Biobased Asfalt. Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp. Dr. Richard Gosselink

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Biobased Asfalt. Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp. Dr. Richard Gosselink"

Transcriptie

1 Biobased Asfalt Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp Dr. Richard Gosselink

2 Wageningen UR: organizational structure Supervisory Board Executive Board Concern staff Facility Services Agrotechnology & Food Group Animal Group Environmental Group Plant Group Social Group Van Hall Larenstein Wageningen Business School Agrotechnology & Food Animal Wageningen University Environmental Plant Specialized Research Institutes Social University University of Applied of Applied Wageningen International Wageningen IMARES Food & Biobased Research Livestock Research Central Veterinary Institute Alterra Plant Research International Applied Plant Research LEI CID RIKILT No of students: >10,000 and is growing No of employees: 6,500 / FBR: 250 University has top position in its domain

3 Research Topics BU Biobased Products Biorefinery & sustainable value chains Biomass resources & characterization Biomass pretreatment (mechanical/chemical) Composite materials Sustainable building materials Biofuel & Bioenergy (Biorefinery) Sustainable Chemistry Bioplastics, coatings and packaging Fine chemicals (oa. biobased plasticizers) Polymeric foams Fire retardants Bioconversion Fermentation (H 2, Ethanol, lactate, ABE) Bio-catalysis Circa 90 FTE

4 Biomassa inclusief lignine valorisatie Biomass (crops, residues) Fractionation & (enzymatic) hydrolysis Carbohydrates Proteins Lignin Bio-Oils Natural Fibres Carbohydrates Valorization Proteins Valorization Lignin Valorization Bio-oil Valorization Natural Fibres Valorization Non-Food Applications

5 Lignine: binder in lignocellulose Rubin, 2008 Grondstof Ligninegehalte (%) Hout Stro, hennep, vlas, miscanthus Digestaat 5-25 (Berm)gras Oliepalm residuen Kokosnootschil Houtschors 20-30

6 Lignine valorisatie Grote potentiële beschikbaarheid voor relatief lage kosten (>50 Mton/jaar) Aromatische grondstof met veel mogelijkheden Levert extra inkomsten op voor de pulp&papier industrie én voor de 2 de generatie bioraffinage industrie (ethanol) Aantal industriële toepassingen beperkt vanwege complexe structuur en eigenschappen (> 1Mton/jaar) Naast niches zijn ook bulk applicaties belangrijk

7 Bitumen Binder in asfalt Visceuze samengestelde vloeistof die van nature voorkomt in ruwe aardolie Destillatie fractie Hydrofoob Hoog koolstof gehalte Herbruikbaar Minder bitumen op markt (in NL ca. 400 kton / jaar) Prijs varieërt Invloed op kwaliteit?

8 Lignine als bitumen vervanger Lignine is natuurlijke binder in lignocellulose biomassa (oa. Hout) Bruin poeder Hydrofoob Hoog koolstof gehalte (2/3 C; 1/3 O) Thermoplastisch verwerkbaar biopolymeer (Tg 150 C) UV-stabilisator Vervangt de lichtere fracties in bitumen

9 Zeeland Infra project Input: Grondstof / lignine selectie Lignine isolatie/productie uit reststromen Commerciële lignine bronnen Labtesten tot demonstratie Output: Realisatie van 70 m demoweg in Sluiskil (juli 2015) 50% lignine in bitumen! en lage temperatuur asfalt (130 C) Performance na ruim 1 jaar uitstekend Vergroten kennis op gebied van lignine toepassing in bitumen/asfalt Vergroten van kennis voor valorisatie van biomassa (rest)stromen

10 Vervolg trajecten bio-asfalt Veel belangstelling vanuit binnen- en buitenland Nieuwe projecten gestart met diverse consortia Testen andere type lignines Pulpindustrie, biofuel/bioraffinage industrie, reststromen Realisatie demonstratie wegen (fietspaden, wegen) 6 oktober 270 ton bio-asfalt Europaweg in Vlissingen (400m) Relatie lignine versus performance Performance bio-asfalt in praktijk Monitoring huidige demowegen

11 Informatie Zeeuwse primeur voor proefvlak bio-asfalt: Wageningen UR Lignin Platform ( Results/Projects-and-programmes/Lignin-Platform.htm) Zeeland biobased infra consortium:

Toekomstige Biobased Materialen. Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products

Toekomstige Biobased Materialen. Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products Toekomstige Biobased Materialen Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products Geld verdienen met biomaterialen 23 november 2011 Groene grondstoffen in non-food toepassingen Zo oud als de mensheid!

Nadere informatie

Noord-zee-wier-keten. Zonder samenwerking,... geen keten

Noord-zee-wier-keten. Zonder samenwerking,... geen keten Noord-zee-wier-keten Zonder samenwerking,... geen keten TO2-dag 22 mei 2015 Floris Groenendijk Inhoud Noord-zee-wier-keten 1. Belang van zeewier de toekomst van de energievoorziening. 2. Het belang van

Nadere informatie

Bio-ethanol: nu en in de toekomst

Bio-ethanol: nu en in de toekomst Bio-ethanol: nu en in de toekomst Rob Bakker Business Unit Biobased Products Agrotechnology & Food Innovations Wageningen UR robert.bakker@wur.nl Overzicht Introductie Bioethanol ethanol als brandstof

Nadere informatie

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange Agri Investment Fund Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015 Marc Rosiers Nicolas De Lange Inhoudstafel 1. Agri Investment Fund 2. Actiedomeinen FromFarm tofood Smart Farming Sustainable Farming Biobased

Nadere informatie

EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN. Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen

EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN. Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen Digitaal kennisplatform bio-economie een initiatief van de POM Oost-Vlaanderen als provinciale antenne

Nadere informatie

Innovatie met biomassa: meer dan techniek

Innovatie met biomassa: meer dan techniek Biobased innovation Innovatie met biomassa: meer dan techniek InnoTeP Nijmegen, 26 September 2014 Hans Langeveld (Biomass Research) Foluke Quist-Wessel (AgriQuest) foluke.quist@gmail.com hans@biomassresearch.eu

Nadere informatie

TO2 s Biobased & Circular Economy programma s DLO, ECN, TNO. Erik van Seventer et al. Den Haag, 22 mei 2015

TO2 s Biobased & Circular Economy programma s DLO, ECN, TNO. Erik van Seventer et al. Den Haag, 22 mei 2015 TO2 s Biobased & Circular Economy programma s DLO, ECN, TNO Erik van Seventer et al. Den Haag, 22 mei 2015 De toekomst...2030...2050 Resource efficiency Circulaire economie Direct use of solar energy Vernieuwde

Nadere informatie

Dicht bij huis meer rendement halen uit gras, maïs en andere eiwitbronnen

Dicht bij huis meer rendement halen uit gras, maïs en andere eiwitbronnen Dicht bij huis meer rendement halen uit gras, maïs en andere eiwitbronnen Heusden, 11 en 12 september 2014 Prof. Dr. J.P.M. (Johan) Sanders Biobased Commodity Chemicals (BCH) De nieuwe uitdaging voor biomassa

Nadere informatie

PHA programma: Introductie & consortium vorming

PHA programma: Introductie & consortium vorming PHA programma: Introductie & consortium vorming Christiaan Bolck Program manager materials - Wageningen UR Workshop PHA 17 December 2013 Wageningen Forum Biorefinery; nieuwe waardeketens van groene grondstoffen

Nadere informatie

Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof

Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof Voedselverspilling; eerst preventie en van reststroom naar grondstof Toine Timmermans NVRD Jaarcongres, 26 mei 2016 Voedselverspilling (nieuwe cijfers EU-28) Productie Verwerking Consumenten Food service

Nadere informatie

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk B r u g t u s s e n m a r k t e n k e n n i s i n d e r e g i o v o o r d e b i o b a s e d e c o n o m y Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk Prof. dr. Gert-Jan Euverink 14 11-2012

Nadere informatie

Biobased technologie. Tuinbouw Kennisdag. 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken

Biobased technologie. Tuinbouw Kennisdag. 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken Biobased technologie Tuinbouw Kennisdag 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken Workshop Biobased technologie en onderwijs Doel: Samen inventariseren wat er binnen het onderwijs (mbo/hbo) nodig is om

Nadere informatie

Smart Delta Resources Platform

Smart Delta Resources Platform Platform Slimme Energie & Grondstof uitwisselingen in de Delta Regio Het resultaat van gezamenlijke inzet is groter dan de som van de individuele inspanningen 3 September 2015 Ger Spork, Program Manager

Nadere informatie

Innovatieve ketensamenwerking & onderwijs

Innovatieve ketensamenwerking & onderwijs Innovatieve ketensamenwerking & onderwijs 2e docentendag CBBE 24-06-2015 Gert-Jan van Delft HAS Hogeschool samen-vatting Innovatie, onderwijs, ketensamenwerking en BBE overzicht Ketens in BBE perspectief

Nadere informatie

Bioraffinage de biovaluator van de toekomst www.costa-due.nl

Bioraffinage de biovaluator van de toekomst www.costa-due.nl Bioraffinage de biovaluator van de toekomst www.costa-due.nl Rob van Haren ism met werkgroep biocascadering Costa Due (prov Groningen): Ad Pot (Cosun), Frans Goudriaan (HTU), Anita Westenbroek (NVP), Sjef

Nadere informatie

Van biofuels naar biobased

Van biofuels naar biobased Van biofuels naar biobased PPA-dag, 11 maart 2010, Delft Rolf Blaauw Wageningen Universiteit en Researchcentrum Food & Biobased Research Inhoud Introductie De chemische industrie nu Chemicaliën uit biomassa

Nadere informatie

De Biobased Economy in de Zuidvleugel

De Biobased Economy in de Zuidvleugel De Biobased Economy in de Zuidvleugel Wat is er nodig om de biobased-economy in de Zuidvleugel een impuls te geven? 17 1 13, Douwe-Frits Broens LEI: Biobased Economics - financiële en milieudoelen halen

Nadere informatie

De ruimte tussen biomassa potentie en de praktijk:

De ruimte tussen biomassa potentie en de praktijk: De ruimte tussen biomassa potentie en de praktijk: Het belang van biomassa mobiliseren Wolter Elbersen Nederland en de biobased economy Hoe mobiliseren we 10 miljoen ton houtige biomassa in een duurzame

Nadere informatie

Agenda. 2 de Gen BE. Voortgangsvergadering 3 TETRA projecten. 80108 Valorisatie van (ligno-)cellulose reststromen - VaLiCel

Agenda. 2 de Gen BE. Voortgangsvergadering 3 TETRA projecten. 80108 Valorisatie van (ligno-)cellulose reststromen - VaLiCel Voortgangsvergadering 3 TETRA projecten 80108 Valorisatie van (ligno-)cellulose reststromen - VaLiCel 80166 Bio-ethanol uit lignocellulose grondstoffen beschikbaar in Vlaanderen Agenda - Tweede generatie

Nadere informatie

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Biopark Terneuzen Duurzame havens Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Terneuzen Diepgang 12,50 meter Oppervlakte circa 2100 ha Ports of Vlissingen and Terneuzen Vlissingen Diepgang

Nadere informatie

Hout in de BBE. Houtachtige Bio massa in het. Nederlandse Klimaat. Energie beleid.. Probos 27 Jan 2011 Ton Runneboom

Hout in de BBE. Houtachtige Bio massa in het. Nederlandse Klimaat. Energie beleid.. Probos 27 Jan 2011 Ton Runneboom Hout in de BBE Houtachtige Bio massa in het Nederlandse Klimaat en Energie beleid.. Biobased Economy (BBE) De BBE is een onderdeel van een duurzame economie!! Het gaat om het creëren van toegevoegde economische

Nadere informatie

Request For Proposal, 17/06/2013

Request For Proposal, 17/06/2013 Request For Proposal, 17/06/2013 Projecttitel: Transformatie van lignocellulose houdende biomassa tot pyrolyse olie voor de productie van bio bitumen en harsen Korte titel: BioTumen II Project ID Type

Nadere informatie

Wat is de rationale voor Regionale Biomassaketens?

Wat is de rationale voor Regionale Biomassaketens? Wat is de rationale voor Regionale Biomassaketens? Wolter Elbersen (Wageningen UR) Amersfoort, 1 december 2011 Biomassa en Bioenergie in Nederland Netherlands 4 million ha total and 2 million ha agriculture

Nadere informatie

Mest vergisting en bewerking 5-9-2012. Vier routes verminderen N en P overschot. Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke:

Mest vergisting en bewerking 5-9-2012. Vier routes verminderen N en P overschot. Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke: Welkom op Knowledge Transfer Centre De Marke: Wageningen UR Organisatie Supervisory Board Executive Board Wageningen International, WBS, WBG RIKILT CIDC-Lelystad 16 chair groups 10 chair groups 18 chair

Nadere informatie

Profiel. Voorzitter raad van bestuur. Wageningen UR (University & Research centre)

Profiel. Voorzitter raad van bestuur. Wageningen UR (University & Research centre) Profiel Voorzitter raad van bestuur Wageningen UR (University & Research centre) Wageningen UR Wageningen UR is het samenwerkingsverband van Wageningen University (WU) met een bundeling van gespecialiseerde

Nadere informatie

Biobased verpakkingen

Biobased verpakkingen Biobased verpakkingen KIDV verdiepingsbijeenkomst 10 februari 2014, Karin Molenveld Inhoud Introductie Biobased verpakkingen Wat is biobased Waarom biobased Wanneer biodegradeerbaar Catalogus Voorbeelden

Nadere informatie

Glastuinbouw Business met Biomassa

Glastuinbouw Business met Biomassa Glastuinbouw Business met Biomassa Caroline Labrie, Jan Willem Donkers, Wageningen UR Glastuinbouw Douwe Frits Broens, LEI 27 september 2011 Inhoud Waardepiramide en de glastuinbouw Voorbeelden Aanpak

Nadere informatie

Bio-energie ketens: ethanol

Bio-energie ketens: ethanol Bio-energie ketens: ethanol Rob Bakker Business Unit Biobased Products Agrotechnology & Food Innovations Wageningen UR robert.bakker@wur.nl Overzicht Wat is ethanol? Eigenschappen Welke ketens? Huidige

Nadere informatie

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy BioPark Terneuzen Duurzame havens Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy Zeeland Seaports Missie Zeeland Seaports zorgt op een toegewijde en respectvolle manier voor de duurzame

Nadere informatie

KOP VAN DE PRESENTATIE

KOP VAN DE PRESENTATIE GREEN PAPER AND CARDBOARD ANALYSE ALTERNATIEVE PLANTAARDIGE VEZELS VOOR PAPIER EN KARTON Dronten, december 2013 KOP VAN DE PRESENTATIE Door Hogeschool CAH Vilentum Annemarie van Leeuwen Michiel Klaassen

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Bioraffinage, de brug tussen landbouw en chemie

Bioraffinage, de brug tussen landbouw en chemie Bioraffinage, de brug tussen landbouw en chemie D66 Biobased Economy Symposium, Bergen op Zoom, 27 februari 2015 Johan Sanders Em Professor Biobased Commodity Chemicals DLO/Food & Biobased Research/ Wageningen

Nadere informatie

Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering

Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering Bioeconomy New Value Chains based on co-production of food and non-food products Source: Mosmuller, BFF 2013 A new balance

Nadere informatie

N-ergy, Microbiologische co-productie van N-chemicals en ethanol uit biomassa fracties

N-ergy, Microbiologische co-productie van N-chemicals en ethanol uit biomassa fracties Resultaten en bevindingen van project N-ergy, Microbiologische co-productie van N-chemicals en ethanol uit biomassa fracties Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 185 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2016 Het begon in 1918 Wageningen University & Research Wageningen University Medewerkers: 2,600 studenten:>

Nadere informatie

VERKENNING van de BioBased Economy

VERKENNING van de BioBased Economy VERKENNING van de BioBased Economy Biobased of Biowaste? Vereniging van Ver(s)kenners Martijn Wagener 28-nov-2013 Indeling Introductie Virida! Wat is de Biobased Economy?! Principes: cascadering en raffinage!

Nadere informatie

Agenda Workshop PHA-Programma

Agenda Workshop PHA-Programma Agenda Workshop PHA-Programma Productie en applicatie van polyhydroxyalkanoaten uit afvalstromen Locatie: Wageningen UR Forum gebouwnummer 102, zaal C107 Droevendaalsesteeg 2 6708 PB Wageningen Datum:

Nadere informatie

Bio NL. Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director

Bio NL. Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director Bio NL Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director Doelstelling Kenniscentrum Een doorbraak creëren voor de toepassing van plantenstoffen

Nadere informatie

Sept 2014. Workshop Provincie Flevoland Innovatiekansen voor gras Huhtamaki Grasverpakking

Sept 2014. Workshop Provincie Flevoland Innovatiekansen voor gras Huhtamaki Grasverpakking Sept 2014 Workshop Provincie Flevoland Innovatiekansen voor gras Huhtamaki Grasverpakking Harald Kuiper, 24 Sept 2014 Korte introductie Huhtamaki Wereldwijde producent van consumentenverpakkingen en speciale

Nadere informatie

Centre for Biobased Economy Innoveren van kennisoverdracht. Gerlinde van Vilsteren, 23 juni 2015

Centre for Biobased Economy Innoveren van kennisoverdracht. Gerlinde van Vilsteren, 23 juni 2015 Centre for Biobased Economy Innoveren van kennisoverdracht Gerlinde van Vilsteren, 23 juni 2015 Onderzoeksagenda Biobased Economy 2015-2027 B4B: biobased voor bedrijven, burgers en beleid - ONDERWIJS Kansen

Nadere informatie

Centre for Biobased Economy. Gerlinde van Vilsteren, 4 februari 2015

Centre for Biobased Economy. Gerlinde van Vilsteren, 4 februari 2015 Centre for Economy Gerlinde van Vilsteren, 4 februari 2015 1 CBBE Binnen het Centre for Economy (CBBE) bundelen onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven hun krachten om professionals op te leiden voor

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

From Paper to a Paperless Data Management Environment with iles ELN. 05 april 2016, Gerdina Kroes-Draaijer

From Paper to a Paperless Data Management Environment with iles ELN. 05 april 2016, Gerdina Kroes-Draaijer From Paper to a Paperless Data Management Environment with iles ELN 05 april 2016, Gerdina Kroes-Draaijer Organogram WUR Raad van Toezicht Raad van Bestuur Concernstaf Facilitair Bedrijf Agrotechnology

Nadere informatie

Lokale Bioraffinage. De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa. Marieke Bruins. Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15

Lokale Bioraffinage. De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa. Marieke Bruins. Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15 Lokale Bioraffinage De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15 Marieke Bruins De afgelopen eeuw was er een belangrijke trend in de agrarische

Nadere informatie

BioMCN: Advanced Sustainable Biofuels BIObased Industry april 2015 Jeroen Koot -CEO

BioMCN: Advanced Sustainable Biofuels BIObased Industry april 2015 Jeroen Koot -CEO BioMCN: Advanced Sustainable Biofuels BIObased Industry 2015 9 april 2015 Jeroen Koot -CEO Content Bio-methanol belangrijke grondstof voor o.a. transport en chemie BioMCN ontwikkelt duurzame en bio-based

Nadere informatie

Biodegradeerbaar als verzekeringspolis De waarheid over (bio)plastic

Biodegradeerbaar als verzekeringspolis De waarheid over (bio)plastic Biodegradeerbaar als verzekeringspolis De waarheid over (bio)plastic Martin Tietema Directeur KNN Bioplastic 22 juni 2016 Phario confidential The New Plastics Economy Rethinking the future of plastics

Nadere informatie

Bioraffinage van Agrarische Residuen en Hout mbv Organosolv

Bioraffinage van Agrarische Residuen en Hout mbv Organosolv Bioraffinage van Agrarische Residuen en Hout mbv rganosolv W.J.J. Huijgen June 2013 ECN-L--13-038 Bioraffinage van Agrarische Residuen en Hout mbv rganosolv W.J.J. Huijgen Technologie Kring Paper & Board

Nadere informatie

Financieel-economische aspecten van Biobrandstofproductie

Financieel-economische aspecten van Biobrandstofproductie Financieel-economische aspecten van Biobrandstofproductie Deskstopstudie naar de invloed van co-productie van bio-based producten op de financiële haalbaarheid van biobrandstoffen R.Bakker, H. den Uil

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Terugwinning en benutting van fosfaat in de voedselketen

Terugwinning en benutting van fosfaat in de voedselketen 6/22/211 Terugwinning en benutting van fosfaat in de voedselketen Oene Oenema, Oscar Schoumans, Phillip Ehlert, Johan Sanders en vele anderen Wageningen University Phosphorus flows in the food chain P

Nadere informatie

Testrapport van de Manure Power monovergister

Testrapport van de Manure Power monovergister Testrapport van de Manure Power monovergister Fridtjof de Buisonjé Patrick Classens Wageningen, 15 december 2014 Wageningen UR (Wageningen University, Van Hall Larenstein University of Applied Sciences

Nadere informatie

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit?

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? Spreker: Datum: Locatie: Joop Suurmeijer en Robert Jansen 19 maart 2015 VNG-congres Utrecht GFT-afval heeft

Nadere informatie

Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam. Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland

Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam. Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland 24 juni 2014 Hogeschool Rotterdam 32.000 studenten 12 instituten 9 locaties 89 opleidingen 5 kenniscentra Vijf

Nadere informatie

Toekomstverkenning mogelijkheden recycling reststromen uit voedselverwerkende industrie

Toekomstverkenning mogelijkheden recycling reststromen uit voedselverwerkende industrie Toekomstverkenning mogelijkheden recycling reststromen uit voedselverwerkende industrie donderdag 24 september, 2015 Agrivizier Jan-Henk Welink, ww.duurzaamgrondstoffenbeheer.nl, 015 278 9205, j.h.welink@tudelft.nl

Nadere informatie

kansen voor verpakkingen & biobased product ontwikkeling

kansen voor verpakkingen & biobased product ontwikkeling kansen voor verpakkingen & biobased product ontwikkeling 31 januari 2012 Hogeschool HAS den Bosch Dr. Ir. Gert-Jan van Delft Lector Biobased Product Ontwikkeling kansen voor verpakkingen & biobased product

Nadere informatie

kunststofindustrie naar Geert Scheys

kunststofindustrie naar Geert Scheys Transitie van de kunststofindustrie naar duurzame ontwikkeling Geert Scheys FEDERPLAST.BE Producenten van kunststof- en rubberartikelen LEDEN Agoria & Essenscia 236 effectieve leden (producenten) 18 aangesloten

Nadere informatie

Routekaart Papier. Michiel Adriaanse

Routekaart Papier. Michiel Adriaanse Routekaart Papier Michiel Adriaanse Inhoud van de presentatie 1 Papier-en Kartonindustrie in Nl 2 Biobased ambities 3 Trends 4 Visie 5 Business cases 6 Take home messages sheet 2 De Nederlandse Papier-en

Nadere informatie

BIOFUELS: ZIN EN ONZIN

BIOFUELS: ZIN EN ONZIN BIOFUELS: ZIN EN ONZIN KIVI NIRIA 2010 F. Goudriaan and J.E. Naber (BIOFUEL BV) 1 HTU 2005 ONZIN: ONZIN: STOPPEN MET BIOBRANDSTOFFEN Vragen van het lid De Mos (PVV) aan de minister van Volkshuisvesting,

Nadere informatie

OVERSTAP NAAR BIO GAAT TE TRAAG

OVERSTAP NAAR BIO GAAT TE TRAAG Lignine: de grondstof van de toekomst Visiedocument basis voor dialoog onderwijs en industrie Digitaal veiligheidspaspoort ingevoerd Maandblad van de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie 03

Nadere informatie

VIAS Bedrijfsbezoek Greenvision. 15 maart 2012, Erik Pekkeriet Erik.pekkeriet@wur.nl

VIAS Bedrijfsbezoek Greenvision. 15 maart 2012, Erik Pekkeriet Erik.pekkeriet@wur.nl VIAS Bedrijfsbezoek Greenvision 15 maart 2012, Erik Pekkeriet Erik.pekkeriet@wur.nl Programma 15:00 Ontvangst met koffie/thee 15:15 Korte algemene introductie Greenvision Vision principes 15:30 Rondleiding

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Parallelsessie biobased materialen in progress 10 november VIBA Expo Congres circulaire economie en onderwijs

Parallelsessie biobased materialen in progress 10 november VIBA Expo Congres circulaire economie en onderwijs Parallelsessie biobased materialen in progress 10 november 2015 - VIBA Expo Congres circulaire economie en onderwijs Esther Stapper info@stapperduurzaamadvies.nl Natuurvezel Applicatie Centrum In samenwerking

Nadere informatie

Bio-based brug Emmen

Bio-based brug Emmen Bio-based brug Emmen Durability van VVVK draagconstructies in een vochtige omgeving VVVK: Vlas Vezel Versterkte Kunststof Ir. P.G.F. Bosman Lectoraat Kunststof Technologie Duurzame brug Dichtheid geen

Nadere informatie

agro meets chemistry Biobased Delta Op weg naar een topregio

agro meets chemistry Biobased Delta Op weg naar een topregio agro meets chemistry Biobased Delta Op weg naar een topregio Openbare samenvatting Businessplan Biobased Delta voorjaar 2013 Inhoudsopgave 1. De Biobased Delta 4 2. Kenmerken van de Biobased Delta 4 Ambitie

Nadere informatie

BIO BASED ECONOMY WERKT!

BIO BASED ECONOMY WERKT! Inhoudsstoffen uit uien Ui, meer dan voedingsbron alleen BIO BASED ECONOMY WERKT! GROene GRONDSTOFFEN Inhoudsstoffen GROene GRONDSTOFFEN Inhoudsstoffen uit uien Inleiding Uien zijn voor Nederland en zeker

Nadere informatie

Productie van chemicaliën, biotransportbrandstoffenen materialen uit biomassa

Productie van chemicaliën, biotransportbrandstoffenen materialen uit biomassa Productie van chemicaliën, biotransportbrandstoffenen materialen uit biomassa B.F. van Egmond Energieonderzoek Centrum Nederland Materials, Testing& Analysis Rotterdam, 1 oktober 2013 Inhoud ECN Materials

Nadere informatie

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Het CMI NEN wordt opgericht door drie initiatiefnemers: UT, Siemens en UMCG/RUG Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Matchmaking Event Prof.

Nadere informatie

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Nelo Emerencia, Speerpuntmanager Onderwijs & Innovatie Utrecht, 9 februari 2012 DAS Docentenconferentie

Nadere informatie

Innovatiemogelijkheden binnen de Topsector Chemie Chemelot Colloquium

Innovatiemogelijkheden binnen de Topsector Chemie Chemelot Colloquium Innovatiemogelijkheden binnen de Topsector Chemie Chemelot Colloquium Arie Brouwer Managing Director DPI Value Centre Geleen, 11 Oktober 2012 Inhoud 1. Structuur Topsector Chemie 2. Inhoud van de vier

Nadere informatie

Ontwerpen met bio-based bouwmateriaal

Ontwerpen met bio-based bouwmateriaal Ontwerpen met bio-based bouwmateriaal Burritt Mansion Huntsville, Alabama, 1938 MICHEL POST / ORIO ARCHITECTEN Michel Post Architect / ORIO architecten Voorzitter Vereniging Strobouw Nederland Lid van

Nadere informatie

Biomassa reststroom of speciale teelten: randvoorwaarden voor een solide business case

Biomassa reststroom of speciale teelten: randvoorwaarden voor een solide business case Biomassa reststroom of speciale teelten: randvoorwaarden voor een solide business case Jan E.G. van Dam 10 10 2013 Valorisatie reststromen Greenport Betuwse Bloem Opdracht van Provincie Gelderland Biomassa

Nadere informatie

1 jaar FISCH: time to party?

1 jaar FISCH: time to party? 1 jaar 1 jaar FISCH: time to party? 1 jaar FISCH: eerder een meiboomviering Het staat symbool voor voorspoed en vruchtbaarheid voor de bewoners van het huis. Deze traditie vindt zijn oorsprong in het feit

Nadere informatie

Organisatie. Sugar Delta

Organisatie. Sugar Delta Agro meets Chemistry in de Biobased Delta Jaarverslag 2015 Onder de vlag van Biobased Delta werken ondernemers, kennisinstellingen en overheden uit Zuidwest-Nederland aan de biobased economy. In 2015 verstevigde

Nadere informatie

supply storage Nuclear energy Sustainable

supply storage Nuclear energy Sustainable Er bestaan uitgebreide statistieken van bio-energieproductie in Nederland. De herkomst van de biomassa is echter zeer slecht te achterhalen. De duurzaamheid van bioenergie hangt echter wel zeer nauw samen

Nadere informatie

BESTUURS- EN BEHEERSREGLEMENT STICHTING DIENST LANDBOUWKUNDIG ONDERZOEK

BESTUURS- EN BEHEERSREGLEMENT STICHTING DIENST LANDBOUWKUNDIG ONDERZOEK BESTUURS- EN BEHEERSREGLEMENT STICHTING DIENST LANDBOUWKUNDIG ONDERZOEK 2012 INHOUDSOPGAVE pag. Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen 04 Artikel 1 Definities 04 Hoofdstuk 2 Bestuur en raad van toezicht 05 Artikel

Nadere informatie

Dutch Biorefinery Cluster

Dutch Biorefinery Cluster Dutch Biorefinery Cluster Visie, strategie en actieplan 2014-2018 Inleiding De toekomst is aan hernieuwbare recyclebare en upcyclebare groene grondstoffen voor elke denkbare toepassing. De mogelijkheden

Nadere informatie

Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst?

Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst? on behalf of Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst? Symposium Groene ICT en Duurzaamheid in het hoger onderwijs 30-01-2014 Ger Fischer Woord vooraf Nieuwe start cartoon? 2 Onderwerpen

Nadere informatie

Domeinlezing: 2D-printen is zó 2012

Domeinlezing: 2D-printen is zó 2012 Domeinlezing: 2D-printen is zó 2012 Academie voor de Technologie van Gezondheid en Milieu Jack van Schijndel & Nathalie Márquez Luzardo Avans Onderwijsdag Avans Onderzoeksdag? Avans Ondernemersdag? 10

Nadere informatie

Gezondheid en Bitumen. 13 Maart 2012 Brussel

Gezondheid en Bitumen. 13 Maart 2012 Brussel Gezondheid en Bitumen 13 Maart 2012 Brussel Inhoud Wat zijn de gezondheidsgevaren van bitumen? Inclusief de IARC (International Agency for Research on Cancer) Monograph Laten we de risico s nader bekijken

Nadere informatie

VaLiCel (2) VOORBEHANDELING VAN BIOMASSA VOOR ENZYMATISCHE HYDROLYSE TOT VERGISTBARE SUIKERS

VaLiCel (2) VOORBEHANDELING VAN BIOMASSA VOOR ENZYMATISCHE HYDROLYSE TOT VERGISTBARE SUIKERS Voortgangsvergadering 2 TETRA projecten 80108 Valorisatie van (ligno-)cellulose reststromen - VaLiCel 80166 Bio-ethanol uit lignocellulose grondstoffen beschikbaar in Vlaanderen 1 VaLiCel (2) VOORBEHANDELING

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Centre for Biobased Economy. Gerlinde van Vilsteren, 24 juni 2015

Centre for Biobased Economy. Gerlinde van Vilsteren, 24 juni 2015 Centre for Biobased Economy Gerlinde van Vilsteren, 24 juni 2015 1 CBBE Binnen het Centre for Biobased Economy (CBBE) bundelen onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven hun krachten om professionals op

Nadere informatie

Teken: pak ze voor ze jou pakken

Teken: pak ze voor ze jou pakken Teken: pak ze voor ze jou pakken Teken in de praktijk teken vangen (Clusius College) Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse DATUM 2 april 2012 Dit lesmateriaal is tot stand gekomen met een WURKS subsidie

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

ZeefGOUD Van Afvalstoffenverwerker naar Energiefabriek en Grondstoffenfabriek. Marco Kwak Projectontwikkeling

ZeefGOUD Van Afvalstoffenverwerker naar Energiefabriek en Grondstoffenfabriek. Marco Kwak Projectontwikkeling ZeefGOUD Van Afvalstoffenverwerker naar Energiefabriek en Grondstoffenfabriek Marco Kwak Projectontwikkeling Waterschappen en Attero: Gemeenschappelijk doel Grondstoffen en Nutriënten Energie GrondstoffenFabriek

Nadere informatie

Hypothese. CATCHBIO Plantaardige brandstof in aantocht. WISKUNDE EN INFORMATICA Gereedschap van CWI. ARCHEOLOGIE Het verhaal achter de vondsten

Hypothese. CATCHBIO Plantaardige brandstof in aantocht. WISKUNDE EN INFORMATICA Gereedschap van CWI. ARCHEOLOGIE Het verhaal achter de vondsten Hypothese NWO-blad voor de wetenschap december 2007 Nummer 5 Jaargang 14 WISKUNDE EN INFORMATICA Gereedschap van CWI ARCHEOLOGIE Het verhaal achter de vondsten CATCHBIO Plantaardige brandstof in aantocht

Nadere informatie

MOOC. Biobased Economy. Vak Innovatie

MOOC. Biobased Economy. Vak Innovatie MOOC { Biobased Economy Vak Innovatie Go to course (klik op de link en log in via de blauwe login button in rechter bovenhoek van je scherm). Inloggen op blackboard Wekelijks Video lessen Opdracht (individueel/

Nadere informatie

Safety is the ability to move

Safety is the ability to move Samen bouwen aan Duurzaam Groningen #DGcongres Safety is the ability to move Pieter van Gent BASF Safety is the ability to move BASF Construction Chemicals Pieter van Gent 150 years We create chemistry

Nadere informatie

IWT-TETRA EraSME 100405:

IWT-TETRA EraSME 100405: IWT-TETRA EraSME 100405: Realisation of biopolymer based sustainable products by optimization of design, materials, mould making and processing Projectleiders: Ludwig Cardon (HoGent) Rolf Koster (TU Delft)

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

Met verve ondernemen!

Met verve ondernemen! Met verve ondernemen! 10 ingrediënten voor een succesvolle coating business Coatings Innovatie Dag VVVF Evoluon, 25 April 2013 Arie Brouwer, DPI Value Centre Chemie en biobased consortium (TKI) rond Slimme

Nadere informatie

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases Mei 18, 2011 Waarom koploper? Zuidwest-Nederland: Aanwezigheid grondstoffen Hoogwaardige bedrijven in agro,

Nadere informatie

Carbohydrate Competence Center

Carbohydrate Competence Center Carbohydrate Competence Center Dr Doede Binnema Themacoordinator CCC Research Themes Management team : Prof. Fons Voragen General Director Prof Lubbert Dijkhuizen Scientific Director Nico Arfman Business

Nadere informatie

CRODA - Groene chemische bouwstenen voor polymeren

CRODA - Groene chemische bouwstenen voor polymeren CRODA - Groene chemische bouwstenen voor polymeren Polymeren zijn niet weg te denken (plastics, vezels, smeermiddelen, transparante folie en coatings). Productie nu meestal op basis van petrochemische

Nadere informatie

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

Een Wageningse geïntegreerde aanpak rondom bio-energieketens

Een Wageningse geïntegreerde aanpak rondom bio-energieketens vseo-project: Een Wageningse geïntegreerde aanpak rondom bio-energieketens IMAG, ATO, LEI, PRI, Alterra & ID Inhoud probleemstelling bio-energieketens projectdoelstelling drie deelactiviteiten projectorganisatie

Nadere informatie

Staatsbosbeheer - hout en biomassa-

Staatsbosbeheer - hout en biomassa- Staatsbosbeheer - hout en biomassa- Henk Wanningen Programmamanager Biomassa en Klimaat Directie SBB Concern Staf Regio Noord Regio Oost Regio Zuid Regio West Staatsbosbeheer Dienstverlening 1 Staatsbosbeheer

Nadere informatie