Nieuwe oudercursus vergeleken met bestaande interventies

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwe oudercursus vergeleken met bestaande interventies"

Transcriptie

1 foto: Catrien Ariëns Nieuwe oudercursus vergeleken met bestaande interventies De plaats van PMTO Door Simone Hordijk 30 De Amerikaanse oudercursus PMTO is vorig jaar in Nederland geïntroduceerd. Er zijn echter al vergelijkbare intensieve ouderinterventies, zoals Tegendraadse Jeugd en Triple P. Dat was aanleiding om de verschillen en overeenkomsten tussen PMTO en acht andere ouderinterventies in kaart te brengen. Uit die studie blijkt dat PMTO zich ten dele onderscheidt van het bestaande aanbod. De aanpak lijkt vooral geschikt voor gezinnen die niet in aanmerking komen voor een combinatietraining van ouders en kinderen of die niet in groepsverband te helpen zijn. PMTO Parent Management Training Oregon is een effectieve Amerikaanse behandelmethodiek voor ouders van kinderen met ernstige gedragsproblemen (Patterson, 2005). Het is een vorm van individuele, ambulante behandeling. De interventie is naar Nederland gehaald omdat de directie Preventie en Gezondheid van het ministerie van VWS een lacune constateerde in het aanbod van opvoedingsondersteuning voor kinderen tussen de 4 en 12 jaar met ernstige gedragsproblemen. Het doel van de implementatie van PMTO is om deze Amerikaanse interventie te transformeren naar een bewezen effectieve interventie voor de Nederlandse situatie. De introductie wierp de vraag op hoe de interventie zich verhoudt tot andere in de Nederlandse jeugdzorg bekende interventies voor deze doelgroep. Welke lacune moet PMTO precies vullen? Om die vraag te beantwoorden heeft NIZW Jeugd, tegenwoordig het Nederlands Jeugdinstituut, in opdracht van TNO de training vergeleken met acht andere ouderinterventies. De studie De positionering van

2 De plaats van PMTO PMTO ten opzichte van andere intensieve ouderinterventies in Nederland, door Marianne Berger en Judith van Everdingen, verscheen eind Opvoedingsthema s PMTO wil de competentie van ouders vergroten op vijf opvoedingsthema s: je kind stimuleren door het aan te moedigen, grenzen stellen, toezicht houden, effectief problemen oplossen en positief betrokken zijn. Vroegtijdig ingrijpen kan latere ontsporing in antisociaal en crimineel gedrag voorkomen. De PMTO-projectcoördinator van de locatie selecteert en screent de deelnemende gezinnen. In principe komen de ouders naar de instelling voor de training. Als dat niet kan, bijvoorbeeld doordat ze niet beschikken over een auto, bezoekt de trainer de ouders thuis. De duur van de training is vooral afhankelijk van de opvoedingsvaardigheden van de ouders. In principe bestaat de interventie uit minimaal acht en maximaal dertig sessies van één uur per week. Ook zijn er wekelijkse telefoongesprekken van gemiddeld een kwartier. PMTO-trainers functioneren op tenminste hbo-niveau. Implementation Sciences International Inc. (ISII) leidt in Nederland dertig PMTO-trainers op en bewaakt hun kwaliteit. ISII beoordeelt steekproefsgewijs dvd-opnamen van sessies en bespreekt aan de hand daarvan met de trainer hoe die professioneler kan werken. Bij de implementatie van de methodiek zijn meerdere organisaties betrokken. Het projectmanagement en implementatieonderzoek liggen bij TNO, de organisatie van de implementatie wordt uitgevoerd door de Bascule, PI Research is verantwoordelijk voor de vertaling van de materialen en zorgt voor intervisie. Vier zorgaanbieders De Bascule, Jeugdzorg Drenthe, Cardea en Rivierduinen hebben PMTO in hun pakket. De Universiteit Maastricht voert het effectonderzoek uit. Om het effect van PMTO te kunnen meten, moeten alle deelnemende ouders meedoen aan het Nederlandse onderzoek. Voor en tijdens de interventie beantwoorden ouders enkele vragenlijsten over zichzelf, het kind en de training. Ook voeren ze met hun kind aan het begin en het eind van de training een opdracht uit. 31 Vergelijking De acht voor een vergelijking geselecteerde interventies zijn de Oudertraining Triple P, Oudertraining STOP 4-7, Oudertraining 3X

3 Simone Hordijk Groei, Intensieve Orthopedagogische Gezinsbehandeling (IOG), Oudertraining Tegendraadse Jeugd, Opvoeden & Zo, Oudertraining Minder boos en opstandig, en Incredible Years (zie kader). Bij de selectie is gebruik gemaakt van de Databank effectieve jeugdinterventies (www.jeugdinterventies.nl), die door het Nederlands Jeugdinstituut / NJI ingericht en beheerd wordt. Daarnaast is gebruik gemaakt van een inventarisatie van interventies in Nederland van NIZW Jeugd. Om zicht te krijgen op de overeenkomsten en verschillen tussen de acht interventies en PMTO zijn vergelijkingen gemaakt aan de hand van een aantal thema s: doel, doelgroep, theorie, methodiek, kwaliteitsbevordering, implementatie en effectiviteit. Tussen PMTO en de andere interventies bestaan veel overeenkomsten in doel en doelgroep. De meeste richten zich net als PMTO op ouders van kinderen met externaliserende gedragsproblemen en proberen door middel van het versterken van opvoedingsvaardigheden het ouderlijk functioneren te verbeteren. 32 Oudertraining Triple P Triple P staat voor Positief Pedagogisch Programma. Het van origine Australisch ouderprogramma heeft als doel de preventie van internaliserende en externaliserende problemen bij kinderen van 0 tot 18 jaar door het bevorderen van competent ouderschap en zelfvertrouwen van ouders. Oudertraining STOP 4-7 STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad richt zich op kinderen van 4 tot en met 7 jaar, die voldoen aan de DSM IV-classificatie disruptieve gedragsstoornis, en op hun ouders en leerkrachten. De ouders leren antisociaal gedrag te negeren of af te wijzen en sociaal gedrag aan te moedigen. Het doel is te voorkomen dat de kinderen verder ontsporen. Oudertraining 3X Groei 3X Groei is de opvolger van de oudertraining Competentievergroting bij ouder en kind. Het doel is alle soorten probleemgedrag van kinderen van 4 tot en met 12 jaar te verminderen en om te zetten in gewenst gedrag, door het verbeteren van de opvoedingsvaardigheden van ouders. Het functioneren van de ouders wordt geanalyseerd aan de hand van het competentiemodel, dat de opvoedingstaken waarvoor ouders staan afweegt tegen de vaardigheden waarover zij beschikken. Intensieve Orthopedagogische Gezinsbehandeling (IOG) IOG is een vorm van intensieve pedagogische thuishulp. Het doel van IOG is allereerst dat het gezinsklimaat verbetert, zodat het kind veilig kan opgroeien en zich kan ontwikkelen. Ten tweede leren de gezinsleden hun

4 De plaats van PMTO sociale netwerk beter te gebruiken. IOG richt zich op gezinnen met kinderen tussen 0 en 18 jaar die meervoudige en ernstige problemen hebben of een langdurige hulpverleningsgeschiedenis. Oudertraining Tegendraadse Jeugd Tegendraadse Jeugd biedt ondersteuning aan ouders van kinderen van 8 tot 16 jaar die strafbare feiten plegen en daardoor met de politie in aanraking zijn gekomen. De training richt zich vooral op ouders die veel problemen hebben bij de opvoeding doordat ze niet beschikken over de vaardigheden die daarvoor nodig zijn. Het doel is dat ouders weer willen en kunnen opvoeden. Uiteindelijk moet de training de kans terugdringen dat kinderen vervallen in criminaliteit. Opvoeden & Zo Opvoeden & Zo is een vernieuwde versie van Opvoeden: Zó!. Het doel van de interventie is het vergroten van de opvoedingscompetentie van ouders met kinderen van 4 tot 12 jaar, door hen bewust te maken van de mogelijkheden om het gedrag van hun kinderen te beïnvloeden. Het gaat in de eerste plaats om ouders in achterstandssituaties. De ouders leren positief te reageren op gewenst gedrag en grenzen te stellen aan ongewenst gedrag. Oudertraining Minder boos en opstandig Minder boos en opstandig wordt toegepast bij kinderen van 8 tot 12 jaar die voldoen aan de DSM IV-classificatie disruptieve gedragsstoornis of veel risico lopen op de ontwikkeling daarvan. Het doel van de training is vermindering van het oppositioneel-opstandige of antisociale gedrag van het kind en stimulering van het sociale gedrag door verbetering van de opvoedingsvaardigheden van de ouders en de oplossingsvaardigheden van de kinderen in sociale situaties. 33 Incredible Years Incredible Years is een training in opvoedingsvaardigheden voor ouders van kinderen van 3 tot 8 jaar met een oppositioneel-opstandige of antisociale gedragsstoornis, eventueel in combinatie met ADHD, en kinderen die het risico lopen van een van deze stoornissen te ontwikkelen. Het doel is probleemgedrag van het kind te ontmoedigen en sociaal wenselijk gedrag te stimuleren door verbetering van de opvoedingsvaardigheden van de ouders. Zij leren het gedrag en de sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling van hun kind positief te beïnvloeden. Duidelijke verschillen zijn er ook. Zo leren ouders bij PMTO opvoedingsvaardigheden die op hen zijn toegespitst, aan de hand van een individueel behandelplan. De trainer oefent die vaardigheden inten-

5 Simone Hordijk 34 sief met hen via rollenspelen. Verder is PMTO een individueel programma dat in een instelling of poliklinisch wordt uitgevoerd. De interventie is intensiever en langduriger dan de meeste andere onderzochte interventies en de tijdsinvestering per jeugdige is relatief hoog. Een ander belangrijk verschil is dat PMTO een uni-modaal programma is: het richt zich alleen op de ouders. Indien nodig kunnen kinderen en leerkrachten erbij betrokken worden. STOP 4-7, Minder Boos en Opstandig, Incredible Years en Oudertraining 3 X Groei zijn multimodale programma s. Ze bestaan uit meerdere modulen die gericht zijn op meerdere contexten jeugdige, ouders, school, leefomgeving en meerdere beïnvloeders ouders, leerkrachten, leefomgeving. Uit onderzoek naar preventieprogramma s die de ontwikkeling van een antisociale persoonlijkheid moeten voorkomen is gebleken dat de meest succesvolle programma s vaak multimodaal zijn (Brezinka, 2002). De aanpak van PMTO lijkt vooral geschikt voor gezinnen die niet in aanmerking komen voor een combinatietraining van ouders én kinderen of die niet in groepsverband te helpen zijn. Vergelijkend onderzoek zal moeten aantonen welke aanpak bij welke gezinnen het meest effectief en het goedkoopst is. PMTO is een vorm van mediatietherapie. De interventie bemiddelt als het ware tussen de ouders en het kind. PMTO is gebaseerd op de Social Interaction Learning Theory, die veronderstelt dat de ontwikkeling van het kind direct wordt beïnvloed door het gedrag van de ouders en indirect door factoren in de context waarin het gezin leeft. De PMTO-trainer leert ouders gericht hoe ze het gedrag van hun kind kunnen veranderen. Wat betreft de training van de oudertrainer, de werkbegeleiding en de kwaliteitsbewaking onderscheidt PMTO zich van de meeste andere onderzochte interventies. De training duurt langer, er is meer aandacht voor methodische werkbegeleiding en het systeem van kwaliteitsbewaking is veelomvattender. PMTO baseert zich op aangetoonde effectiviteit in het buitenland. Ook in Nederland wordt onderzoek gedaan. Dat maakt PMTO niet uniek, omdat dat ook geldt voor enkele andere interventies. De verdere implementatie van PMTO in Nederland hangt af van de hier aangetoonde effectiviteit. Bij PMTO wordt net als bij Triple P implementatieonderzoek uitgevoerd: onderzoekers houden bij hoe en in welke mate het Nederlandse werkveld PMTO in gebruik neemt. Bij de andere zeven interventies gebeurt dat niet.

6 De plaats van PMTO Kortom, PMTO onderscheidt zich van het bestaande aanbod doordat het een intensieve individuele interventie is die binnen een instelling of poliklinisch wordt uitgevoerd, waarbij de hulpverlener binnen een vaste structuur maatwerk levert. Daarnaast is er veel aandacht voor het trainingstraject, de werkbegeleiding, de kwaliteitsbewaking en wordt er implementatieonderzoek uitgevoerd. Veelbelovend PMTO is nog niet opgenomen in de databank effectieve interventies. Op dit moment wordt een beschrijving van PMTO gemaakt en een groep van deskundigen beoordeelt de interventie op haar te verwachten effectiviteit. Als uit een logisch verhaal over de aanpak en de theoretische achtergrond blijkt waarom een interventie bij een bepaalde doelgroep tot de realisatie van de aangegeven doelen kan leiden, wordt dit niveau van effectiviteit in de databank aangeduid als veelbelovend. De verwachting is dat PMTO aan die eis zal voldoen. Pas als de uitkomsten van het effectiviteitonderzoek positief zijn, kan PMTO de kwalificatie effectief krijgen. In de Verenigde Staten is veel onderzoek naar de interventie gedaan (Patterson, 2005). Daaruit is de effectiviteit gebleken. Ouders die een PMTO-training kregen, zijn vergeleken met vergelijkbare ouders die de interventie niet kregen aangeboden. Zo n controlegroep maakt aannemelijk dat een geconstateerde verbetering een gevolg is van de interventie. Deelname aan PMTO blijkt voor ouders en kinderen gunstige effecten te hebben. z Het kind doet vaker en eerder wat de ouders zeggen. Ouders merken dat vaak al binnen enkele weken. z Ouders gaan positiever reageren op het kind, er zijn minder problemen en ruzies thuis. z De gedragsproblemen op school verminderen. De kinderen laten meer sociaal gedrag zien. Dit is ook terug te zien in het voorgezet onderwijs. z Moeders hebben meer energie en worden minder vaak depressief. z Problemen in de toekomst worden vaker voorkomen. Kinderen met veel probleemgedrag lopen bijvoorbeeld minder risico om later met de politie in aanraking te komen (DeGarmo, Patterson en Forgatch, 2004). Over de kosteneffectiviteit van PMTO zijn zowel in het buitenland als in Nederland nog geen gegevens bekend. 35

7 Simone Hordijk De vergelijkingsstudie De positionering van PMTO ten opzichte van andere intensieve ouderinterventies in Nederland is te downloaden via Voor meer informatie over PMTO: landelijk projectleider Tammo ter Hark, (023) Verder lezen Berger, M. en J. van Everdingen (2006), De positionering van PMTO ten opzichte van andere intensieve ouderinterventies in Nederland. Utrecht, NIZW. Brezinka, V. (2002), Effectonderzoek naar preventieprogramma s voor kinderen met gedragsproblemen. Kind en Adolescent, jaargang 23, nr. 1, 2002, pagina DeGarmo, D.S., G.R. Patterson en M.S. Forgatch (2004), How do outcomes in a specified parent training intervention maintain or wane over time? Prevention Science, jaargang 5, nr. 2, pagina Patterson, G.R. (2005), The next generation of PMTO models. Behavior Therapist, jaargang 28, nr. 2, pagina

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Infosheet Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Tijdig ingrijpen betekent voorkomen dat een de fout ingaat. Wie wil dat niet? Dat is dan ook precies wat deze infosheet beoogt: inzicht

Nadere informatie

Strenge bewaking van kwaliteit bij PMTO

Strenge bewaking van kwaliteit bij PMTO Foto: Martine Sprangers Experimenteel effectonderzoek naar PMTO in Nederland Strenge bewaking van kwaliteit bij PMTO Door Jill Thijssen en Corine de Ruiter 8 Parent Management Training Oregon (PMTO) is

Nadere informatie

Agenda. Opwarmer. Voorstellen en Opzet. Waaruit bestaat Triple P: Positief Opvoeden? Wat is Triple P Positief Opvoeden

Agenda. Opwarmer. Voorstellen en Opzet. Waaruit bestaat Triple P: Positief Opvoeden? Wat is Triple P Positief Opvoeden Agenda 1. Voorstellen en Opzet 2. Opwarmer: Triple P en OvTJ: Hand in hand of oog om oog/tand om tand? Congres Triple P 24 april 2012 Workshop Verhouding OvTJ en Triple P Drs. Nita van Veluw, programmaleider

Nadere informatie

Effectief vroegtijdig ingrijpen: Een verkennend onderzoek naar effectief vroegtijdig ingrijpen ter voorkoming van ernstig delinquent gedrag.

Effectief vroegtijdig ingrijpen: Een verkennend onderzoek naar effectief vroegtijdig ingrijpen ter voorkoming van ernstig delinquent gedrag. Effectief vroegtijdig ingrijpen: Een verkennend onderzoek naar effectief vroegtijdig ingrijpen ter voorkoming van ernstig delinquent gedrag. Samenvatting De Top600 bestaat uit een groep van 600 jonge veelplegers

Nadere informatie

Verdere ontwikkeling Regionaal Ambulante Teams (RAT s) van

Verdere ontwikkeling Regionaal Ambulante Teams (RAT s) van Verdere ontwikkeling Regionaal Ambulante Teams (RAT s) van Spirit Een advies voor zorgaanbieder Spirit in Amsterdam Eindrapportage Mariska van der Steege & Marjolein Oudhof Nederlands Jeugdinstituut /

Nadere informatie

Intensieve Pedagogische Thuishulp komt tot wasdom

Intensieve Pedagogische Thuishulp komt tot wasdom Foto: Martine Sprangers Naar een gouden standaard Intensieve Pedagogische Thuishulp komt tot wasdom Door Mariska van der Steege Er bestaan in Nederland nogal wat varianten van Intensieve Pedagogische Thuishulp

Nadere informatie

STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad

STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad Een trainingsprogramma voor jonge kinderen (tussen de 4 en 7 jaar) met (ernstige) gedragsproblemen. En hun ouder(s) En hun leerkracht Informatie voor professionals:

Nadere informatie

STOP4-7. NEJA symposium 23 mei De interventie

STOP4-7. NEJA symposium 23 mei De interventie STOP4-7 NEJA symposium 23 mei 2012 Marianne Balfoort Inge Bastiaanssen STOP4-7 De interventie 1 M.O.C. t Kabouterhuis Wij onderzoeken en behandelen jonge kinderen (0-8 jaar) met ernstige gedrags- of ontwikkelingsproblemen.

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2013 Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

Samen sterker Terug Op Pad. Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen

Samen sterker Terug Op Pad. Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen Samen sterker Terug Op Pad Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen STOP project van VBJK Steunpunt en Trainingscentrum Opvoeding Gesubsidieerd door het Ministerie van de

Nadere informatie

Overzicht van vijftien jaar jeugdzorgonderzoek

Overzicht van vijftien jaar jeugdzorgonderzoek foto: Herbert Wiggerman Programmeringsstudie jeugdzorg Overzicht van vijftien jaar jeugdzorgonderzoek Door Paula Speetjens 30 Bijna honderd jeugdzorginterventies zijn tussen 1991 en zomer 2006 in Nederland

Nadere informatie

Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing

Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing Hoe vergelijk je methodieken op basis van welke criteria? Marjolein Oudhof Mariska van der Steege 23 april 2009 Inhoud workshop Werken

Nadere informatie

Van dwars gedrag tot gedragsstoornis

Van dwars gedrag tot gedragsstoornis Van dwars gedrag tot gedragsstoornis Blauwdruk voor een preventie- en zorgarrangement Om gemeenten te ondersteunen bij het inrichten van een preventie- en zorgaanbod biedt het Nederlands Jeugdinstituut

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2014 Nederlands Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

Graduate School of Child Development and Education Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding

Graduate School of Child Development and Education Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding http://www.uva.nl/onderwijs/master/masteropleidingen/content/pedagogische-wetenschappen-preventieve-jeugdhulp-en-opvoeding/preventieve-jeugdhulp-en-opvoeding.html www.uva.nl/msc-pjo 1 Graduate School of

Nadere informatie

Intensieve Pedagogische Thuishulp komt tot wasdom

Intensieve Pedagogische Thuishulp komt tot wasdom Intensieve Pedagogische Thuishulp komt tot wasdom Naar een gouden standaard Mariska van der Steege Nederlands Jeugdinstituut / NJi Afdeling jeugd en Opvoeding Catharijnesingel 47 Postbus 19221, 3501 DE

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Onderbouwing Opvoedingsondersteuning in de JGZ De JGZ-medewerker heeft een taak bij het schatten van de opvoedingscompetentie en opvoedingsonmacht van ouders.

Nadere informatie

Richtlijn Opvoedondersteuning (2013)

Richtlijn Opvoedondersteuning (2013) Richtlijn Opvoedondersteuning (2013) Bijlage Nog niet beoordeelde interventies Nog niet beoordeelde interventies Nog niet beoordeelde interventies voor universele opvoedingsondersteuning Video-hometraining

Nadere informatie

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod

Nadere informatie

Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement. Van onrustig gedrag tot ADHD

Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement. Van onrustig gedrag tot ADHD Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van onrustig gedrag tot ADHD In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod voor kinderen, jongeren

Nadere informatie

Parent Management Training Oregon

Parent Management Training Oregon Emilie van Leeuwen & Gonnie Albrecht Parent Management Training Oregon Ernstig probleemgedrag neemt af met PMTO In de V.S. heeft Parent Management Training uit Oregon (PMTO) zich bewezen als succesvolle

Nadere informatie

Specifieke interventies voor het stoppen van kindermishandeling en voorkomen van herhaling

Specifieke interventies voor het stoppen van kindermishandeling en voorkomen van herhaling Bijlage III Overzicht methoden en programma s op het terrein van kindermishandeling Nederlands Jeugdinstituut (NJi) Toelichting overzicht In onderstaand schema is een overzicht opgenomen van preventieve

Nadere informatie

aanpak 12-min Nieuwsbrief Aanpak 12-min juni 2010 In dit nummer Conferentie Zorg voor 12-min delictplegers; een stevige aanpak

aanpak 12-min Nieuwsbrief Aanpak 12-min juni 2010 In dit nummer Conferentie Zorg voor 12-min delictplegers; een stevige aanpak Nieuwsbrief Aanpak 12-min juni 2010 In dit nummer Conferentie Zorg voor 12-min delictplegers; een stevige aanpak Samenwerken voor 12-min delictplegers Delinquent gedrag door 12-minners belangrijke risicofactor

Nadere informatie

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiproblemsituaties

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiproblemsituaties Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiproblemsituaties Blauwdruk voor een preventie- en zorgarrangement Om gemeenten te ondersteunen bij het inrichten van een preventie- en zorgaanbod biedt het Nederlands

Nadere informatie

> Een veel belovend model voor opvoedondersteuning

> Een veel belovend model voor opvoedondersteuning > Een veel belovend model voor opvoedondersteuning Inhoud presentatie Wat is Triple P? Waarom Triple P? Triple P: een keten van interventies Implementatie in Eindhoven Meerwaarde Wat is Triple P? POSITIEF

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Ouders en verzorgers spelen vanzelfsprekend een zeer belangrijke rol in de ontwikkeling van het gedrag van hun kind. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

PBS Positive Behavior Support

PBS Positive Behavior Support PBS Positive Behavior Support 4 juni 2010 Drs. Emilie van Leeuwen methodiekontwikkelaar/ trainer bij PI Research Drs. Inge Reijnders Onderwijskundige GZ psycholoog Opvoeden is van iedereen! Hoe ziet dat

Nadere informatie

Training Niveau 4: Standaard 0-12 jaar

Training Niveau 4: Standaard 0-12 jaar Niveau 4: Standaard 0-12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard 0-12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple P gezinsinterventies

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

(Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten

(Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten (Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten Omschrijving voorzieningen Ons kenmerk: Datum: Oktober 2015 Contactpersoon: Contractbeheer E-mail: contractbeheer@regiogenv.nl INHOUD 1 34118 Behandeling

Nadere informatie

Richtlijn Opvoedondersteuning (2013)

Richtlijn Opvoedondersteuning (2013) Richtlijn Opvoedondersteuning (2013) Onderbouwing Uitgangsvraag Hoe verhouden de kosten en baten van preventie van opvoed- en psychosociale problemen en opvoedingsondersteuning zich tot elkaar? Conclusies

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

STOP4-7 vermindert gedragsproblemen bij jonge kinderen

STOP4-7 vermindert gedragsproblemen bij jonge kinderen Foto: Martine Sprangers De kracht van combineren van theorie, wetenschap en praktijk STOP4-7 vermindert gedragsproblemen bij jonge kinderen Door Inge Bastiaanssen, Jan Willem Veerman en Wim De Mey 8 Vroegtijdig

Nadere informatie

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker Interventies voor jji en jeugdzorgplus Leonieke Boendermaker 20 mei 2009 Evident? 1. Problemen doelgroep 2. Interventies die leiden tot vermindering problemen 3. Noodzaak goede implementatie 2 Om wat voor

Nadere informatie

VERBINDING VAN WETENSCHAP EN PRAKTIJK IN DE WIJK. Marjan de Lange 16 mei 2017

VERBINDING VAN WETENSCHAP EN PRAKTIJK IN DE WIJK. Marjan de Lange 16 mei 2017 VERBINDING VAN WETENSCHAP EN PRAKTIJK IN DE WIJK Marjan de Lange 16 mei 2017 KERNELEMENTEN VAN EFFECTIEVE HULP Kernelementen: gemeenschappelijke bestanddelen uit meerdere interventies voor eenzelfde doelgroep

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Zorgmodule Minder Boos en Opstandig

Zorgmodule Minder Boos en Opstandig Zorgmodule Minder Boos en Opstandig Zorgaanspraak: Zorgaanbieder: Jeugdhulp op accommodatie zorgaanbieder, groep Entreá HULPVRAAG Doelgroep De doelgroep bestaat uit normaal begaafde kinderen tussen de

Nadere informatie

Aandacht voor gezond opgroeien en opvoeden en voorkomen van risico s en psychosociale problemen

Aandacht voor gezond opgroeien en opvoeden en voorkomen van risico s en psychosociale problemen Werkkaart JGZ Richtlijn Psychosociale Problemen Onderstaand schema is te gebruiken bij de preventie, signalering en interventies ten behoeve van psychosociale problemen voor de professionals in de JGZ

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Het versterken van de eigen kracht en het sociale netwerk van jeugdigen, ouders en gezinnen

Het versterken van de eigen kracht en het sociale netwerk van jeugdigen, ouders en gezinnen Het versterken van de eigen kracht en het sociale netwerk van jeugdigen, ouders en gezinnen 38 interventies uit de databank Effectieve Jeugdinterventies Het versterken van de eigen kracht van jeugdigen,

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12)

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12) TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12) Algemene beschrijving De training Niveau 4 Standaard Triple P biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple P gezinsinterventies

Nadere informatie

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Praktijkvoorbeeld Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Samenvatting Door de samenwerking en het gezamenlijk geven van de cursus Positief Opvoeden volgens Triple P door verschillende disciplines

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement. Van pedagogische tik tot kindermishandeling

Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement. Van pedagogische tik tot kindermishandeling Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van pedagogische tik tot kindermishandeling In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod voor kinderen,

Nadere informatie

Voor informatie over MST-LVB: MST-LVB Supervisor MST@prismanet.nl 06-23 95 63 91. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl

Voor informatie over MST-LVB: MST-LVB Supervisor MST@prismanet.nl 06-23 95 63 91. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Voor informatie over MST-LVB: MST-LVB Supervisor MST@prismanet.nl 06-23 95 63 91 Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Prisma MST-LVB Multi Systeem Therapie Licht Verstandelijk Beperkt Prisma heeft

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad

STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad Een trainingsprogramma voor jonge kinderen (tussen de 4 en 7 jaar) met (ernstige) gedragproblemen. En hun ouders En hun leerkracht Informatie voor ouders Voor wie?

Nadere informatie

Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning

Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning Graduate School of Child Development and Education Opvoedingsondersteuning Mastertraject Pedagogische Wetenschappen Socrates, ongeveer 2500 jaar geleden: Onze jeugd heeft tegenwoordig een sterke hang naar

Nadere informatie

Jeugdzorg naar gemeenten

Jeugdzorg naar gemeenten Jeugdzorg naar gemeenten Wat is jeugdzorg en wat komt naar u toe? Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut Universiteit Utrecht VNG Regioconferenties, mei 2011 t.vanyperen@nji.nl 2 e lijn 1 e lijn 0 e

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P niveau 4 Groep 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Meer over ambulante zorg

Meer over ambulante zorg Meer over ambulante zorg Ambulante zorg U heeft contact met een medewerker van de ambulante zorg van Maashorst. Wat doet deze medewerker precies en wat kan hij voor u betekenen? Wat is ambulante zorg?

Nadere informatie

STOP4-7 vermindert gedragsproblemen bij jonge kinderen

STOP4-7 vermindert gedragsproblemen bij jonge kinderen STOP4-7 vermindert gedragsproblemen bij jonge kinderen De kracht van combineren van theorie, wetenschap en praktijk 17 juni 2011 Inge Bastiaanssen, Jan Willem Veerman, Wim De Mey Vroegtijdig ingrijpen

Nadere informatie

PMTO zo uitvoeren dat het effectief is: één hulpmiddel voor opleiding, supervisie en kwaliteitsborging

PMTO zo uitvoeren dat het effectief is: één hulpmiddel voor opleiding, supervisie en kwaliteitsborging Dit artikel is verschenen in: In: J. R. M. Gerris en R. C. M. E. Engels (red.), Professionele kwaliteit in Jeugdzorg en Jeugdonderzoek (pp. 99-108). Assen: Van Gorcum. PMTO zo uitvoeren dat het effectief

Nadere informatie

Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp

Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp Samenwerkende gemeenten Friesland Achtkarspelen Ameland het Bildt Dantumadiel Dongeradeel Ferwerderadiel Franekeradeel De Friese Meren Harlingen Heerenveen

Nadere informatie

Training Niveau 4: Groep 0-12 jaar

Training Niveau 4: Groep 0-12 jaar Niveau 4: Groep 0-12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep 0-12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining voor

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Stepping Stones 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve

Nadere informatie

Oudertraining Incredible Years effectief bij gedragsprobleem jong kind

Oudertraining Incredible Years effectief bij gedragsprobleem jong kind Foto: Martine Sprangers Investering in training weegt op tegenkostenprobleemgedrag Oudertraining Incredible Years effectief bij gedragsprobleem jong kind Door Patty Leijten, Maartje A.J. Raaijmakers, Bram

Nadere informatie

Het gedoe voorbij! Vruchtbare samenwerking binnen de gespecialiseerde ambulante jeugd-ggz en gespecialiseerde jeugdzorg

Het gedoe voorbij! Vruchtbare samenwerking binnen de gespecialiseerde ambulante jeugd-ggz en gespecialiseerde jeugdzorg Het gedoe voorbij! Vruchtbare samenwerking binnen de gespecialiseerde ambulante jeugd-ggz en gespecialiseerde jeugdzorg de Bascule, poli gedragsstoornissen: - Linda Lorier, PMTO-therapeut - Margreet Ooms,

Nadere informatie

Effectrapportage STOP De Waarden Training 9. A. van Duijvenbode J.W. Veerman

Effectrapportage STOP De Waarden Training 9. A. van Duijvenbode J.W. Veerman Effectrapportage STOP47 2007 De Waarden Training 9 A. van Duijvenbode J.W. Veerman Effectrapportage STOP47 2007 De Waarden Training 9 Praktikon maakt deel uit van de Stichting de Waarden te Nijmegen en

Nadere informatie

PBS conferentie Eindhoven Inge Reijnders 14/11/2014 inge.reijnders@yorneo.nl

PBS conferentie Eindhoven Inge Reijnders 14/11/2014 inge.reijnders@yorneo.nl School Wide Positive Behavior Support Yorneo In de school samenwerken met de zorg als alleen groene interventies niet voldoen PBS conferentie Eindhoven Inge Reijnders 14/11/2014 inge.reijnders@yorneo.nl

Nadere informatie

Dr Danielle (DEMC) Jansen. Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen

Dr Danielle (DEMC) Jansen. Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen Heeft Talant het kaf of het koren? Een onderzoek naar de werkzaamheid en implementatie van methodieken in de zorg en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking bij Talant Dr Danielle (DEMC)

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

Keeping Youth in Play: the Effects of Sports-Based Interventions in the Prevention of Juvenile Delinquency A. Spruit

Keeping Youth in Play: the Effects of Sports-Based Interventions in the Prevention of Juvenile Delinquency A. Spruit Keeping Youth in Play: the Effects of Sports-Based Interventions in the Prevention of Juvenile Delinquency A. Spruit Dutch summary De financiële en maatschappelijke kosten van jeugdcriminaliteit zijn

Nadere informatie

Digitale opvoedondersteuning voor aanstaande ouders

Digitale opvoedondersteuning voor aanstaande ouders Bijvoorbeeld over: borst- en flesvoeding; ouderschap; verzorging van je kind; balans tussen kind en relatie. Ouders die deelnemen aan deze thema- of voorlichtingsbijeenkomst hebben (nieuwe) kennis en informatie

Nadere informatie

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Integrale Zorg INFORMATIE VOOR VERWIJZERS Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Kom verder! www.ln5.nl Het zorgarrangement PriZma kent Crisisopvang, Observatie,

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning, wat werkt?

Opvoedingsondersteuning, wat werkt? Opvoedingsondersteuning, wat werkt? Wat is er nodig voor een effectieve opvoedingsondersteuning van alle opvoeders in Nederland Bert Prinsen Ede, 4 juni 2010 Onderwerpen: * Visie op opvoeden en opvoedingsondersteuning

Nadere informatie

Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland

Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland Caroline Vink Nederlands Jeugdinstituut 28-02-2012 Inleiding: De ontwikkeling van de CJGs in Nederland Stelselwijziging De positie van het CJG in het nieuwe stelsel

Nadere informatie

Contouren van een nieuw jeugdstelsel

Contouren van een nieuw jeugdstelsel Contouren van een nieuw jeugdstelsel Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut / Universiteit Utrecht 26 mei 2011 te Den Haag t.vanyperen@nji.nl Huidige jeugdstelsel (vereenvoudigd) Zie ook: www.nji.nl

Nadere informatie

Van gedragsregulering naar opvoeding

Van gedragsregulering naar opvoeding Van gedragsregulering naar opvoeding Over het voorkomen en aanpakken van ongewenst gedrag Gebruikelijke benadering van gedragsproblemen: een kindgerichte blik (factoren in het kind) Leidt tot classificatie

Nadere informatie

Inventarisatie van gezinsbehandelingen bij de partners van Leo Kannerhuis Nederland. Januari 2011

Inventarisatie van gezinsbehandelingen bij de partners van Leo Kannerhuis Nederland. Januari 2011 Inventarisatie van gezinsbehandelingen bij de partners van Leo Kannerhuis Nederland Januari 2011 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Methode 5 Resultaten 6 Conclusie 8 Referenties 8 Bijlage 1 9 Bijlage 2 15 Bijlage

Nadere informatie

2.1.2 Meetinstrument Aan de behandelaars is via een link een korte survey voorgelegd met een viertal kernvragen:

2.1.2 Meetinstrument Aan de behandelaars is via een link een korte survey voorgelegd met een viertal kernvragen: Dit is een hoofdstuk uit: Menting, A., Albrecht, G. & Orobio de Castro (2015). Effectieve elementen van interventies tegen externaliserende gedragsproblemen bij jeugd. Rapportage in het kader van ZonMW

Nadere informatie

STOP 4-7. een vroege interventie voor jonge kinderen met gedragsproblemen. Pien Geertse STOP 4-7 Entrea Nijmegen. Korte historie

STOP 4-7. een vroege interventie voor jonge kinderen met gedragsproblemen. Pien Geertse STOP 4-7 Entrea Nijmegen. Korte historie STOP 4-7 een vroege interventie voor jonge kinderen met gedragsproblemen 1 Korte historie 2002: documentaire multimodale behandeling-gedragstherapeutische basis (Swindon). PI-school en jeugdzorg Entrea

Nadere informatie

Preventieoverzicht opvoeden

Preventieoverzicht opvoeden 0-4 Ouders met kinderen 0-4 Stevig Ouderschap Stevig Ouderschap is een preventieprogramma dat zich richt op risicogezinnen en dat dmv. vroegtijdige opvoedingsondersteuning problemen op dit gebied wil voorkomen.

Nadere informatie

Preventieoverzicht opvoeden

Preventieoverzicht opvoeden Doelgroep Naam Boodschap Soort Organisatie die 0-4 jaar Ouders met kinderen 0-4 jaar Video Interactie Begeleiding Doel van de methodiek is het ondersteunen, bevorderen of herstellen ontwikkelingsproblemen

Nadere informatie

Datum 23 april 2012 Onderwerp Eindrapportage project "Betere Start : opvoedingsondersteuning gedetineerde moeders

Datum 23 april 2012 Onderwerp Eindrapportage project Betere Start : opvoedingsondersteuning gedetineerde moeders 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

GGZ aanpak huiselijk geweld

GGZ aanpak huiselijk geweld GGZ aanpak huiselijk geweld Wat is er nodig en wat helpt Jeannette van Borren Mei 2011 Film moeder en zoon van Putten Voorkomen van problemen is beter en goedkoper dan genezen Preventieve GGZ interventies

Nadere informatie

Van geen zin hebben in school tot schooluitval

Van geen zin hebben in school tot schooluitval Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van geen zin hebben in school tot schooluitval In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod voor kinderen,

Nadere informatie

Doelstelling van het onderzoek en onderzoeksvragen

Doelstelling van het onderzoek en onderzoeksvragen Samenvatting Jeugdcriminaliteit vormt een ernstig probleem. De overgrote meerderheid van de jeugdigen veroorzaakt geen of slechts tijdelijk problemen voor de openbare orde en veiligheid. Er is echter een

Nadere informatie

Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling?

Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling? Marja Valkestijn, Deniz Ince & Willeke Daamen Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling? De top tien beschermende factoren en handvatten voor jeugdbeleid Samenvatting Inleiding De transformatie

Nadere informatie

Verwachtingen. Gezamenlijke gedragsverwachtingen. Ik ga aan het einde van deze workshop tevreden weg als ik. 10-11-2014.

Verwachtingen. Gezamenlijke gedragsverwachtingen. Ik ga aan het einde van deze workshop tevreden weg als ik. 10-11-2014. SWPBS-congres 14 november 2014 De docent als schakel. Hoe de feedback van docenten bijdraagt aan de effectiviteit Tools4School Henrike van Diest Judy Broer Milou Golbach Henrike van Diest Projectleider

Nadere informatie

Brutaal, boos en agressief gedrag bij kinderen met ADHD: Psycho-educatie en opvoedingsadviezen. Walter Matthys

Brutaal, boos en agressief gedrag bij kinderen met ADHD: Psycho-educatie en opvoedingsadviezen. Walter Matthys Brutaal, boos en agressief gedrag bij kinderen met ADHD: Psycho-educatie en opvoedingsadviezen Walter Matthys Gedragsproblemen Opstandig gedrag Anderen ergeren Prikkelbaarheid, boosheid, woede, driftbui

Nadere informatie

HULPVRAAG Doelgroepen Doelstellingen

HULPVRAAG Doelgroepen Doelstellingen Zorgmodule Fasehuis Zorgaanspraak: Zorgaanbieder: Verblijf met behandeling Entréa HULPVRAAG Doelgroepen De doelgroep bestaat uit normaal begaafde jeugdigen van 16-18 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Midden

Nadere informatie

Gedragsexpert. Doelgroep

Gedragsexpert. Doelgroep Gedragsexpert De Post-HBO opleiding Gedragsexpert heeft tot doel leraren, intern begeleiders en zorgcoördinatoren zo goed mogelijk toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van

Nadere informatie

Multi Systeem Therapie

Multi Systeem Therapie Multi Systeem Therapie Vrijwillig toegankelijke zorg Een opname voorkomende behandeling bij ernstige gedragsproblemen Informatie voor: wijkteams, huisartsen, ouders en gemeenten Stichting Ottho Gerhard

Nadere informatie

Triple P: wat is het en wat gaat het voor jou betekenen?

Triple P: wat is het en wat gaat het voor jou betekenen? Triple P: wat is het en wat gaat het voor jou betekenen? Wat is Triple P? POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA Methodiek opvoedingsondersteuning die afhankelijk van de behoefte van ouders kan variëren in intensiteit:

Nadere informatie

Parent Management Training Oregon

Parent Management Training Oregon Parent Management Training Oregon De toepassing van effectieve en ondersteunende opvoedingsstrategieën; 5 jaar na behandeling Naam : Claire Koppers Opdrachtgever : PI Research Studentnummer : 539290 Datum

Nadere informatie

Zelftest Basisteam Jeugd -

Zelftest Basisteam Jeugd - Zelftest Basisteam Jeugd - Realisatie doelen van de jeugdwet 2015 Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen Ant. Deusinglaan 1 9713 AV Groningen Uitvoeringsteam C4Youth Contactpersoon:

Nadere informatie

TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS

TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS Algemene beschrijving De training Triple P Family Transitions biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Naschoolse Dagbehandeling

Naschoolse Dagbehandeling Naschoolse Dagbehandeling BEHANDELING NA SCHOOLTIJD Informatie voor kinderen en jongeren en hun ouders/verzorgers Kom verder! www.ln5.nl Om deze doelen te bereiken leer je nieuwe vaardigheden. Iedereen

Nadere informatie

Parent Management Training Oregon (PMTO)

Parent Management Training Oregon (PMTO) Modulebeschrijving Parent Management Training Oregon (PMTO) Ambulante Gezinsinterventies INDEX Samenvatting 3 A. Modulebeschrijving: probleem, doelgroep, doel, aanpak, materialen en uitvoering 5 1. Risico-

Nadere informatie

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut 18 januari 2012 te Den Bosch t.vanyperen@nji.nl / s.vanhaaren@nji.nl Waarom de stelselwijziging? 1.

Nadere informatie

SCHAKEL PROGRAMMA. De beste schakel voor een betere toekomst!

SCHAKEL PROGRAMMA. De beste schakel voor een betere toekomst! SCHAKEL PROGRAMMA De beste schakel voor een betere toekomst! SCHAKEL PROGRAMMA SCHAKEL PROGRAMMA De beste schakel voor een betere toekomst! Wat is het Schakelprogramma? Het Schakelprogramma is een samenwerkingsproject

Nadere informatie

Vroegtijdige interventies in de Belgische context: onderzoek en perspectieven

Vroegtijdige interventies in de Belgische context: onderzoek en perspectieven Vroegtijdige interventies in de Belgische context: onderzoek en perspectieven Herbert Roeyers Onderzoeksgroep Ontwikkelingsstoornissen HGR-CSS Brussel, 20 juni 2014 Vroegtijdige interventie bij kinderen

Nadere informatie

POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA

POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA Triple P: Een breed draagvlak voor opvoedingsondersteuning Krista Okma Kinderopvangcongres 25 maart 2009 Waar of Niet Waar? Leidsters zijn niet geschikt om opvoedadviezen

Nadere informatie

Met Cardea kun je verder!

Met Cardea kun je verder! Campus Leiderdorp Met Cardea kun je verder! Campus Leiderdorp Hulp aan jonge kinderen en hun ouders Met Cardea kun je verder! Een kind opvoeden valt niet altijd mee. Soms leidt dit tot problemen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie