een gezonde manier plannen Lotte De Clercq Auteur: Lotte De Clercq Coverontwerp: Lotte De Clercq ISBN: 978-94-6342-735-7 Uitgeverij mijnbestseller.nl

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier

NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief onderzoek naar de beleving en waardering van bier JORIS DE JONGH MSC. LIANNE WORRELL MSC. AMSTERDAM, MEI 2013 NATIONAAL BIERONDERZOEK NEDERLAND Een kwantitatief

Nadere informatie

Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2014. David Verhoog, Hans Wijsman en Ida Terluin

Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2014. David Verhoog, Hans Wijsman en Ida Terluin Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2014 David Verhoog, Hans Wijsman en Ida Terluin Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2014 David Verhoog, Hans Wijsman

Nadere informatie

Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en digitale bestanden.

Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en digitale bestanden. Examen VMBO-BB 2017 gedurende 600 minuten consumptief-horeca BB Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 16 opdrachten. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Kapsalon: een zompig succesverhaal

Kapsalon: een zompig succesverhaal Kapsalon: een zompig succesverhaal Woorden van deze les de mond-tot-mondreclame variëren de ronde doen de calorie de behoefte de consument beschikbaar ontstaan signaleren combineren Wat weet je al? ontstaan

Nadere informatie

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen.

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. Februari 2013 Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. In Rotterdam heeft een kwart van de basisschoolkinderen overgewicht, met alle gezondheidsrisico

Nadere informatie

Vragenlijst tevredenheidsonderzoek bij Restaurants, Tavernes en Brasseries

Vragenlijst tevredenheidsonderzoek bij Restaurants, Tavernes en Brasseries Online Surveys & Data Analyse www.datablender.be Vragenlijst tevredenheidsonderzoek bij Restaurants, Tavernes en Brasseries Opgesteld door Frans Schockaert frans.schockaert@datablender.be 0499/ 26 35 83

Nadere informatie

Experiment tegen schooluitval

Experiment tegen schooluitval Experiment tegen schooluitval De effecten van intensieve coaching Marc van der Steeg (CPB) Roel van Elk (CPB) Dinand Webbink (Erasmus Universiteit Rotterdam) Opzet presentatie 1. Aanleiding 2. De interventie

Nadere informatie

Voedselverspilling LEI Wageningen UR. Anima Ruissen

Voedselverspilling LEI Wageningen UR. Anima Ruissen Voedselverspilling LEI Wageningen UR Anima Ruissen Inhoud - Deel I Introductie Maatschappelijke context Consumenten Omgeving, gedrag, eigen verantwoordelijkheid? De marktplaats Waar ketenpartijen en consumenten

Nadere informatie

hoofdstuk 4 & 7 hoofdstuk 3 & 6 hoofdstuk 2 hoofdstuk 5 Hoofdstuk 2 tot en met 5 hoofdstuk 6 en 7 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 hoofdstuk

hoofdstuk 4 & 7 hoofdstuk 3 & 6 hoofdstuk 2 hoofdstuk 5 Hoofdstuk 2 tot en met 5 hoofdstuk 6 en 7 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 hoofdstuk Samenvatting De Lokomat is een apparaat dat bestaat uit een tredmolen, een harnas voor lichaamsgewichtondersteuning en twee robot armen die de benen van neurologische patiënten kunnen begeleiden tijdens

Nadere informatie

Peuters en groente eten: Een moeilijke combinatie?

Peuters en groente eten: Een moeilijke combinatie? Peuters en groente eten: Een moeilijke combinatie? GroenteCongres 26 Maart 2015, Dr. Gerry Jager Disclosure belangen spreker Gerry Jager Geen (potentiële) belangenverstrengeling Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

MARKETINGPLAN <EAT HEALTHY>

MARKETINGPLAN <EAT HEALTHY> MARKETINGPLAN 2MCT C Tom Dilliën Michel Winter Benjamin Van den broek Kristof de Craecker 1. Executive Summary 1. Het idee 2. Externe analyse 1. 3 Dimensies: onze business 2. Macro-economische

Nadere informatie

restaurant lars Presentatie ten behoeve van de Crowdfunding voor restaurant Lars

restaurant lars Presentatie ten behoeve van de Crowdfunding voor restaurant Lars restaurant lars Presentatie ten behoeve van de Crowdfunding voor restaurant Lars Eet u straks met ons mee? Inhoud Welkom bij Lars...05 Even voorstellen...07 Onze droom...09 De locatie...11 Help mee onze

Nadere informatie

De datateam methode: Onderzoek en praktijk

De datateam methode: Onderzoek en praktijk De datateam methode: Onderzoek en praktijk 10 maart, 2015 OCW, Den Haag Kim Schildkamp Cindy Poortman Anne Tappel Programma Opbrengtgericht werken (OGW) Belang van OGW Manier van OGW: de datateam methode

Nadere informatie

De voedselketenles LES 1 VRAAG: Waarom denk jij dat het erg is dat er soms eten weggegooid wordt?

De voedselketenles LES 1 VRAAG: Waarom denk jij dat het erg is dat er soms eten weggegooid wordt? VRAAG: Waarom denk jij dat het erg is dat er soms eten weggegooid wordt? 1 Hoe denk je dat de aardbeienjam op jouw boterham terecht is gekomen? Wat is er allemaal nodig om die aardbeienjam op jouw boterham

Nadere informatie

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff

duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff Voeding in 2020 Gezond en duurzaam eten November 2010 Kim Paulussen Marcel Temminghoff 1 Inleiding 2 Resultaten 3 Samenvatting 1 Inleiding Achtergrond en opzet onderzoek Aanleiding: het Voedingscentrum

Nadere informatie

Op weg naar een hogere groenteen fruitconsumptie: barrières en succesfactoren

Op weg naar een hogere groenteen fruitconsumptie: barrières en succesfactoren Op weg naar een hogere groenteen fruitconsumptie: barrières en succesfactoren Eerste inventarisatie en verkenning van kennis en meest kansrijke interventies rondom het verhogen groente- en fruitconsumptie

Nadere informatie

Samenvatting. De volgende onderzoeksvragen zijn geformuleerd:

Samenvatting. De volgende onderzoeksvragen zijn geformuleerd: Samenvatting In Westerse landen vormen niet-westerse migranten een steeds groter deel van de bevolking. In Nederland vertegenwoordigen Surinaamse, Turkse en Marokkaanse migranten samen 6% van de bevolking.

Nadere informatie

Gemiddelde consumptie van groente

Gemiddelde consumptie van groente gram/dag A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl KvK Utrecht 30276683 T 030 274 91 11 F 030 274 29 71 info@rivm.nl Belangrijkste bevindingen Groenteconsumptie

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

Eetgedrag van ouderen

Eetgedrag van ouderen Longitudinal Aging Study Amsterdam Onderzoeksvraag VWS voor LASA 2010 Eetgedrag van ouderen Mw. prof. dr. ir. M. Visser Mw. ir. C. Dijkstra EMGO+ Instituut, VU medisch centrum, Amsterdam Afdeling Gezondheidswetenschappen,

Nadere informatie

Evaluatie van handhaving op de rijsnelheid

Evaluatie van handhaving op de rijsnelheid Joris Cornu joris.cornu@uhasselt.be 13 oktober 2014 Evaluatie van handhaving op de rijsnelheid Onderzoek naar de effecten van snelheidshandhaving case Limburg Inhoud Kadering samenwerking HOE handhaven?

Nadere informatie

Mondgezondheidsrapport

Mondgezondheidsrapport Mondgezondheidsrapport sensibiliseringproject Glimlachen.be 2014 Effectevaluatie van een 4-jaar longitudinaal sensibiliseringproject in scholen in Vlaanderen Samenvatting J Vanobbergen Glimlachen - Souriez

Nadere informatie

Just Stream It. De effectiviteit van online video. 4 november 2008 MIE, Rotterdam. Menno van der Steen, Universal Media Andy Santegoeds, RTL Nederland

Just Stream It. De effectiviteit van online video. 4 november 2008 MIE, Rotterdam. Menno van der Steen, Universal Media Andy Santegoeds, RTL Nederland Just Stream It De effectiviteit van online video 4 november 2008 MIE, Rotterdam Menno van der Steen, Universal Media Andy Santegoeds, RTL Nederland Agenda 2 Online video is booming Uitgesteld kijken Grootschalig

Nadere informatie

Verminderen van voedselverspilling

Verminderen van voedselverspilling Verminderen van voedselverspilling Hilke Bos-Brouwers Velt studiedag (Brussel,B) 23 November 2013 Onze missie: Wetenschap met impact Verkennen van de mogelijkheden van de natuur,... Het verbeteren van

Nadere informatie

1 INFORMATIEBROCHURE

1 INFORMATIEBROCHURE INFORMATIEBROCHURE 1 2 Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: Swetlana Gutjar Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit Telefoon: 0317-481265 E-mail: nemostudie@wur.nl Bezoekadres: Agrotechnion,

Nadere informatie

Dagelijks eten Een consumentenonderzoek tbv het Project Goede Voeding van het Voedingscentrum

Dagelijks eten Een consumentenonderzoek tbv het Project Goede Voeding van het Voedingscentrum // GfK Consumer Tracking november Dagelijks eten Een consumentenonderzoek tbv het Project Goede Voeding van het Voedingscentrum Eindmeting Evaluatie campagne November Kim Paulussen Marcel Temminghoff GfK

Nadere informatie

de feestdagen Culinair Feestelijke extra s

de feestdagen Culinair Feestelijke extra s Geniet van de feestdagen Culinair Feestelijke extra s Geachte Gast, De feestdagen staan weer voor de deur en dat betekent heerlijk genieten op Landal De Lommerbergen. Dat geldt natuurlijk niet alleen voor

Nadere informatie

Ondervoeding een zaak van gewicht

Ondervoeding een zaak van gewicht Ondervoeding een zaak van gewicht 2 Inleiding Ondervoeding door ziekte komt in het ziekenhuis veel voor. Daarom besteedt ook de Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Lucas hier extra aandacht aan onder

Nadere informatie

INSPIRATIEDAG GASTVRIJHEID IN DE ZORG

INSPIRATIEDAG GASTVRIJHEID IN DE ZORG INSPIRATIEDAG GASTVRIJHEID IN DE ZORG Waste Management Een workshop over verantwoord ondernemen en de huidige maatschappelijke discussie over verduurzaming en verspilling. Welke handvatten kunnen wij bieden

Nadere informatie

Fruit- en groentetips! Lekker gemakkelijk, groente en fruit op school en thuis.

Fruit- en groentetips! Lekker gemakkelijk, groente en fruit op school en thuis. a Mam r o Vo a! en Pap Fruit- en groentetips! Lekker gemakkelijk, groente en fruit op school en thuis. Mijn dochter at laatst een tomaatje, dat doet ze anders nooit. Maar ja, als je klasgenootjes het ook

Nadere informatie

Zorgen voor een verse keten

Zorgen voor een verse keten Zorgen voor een verse keten 27 maart Van boer tot bed & opgericht 2007 Menrike Menkveld-Beukers Manager Alliantie Voeding Groentecongres, 26 maart 2015 Programma s: Thema s: 1. Transmurale voedingszorg:

Nadere informatie

de feestdagen Culinair Feestelijke extra s

de feestdagen Culinair Feestelijke extra s Geniet van de feestdagen Culinair Feestelijke extra s Geachte Gast, De feestdagen staan weer voor de deur en dat betekent heerlijk genieten op Landal Heihaas. Dat geldt natuurlijk niet alleen voor uw verblijf,

Nadere informatie

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen Effectevaluatie Door: Rienke Bannink (Erasmus MC) E-mail r.bannink@erasmusmc.nl i.s.m. Els van As (consortium Rivas-Careyn),

Nadere informatie

Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis

Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis Definitie van (Top)sportvoeding: Gedurende 24/7, dus altijd, iedere dag maar weer. Alle inname van voeding relateren aan het

Nadere informatie

Consumentenreviews Restaurants. Analyse Nederland

Consumentenreviews Restaurants. Analyse Nederland Consumentenreviews Restaurants Analyse Nederland Consumentenreviews Restaurants Analyse Nederland Uitgevoerd in opdracht van bedrijfschap Horeca en Catering René van Hulle en Anne Gjaltema September 2011

Nadere informatie

De psychologie van de wanbetaler

De psychologie van de wanbetaler 07-10-2015 De psychologie van de wanbetaler Dr. Martijn Keizer Rijksuniversiteit Groningen m.keizer@rug.nl Deze presentatie Deze presentatie Hoe motiveren we debiteuren om actie te ondernemen? Overzicht

Nadere informatie

tasting Maak kennis met onze nieuwe lentegerechten

tasting Maak kennis met onze nieuwe lentegerechten tasting Maak kennis met onze nieuwe lentegerechten nieuwe lentegerechten Inleiding Een primeur! Onze eerste editie van het online Flavors magazine. We nemen je mee het voorjaar in met volop nieuwe gerechten.

Nadere informatie