HEB - een model voor veiligheidsmanagement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HEB - een model voor veiligheidsmanagement"

Transcriptie

1 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o- r HEB - een model voor.1. I. I veiligheidsmanagement Ing. W. N. Top I. Inleiding Dro5o r J.J. *. É r r Achtergrond Richtlijnen Herkennen van risico's Evaluatie van risico's Beheersen van risico's Wet- en regelgeving Normen Meetmethoden Checklij st kwalitatieve risico's Formulier ten behoeve van werkplekonderzoek Risico classifi catiesysteem Methode van Fine/Kinney relatieve lcwantitatieve risicobepaling Praktijktoepassing Aspecten Activiteiten Dro5o- 3 Dro5o- 5 Dro5o- 5 D r o5o-r 6 D r o5o-r 6 D r o5o-r 7 D r o5o-r B D r o5o-r 8 D r o5o-r 8 D r o5o-26 D r o5o-z 7 D r o5o-zb D r o5o-3o D r o5o-3o D r o5o-33 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn apdl rggr o2o/o3549

2 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5e3 I. Inleiding In dit artikel komt het HEB-model ter sprake en zal dit in kort bestek worden behandeld. In kort bestek want, hoewel het model slechts uit drie letters bestaat en derhalve eenvoudig lijkt is het dat zeker niet. Het HEB-model is in wezen een (te) eenvoudige weergave van het universele probleemoplossingsmodel. Daardoor ontstaat bij sommige personen mogelijk de indruk dat het HEB-model een eenvoudige zaak voorstelt, bestaande uit: - Herkennen (van risico's). - Evalueren (daarvan). - Beheersen van de risico's. Het probleemoplossingsmodel dat hierna zal worden weergegeven en vervolgens in een aantal paragrafen verder zal worden behandeld, is de basis voor zaken als risk management en veiligheidsmanagement-zaken waarover in feite boeken zijn te vullen. 2, Achtergrond HEB-model - probleemoplossing en risk management Het HEB-model kan fungeren als ruggegraat van risk en veiligheidsmanagement. Dit is in figuur r getracht weer te geven. Daarbij verdient het de voorkeur om het HEB-model niet in de eenvoudige vorm te gebruiken maar dient te worden uitgegaan van het universele probleemoplossingsmodel zoals dat in paragraaf 3,,Richtlijnen" wordt uitgewerkt. Het HEB-model is eenvoudig te onthouden en heeft als zodanig zijn waarde voor gebruik in de praktijk van het dagelijks leidinggeven. In dat geval zou echter de voorkeur worden gegeven aan het gebruik van het woord,,actie" in plaats van,,beheersing", waardoor het model zou worden:,,herken - Evalueer - Actie". Het gebruik van de term,,beheersing" legt het accent grotendeels op de achterliggende organisatie, op het managementsysteem. In die zin zou het dan meer geschikt worden voor gebruik door organisatiedeskundigen, maar is dan in deze (te eenvoudige vorm) weer minder geschikt voor die doelgroep - dan zou de voorkeur worden gegeven aan het probleemoplossingsmodel zoals dat aan het begin van dit artikel werd geïntroduceerd. 4 Handb. Veitigheid, gezondheid en welzijn april rqsr 02o/o4t 94

3 D r o5o-4 HEB-een model voorveiligheidsmanagement ldentieficatie Evaluatie tseêindiging Beheersing Financiëring Rahpercinn Financiëring Kattza -innrrí "'F-' Resultaten -outpul Figuur r. HEB-model - kort uoor probleemoplossing Het probleemoplossingsmodel waarvan HEB een zeer vereenvoudigde weergave is kent de volgende stappen: r. Herkennen of identificeren van problemen of risico's. De ln'valitatieve vaststelling van risico's. Hier vindt waarneming en besluiworming plaats:,,hebben we te maken met een mogelijk risico of niet?". 2. Eualuatíe van de problemen of risico's. Hoe groot zijn ze? In principe speelt hierbij de omvang van de gevolgen (schade, verliezen) een rol en de kans dat de betrokken ongewenste gebeurtenissen zullen optreden. 3. Besluitvorming:,,hebben we te maken met een probleem of risico waaraan we iets moeten doen?" Is het anfwoord,,nee" en is het risico in feite (zonder verdere beheersmaatregelen) acceptabel dan houdt het proces hier op. Is het risico echter zodanig dat wel iets gedaan dient te worden dan zullen we verdere actie dienen te ondernemen. 4. Besluitvorming ten aar.zien van elimineren van het risico. Indien geen eliminatie mogelijk of gewenst is kan het risico dan zodanig worden verminderd dat het acceptabelwordt? Is dat het geval dan is het mogelijk niet nodig om verdere actie te ondernemen. 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april rqgr o20/ o4 t94

4 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5e5 Is het niet mogelijk of wenselijk om het risico te elimineren of te verminderen tot een acceptabel niveau, dan is de volgende stap: beheersen van het risico. 5. Beheersingvan het probleem, het risico: a. Analyse van oorzaken (en mogetijke gevolgen). b. opstellen van alternatieven ter behandeling van het risico, technische en organisatorische maatregelen, voorkomen en beperken. Identificatie van beheersmaatregelen - wat kan gedaan worden? - criteria opstellen daarvoor - waaraan dienen deze beheersmaatreselen te voldoen? c. Keuze van de beste maatregelen - mcestal een combinatie van technische en organisatorische aspecten. d. Uitvoering van de keuze. e. Evaluatie van de uitvoering - periodiek nagaan ofde gekozen maatregelen ook naar behoren worden uitgevoerd. Meten wat in de praktijk wordt gedaan. Evalueren aan de hand van gestelde criteria. Zonodig bijsturing als maatregelen niet overeenkomstig de gestelde criteworden uitgevoerd. ria Correctie bij afiarij king. C. Evaluatie van resultaten - worden de gewenste resultaten (in de zin van vermindering van ongevallen e.d.) ook behaald? h. Zonodig bij sturing, uitbreiding van bestaande beheersmaatregelen of toevoeging van activiteiten om tot de sewenste resultaten te komen. 3. Richtlijnen 3. r. Ilerkennen uan risico's De eerste stap, en daarmee een zeer essentiële, is het áeré ennenvanrisico,s. Het herkennen van risico's kan op verschillende manieren plaatsvinden, onder andere: - Gebruik var' rragen- ofchecklijsten opgesteld voor dit doel zoals bijvoorbeeld weergegeven in paragraaf 6. Meetmethoden (par. 6. r ). - Inuenturtsatie uan (kritieke) taken of uerkzaamheden vaststellen welke taken kritiek zijn uit het oogpunt van veiligheid, gezondheid, risicobeheersing, en dergelijke. Dit proces gaat uit van een opsomming van alle functies in de organisatie en stelt in eerste instantie vast welke taken of werkzaamheden per functie worden uitgevoerd. Vervolgens wordt (bijvoorbeeld door gebruik te maken van methodieken zoals in dit artikel aangegeven) vastgesteld welke taken of werkzaamheden,,kritiek" zijn (d,w.z. kunnen leiden tot ongewenste gevolgen, indien niet juist uitgevoerd). 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn aprit r99r 02o/olrq\

5 DIo5o-6 HEB-eenmodelvoorveiligheidsmanagement Alhankelijk van de mogelijkheden zal vervolgens getracht worden de risico's in de taak uitvoering te elimineren of te verminderen. In vele gevallen echter zullen procedures worden opgesteld voor goede (en dus ook: veilige) uitvoering van de betrokken werkzaamheden. - Obseruatie uan,,kritielíe" taken De periodieke en geplande waarneming van de wijze waarop kritieke taken of werkzaamheden worden uitgevoerd. Dit sluit nauw aan op de hierboven genoemde inventarisatie. - Inuentarisatie uan (chemische) produkten Vaststelling van alle chemische produkten die in de organisatie worden gebruikt, opgeslagen, geproduceerd (inclusiefeventuele tussenprodukten ofprodukten die worden gevormd indien het proces anders verloopt dan normaal), en dergelijke. Vervolgens nagaan in welke mate deze produkten risico's vertegenwoordigen onder normale omstandigheden, dan wel abnormale (bijv. vermenging met elkaar in geval van brand) en het treffen van overeenkomstige beheersmaatregelen. - HAZOP/FMEA,endergelijke Risico identificatiemethodieken. Daarbij maakt HAZOP (Hazard and Operability studies) gebruik van trefi,voorden (zoals meer, minder, geen' anders, e.d.) om na te gaan of bepaalde toe- en afuoerstromen (dan wel proces-interne condities) een negatief gevolg kunnen hebben voor het proces dat wordt bestudeerd. FMEA (Failure Mode and Effect Analysis) is een methodiek waarbij wordt nagegaan welke invloed het falen van een component van een systeem heeft op het (zowel up-stream als down-stream) functioneren van dat systeem. Hoewel beide methoden vooral worden gebruikt in de procesindustrie kunnen zij zonder meer ook op andere systeme n worden toegepast. Zo zou bijvoorbeeld de toepassing van HAZOP op een voetbalstadion ongetwijfeld leiden tot het risico van meer (ofte veel) toeschouwers, een situatie die enkelejaren geleden in Engeland heeft geleid tot een dramatisch ongeval. - Procesueiligheidsanalyse De analyse van (chemische) processen waarbij wordt gelet op de aanwezige produkten, tussenprodukten, produkten die ontstaan onder niet-normale omstandigheden, en dergelijke. Bij deze analyse zal gebruik worden gemaakt van technieken zoals HAZOP en FMEA om de risico's verder te identificeren en te Lrwantificeren en maatregelen, ook in de zin van procesbesturing, te treffen. Bij deze analyse wordt het proces als uitgangspunt genomen. Dit in tegenstelling tot de inventarisatie van,,kritieke" taken waarbij uitgegaan wordt van de mens en zijn/haar werk. 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzljn april t99t o20/o4ry5

6 HEB - een model voor veiligheidsmanagement Dro5e7 - Safetyaudit De safety audit is een organisatie onderzoek dat tracht vast te stellen of een bepaalde rnate van beheersing ten aanzien van de betrokken organisatie, ofhet betrokken systeem, aanwezig is. Het niet aanwezig zijn van bepaalde beheersmaatregelen (zoals bijvoorbeeld het ontbreken van duidelijke richtlijnen ten aanzíenvan ontwerp en modificatie, het niet aanwezig zijn van een goed functionerend calamiteitenplan, e.d.) houdt evenzovele risico's in die zich na verloop van tijd kunnen manifesteren in de vorm en omvang van ongevallen, schaden, soms ook de rampen waarover wij via de media worden geïnformeerd. Een goede Safety Audit houdt overigens rekening met de meeste, zo niet alle, andere risico- herkenningsmethodieken. - Enquêteonderpersoneel Een enquête onder het personeel kan niet alleen informatie geven over feitelijke risico's op de werkplek, het geeft ook een indruk van de mate waarin het veiligheidsprogramma functioneert. Het niet functioneren van een, overigens wel aanwezig, programma houdt op zich weer risico's in die na verloop van tijd manifest kunnen worden. - Werkplekonderzoek Werkplekonderzoek (zoals bijv. mede aan de hand van een eenvoudige formulier als gegeven in par. 6. Meetmethoden (par. 6.2)) geeft informatie omtrent de veiligheids- en gezondheidsrisico's die een rol spelen in de relatie tussen de mens en zijn/haar werkomgeving. - Inspectiesuansituaties/condities De inspecties (zowel de algemene als de kritieke onderdelen inspectie) zijn gericht op het waarnemen van onveilige of substandaard condities en het treffen van maatregelen om de ongewenste situatie te corrigeren voordat ongevallen,/incidenten zullen optreden. - Obserxatiesuanhandelingen/gedrag Wat hierboven gezegd werd ten aanzien van condities geldt ook voor de handelingen van mensen, het volgen van regels,/voorschriften, en dergelijke. De gedragsobservatie is voor de handelingen hetzelfde wat de algemene inspectie is voor orde en netheid in het bedrijf. - Onderzoekuanongeaallen/incidenten Mochten alle preventieve risicoherkenningsmethoden falen dan bieden ongevallen en incidenten (inclusief,,bijna-ongevallen") de mogelijkheid om te leren van hetgeen fout is gegaan. Het ongevalsonderzoek dient hiertoe goed te zijn gestructureerd inclusiefeen 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april I qq r ozo/o4rg6

7 D r o5eb HEB -een modelvoorveiligheidsmanagement duidelijke procedure, een goede methode voor onderzoek en analyse en het gebruik van een goed formulier. Wat de bijna-ongevallen betreft bieden,,exit-interviews" een goede moge- Iijkheid maar kunnen ook periodieke interviews van individuele werknemers helpen om de desbetreffende informatie te verkrijgen. In de praktijk zullen steeds meerdere herkenningsmethodieken gebruikt dienen te worden om te komen tot een optimale risico inventarisatie. Daarbij is een zekere mate van overlapping niet te voorkomen. In ieder geval dienen steeds analyses te worden uitgevoerd zowel uitgaande van het proces als van de mensen die daarin werken. In de praktijkwordt dit laatste vaak niet gedaan en wordt alleen van het proces uitgegaan. Herkennen - onderkennen uan risico's door middel uan uisuele tuaarneming In de dagelijkse praktijk zalhet herkennen van risico's vooral ook gebaseerd zijn op zintuiglijke waarneming. Daarbij speelt vooral de visuele waarneming een belangrijke rol: men ziet iets, vindt dit niet acceptabel en neemt vervolgens actie. Daarbij kunnen wij in principe twee vormen van waarnemen onderscheiden: het herkennen van risico's en het onderkennen ervan. Herkennen van risico's is gebaseerd op (bewust) kijken en gebruik maken van een referentiekader. Daarbij wordt de waargenomen situatie, conditie of handeling vergeleken met een referentiekader en vervolgens besloten of er een risico is of niet. Herkennen is het (opnieuw) kennen van risico's. vaak is dit een onbewust proces ofverloopt het zo snel dat het niet als een bewuste waarneming wordt ervaren. Bijvoorbeeld wanneer men Plotseling wordt geconfronteerà met een diepte, met een groot vuur of met een explosie. Het referentiekader dat men daarbij gebruikt kan het eigen referentiekader zijn (o.a. verkregen door ervaring) ofeen referentiekader van anderen, bijvoorbeeld neergelegd in een controlelijst, een procedure ofeen werkvoorschrift. Een wat verder weg gelegen vorm van risicoherkenning is het,,onderkennen" van risico's waarbij wordt uitgegaan van een waargenomen situatie of handeling en waarbij vervolgens een scenario (,,what if') wordt gevoegd. Dit scenario kan sterk afiuijken van de waargenomen situatie of handeling. Bij het bepalen van de maximale of waarschijnlijke schade (iets dat door verzekeringsmaatschappijen wordt gedaan bij het aangaan van een verzekering) worden bijvoorbeeld dergelijke scenario's opgesteld. De processen van herkennen van risico's en in het onderkennen ervan zijn niet wezenlijk van elkaar gescheiden maar gaan geleidelijk in elkaar over. Bij het,,herkenn en" zalvaak een beperkt scenario een rol spelen, terwijl dit bij het,,onderkennen" vaak uitgebreider zal zijn. Het onderkennen van risico's is het zich voorstellen van het optreden van een ongeval, uitgaandevan een waargenomen situatie ofhandeling en vervolgens de vraag stellen,,wat zou er kunnen gebeuren als...". Daarbij wordt veronder- 4 Handb. V iligheid, gezondheid en welzijn april Isql o2olo4 r 9b

8 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5eg steld dat verschillende factoren bij elkaar komen onder bepaalde omstandigheden en zo aanleiding geven tot een ernstig letsel ofschade. Het verschil met het,,herkennen" van risico's is dat bij het onderkennen meer factoren een rol spelen. Bij herkennen zullen meestal één of twee aspecten worden meegenomen in het veronderstelde ongeval. Het onderkennen is in de regel complexer en omvat meer aspecten die gezamenlijk leiden tot de ongewenste gebeurtenis. Het proces van onderkennen van risico's zal in de regel effectiever verlopen indien dit plaatsvindt in een groep omdat in een dergelijke opzet meer ideeën worden aangedragen dan wanneer het proces door een individueel persoon wordt uitgevoerd. Het onderkennen van risico's vindt in principe plaats in een proces als weergegeven in figuur z. Het proces omvat de volgende stappen: - Beschrijving van de veronderstelde situatie. - Evaluatie in de zinvan de mogelijke omvang van de schade, en de waarschijnlijkheid dat een dergelijke schade optreedt. Deze punten betreffen de eerste twee vragen uit paragraaf 7. Praktijktoepassing (par. 7. I ). - Stellen van prioriteiten voor actie aan de hand van de evaluatie gegeven in paragraaï 7. Praktijktoepassing (par. 7.1). - Analyse van oorzaken voor het vaststellen van aangrijpingspunten voor het treffen van verbeteringsmaatregelen. - Het opstellen van een actieplan gebaseerd op de analyse van oorzaken, met daarin zowel preventieve actie als maatregelen ter beperking van de gevolgen mocht het incident zich toch voordoen. - Bepaling van de kosten-effectiviteit waarbij de kosten voor de uitvoering van maatregelen worden vergeleken met de toepassingsmogelijkheden van de maatregelen en de risicoreductie. Vragen die hier van toepassing zijn omvatten:. welke mate van toepassing hebben de voorgestelde beheersmaatregelen?. hoeveel kosten deze maatregelen? ' hoe effectiefzijn de maatregelen in relatie tot de te verwachten risicovermindering? - Vastlegg n van verantwoordelijkheden - het vertalen van het actieplan naar het uiteindelijk doen van het nodige werk. Wie moet wat doen, wanneer? Visuele zaaamteming sommige mensen zijn beter in het visueel herkennen van risico's dan anderen. Dit heeft vooral te maken met een tweetal asdecten: a. het vermogen om waar te nemen; b. het herkennen van het waargenomene als risico. 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april rggr o2o/o4r97

9 Dro5ero HEB-eenmodelvoorveiligheidsmanagement Visualiseren Visualiseren Hoe vaak kan dit gebeuren? Fipuur z. I Het ontlerkennen uan risico's Organiseer 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april I99t

10 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o- r r a. Hetuermogenomu,aartenemen Voor waarnemen zijn een aantal aspecten nodig en spelen factoren een rol om het bedoelde aspect optimaal te doen deelnemen in het waarnemingsproces: Aspect Licht oog Zenuwen Hersenen Omstandigheden Factoren Geen/weinig/te veel/anders. Fysieke gesteldheid, ziekte, tijdelijke afwijkingen onder invloedvan... Fysieke gesteldheid, ziekte, tijdelijke afwijkingen onder invloedvan... Fysieke gesteldheid, ziekte, tijdelijke afwiikingen onder invloedvan... Wapening van het oog - bril, verrekij ker, vergrootglas, en dergelijke. Barrière tussen oog en voorwerp. Standplaats. Afl eiding - anderen (aanwezigheid, praten, bemst/onbemst) geluid, licht, mentale pre-occupatie (,,met gedachten elders"). Herkennen van risico's door visuele waarneming berust op het gebruik van de ogen, op zíer' : bewust kijken, waarnemen of observeren. Daarbij is het van belang dat zowel de detail(s) als het geheel worden beschouwd. Een rol daarbij wordt onder andere gespeeld door de veld-aíhankelijke of veld-onaíhankelijke instelling van de waarnemer (het vermogen om al dan niet details te zien in een groter geheel). Details kunnen op zich in orde zijn maar in combinatie met elkaar of in relatie tot hun omgeving, onacceptabel. Tijdens het waarnerningsproces dienen dan relaties te worden gelegd tussen details onderling en hun omgeving. Het vermogen om waar te nemen varieert niet alleen van de ene persoon tot de anderen. Ook het vermogen tot waarneming door dezelfde persoon is niet constant afhankelijk van factoren zoals: - De fysiologische toestand van de waarnemer:. oogbeschadiging, hersenletsel, vermoeidheid, slaapgebrek, voedselgebrek, gebrek aan bepaalde vitamines, enzovoort. - Psychologische gesteldheid van waarnemer:. ervaring,aandacht,verwachtingspatroon,enzovoort. Daarnaast speelt ook het waargenomene een rol, - De eigenschappen van het waargenomene:. formaat. vorm. structuur. kleur. enzovoort. I Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april rggr o2olo,1 r 9B

11 D r o5o- r z HEB - een model voor veiligheidsmanagement b. Het herkennen aan het Loaargenomene als risico Het herkennen van risico's geschiedt door de waargenomen situatie, conditie of handeling te vergelijken met een,,referentiekader". Dergelijke referentiekaders zijn daarmee een zeer belangrijk aspect om te bepalen ofiets al dan niet als een risico wordt gezien. Een dergelijk referentiekader is zeker niet constant maar zalvaríëren in de tijd. Een goed voorbeeld daarvan wordt gevonden in de milieurisico's. Nog niet zo lang geleden was het milieu iets waar maar weinig mensen zich zorgen over maakten. Thans is het milieu een zwaarwegende factor wanneer we het hebben over risico's. - Referentiekaders Referentiekaders die gebruikt worden tijdens het herkennen van risico's kunnen bestaan uit: - Eigen ervaringen, interesse en opleiding. De eigen perceptie speelt een uitermate grote rol in de vaststelling of iets een risico wordt gevonden of niet. De ene persoon is nu eenmaal bereid om meer risico's te nemen dan de ander. Wij zien dat ook in het werk dat mensen doen: de één accepteert daarbij zaken die de ander als onaanvaardbare risico's ziet. De eigen ervaring is van groot belang maar tegelijk ook een beperkende factor. Iemand kan nu eenmaal geen ervaring ten aanzien van alles opdoen en nog up-to-date houden ook. Het is daarom voor het herkennen van risico's van groot belang om gebruik te maken van de ervaringen van anderen. - Ervaringen van anderen, onder andere neergelegd in checklijsten, beschrijvingen van processen, maar ook in de vorm van normen, P-bladen en dergelijke. - Tekortkomingen in het herkennen uan risico's Het herkennen van risico's in een praktijksituatie is onontbeerlijk als basis voor het treffen van maatregelen. Zodat de directe aanleidingen van ongevallen, schaden, en dergelijke kunnen worden gecorrigeerd en de ongewenste gebeurtenis (die tot het verlies kan leiden) kan worden voorkomen. Het is derhalve belangrijk om in te zien op welke aspecten een en ander te kort schiet. Deze zijn in essentie: - niet bewust (kunnen) kijken of waarnemen, en/oï - geenofonvoldoendereferentiekader. Meestal zal het een combinatie zijn van beide aspecten waarbij de ervaring van de waarnemer uitermate belangrij k is om te komen tot optimale resultaten. Ook het vermogen om scenario's op te stellen (ref. het,,onderkennen") speelt hierin een doorslaggevende rol. 4 Handb. Veiligheid. gezondheid en welzijn april tqqr o2olo4 l rlb

12 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o- r 3 Formule uoor herkennen Verbetering van de herkenning van risico's door visuele waarneming kan geschieden door het aanleren van een,,herken-formule": - het verbeteren van het proces van waarnemingi - het verbeteren van het herkennen door uitbreiding en,/ofaanpassing van de referentiekaders. De,,herken-formule" berust in principe op fwee pijlers: - bewust kijken; en referentiekader sebruiken. De herken-formule is gebaseerd op de volgende stappen: - intentie; - voorbereiding; - observatie; - analyse; - besluit; - actie. Intentie De intentie van de waarnemer is van groot belang. Van zijn of haar instelling zal immers het resultaat van de visuele waarneming in grote mate afhangen. Deze instelling kan variëren tussen:,,ik ga er wel naar toe en zal wel zien...". Of,,ik ga op jacht... naar anomalieën, afwijkingen, onveilige situaties/conditie s /handelingen". Hetzal duidelijk zijn dat de laatste instelling in de regel meer geïdentificeerde risico's zal opleveren dan de eerste. Enige zorg echter is wel op zijn plaats - door een te gerichte instelling kan het ook mogelijk zijn dat men zich te veel instelt op een verwachtingspatroon waardoor bepaalde risico's over het hoofd kunnen worden gezien. horbereíding Bij het waarnemen van risico's middels inspecties (gericht op condities./situaties) ofobserwaties (gericht op handelingen) is de voorbereiding van groot belang. De wijze van voorbereiding en de grondigheid daarwan hangen af van de instelling van de betrokkene(n). Bij deze voorbereiding hoort zeker ook: - Weten om welk bedrijf, welke afdeling, welk produktieproces en dergelijke het gaat:. aard/procesvanbedrijfofafdeling; ' algemene risico's;. specifieke risico's van dit bedrijfofdeze afdeling. 4 Handb. \'ciliqhcid. gczondheid en bclzrjn april rqgr o:o/04 r qq

13 D r o5o- l4 HEB -een model voorveiligheidsmanagement - Informatie bestuderen die voorhanden is:. algemene literatuur:. eerdere inspectierapportenvanbedrijfofafdeling. - Wat zijn de risico's?. algemene risico's (elektriciteit, verwarming, orde en netheid, e.d.);. specifieke risico's (risico's die specifiek zijnvoor het betrokkenbedrijfofde betrokken afdeling). - Mogelijke kritieke problemen vaststellen:. welke zijn de voornaamste aandachtspunten, kritieke werkzaamheden, welke de kritieke onderdelen van installaties en dergelijke, gebruik van chemicaliën, enzovoort. - Prioriteitenvaststellen:. welke zaken verdienen de hoogste prioriteit bu de waarneming (de inspectie of observatie) zodat de waarneming zo effectief kan verlopen. - Opstellen van checklijst(en) die dienen als referentiekader en geheugensteun bu de uitvoering van de waarneming van risico's:. overleg met collega's enl of stafdiensten;. overleg met externe expertise;. referentie handboeken,/p-bladen van de Arbeidsinspectie, en dergelijke. Obserueren - Besluiten om te zien. - Juiste standplaats innemen. - Stil staan. - Concentreer op zien -,,oogkleppen op":. geheel bekijken;. details bekijken. - Let op VGW aspecten:. positie en handelingen;. werkplek;. gereedschap, materialen, en dergelijke;. persoonlijkebescherming;. regels/voorschriften/werkuitvoering. - Let op negatief en positief Analyseren - Wat zie ik? - Referentiekadergebruiken. - Aandachtspuntenlijst. 4 Handb. \'ciligheid, gezondheid en welzln april rqqr o:o/04 r qq

14 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o- r 5 Besluiten - Is dit veilig,/onveilig? - Kan dit onder ietwat andere omstandigheden leiden tot onveiligheid, ongeval? Scenario opstellen, inclusief de,,onverwachte" gebeurtenis. Actie - Moet er actie worden ondernomen? - Wat dient dan de actie te zijn? - Wanneer dient de actie te worden ondernomen (tijdelijke maatregelen en permanente)? - Door wie dient dat dan te worden gedaan? - Hoe stellen we vast dat de actie eíïectief ondernomen is? Verbetering uan herkennen - Doen, doen, doen en blijven doen - ontwikkel de,,herken-gewoonte". -,,Practice makes perfect?" Vergeet het maarl,,practice makes permanent!",,'lhe rig ht practice makes perfectl" HEB - probleernoplossing en oorzaken/geljolgen rnodel De HEB-formule kan gemakkelijk worden geprojecteerd op het algemeen geaccepteerde oorzaken - gevolgen model dat in figuur 3 wordt weergegeven. Dit model werd oorspronkelijk opgezet door Heinrich en later aangepast door Bird voor wat betreft de eerste twee fasen. - Geen oí te wernrg activiteiten - Onvoldoende criteria daarvoor - Niet naleven van criteria Figuur 3. Oorzaken - let'eigen model. Met name de herkenning door visuele waarneming is hierin goed onder te brengen. Deze vindt vooral plaats in het middelste blok (de,,onveilige of substandaard" handelingen en condities). De,,H" van het HEB-model wordt, voorzover het de visuele waarneming betreft, dan ook in dit blok gevonden. De,,E" van Eualuatie is dan gericht op het vaststellen van de mogelijke gevolgen, ter- 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzrln april rqqr

15 D r o5o-r 6 HEB-een modelvoorveiligheidsmanagement wijl de,,b" van Beheersende aandacht richt op de eerste twee blokken, met name het eerste waar sprake is van het,,managementsysteemt, Eualuztie aan risico's Na de herkenning van risico's is de volgende stap de evaluatie ervan. vaststellen hoe groot de risico's zijn. Daarbij worden voornamelijk twee factoren bekeken, te weten de mogelijke of waarschijnlijke gevolgen van de ongewenste gebeurtenis en de kans dat deze kan optreden. Deze kans wordt soms nog verdeeld in twee aspecten:de blootstelling (bijv. het aantal malen dat een handeling plaatsvindt in een tijdsperiode) en de waarschijnlijkheid (of kans dat de ongewenste gebeurtenis per handeling optreedt). Risico-evaluatiemethoden kunnen variëren van eenvoudige methoden, waarbu letters worden gebruikt, tot complexe methoden die gebaseerd zijn op de foutenboommethodiek. De meeste methoden zijn gericht op een relatieve eva- Iuatie van risico's en geven geen absolute waarde aan. In paragraaf 6. Meetmethoden (par. 6.3)worden twee zeer eenvoudige methoden voor risico-evaluatie gegeven, alsmede in paragraaf 6.4 de methode Fine,/ Kinney Beheersen uan risico's Het beheersen van risico's is het uiteindelijke doelvan herkenning en evaluatie. Beheersen wordt hier opgevat in de zin van het in de organisatie brengen van de noodzakelijke structuur om de ongewenste gebeurtenissen te voorkomen en de gevolgen ervan, mochten zij toch optreden, te beperken. Beheersen kan zowel een technisch als een orsanisatorisch karakter hebben. Echter zal het accent dienen te liggen op de orgàisatie of het,,managementsysteem". De achterliggende gedachte is dat het toch vooral dit svsteem moet zijn (en de daarin gestructureerde veiligheidsinspanningen) dat zal dienen te zorgen voor zowel de techniek als voor de aanwezigheid en kwaliteit van procedures en voor de inzetbaarheid van mensen voor het te verrichten werk. Beheersen wordt gezien in het kader van de definitie van veiligheid als,,het beheersen van incidenten./oneevallen en hun gevolgen" en is een van vier hoofdfuncties van manaqement zoals onderscheiden door Louis A. Allen. - plannen; - organtseren; - leiden; - beheersen. Deze beheersfunctie valt uiteen in een vijftal stappen: - Identificerenvan(beheers)activiteiten: 1 Handb. \ eilighr:id. gezondheid en welzr3n april r qq I

16 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o- r 7. Welke activiteiten zijn nodig om risico's te voorkomen dan wel de gevolgen ervan te beperken? - Criteria, normen of standaards opstellen daarvoor:. Waaraan moeten de geïdentificeerde activiteiten voldoen? - Meten van hetgeen wordt gedaan:. Wat wordt in de praktijk uitgevoerd en hoe? - Evalueren aan de hand van de gestelde criteria:. Voldoet hetgeen gedaan wordt aan de gestelde eisen? - Correctie bij afwijking:. Indien de praktijk niet voldoet aan de gestelde eisen dan dient te worden bijgestuurd. De beheersfunctie (volgens Allen) wordt gekenmerkt door ICMEC, de vijf stappen die zijn terug te vinden in het eerste blok van figuur 3. Ten aanzien van de beheersactiviteiten en de criteria daarvoor wordt ven^/ezen r.aaí paragraaf 7. Praktijktoepassing (par. 7. r ). De daar genoemde activiteiten en criteria zijn ontleend aan het International Safety Rating System. Dit ISRS is een methodiek voor het in kaart brengen en ontwikkelen van de beheersactiviteiten met betrekking tot ongevallen, schaden en dergelijke. In positieve zin fungeert het ISRS als hèt middel voor succes in veiligheidsmanagement. q, Wet- en regelgeving Anikel 3 Arbeidsomstandighedenutet : Bij het organiseren van de arbeid, het inrichten van de arbeidsplaatsen en het bepalen van de produktie- en werkmethoden moet de werkgever het volgende in acht nemen in het kader van de zorg voor een zo groot mogelijke veiligheid, een zo goed mogelijke bescherming van de gezondheid en het bevorderen van het welzijn bij de arbeid, gelet op de algemeen erkende regelen der techniek, de stand van de bedrijfsgezondheidszorg, alsmede de stand van de ergonomie en die van de arbeidskunde of bedrijfskunde: a. tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden gevergd, moet de werkgever de arbeid zodanig organiseren, de arbeidsplaatsen zodanig inrichten en zodanige produktie- en werkmethoden toepassen dat daarvan geen nadelige invloed uitgaat op de veiligheid en de gezondheid van de werknemer; b. tenzij dit redehjkerwijs niet kan worden gevergd, moeten de gevaren voor de veiligheid of de gezondheid van de werknemer zoveel mogelijk in eerste aanleg bij de bron daarwan worden voorkomen of zoveel mogelijk worden beperkt; naar de mate waarin dergelijke gevaren niet bij de bron kunnen worden voorkomen ofbeperkt,moeten daartoeandere doelmatige maatregelenworden 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april rggr

17 D r o5o- r B HEB- een model voorveiligheidsmanagement getroffen, tenzij zulks redelijkerwijs niet kan worden gevergd, in welk geval doelmatige en passende beschermingsmiddelen aan dewerknemer terbeschikking dienen te worden gesteld; c. het gebruik van werktuigen, machines, toestellen en overige hulpmiddelen bij de arbeid alsmede van stoffen die gevaar kunnen opleveren voor de veiligheid e n de gezondheid van de werknemer moet worden vermeden; indien zulks redelijkerwijs niet kan worden vermeden, moeten die gevaarlijke werktuigen, machines, toestellen onderscheidenlijk stoffen en overige hulpmiddelen worden gebruikt, waarbij het gevaaí zover als mogelijk is beperkt als redelijkerwijs kan worden gevergd; d. doeltreffende maatregelen moeten zijn genomen teneinde het mogelijk te maken dat de werknemer, indien een toestand ontstaat, waarin direct gevaar voor zijn veiligheid of gezondheid aanwezig is, zich snel in veiligheid kan stellen, en ten einde te verzekeren dat, indien schade aan zijn gezondheid is toegebracht, de gevolgen hiervan zoveel mogelijk kunnen worden beperkt. Artikel r g Arbeidsomstandighedenuet : 3. De taken van de veiligheidsdienst onderscheidenlijk de veiligheidskundige hebben tot doel de bevordering van de veiligheid en de hygiëne van het arbeidsmilieu. Te dien einde is de dienst onderscheidenlijk de veiligheidskundige verplicht te adviseren aan onderscheidenlijk nauw samen te werken met en bijstand te verlenen aan de werkgever, de werknemers en de ondernemingsraad. Als behorende tot die taken worden in elk geval aangemerkt: e. het medewerken aan het voorkomen en bestrijden van ongevallen en het doen van aanbevelingen ter zake; h. het verlenen van bijstand bij het tot stand komen van arbeidsveiligheidsrapporten, ongevalsrapporteringen en ongevalsanalyse. 5. Normen Niet van toepassing. 6. Meetmethoden 6. r. Checklijst kualitatieue risico's De hierna opgenomen tabellen kunnen dienen ter bepaling van de risico's van een organisatie. Een en ander dient te worden aangepast aan de specifieke organisatie. Per punt dient te worden nagegaan: A. Zijn mogelijke verliezen geïdentificeerd? 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april tqgr

18 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o- r 9 - bestaat het betrokken risico? B. Zljn zij geëvalueerd? - wat is de mogelijke omvang? - wat is de kans? C. Zrjn rnaatregelen getroffen ter behandeling? - eliminatie? - vermindering van de kans? - vermindering van de omvang van mogelijke gevolgen (vooraf, achterafl? D. Werd gezorgd voor adequate financiering? - eigen beheer, verzekering? E. Of is dit punt misschien niet van toepassing? r. Schade aan eigen werknemers Inventarisatie van verliezen door: I.I. Ongevallen tijdens het werk r. r. r. Letsel r.r.2. r.2, r.3. Beroepsziekte Letsel ofberoepsziekte tijdens werk voor derden Letsel ofziekte buiten het werk I.3.L Tijdensrecreatie r.3.2. In het verkeer I.3.3. Thuis Tijdensvakantie r.3.5. t.4. r.5. In bijbaantje Letsel of ziekte tijdens verblijf in een ander land Verminderde capaciteit I.5.I. Tengevolge van alcohol L5.2. Tengevolge van gebruik van drugs L5.3. Tengevolge van gebruik medicunen I.5.4. Verzuim r.5.5. Stress r.6. Letsel of ziekte tijdens afi,vezigheid voor r.6. r. Vervulling dienstplicht L6.2. Venullingandereburgerplichten t.6.3. Liefdadigheidswerk 2 Mate rië le s c hade e ige n orga nis atie lnventarisatie van verliezen door : Normale slijtage aan machines, apparatuur 2.2. Abnormale slijtage A B C D E 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april rgqr o2o/o42o2

19 Dro5ezo HEB-eenmodelvoorveiligheidsmanagement A B C D E Vroegtijdige defecten 2.4. Vroegtij dige verouderin g 0É Onderbreking van produktie Door wegvallen van energie: - elektriciteit - stoom - lucht - druk - water - gas - enzovoort Verminderingvanenergietoevoer Onderbreking van leveranties van: - grondstoffen - hulpstoffen - verpakkingsmateriaal - diensten - enzovoorts Contaminatie van geleverde goederen 2.6. Natuurlijk fenomeen of rarnp 2.6.t. Brand - extern (buiten bedrijf ontstaan) Storm/wind Bliksem Overstroming Aardbeving Aardverschuiving Vervuiling(lucht,/water) Neerslag(hagel/sneeuw/regen) 2.7. Brand - intern (binnen bedrijf ontstaan) 2.8. Chemische reacties 2.9. Lekkage ofexplosie van drukvaten 2.ro. Maatschappelijke onrust 2. r o. r. Oorlog 2.ro.2. Opstand,/relletjes 2.1o.3. Vandalisme 2.ro.4. Industriëlesabotage 2.r r. Bezwijken van structuren 2.r r.r. Breken van glas 4 Handb. Veiligheid, gezondheid en welzijn april rqqr o20/o42o2

20 HEB - een model voor veiligheidsmanagement D r o5o-z r A B C D E 2.r.2. Instorting van gebouwen en dergelijke door overbelasting 2.r r.3. Tengevolge van drukverandering 2.r r.4. Door contact met: 2.r r.4.r. Voorwerp 2.t t.4.2. Vliegtuig 2.r r.4.3. Voertuig z. r r.4.4. Schip 2.r2. Natuurlijkverval/achteruitgang 2.r 3. Explosie 2.r3.r. Grondstoffen 2.r 3.2. Eindprodukten 2.r3.3. Hulpstoffen 2.r3.4. Tussenprodukten 2.r4. Gevaren te land 2.r 5. Gevaren ter zee z. r 6. Gevaren in de lucht 2.r 7. Contaminatie 2.r 7.r. Door vreemde stoffen 2.r7.2. Doortemperatuurverschillen 2.r 7.3. Door straling 2.r7.4. Doorcorrosieve procesmateriaien 2. r 8. Produktie-afual,/-uiwal a.l8.i. Te herstellen goederen z.rb.z. Onbruikbaar materiaal 2.r83. Afualmateriaal 2.rg. Verhogingconstructiekosten 2.2o. Verhogingvervangingskosten 2,2r. Verhogingreparatiekosten Verlies van: 2.22.r. Informatie Know-how Recepturen Blauwdrukken Modellen 3' Persoonlijke schade aan publiek Inventarisatie van verliezen door : Gebruik van produkten.1"' 4 Handb. \'eiligheid, gezondheid en welzijn april rgqr o?o/ 042o3

Plan van aanpak. Elektrisch materieel / installaties in kaart brengen Plan uitwendige invloeden opmaken

Plan van aanpak. Elektrisch materieel / installaties in kaart brengen Plan uitwendige invloeden opmaken Plan van aanpak KB 2012-12-04 Afdeling VIII Art. 23 Elektrisch materieel / installaties in kaart brengen Plan uitwendige invloeden opmaken Installaties < 1981/1983 Installaties > 1981/1983 Controle volgens

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

RI&E Wat, waarom en hoe?

RI&E Wat, waarom en hoe? RI&E Wat, waarom en hoe? FEBEM / FEGE 4 juni 2012 Rik Brebels Corporate Advisor SHEQ van Gansewinkel Groep 1 Inhoud 1. RI&E 2. Taak Risico Analyse TRA 3. Plan van aanpak RI&E RI&E = Risico-inventarisatie

Nadere informatie

Bureau KAM/Arbo Waternet Deel RI&E Bodem- en Milieu Technologie

Bureau KAM/Arbo Waternet Deel RI&E Bodem- en Milieu Technologie Bureau KAM/Arbo Waternet Deel RI&E Bodem- en Milieu Technologie Datum inspectie mei 2010 Datum rapport 25 mei 2010 Sector Sector O&P/ sector Drinkwater Auditeur Henk Blaauw / Martin Hammer Opsteller Martin

Nadere informatie

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Doel Initiëren, coördineren, stimuleren en bewaken van Arbo- en Milieuwerkzaamheden binnen een, binnen de bevoegdheid van de leidinggevende,

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

Stop met het gebruik van de methode van Kinney als kwantitatieve risicoevaluatiemethode

Stop met het gebruik van de methode van Kinney als kwantitatieve risicoevaluatiemethode Stop met het gebruik van de methode van Kinney als kwantitatieve risicoevaluatiemethode : De methode van Kinney is geen kwantitatieve doch een kwalitatieve risicoevaluatiemethode Hierbij wil ik aantonen

Nadere informatie

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Datum Kenmerk Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Voor het invullen van dit formulier kunt u contact opnemen met de preventiemedewerker 1 (arbo en milieucoördinator) van uw faculteit

Nadere informatie

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u Leren van Landelijke Arbo Congres 18 mei 2015 Vera Sol, Adri Frijters. 2 Leren van : het proces Storybuilder: een schat aan informatie Stap 0 Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5 Een database met analyse

Nadere informatie

Welzijnsbeleid - Risicoanalyse

Welzijnsbeleid - Risicoanalyse Welzijnsbeleid - Risicoanalyse Infodocument Welzijnsbeleid - Risicoanalyse 1 Wettelijke aspecten Elke werkgever moet zorgdragen voor het uitschakelen van gevaarlijke arbeidsomstandigheden. Hij dient de

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

BSCAT en Managementsystemen

BSCAT en Managementsystemen BSCAT en Managementsystemen Veiligheidsdag Apply 15 april 2015 1 SAFER, SMARTER, GREENER De praktijk 2 Risicomanagementproces De Deming SAFER, SMARTER, GREENER Risico s zijn ook kansen No Risk no business

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

ARBO anders bezien. Wetgeving in uitvoering. R. Berends, Kapitein AH Stoff PRM Staf CLAS

ARBO anders bezien. Wetgeving in uitvoering. R. Berends, Kapitein AH Stoff PRM Staf CLAS ARBO anders bezien Wetgeving in uitvoering. R. Berends, Kapitein AH Stoff PRM Staf CLAS Wie ben ik? Richard Berends (1962) Werkzaam bij de Koninklijke landmacht (1981) Hygiëne en preventieve gezondheidszorg

Nadere informatie

VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ UITVOERING VAN WELZIJNSWET EN IN HET BIJZONDER VAN DE HIERARCHISCHE LIJN

VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ UITVOERING VAN WELZIJNSWET EN IN HET BIJZONDER VAN DE HIERARCHISCHE LIJN VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ UITVOERING VAN WELZIJNSWET EN IN HET BIJZONDER VAN DE HIERARCHISCHE LIJN Werk brengt risico s met zich mee. Het productieproces, het transport, de werkorganisatie, de omgeving

Nadere informatie

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Arbobeleidskader Lucas

Arbobeleidskader Lucas Arbobeleidskader Lucas t.b.v de scholen voor VO van de Lucas 1. Uitgangspunten Het bestuur van Lucas en de directie(s) van de aangesloten scholen zijn verantwoordelijk voor het schoolbeleid. Het arbobeleid

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken Leiderschap 1. De directie heeft vastgelegd en is eindverantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen.

In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen. In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen. Relevante wet-en regelgeving BHV1 1. Arbeidsomstandighedenwet (van kracht sinds 1 januari 2007) N.B. Achter de artikelen

Nadere informatie

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg Risico-analyse d.m.v de matrix 1. Maak een lijst met alle gevaren tijdens de werkzaamheden. (met andere woorden: maak een lijst met alles wat mis kan gaan) 2. Bepaal van per gevaar de kans dat het gevaar

Nadere informatie

Risico-inventarisatie en - evaluatie. Wim van Alphen

Risico-inventarisatie en - evaluatie. Wim van Alphen Risico-inventarisatie en - evaluatie Wim van Alphen Welke eisen worden aan de RI&E gesteld? Eisen aan de RI&E Volledig (vol > ledig) Betrouwbaar Moet een actuele RIE zijn. Actuele inzichten Onderwerpen

Nadere informatie

Claim! Amerikaanse toestanden

Claim! Amerikaanse toestanden Claim! Amerikaanse toestanden Perspectief van de arbeidshygiënist Deventer, 25 april 2012 Rob Snippe, gecertificeerd arbeidshygiënist Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne is de toegepaste wetenschap, welke zich

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

-2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn?

-2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn? -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn? -2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Noem enkele gevaren op het werk. -2- Noem werkzaamheden of omstandigheden

Nadere informatie

ERRATA VCA 2008/5.1 1 ERRATA VCA 2008/5.1

ERRATA VCA 2008/5.1 1 ERRATA VCA 2008/5.1 ERRATA VCA 2008/5.1 1 ERRATA VCA 2008/5.1 Vanaf 1 juli 2010 is de nieuwe VCA 2008/5.1 in voegen. De VCA 2008/5.1 bestaat uit de VCA 2008/05-checklist met deze errata-lijst! PAGINA VRAAG VCA 2008/05 ERRATUM

Nadere informatie

ARBEIDSOMSTANDIGHEDENWET

ARBEIDSOMSTANDIGHEDENWET ARBEIDSOMSTANDIGHEDENWET Voorlichting en onderricht Artikel 8 1. De werkgever zorgt ervoor dat de werknemers doeltreffend worden ingelicht over de te verrichten werkzaamheden en de daaraan verbonden risico

Nadere informatie

Helger Siegert. Agenda

Helger Siegert. Agenda Stand van Zaken Arbeidsomstandigheden www.molens.nl en www.molen.pagina.nl Helger Siegert 1 Agenda Introductie Uitgangspunten Veranderingen in de wet Discussie 2 1 Arbeidsomstandigheden Wat is aandacht

Nadere informatie

Voorwoord: status model RI&E SW

Voorwoord: status model RI&E SW Voorwoord: status model RI&E SW De Model RI&E voor de SW-branche kan gebruikt worden als basis voor een RI&E in uw SW-organisatie. De model RI&E is nadrukkelijk geen goedgekeurde branche RI&E en de inhoud

Nadere informatie

Toelichting RI&E Formats Bioscopen

Toelichting RI&E Formats Bioscopen Toelichting RI&E Formats Bioscopen Achtergrond Iedere werkgever in Nederland moet een Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) opstellen. De grondslag hiervoor ligt in de Arbowet (artikel 5.1 t/m 5.6).

Nadere informatie

Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1

Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1 Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1 Inhoudsopgave 1 Algemeen... 2 1.1 Doel van dit document... 2 1.2 Toepassingsgebied... 2 1.3 Beheer van dit document... 2 1.4 Referenties... 2 1.5

Nadere informatie

Analyse van basisoorzaken van gevallen van beroepsgebonden (psychische en niet-psychische) aandoeningen via de Tripod methode

Analyse van basisoorzaken van gevallen van beroepsgebonden (psychische en niet-psychische) aandoeningen via de Tripod methode Jan Sije Huismans Occupational health advisor Achmea Vitale gedetacheerd bij AkzoNobel Industrial Chemicals jan-sije.huismans@akzonobel.com Victor Roggeveen Veiligheidskundige en Tripod Facilitator Pelican

Nadere informatie

Rapport. Risico-inventarisatie & -evaluatie daken. Gymzaal

Rapport. Risico-inventarisatie & -evaluatie daken. Gymzaal Rapport Risico-inventarisatie & -evaluatie daken Gymzaal Rapport Risico-inventarisatie & -evaluatie daken Opdrachtgever : Gemeente Veiligheid Valgevaar 23 6583 QQ Veiligstad Tel. 009-555 777 E-mail info@gemeenteveiligheid.nl

Nadere informatie

Major Hazards Control

Major Hazards Control Ongevalsonderzoek Relatie met Brzo 1999 Major Hazards Control Jos van Liempt Arbeidsinspectie MHC Kennismaken met Rijksbreed 15 mei 2009 Ongevalsonderzoek Hoofdonderwerpen Doel Relatie met inspecties Wat

Nadere informatie

Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van The Safety Bible Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke

Nadere informatie

NIVEAU 3: ANALYSE. INLEIDING Expertise

NIVEAU 3: ANALYSE. INLEIDING Expertise SOBANE methode: Thermische omgevingsfactoren NIVEAU 3: ANALYSE INLEIDING Expertise PREVENTION Doelstellingen Het risico van thermische belasting of ongemak evalueren onder de omstandigheden die tijdens

Nadere informatie

ARIE-Regeling (Arbeidsomstandighedenbesluit) (Geldende wettekst op 1/2/2008; actuele tekst te raadplegen op www.wetten.nl)

ARIE-Regeling (Arbeidsomstandighedenbesluit) (Geldende wettekst op 1/2/2008; actuele tekst te raadplegen op www.wetten.nl) ARIE-Regeling (Arbeidsomstandighedenbesluit) (Geldende wettekst op 1/2/2008; actuele tekst te raadplegen op www.wetten.nl) Introductie De Arie-regeling (Aanvullende voorschriften risico-inventarisatie

Nadere informatie

9-9-2013. Agenda. Bijeenkomst Veiligheidscoaches Gilde van Vrijwillige Molenaars. 1. Opening. 3. Arbowet- en regelgeving (1)

9-9-2013. Agenda. Bijeenkomst Veiligheidscoaches Gilde van Vrijwillige Molenaars. 1. Opening. 3. Arbowet- en regelgeving (1) Agenda Bijeenkomst Veiligheidscoaches Gilde van Vrijwillige Molenaars Zaterdag 13 april 2013 9 september 2013 1. Opening 2. Voorstelronde (Theun) 3. Arbowet- en regelgeving op de molen (Erik) 4. Veiligheid

Nadere informatie

GEDRAGSCODE COOP HOLDING BV

GEDRAGSCODE COOP HOLDING BV GEDRAGSCODE COOP HOLDING BV Deze Gedragscode is vastgesteld door de Directie van Coop Holding B.V. en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Coop Holding B.V. op 19 april 2006. De bepalingen van

Nadere informatie

Voorbeeld-RI&E, met Plan van Aanpak (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland)

Voorbeeld-RI&E, met Plan van Aanpak (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland) Voorbeeld-RI&E, met (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland) De rapportage van een RI&E vindt meestal plaats in tabelvorm. Hierin komen de volgende onderdelen voor: Het onderwerp waar het risico betrekking

Nadere informatie

Veilig en gezond werken in het MKB

Veilig en gezond werken in het MKB Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Veilig en gezond werken in het MKB Informatie over de risico-inventarisatie en -evaluatie in het midden- en kleinbedrijf Veilig en gezond werken in het MKB

Nadere informatie

Risico s Vallen van hoogte. Collectieve beschermingsmiddelen Niet van toepassing.

Risico s Vallen van hoogte. Collectieve beschermingsmiddelen Niet van toepassing. Toolbox: Veilig werken met persoonlijke valbeveiliging Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat is persoonlijke

Nadere informatie

TWW - partner of controleur?

TWW - partner of controleur? TWW - partner of controleur? Ir. Paul Van Haecke Attaché TWW directie Oost-Vlaanderen najaar 2013 TWW - Toezicht op het Welzijn op het Werk 1 De basis De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO / ILO) /

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN veiligheidsberichten -0-009 009/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN Zowel bij havenarbeid als logistieke arbeid kunnen onder bepaalde voorwaarden ook interimarbeiders tewerkgesteld

Nadere informatie

Diensten informatieblad: Optimalisatie KAM & Arbo- & Veiligheidsinspecties. Coöperatie Baronije UA

Diensten informatieblad: Optimalisatie KAM & Arbo- & Veiligheidsinspecties. Coöperatie Baronije UA Coöperatie Baronije UA KAM & Optimalisatie Coöperatie Baronije UA Edisonbaan 16a - 3439 MN NIEUWEGEIN Postbus 1383-3430 BJ NIEUWEGEIN T: 030-214 80 34 (algemeen) F: 030-214 80 36 E: contact@baronije.nl

Nadere informatie

Definitie van een ernstig arbeidsongeval volgens artikel 94bis 1 van de Welzijnswet:

Definitie van een ernstig arbeidsongeval volgens artikel 94bis 1 van de Welzijnswet: 7.1.2 Bestrijding van ernstige arbeidsongevallen Wat is een ernstig arbeidsongeval? Definitie van een ernstig arbeidsongeval volgens artikel 94bis 1 van de Welzijnswet: Een ongeval dat zich op de arbeidsplaats

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Elk bedrijf heeft één of meerdere bedrijfshulpverleners nodig. De bedrijfshulpverleners hebben een voorpostfunctie: zij treden op als voorpost van brandweer,

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

RI&E. Chr. montessorischool De Abeel Den Haag 4 mei 2015 RISICO-INVENTARISATIE EN -EVALUATIE

RI&E. Chr. montessorischool De Abeel Den Haag 4 mei 2015 RISICO-INVENTARISATIE EN -EVALUATIE RI&E Chr. montessorischool De Abeel Den Haag 4 mei 2015 RISICO-INVENTARISATIE EN -EVALUATIE RI&E 2015 Den Haag, 30 september 2015 2/14 I NHOUDSOPGAVE Risico-inventarisatie & -evaluatie... 4 Samenvatting...

Nadere informatie

(Ernstige) arbeidsongevallen & -aangifte

(Ernstige) arbeidsongevallen & -aangifte (Ernstige) arbeidsongevallen & -aangifte Infodag contactpersonen & directie Rodolf Broers Karen Brems 1 Probleemstelling In de school meldt een aannemer zich aan om te komen bekijken welke sanitaire werken

Nadere informatie

Handboek Personeelsmanagement

Handboek Personeelsmanagement Handboek Personeelsmanagement Hoofdstuk 8 : ARBO Onderwerp : Melding (bijna) bedrijfsongevallen, agressie en geweld en (mogelijke) beroepsziekten. Datum : 1 augustus 2006 Versie : 1.0 Autorisatie : RvB,

Nadere informatie

BNG Regeling melding (vermeende) misstand

BNG Regeling melding (vermeende) misstand Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 0703750750 www.bngbank.nl BNG Regeling melding (vermeende) misstand BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag,

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

Bijlage 4.0 Risicoclassificatie en Kostenanalyse rev2, 08-04-2013 VERKLARING RISICO CLASSIFICATIE VOLGENS FINE & KINNEY

Bijlage 4.0 Risicoclassificatie en Kostenanalyse rev2, 08-04-2013 VERKLARING RISICO CLASSIFICATIE VOLGENS FINE & KINNEY RISICOCLASSIFICATIE EN KOSTENANALYSE Om het risiconiveau tijdens de inspectiewerkzaamheden te bepalen is een risicoclassificatie uitgevoerd. Daarnaast is er een kostenanalyse gemaakt van een fictief voorgestelde

Nadere informatie

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbo-regelgeving Arbowet De regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet,

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN veiligheidsberichten 05-0-00 00/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN De procedure met de te nemen acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen (Z)EAO werd licht aangepast t.o.v. ons vorig bericht

Nadere informatie

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Pagina 1 van 9 Samenvatting In 2007 zijn door de directie MHC bij 41 BRZO99 en Arie bedrijven Atex 137 inspecties uitgevoerd op een wijze als beschreven in het toezichtbeleid

Nadere informatie

Handleiding voor het opstellen van een bedrijfsnoodplan

Handleiding voor het opstellen van een bedrijfsnoodplan Handleiding voor het opstellen van een bedrijfsnoodplan HR-CentruM Samenwerken aan je loopbaan! November 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Bedrijfsnoodplan 4 Belangrijke bedrijfsgegevens 4 De bedrijfshulpverleningsorganisatie

Nadere informatie

Toelichting Arbochecklist Algemeen

Toelichting Arbochecklist Algemeen 1 2 Gegevens in te vullen door inlenende partij Let hierbij op, dat voor iedere functie en aparte checklist wordt ingevuld! Als het vak je Ja is aangekruist Voeg de kopie toe aan het dossier en zorg voor

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen Maart 2016 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

DESKUNDIGE BIJSTAND OP HET GEBIED VAN BEDRIJFSHULPVERLENING

DESKUNDIGE BIJSTAND OP HET GEBIED VAN BEDRIJFSHULPVERLENING DESKUNDIGE BIJSTAND OP HET GEBIED VAN BEDRIJFSHULPVERLENING ARTIKEL 15 1. De werkgever laat zich ten aanzien van verplichtingen op grond van artikel 3, eerste lid, onder e, van deze wet bijstaan door een

Nadere informatie

Concept BHV Plan. Harpdreef 24 4876 ZX Etten leur. 076-565 80 84 info@cumlaudebhv.nl. www.cumlaudebhv.nl

Concept BHV Plan. Harpdreef 24 4876 ZX Etten leur. 076-565 80 84 info@cumlaudebhv.nl. www.cumlaudebhv.nl Harpdreef 24 4876 ZX Etten leur 076-565 80 84 info@cumlaudebhv.nl Voorblad BHV Plan naam/logo bedrijf JAAR 2010 CumLaude Bedrijfshulpverlening pagina 1 Inhoudsopgave Inhoud 1. Verantwoording BHV-plan........

Nadere informatie

Het terugroepen van steriele medische hulpmiddelen

Het terugroepen van steriele medische hulpmiddelen Het terugroepen van steriele medische hulpmiddelen B7200-1 Het terugroepen van steriele medische hulpmiddelen 1. Inleiding B7200-3 2. Aandachtspunten bij klachtenbehandeling B7200-4 3. Aandachtspunten

Nadere informatie

Het echte VOL-VCA examen dat u na de opleiding gaat maken omvat 70 vragen en daarvoor heeft u maximaal 105 minuten de tijd.

Het echte VOL-VCA examen dat u na de opleiding gaat maken omvat 70 vragen en daarvoor heeft u maximaal 105 minuten de tijd. Dit proefexamen omvat 35 vragen over de hoofdstukken 1 tot en met 3 van het PBNA lesboek VOL-VCA. Aan dit proefexamen mogen maximaal 50 minuten besteed worden. Elk goed antwoord levert u 1 punt op. Voor

Nadere informatie

Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie

Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie Inleiding Ondanks alle preventieve maatregelen kan het toch zijn dat zich een ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie

Nadere informatie

Veiligheidsbeleid BELEID ASKA

Veiligheidsbeleid BELEID ASKA Veiligheidsbeleid BELEID ASKA Veiligheidsbeleid ASKA 1. Visie op veiligheid... 2 2. Doelgroep veiligheidsbeleid... 2 3. Preventieve maatregelen... 3 3.1. Veiligheid omgeving... 3 3.2. Risico inventarisatie...

Nadere informatie

Voorbeeld-RI&E, met Plan van Aanpak (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland)

Voorbeeld-RI&E, met Plan van Aanpak (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland) Voorbeeld-RI&E, met (met dan aan ArboUnie Noordwest Nederland) De rapportage van een RI&E vindt meestal plaats in tabelvorm. Hierin omen de volgende onderdelen voor: Het onderwerp waar het risico betreing

Nadere informatie

Toelichting risico-inventarisatie en evaluatie (RIE)

Toelichting risico-inventarisatie en evaluatie (RIE) Toelichting risico-inventarisatie en evaluatie (RIE) De risico s per risicoveld worden in kaart gebracht aan de hand van twee werkbladen. Het eerste werkblad is een analytische registratie van de werkomstandigheden.

Nadere informatie

Wij wensen u veel leesplezier en hopen dat u de informatie in de praktijk kunt toepassen.

Wij wensen u veel leesplezier en hopen dat u de informatie in de praktijk kunt toepassen. Geachte lezer, Met veel plezier bieden wij u informatie aan inzake: - Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) Deze informatie is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Actuele ontwikkelingen kunnen

Nadere informatie

Gemeenschappelijke verklaring betreffende telewerken door de Europese sociale partners in de verzekeringssector

Gemeenschappelijke verklaring betreffende telewerken door de Europese sociale partners in de verzekeringssector Gemeenschappelijke verklaring betreffende telewerken door de Europese sociale partners in de verzekeringssector I. Inleiding Sinds de Europese sociale partners meer dan tien jaar geleden, op 16 juli 2002,

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

VCA 2008. Toelichting wijzigingen

VCA 2008. Toelichting wijzigingen Toelichting wijzigingen Inleiding VCA ValQ biedt ondersteuning bij: ontwikkeling van mens en organisatie ValQ helpt ook bij het opzetten van managementsystemen die kunnen worden gecertificeerd (VCA/OHSAS/ISO

Nadere informatie

6.4 DIRECTIEBEOORDELING

6.4 DIRECTIEBEOORDELING Pagina: van 7. DOEL PROCES Het systematisch beoordelen van de prestaties van de processen van HEWI Beheer B.V., waarbij gestreefd wordt naar het verkrijgen van gegevens voor prestatieverbetering van onze

Nadere informatie

Welke taken zijn voor het uitzendkantoor?

Welke taken zijn voor het uitzendkantoor? jobstudenten Inhoud 1. Kanttekeningen bij presentatie PI : samenvatting wie doet wat? Fg is dubbel zo hoog dan het nationaal gemiddelde 2. Jongeren op het werk 3. Risico-analyse 4. Verboden werkzaamheden

Nadere informatie

Tab T Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie

Tab T Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie TAB T 5-1 Tab T nr. 5 Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie interne veiligheid een rankingmethode Bij de selectie installatiescenario s kunnen enkele principes worden gehanteerd die in onderstaande

Nadere informatie

BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE

BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE ARBEIDSINSPECTIE DIRECTIE MAJOR HAZARDS CONTROL BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE (BEDRIJVEN DIE ONDER DE WERKINGSSFEER VAN HET BESLUIT RISICO S ZWARE ONGEVALLEN 99 VALLEN) IN DE

Nadere informatie

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden School: PCSS voor basisonderwijs De Arend Vestiging: Nunspeet Beschrijving: Protestants Christelijk Speciale School voor Basisonderwijs Onderzoek: drs. P.A. de Kloe

Nadere informatie

3. Betrokkenen: (specifieke) Verantwoordelijkheden / Bevoegdheden

3. Betrokkenen: (specifieke) Verantwoordelijkheden / Bevoegdheden Bestand: Document6 Goedgekeurd door: Revisie: Eigenaar: Datum goedkeuring: Versienummer: 1 Opgesteld door: Functie opsteller: Code: Pagina 1 van 10 1. Doel en Toepassingsgebied Deze procedure legt de afspraken

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Checklijst voor Ondernemingsraden: Arbeidsveiligheid in de Onderneming

Checklijst voor Ondernemingsraden: Arbeidsveiligheid in de Onderneming Checklijst voor Ondernemingsraden: Arbeidsveiligheid in de Onderneming I. Veiligheidsbeleid Laatste update 18 januari 2006 Twaalf aspecten van het veiligheidsbeleid in het bedrijf en op de afdeling JA

Nadere informatie

De Taak Risico Analyse (TRA)

De Taak Risico Analyse (TRA) De Taak Risico Analyse (TRA) Bezint eert gij begint door J.N. (Hans) Rijnders MBA van HKb Echelon Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 Wat is een TRA?...3 Doel TRA...3 Reikwijdte (scope) van de TRA + beslisproces

Nadere informatie

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE 20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE In deze beknopte analyse van arbeidsgerelateerde ongevallen, gaat het over ongevallen waarbij sprake is van slachtoffers van agressie en geweld door mensen. De

Nadere informatie

Procurement Mainland Europe

Procurement Mainland Europe Aan Van Leverancier Tata Steel IJmuiden B.V. Datum 11 juli 2013 Betreft Opmerkingen en aanvullingen van Tata Steel IJmuiden BV, op de UAV 2012 als vastgesteld op 19 Januari 2012 en gepubliceerd in de Staatscourant

Nadere informatie

EINDTERMEN DEELKWALIFICATIE BEDRIJFSBEHEER CARROSSERIEBRANCHE. 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen.

EINDTERMEN DEELKWALIFICATIE BEDRIJFSBEHEER CARROSSERIEBRANCHE. 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen. Versie 2002 EINDTEMEN DEELKWALIFICATIE BEDIJFSBEHEE CAOSSEIEBANCHE Marketing en Verkoop 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen. 2. De kandidaat kan aan de hand

Nadere informatie

GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING

GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING Bijdrage symposium Sociale Verkeerskunde, Groningen - Haren, 27-29 november 1974. In: Michon, J.A. & Van der Molen,

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en kwaliteit

Branchetoetsdocument: Arbo en kwaliteit pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en kwaliteit Versie 4.0 VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche ) Deelbranche(s) Tweewieler - motorfiets Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling Meldingsregeling overtredingen of misstanden Group Compliance Document informatie Titel Klokkenluidersregeling Auteur Group Compliance Versie 2.0 Datum 1 januari 2014 Inhoud 1. Inleiding... 2 1.1 Doel

Nadere informatie

RISICO-INVENTARISATIE

RISICO-INVENTARISATIE RISICO-INVENTARISATIE 1 Algemeen 1.1 Bij het opstellen van een risico-inventarisatie worden eerst alle gevaren geïdentificeerd (binnen de gestelde gebruiksgrenzen van het product), vervolgens wordt ingeschat

Nadere informatie

gedragscode voor leveranciers van Quintiles

gedragscode voor leveranciers van Quintiles gedragscode voor leveranciers van Quintiles 2 Quintiles maakt zich sterk voor duurzame zakelijke praktijken. Op basis van internationaal erkende normen, is deze gedragscode voor leveranciers ( Code ) gericht

Nadere informatie

Arbo is gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wg en wn. Effectiviteit van voorlichting. Wim van Alphen PHOV

Arbo is gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wg en wn. Effectiviteit van voorlichting. Wim van Alphen PHOV Effectiviteit van voorlichting Wim van Alphen PHOV Arbo is gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wg en wn Daarom wn in staat stellen deze verantwoordelijkheid op te pakken. Arbowet artikel 8 Wn voorlichting

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens: Naam ALFEN bv Adres Hefbrugweg 28 Plaats 1332AP Almere Tel 036 549 3400 website www.alfen.com KvK nr. 3903 7364 Pagina 1 van 6 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Persoonlijke Risico Inventarisatie & Maatwerk Aanpak (PRIMA basislijst)

Persoonlijke Risico Inventarisatie & Maatwerk Aanpak (PRIMA basislijst) Persoonlijke Inventarisatie & Maatwerk Aanpak (PRIMA basislijst) Waar komt 1 Psychosociale arbeidsbelasting 1.1 Discriminatie 1.2 Agressie en geweld; 1.3 Seksuele intimidatie; 1.4 Pesten; 1.5 Werkdruk;

Nadere informatie

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 12-03-2010 Autorisatie: M.

Nadere informatie

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen

Facilitair inkopen. Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Facilitair inkopen Met gereedschappen en methodieken om het inkoopvak beter te beheersen Inhoud Voorwoord Eeuwige spagaat bij duurzaam inkopen Outsourcing: integraal uitbesteden van facilitaire diensten

Nadere informatie

Controletechnische functiescheiding

Controletechnische functiescheiding Controletechnische functiescheiding A3040^1. Controletechnische functiescheiding drs. A.J.A. Hassing RE RA 1 1 Inleiding A3040 ^ 3 2 Functies A3040 ^ 4 2.1 Beschikken A3040 ^ 4 2.2 Bewaren A3040 ^ 4 2.3

Nadere informatie

Safety Regulations. Uitvoeren van risicobeoordelingen: VGM plan, TRA en LMRA

Safety Regulations. Uitvoeren van risicobeoordelingen: VGM plan, TRA en LMRA Pagina: 1 van 5 1. Wijzigingen t.o.v. vorige versie Geen, eerste versie. 2. Toepassingsgebied Dit veiligheidsvoorschrift is van toepassing op alle werkzaamheden die binnen de inrichtingsgrenzen van de

Nadere informatie