6. Werken met de kleine groep in de onderbouw, organisatie en inhoud

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "6. Werken met de kleine groep in de onderbouw, organisatie en inhoud"

Transcriptie

1 6. Werken met de kleine groep in de onderbouw, organisatie en inhoud Vervolg op de tekst Werken met de kleine groep geschreven door Ton de Zwart, 16 maart 1999 voor de module Instructiegroep van de cursus Klassenmanagement De werkwijze van de onderbouw verschilt in een groot aantal opzichten van die van de midden- en bovenbouw. Van oudsher is de traditie verschillend: meer uitgaan van de ontwikkeling van kinderen dan van schoolvakken die moeten worden aangeboden. Ook zitten jongere en oudere kinderen vaak bij elkaar, wat leidt tot differentiatie, zelfstandig werken en elkaar helpen. Tenslotte is de wetenschap dat jonge kinderen zich de werkelijkheid om zich heen nog moeten eigen maken, meester worden, een leidend principe. De consequenties van, wat men in het onderwijs noemt, een ontwikkelingsgerichte benadering van het leren voor de voor de organisatie van de groep zijn groot. 6.1 Initiatief bij de leerkracht Het werken met de kleine groep is de activiteit bij uitstek waar het initiatief niet bij de kinderen maar bij de leerkracht ligt. Zij plant de activiteiten en selecteert de materialen. Op grond van de observatie van het ontwikkelingsniveau en de (leer)behoeften van specifieke kinderen wordt het werken met de kleine groep georganiseerd. Hier krijgt de specifieke sturing van de leerkracht een plek. 6.2 Organisatie In de onderbouw kunnen wij ook spreken van de kleine groep. Het werken met de kleine groep is een organisatievorm binnen zelfstandig werken. Het zelfstandig werken als werkvorm is nauw verwant aan en deels gebaseerd op de organisatie van de onderbouw. Het komt echter minder vaak voor dat de leerkracht echt de tijd neemt om apart met kinderen te werken. Vooral grote aantallen kinderen, van soms 30 of meer, vragen veel van de leerkracht. Toch is het lesmodel, waarin de leerkracht enige tijd de handen vrij heeft om met een aantal kinderen (tussen de 1 en 4) apart te werken, de oplossing om uiteindelijk op een meer bevredigende manier met de kinderen te werken. Twee vormen van kleine-groep-activiteiten kunnen voorkomen: a) gepland: deze activiteit is voorbereid b) niet-gepland ook een kleine groep in de onderbouw kent drie fasen: vooraf, tijdens en na afloop.

2 Vooraf: De kinderen die een kleine groep gaan volgen, zijn bij voorkeur door de leerkracht vooraf geselecteerd. Een kleine groep moet worden voorbereid. De aanpak moet overdacht zijn en de diverse materialen liggen al klaar. Organisatorisch gezien kan de leerkracht kiezen uit twee alternatieven. Of zij roept de kinderen al bij elkaar voor de kleine groep en laat de ze kinderen oriënteren met het aanwezige materiaal. De leerkracht loopt ondertussen een startronde, terwijl de kleine groep zelfstandig bezig is. Vanuit het gezichtspunt van actief leren is dit een goede start: de kinderen exploreren de materialen. De kinderen voor de kleine groep kunnen ook na afloop van de startronde, op het moment dat voor de leerkracht het meest gunstige is, bijeen geroepen worden. De betreffende kinderen onderbreken dan de activiteit waar zij mee bezig zijn. Voor jonge kinderen kan dit en probleem geven. zij kiezen vaak impulsief, weten soms niet meer wat zij gekozen hebben of vinden iets anders na enige tijd interessanter dan het eerst gekozene. Ook kunnen er organisatorisch gezien problemen ontstaan. Zo kan een kind samen met een ander iets willen doen. Wanneer vervolgens het betreffende kind aan een kleine groepsactiviteit moet meeedoen, vervalt de eerst gezoken activiteit. Het kan ook ontmoedigend werken op zo een tweetal. Wat eerst getimuleerd wordt, kan vervolgens weer net zo goed opgeheven worden door de leerkracht. Tijdens: Het verkeersbord/teken van de leerkracht gaat op rood. Het werken met de kleine groep moet namelijk ongestoord verlopen. De leerkracht begeleidt de kinderen. Tijdens een kleine groep biedt de leerkracht de activiteit aan volgens zgn. interactiestrategieën. De instructie is zachtjes, de leerkracht praat zachtjes. Een kleine groepsactiviteit duurt ongeveer 15. De overige kinderen van de groep werken zelfstandig door. Tussendoor kan een snelle serviceronde gehouden aan deze kinderen gegeven worden Na afloop: De kinderen gaan weer op hun eigen plaats zitten of lopen naar de hoek/plaats waar zij aan het spelen waren. De leerkracht gaat bij voorkeur even op haar eigen stoel zitten (in sommige groepen is dit het sein dat de kinderen naar haar toe mogen komen, in andere groepen echter betekent dit dat de kinderen stil moeten worden, of moeten gaan opruimen), kijkt rond, maakt snel enkele notities in de klassenmap en loopt vervolgens een serviceronde, terwijl het verkeersbord op rood staat. Een alternatief is, vooral wanneer het werken met de kleine groep lang heeft geduurd, dat de leerkracht wacht met het lopen van ronde en het verkeersbord op groen zet. Nu mogen de kinderen die een specifieke vraag hebben, naar de leerkracht komen. Vooral voor jonge kinderen is het van belang dat de tijd dat de uitgestelde aandacht heeft geduurd, niet te lang duurt. NB Tijdens haar rondes ontdekt de leerkracht specifieke vragen van kinderen, die meer tijd vergen dan zij op dat moment kan geven. De leerkracht besluit om na afloop van haar ronde aan die specifieke vragen aandacht te besteden. De betreffende kinderen kunnen bijeen geroepen worden. Zij kan er ook voor kiezen om deel te nemen aan die bepaalde spelsituaties waar zij denkt begeleiding te willen geven. De verschillende fasen van speciale spelbegeleiding (Bosch, e.a., 1984) zijn leidraad voor de leerkracht. Een eventueel hulpmiddel hierbij biedt de zgn. spiekkaart waarop het begeleidingsmodel is samengevat: voorbereid spel, aansluitend spel en begeleid spel.

3 6.3 Instructietafel of niet In de onderbouw zijn verschillende opties mogelijk. De leerkracht plaatst een aparte instructietafel. In de meeste gevallen zal dit op problemen stuiten: er is geen ruimte over, er is geen tafel beschikbaar. Aangezien de kinderen meestal tijdens het spelen en werken in hoeken, op de grond en aan andere tafels werken, is er meestal de mogelijkheid voor de leerkracht om aan één groepstafel het instructiegroepje te formeren. Er moet ook rekening mee gehouden worden, dat de leerkracht een instructiegroepje in de hoeken heeft. Hierbij denken wij aan het model van Luc Koning Speciale Spelbegeleiding: - voorbereid spel - aansluitend spel - begeleid spel In deze situatie is de leerkracht niet op een vaste plek aanwezig, maar past haar instructie aan aan de plek en de materialen waar de kinderen (mee) spelen. 6.4 Inhoud Over de inhoud van het werken met een kleine groep kan gezegd worden dat het model van directe instructie binnen een didactiek die gericht is op ontwikkelingsstimulering van jonge risicokinderen een te beperkte manier kan zijn waarop de kinderen leerervaringen opdoen. Uiteraard zal instructie noodzakelijk zijn, maar naast instructiegroepjes komen in de onderbouw, net als in de midden- en bovenbouw van de basisschool, ook andere inhouden tijdens de kleine groep aan bod. Gedacht wordt aan met name: - kleine kring - algemene les - materiaalles - herhaling van een bepaalde activiteit - groepshandelingsplan - begeleid spel, bijv. spelthema s uit Speciale spelbegeleiding - werken met specifieke trainingsprogramma s zoals Ruimtelijke oriëntatie, Ordenen en Knoop het in je oren Kenmerken van een activiteit met de kleine groep zijn: a) actief, ontdekkend leren b) materialen als uitgangspunt, om te manipuleren, te combineren en te transformeren c) gebruik makend van alle zintuigen van het kind, i.p.v. specifieke functietraining d) de taal van de kinderen als voertuig van de activiteit e) ondersteuning en hulp van de volwassene

4 7. Instructie en interactie 7.1 Ontwikkelingsgericht werken en interactie Ontwikkelingsgericht onderwijs is onderwijs dat zich richt op de ontwikkeling van kinderen. Dit betekent niet alleen aansluiten bij het ontwikkelingsniveau van ieder kind, maar vooral ook je onderwijs zodanig inrichten en vormgeven dat ieder kind een stapje verder geholpen wordt in zijn ontwikkeling. Binnen ontwikkelingsgericht onderwijs is de rol van de leerkracht dan ook heel belangrijk. Dit leidende principe voor de gehele basisschool kunen wij met een voorbeeld uitwerken als het gaat om interactie. Interactie is de kern van elke activiteit in het onderwijs. De interactie met mensen, ideeën en materialen in een rijke omgeving is essentieel: Knowledge arises neither from objects nor the child, but from interactions between the child and those objects (Piaget, in Hohmann, 1995). Op de interactie komen wij straks terug met een kleine oefening. Leren is slechts mogelijk in de interactie tussen het kind en zijn omgeving. Het kind is niet de passieve ontvanger van boodschappen en informatie van zijn opvoeders, maar geeft zelf actief mee vorm aan zijn omgeving. Basisvoorwaarden voor een actieve, gemotiveerde leerhouding zijn: - competentie: geloof en plezier in eigen kunnen, - relatie: het gevoel dat mensen je waarderen en met je om willen gaan, - autonomie: het gevoel dat je iets kunt ondernemen zonder dat anderen je daarbij moeten helpen. Het model responsieve instructie is hiervan een uitwerking (Stoffers & Castelijns, 1995). De werkwijze komt erop neer dat de leerkracht de betrokkenheid van het kind stimuleert door beschikbaarheid te tonen bij spel en werk. De leerkracht geeft instructie, maakt afspraken, reageert inhoudelijk, geeft positieve feedback en nodigt uit tot verwoorden. Tijdens de instructie is het kind zelf actief lerend. Actief leren wil zeggen: het manipuleren, combineren en transformeren van materialen. Oefening, aanmoediging en hulp van de volwassene en ondersteuning door de taal leidt in de meeste gevallen tot nieuwe vaardigheden en ervaringen. Herkenbaarheid: de materialen zijn geselecteerd uit de dagelijkse wereld van school en thuis en moeten bekend zijn voor het kind. Voor kinderen uit een andere cultuur dan de Nederlandse dient de leerkracht een multiculturele benadering te waarborgen. Dit betekent dat aan de herkenbaarheid en identificatiemogelijkheden eisen mogen worden gesteld.

5 7.2 Interactiestrategieën tijdens de kleine groep De volgende sheet geeft enkele kenmerken van goede interacties tijdens het werken met de kleine groep: Interactiestrategieën* 1. Daal af op het niveau van het kind. 2. Praat niet te veel, maar hanteer denkstimulerende technieken. Niets zeggen. 3. Stimuleer en op help de kinderen op gang. 4. Rem op tijd weer af en grijp op tijd in. 5. Geef veel beurten in het groepje, laat de kinderen zelf elkaar de beurt geven. 6. Wees spaarzaam met vragen. 7. Gebruik gevarieerde vragen. 8. Verwoord wat kinderen zeggen. Alles noemen. 9. Label en beschrijf de handelingen van de kinderen. 10. Moedig kinderen aan om zelf oplossingen te bedenken. (* naar Koning, 1984, Hohman, 1997 en Blank, 1996) Wanneer tijdens het instructiegroepje op deze wijze gewerkt wordt zal recht worden gedaan aan een wijze van instructie geven die bijdraagt aan goed onderwijs aan (jonge) kinderen.

6 LITERATUUR Advies en Begeleidingscentrum voor het Onderwijs in Amsterdam: Zelfstandig Werken. Reader. Amsterdam, 1997 Bosch, N., Bruins, L., Koning, L., Lijster, H. de (1984). Speciale spelgebeleiding. Tilburg: Zwijsen. Dijkstra, R. & Meer, N. van der (1994). Adaptief onderwijs in de lerende school. Utrecht: APS. Hohman, M & D. P. Weikart (1997). Aktief leren. Amsterdam: Meulenhoff Janssen-Vos, F. (1997). Basisontwikkeling. Assen/Maastricht: Van Gorcum. Jong, G. de (199.). Hoekenboek. Ideeënboek voor het werken in hoeken, groep 1/2. Den Bosch: Malmberg. Leenders, Y., Meyer, M., Sanders, M., Veenman, S. (1993). Effectieve Instructie. Leren Onderwijzen met behulp van het directe-instructiemodel. Hoevelaken: CPS. Parreren, C.F. van (1995). Ontwikkelend Onderwijs. Leuven/Amersfoort: Acco. Pompert, B., T. Schiferli (z.j.). Spelen en leren op school. Stimulerend onderwijs in de onderbouw. Tilburg: Zwijssen Oudenhoven, D. & Petersen, B. (1996). De opvang van jonge risicoleerlingen. Ubbergen, Tandem Felix. Stevens, L.M. & Harskamp, E.G. (1996). Actuele opvattingen over onderwijs aan jonge kinderen. Een onderzoek onder leerkrachten van groep 2 in het basisonderwijs. In: Tijdschrift voor onderwijsresearch, 21 (1), Stoffers, L. & Castelijns, J. (1995). Responsieve instructie in de onderbouw. De Wereld van het Jonge Kind.

Zelfstandig werken op CBS Ichthus. Beleidsdocument over zelfstandig werken

Zelfstandig werken op CBS Ichthus. Beleidsdocument over zelfstandig werken Zelfstandig werken op CBS Ichthus Beleidsdocument over zelfstandig werken vastgesteld teamvergadering 12 feb 2013 Inleiding In de missie van CBS Ichthus is opgenomen dat we onze leerlingen willen laten

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO)

Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) Deze visie is gebaseerd op de sociaal- constructivistische leertheorie van Vygotski. Een eerste kenmerk daarvan is dat het leren van kinderen plaatsvindt in een realistische

Nadere informatie

Taalleermechanisme het kind praat uitgebreid en op eigen initiatief: hij gebruikt zo creatief en actief mogelijk zijn kennis van de taal

Taalleermechanisme het kind praat uitgebreid en op eigen initiatief: hij gebruikt zo creatief en actief mogelijk zijn kennis van de taal Gesprekken Wat is gespreksvaardigheid? Het subdomein gesprekken heeft betrekking op alle mondelinge taalactiviteit waarbij sprake is van interactie (van informele gesprekjes en kringgesprekken tot overleg,

Nadere informatie

Werken met instructieblokken

Werken met instructieblokken Werken met instructieblokken Inleiding Op De Appelgaard is bewust gekozen voor het onderwijsmodel werken met instructieblokken. Dit model past bij onze onderwijsvisie, zoals beschreven in het schoolplan

Nadere informatie

Basiskwaliteit Voorschool VVE Zaanstad CRITERIA PROFESSIONELE COMPETENTIES VOOR MEDEWERKERS, TEAM EN ORGANISATIE

Basiskwaliteit Voorschool VVE Zaanstad CRITERIA PROFESSIONELE COMPETENTIES VOOR MEDEWERKERS, TEAM EN ORGANISATIE Basiskwaliteit Voorschool VVE Zaanstad CRITERIA PROFESSIONELE COMPETENTIES VOOR MEDEWERKERS, TEAM EN ORGANISATIE Vastgesteld Stuurgroep VVE Zaanstad 13 september 2016 1 INLEIDING Aanleiding Voorschoolse

Nadere informatie

Visie op het leren van het jonge kind

Visie op het leren van het jonge kind ebook Visie op het leren van het jonge kind Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en leergierig, van meet af aan uit op sociale binding en op het verwerven van kennis en vaardigheden. In de motivatieliteratuur

Nadere informatie

LESBESCHRIJVINGSFORMULIER

LESBESCHRIJVINGSFORMULIER LESBESCHRIJVINGSFORMULIER Beroepstaak 1 Omgaan met kinderen in een leersituatie Stageschool Plaats Stagementor Stagegroep Aantal kinderen Gegevens Stageschool Datum Naam student Groep Vakgebied Gegevens

Nadere informatie

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013 Effectief feedback geven en ontvangen Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, nderwijsinspectie 2013 Inleiding Deze handleiding is geschreven ter ondersteuning van het gebruik van het

Nadere informatie

De kwaliteit van het onderwijs in rekenen en wiskunde

De kwaliteit van het onderwijs in rekenen en wiskunde De kwaliteit van het onderwijs in rekenen en wiskunde A.H. Corporaal Inspectie van het Onderwijs 1 inleiding Ongeveer een jaar voordat het PPON-onderzoek werd uitgevoerd waarover kortelings is gerapporteerd

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3)

Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3) Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3) Zakelijke gegevens naam student: Bente Veenstra stageschool: De Ontdekking Didam Iselinge klas: VR2C mentor/mentrix: Hetty Bennink datum: 12-12-2014 aantal leerlingen:

Nadere informatie

WAT IS DALTONONDERWIJS?

WAT IS DALTONONDERWIJS? WESTERKIM EN DALTON DALTONONDERWIJS Westerkim vindt het belangrijk rekening te houden met de mogelijkheden van het kind en de verschillen tussen kinderen. Aandacht voor ieder kind, zelfstandigheidsbevordering,

Nadere informatie

Jaarverslag 2015/2016

Jaarverslag 2015/2016 Jaarverslag 2015/2016 Terugblik Het afgelopen schooljaar hebben we binnen het team gewerkt met vijf actiegroepen, te weten: 1. Visie 2. Zorg en Begeleiding 3. Effectieve Instructie 4. Leerinhouden 5. Jonge

Nadere informatie

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid.

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid. 1. Doelen van ons onderwijs De Burchtgaarde wil bereiken dat ieder kind via een ononderbroken leer-en ontwikkelingsproces, die kennis en vaardigheden verwerft die het nodig heeft om een zelfstandig, sociaal

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2 Leesverbeterplan Enschede 2007-2010 Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2 PROJECTBUREAU KWALITEIT (PK!) Enschede, september 2010 Yvonne Leenders & Mariët Förrer 2 3 Leesverbeterplan

Nadere informatie

SWINXS BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het?

SWINXS BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? BESCHRIJVING SWINXS Wat is het? De Swinxs is een game console die zowel binnen- als buiten gebruikt kan worden voor actieve spellen. De Swinxs stuurt het spel aan met behulp van spraak. De console praat,

Nadere informatie

kempelscan K1-fase Eerste semester

kempelscan K1-fase Eerste semester kempelscan K1-fase Eerste semester Kempelscan K1-fase eerste semester 1/6 Didactische competentie Kern 3.1 Didactisch competent Adaptief omgaan met leerlijnen De student bereidt systematisch lessen/leeractiviteiten

Nadere informatie

1 Aanbevolen artikel

1 Aanbevolen artikel Aanbevolen artikel: 25 november 2013 1 Aanbevolen artikel Ik kan het, ik kan het zélf, ik hoor erbij Over de basisingrediënten voor het (psychologisch) welzijn Een klassieke motivatietheorie toegelicht

Nadere informatie

Interview met Jetty Vegter over Kaleidoscoop en de kleine groepsinstructie. Door Alex Huijbregts, LIO in groep 3 van De Vlier Samenloop in Breda.

Interview met Jetty Vegter over Kaleidoscoop en de kleine groepsinstructie. Door Alex Huijbregts, LIO in groep 3 van De Vlier Samenloop in Breda. Interview met Jetty Vegter over Kaleidoscoop en de kleine groepsinstructie. Door Alex Huijbregts, LIO in groep 3 van De Vlier Samenloop in Breda. Vraag 1: Stel u zelf even voor en wat doet u zoal in het

Nadere informatie

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Jonge kinderen denken graag na over de wereld. Dat uit zich al heel vroeg in bijvoorbeeld de vragen die ze stellen: waarom,

Nadere informatie

Zelfstandig Werken: Kijk hoe wij het doen

Zelfstandig Werken: Kijk hoe wij het doen Zelfstandig Werken: Kijk hoe wij het doen mogelijkheden voor de school door Onderwijs Adviesbureau Ton de Zwart 6 januari 2008 Blz. 1 Zelfstandig Werken Schoolontwikkeling m.b.t. klassenmanagement, beginsituatie

Nadere informatie

Doel Het vergroten van de motivatie en het zelfvertrouwen van de leerlingen, het bevorderen van de effectieve leertijd en sociale vaardigheden.

Doel Het vergroten van de motivatie en het zelfvertrouwen van de leerlingen, het bevorderen van de effectieve leertijd en sociale vaardigheden. Ontwikkelingslijn: Ontwikkelingsveld 2: Eigenaar: Coöperatief leren Tandemleren Inge Kiers Doel Het vergroten van de motivatie en het zelfvertrouwen van de leerlingen, het bevorderen van de effectieve

Nadere informatie

Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken in het basisonderwijs

Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken in het basisonderwijs Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken in het basisonderwijs 2 Inleiding Beweging, sociale omgang en kunstzinnig werken zijn naast het onderwijs in taal en rekenen belangrijk in het lesaanbod.

Nadere informatie

Een Meet- en Ontdekpad gemaakt door Maaike Kuijer. Pabo De Eekhorst Assen.

Een Meet- en Ontdekpad gemaakt door Maaike Kuijer. Pabo De Eekhorst Assen. METEN Een meet- en ontdekpad www.rekenhoek.nl 5 6 Een Meet- en Ontdekpad gemaakt door Maaike Kuijer. Pabo De Eekhorst Assen. Inhoudsopgave meet- en ontdekpad Samenvatting 2 Verantwoording 4 Gebruiksaanwijzing

Nadere informatie

De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013

De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013 De leerkracht en het talentvolle kind. Symposium Passend onderwijs en Hoogbegaafdheid 20 november 2013 Welk kind mag bij u in de klas? Kind 1 Kind 2 Typering van een hoogbegaafde 1 Snelle slimme denker,

Nadere informatie

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd.

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd. Op onze school werken we al nu alweer enkele jaren met Coöperatief Leren volgens Kagan & Kagan. Het is ons antwoord op de vraag vorm en inhoud te geven aan het NIEUWE LEREN. We doen dit in alle groepen

Nadere informatie

Brochure Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven 2014

Brochure Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven 2014 Brochure Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven 2014 Hét spel om kinderopvangteams met plezier de belangrijkste pedagogische vaardigheden te laten inoefenen www.bewustekinderopvang.nl & www.interactiespel.nl

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Algemene informatie Kinderopvang 0-4. November 2014

Algemene informatie Kinderopvang 0-4. November 2014 Algemene informatie Kinderopvang 0-4 November 2014 Voorwoord Positive Action wordt in Amerika met veel succes uitgevoerd. Het is een bewezen effectief programma dat positieve resultaten behaalt op zowel

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Mondelinge taalvaardigheid: Van pingpongen naar tafelvoetballen WWW.CPS.NL

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Mondelinge taalvaardigheid: Van pingpongen naar tafelvoetballen WWW.CPS.NL Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Mondelinge taalvaardigheid: Van pingpongen naar tafelvoetballen WWW.CPS.NL Wat ben ik? Wat staat bovenaan m n verlanglijst? Het programma: van pingpongen

Nadere informatie

LESBESCHRIJVING HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO. Hoofdfase

LESBESCHRIJVING HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO. Hoofdfase HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO Hoofdfase LESBESCHRIJVING Jongere kind - Oudere kind Semester 1-2 - 3-4 - 5* Student: Linda Ouwendijk Studentnummer: 0813937 Paboklas: 2F Datum: 19-01-2010 Stageschool + BRIN:

Nadere informatie

Activiteitenbeleid 2013

Activiteitenbeleid 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Hoofdstuk 6: Pedagogisch beleid TintelTuin De 6 competenties Visie Activiteitenbeleid binnen het (dag)programma Laat zien

Nadere informatie

Wegwijzertje. Website: www.wegwijzer.pcboapeldoorn.nl Mail: wegwijzer@pcboapeldoorn.nl 15 januari 2016 Nieuwsbrief nummer 9.

Wegwijzertje. Website: www.wegwijzer.pcboapeldoorn.nl Mail: wegwijzer@pcboapeldoorn.nl 15 januari 2016 Nieuwsbrief nummer 9. Website: www.wegwijzer.pcboapeldoorn.nl Mail: wegwijzer@pcboapeldoorn.nl 15 januari 2016 Nieuwsbrief nummer 9 Geachte ouders, Wegwijzertje De eerste nieuwsbrief van het nieuwe jaar. Het was goed elkaar

Nadere informatie

DIFFERENTIATIE op Leesontwikkeling Vaardigheden van de leerkracht

DIFFERENTIATIE op Leesontwikkeling Vaardigheden van de leerkracht DIFFERENTIATIE op Leesontwikkeling Vaardigheden van de leerkracht Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteitskaart zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl.

Nadere informatie

Inspectierapport De Broekjes (PSZ) Krabbescheerstraat 1 2165XG LISSERBROEK

Inspectierapport De Broekjes (PSZ) Krabbescheerstraat 1 2165XG LISSERBROEK Inspectierapport De Broekjes (PSZ) Krabbescheerstraat 1 2165XG LISSERBROEK Toezichthouder: GGD Kennemerland In opdracht van gemeente: HAARLEMMERMEER Datum inspectie: 10-06-2014 Type onderzoek : Regulier

Nadere informatie

Flexibele organisatie in de onderbouw Een alternatief voor het jaarklassensysteem in de groepen 1 t/m 4.

Flexibele organisatie in de onderbouw Een alternatief voor het jaarklassensysteem in de groepen 1 t/m 4. Flexibele organisatie in de onderbouw Een alternatief voor het jaarklassensysteem in de groepen 1 t/m 4. Hoe zou u het vinden om geremd te worden in uw ontwikkeling? Wie deze vraag stelt aan een volwassene

Nadere informatie

6.9.2.4 Een aantal kenmerken van cursus in het algemeen. 6.9.3.4 Relatie met basisactiviteiten. 6.9.3.6 Voorbeeld van een pedagogische situatie

6.9.2.4 Een aantal kenmerken van cursus in het algemeen. 6.9.3.4 Relatie met basisactiviteiten. 6.9.3.6 Voorbeeld van een pedagogische situatie Cursussen algemeen Gerrit Fronik Inhoudsopgave 6.9.1 Samenvatting 6.9.2 Achtergronden 6.9.2.1 Peter Petersen 6.9.2.2 Kees Both 6.9.2.3 Henk Hansma 6.9.2.4 Een aantal kenmerken van cursus in het algemeen

Nadere informatie

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Linda Willemsen www.klasvanjuflinda.nl www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Spelenderwijs rijmen Tekst & vormgeving: Linda Willemsen 2014 www.klasvanjuflinda.nl Linda Willemsen

Nadere informatie

BAS: Voorspelbaarheid in leerkrachtgedrag. Oktober 2016

BAS: Voorspelbaarheid in leerkrachtgedrag. Oktober 2016 BAS: Voorspelbaarheid in leerkrachtgedrag Oktober 2016 BAS project Ontwikkelingslijn: Structuur Ontwikkelingsveld 1: Voorspelbaarheid in leerkrachtgedrag Datum: oktober 2016 Doel: Het werk in de groep

Nadere informatie

decreatiewerkplaats.nl

decreatiewerkplaats.nl decreatiewerkplaats.nl Dynamische Consensus besluitvorming decreatiewerkplaats.nl Dynamische Consensus * besluitvorming decreatiewerkplaats.nl Programma Wat gaan we doen Programma Wat gaan we doen a)

Nadere informatie

Scholing en coaching t.a.v. motivatie en rekenen

Scholing en coaching t.a.v. motivatie en rekenen Scholing en coaching t.a.v. motivatie en rekenen Scholing en coaching t.a.v. motivatie en rekenen 1 Aanbieder M&O-groep B.V., Helmond: uitvoerder Kris Verbeeck i.s.m. een rekencoördinator die ook in de

Nadere informatie

Executieve functies in de klas: interventies

Executieve functies in de klas: interventies Executieve functies in de klas: interventies Door Wijnand Dekker, gezondheidszorgpsycholoog Anneke Dooyeweerd, pedagoog/coach Inleiding In de vorige nieuwsbrief omschreven we wat er wordt verstaan onder

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3)

Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3) Lesvoorbereiding Onderbouw (groep 1/2/3) Zakelijke gegevens naam student: Bente Veenstra stageschool: De Ontdekking in Didam Iselinge klas: VR2C mentor/mentrix: Hetty Bennink datum:06-11-2014 aantal leerlingen:

Nadere informatie

Groot worden op de Ontdekking is als een avontuurlijke reis met interessante ontmoetingen en ervaringen. In uitdagende activiteiten gaan we op zoek

Groot worden op de Ontdekking is als een avontuurlijke reis met interessante ontmoetingen en ervaringen. In uitdagende activiteiten gaan we op zoek Groot worden op de Ontdekking is als een avontuurlijke reis met interessante ontmoetingen en ervaringen. In uitdagende activiteiten gaan we op zoek naar onze mogelijkheden. Aan het eind van de reis stappen

Nadere informatie

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs kennisnet.nl Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs Op de volgende pagina s treft u het beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs. Het instrument is ingedeeld in acht

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van taakspel binnen BAG.

De toegevoegde waarde van taakspel binnen BAG. De toegevoegde waarde van taakspel binnen BAG. Taakgericht met Taakspel Taakspel is een hulpmiddel (spel) bij het invoeren van klassenregels. Zomaar wat uitspraken Kinderen worden steeds moeilijker, psychosociale

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat en de vorming van actieve en

Nadere informatie

VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S

VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S ALGEMEEN: EMOTIONELE EN FYSIEKE VEILIGHEID BABY S Het pedagogisch beleidsplan geeft de grenzen (pedagogisch medewerker/kindratio

Nadere informatie

bewegingsonderwijs Kennisbasis bewegingsonderwijs op de Pabo

bewegingsonderwijs Kennisbasis bewegingsonderwijs op de Pabo bewegingsonderwijs Belang van het vak Het bewegingsonderwijs aan de Pabo is exclusief gericht op de bevoegdheid voor groep 1 en 2, voorts op bewegen in brede context: bewegingsactiviteiten die op de basisschool

Nadere informatie

Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs)

Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs) 36 Bijlage 5 Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs) De schoolleider en de interne begeleider geven samen leiding aan het borgen van het leesonderwijs. Beiden hebben hierin

Nadere informatie

Een balans zoeken. Wat is mogelijk voor onze school. Kijkend naar de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van onze kinderen.

Een balans zoeken. Wat is mogelijk voor onze school. Kijkend naar de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van onze kinderen. Datum:29-05-2012 Bijeenkomst klankbordgroep Slim Fit Welkom Terug blik Slim Fit: Achtergronden en informatie. Moverende bewegingen: De school werkt opbrengstgericht. Kwaliteit meten. Een dynamisch project;

Nadere informatie

Certificering pabo-studenten voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs Door: Bestuur OGO-Academie september 2014

Certificering pabo-studenten voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs Door: Bestuur OGO-Academie september 2014 Certificering pabo-studenten voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs Door: Bestuur OGO-Academie september 2014 Inleiding De certificering wordt door de OGO-Academie uitgevoerd. De pabo s zijn verantwoordelijk

Nadere informatie

Effectief aansluiten bij overbelaste leerlingen en hun ouders: Zo makkelijk is dat niet!

Effectief aansluiten bij overbelaste leerlingen en hun ouders: Zo makkelijk is dat niet! Effectief aansluiten bij overbelaste leerlingen en hun ouders: Zo makkelijk is dat niet! drs. Hilde Jans psycholoog Iedereen heeft een ander perspectief! Oefening in tweetallen Stap 1 Draai je gezicht

Nadere informatie

Overzichten voor een sterk basisaanbod op klassenmanagement, didactisch en pedagogisch handelen. omgaan met plannen.

Overzichten voor een sterk basisaanbod op klassenmanagement, didactisch en pedagogisch handelen. omgaan met plannen. Overzichten voor een sterk basisaanbod op klassenmanagement, didactisch en pedagogisch handelen 1. Klassenmanagement Maak een overzichtelijke indeling van het lokaal. Hang een klok duidelijk zichtbaar

Nadere informatie

De functie van een rekenconflict

De functie van een rekenconflict ebook De functie van een rekenconflict Inleiding Om het rekenaanbod te verrijken brengt de leerkracht regelmatig bewust een conflictsituatie in. Het inbrengen van rekenconflicten is een werkwijze waarbij

Nadere informatie

Optische illusie en gezichtsbedrog

Optische illusie en gezichtsbedrog Start Hoe gaan het doen Wat gaan klaarleggen Betekenis of Hoe vergroten hun Wat is rol bij deze Optische illusie en gezichtsbedrog We denken met de leerlingen na over optische illusie en gezichtsbedrog.

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Contactgegevens Tseard Veenstra t.veenstra@cps.nl 06 55168626 Is spellingonderwijs nog relevant als we met behulp

Nadere informatie

Inhoud Trainersmap Verdieping

Inhoud Trainersmap Verdieping Inhoud Trainersmap Verdieping 2 Module 9 Taal Module 10 Rekenen/wiskunde en Science (basisonderwijs) Module 11 Sociaal-emotionele ontwikkeling - verdieping Module 12 Sensomotorische ontwikkeling - verdieping

Nadere informatie

Visie basisschool De Grasspriet

Visie basisschool De Grasspriet Visie basisschool De Grasspriet Kernwaarden? Welbevinden en relatie Ontwikkelen van talenten Zelfstandigheid autonomie Uitdagingen Samen leren en werken Betrokkenheid Welbevinden en relatie Ik ben uniek

Nadere informatie

Team Basisschool De Brök Stein

Team Basisschool De Brök Stein Team Basisschool De Brök Stein Beschrijving van het vraagstuk Geef hier een titel aan het vraagstuk en daarna een gedetailleerde beschrijving van het vraagstuk dat je op de Nazomerschool aan de orde wilt

Nadere informatie

Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis. NVA Congres 2013

Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis. NVA Congres 2013 Dr. Ellen Luteijn GZ psycholoog en werkzaam bij Kentalis NVA Congres 2013 Autisme en onderwijs NVA 4 oktober 2013 Ellen Luteijn Inhoud Hoe kan onderwijs passend zijn voor leerlingen met ASS? Passend Onderwijs

Nadere informatie

Peuters - 1K 2K 3K. Basismateriaal. Aanbod peuters 1K indien nodig

Peuters - 1K 2K 3K. Basismateriaal. Aanbod peuters 1K indien nodig Peuters - 1K 2K 3K puzzelhoek Materialen Insteekblokken: meetkundige lichamen, kubus, cilinder, Inlegplank met en zonder knoppen - Per inlegruimte één persoon, dier of voorwerp - Per inlegruimte enkele

Nadere informatie

1. Peter Petersen. De effectieve groepsleid(st)er. 1.1.Opvoeding is het leren zelf

1. Peter Petersen. De effectieve groepsleid(st)er. 1.1.Opvoeding is het leren zelf De effectieve groepsleid(st)er 1. Peter Petersen Voorwaarden om veel en breed te leren: uitgaan van positieve vermogens van kind; rijke en veelzijdige leerwereld creëren die vol zit met de meest verschillende

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars.

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. Auteur: Anneke Lucassen Zelfevaluatie begeleiden bij zelfstandig

Nadere informatie

Video Interactie Begeleiding (VlB) bij de omgangsregeling van verstandelijk beperkte ouders en hun kind(eren) in pleegzorg.

Video Interactie Begeleiding (VlB) bij de omgangsregeling van verstandelijk beperkte ouders en hun kind(eren) in pleegzorg. Video Interactie Begeleiding (VlB) bij de omgangsregeling van verstandelijk beperkte ouders en hun kind(eren) in pleegzorg. Inleiding: Vanaf 2006 heeft de William Schrikker Pleegzorg geëxperimenteerd met

Nadere informatie

BIJLAGE 5 ACTIVERENDE WERKVORMEN

BIJLAGE 5 ACTIVERENDE WERKVORMEN 15 BIJLAGE 5 ACTIVERENDE WERKVORMEN De zeventien activerende werkvormen uit Coöperatief leren in het basisonderwijs (CPS: M. Förrer, B. Kenter en S. Veenman). Voor een nadere uitwerking verwijzen we naar

Nadere informatie

Vversterkconferentie 20 november 2012

Vversterkconferentie 20 november 2012 Vversterkconferentie 20 november 2012 Lekker in je Vel een aanpak voor sociaal onhandige jonge kinderen 1 Filmpje! 2 Woeste Willem Je kent ze wel. dendert als een tank overal doorheen, laat een ravage

Nadere informatie

Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Zeer moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een zeer moeilijk lerend kind

Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Zeer moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een zeer moeilijk lerend kind Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Zeer moeilijk lerend Uitleg over het leven van een zeer moeilijk lerend kind Inhoudsopgave Wat betekent het dat uw kind zeer moeilijk lerend

Nadere informatie

Inhoud. De Rekenhoek. Concept rekenhoek Organisatie rekenhoek. Inrichten van een rekenhoek. Korte presentatie aan elkaar Evaluatie 2

Inhoud. De Rekenhoek. Concept rekenhoek Organisatie rekenhoek. Inrichten van een rekenhoek. Korte presentatie aan elkaar Evaluatie 2 De Rekenhoek Woensdag 13 april 1 Inhoud Concept rekenhoek Organisatie rekenhoek o Uitgangspunten o Zelf aan de slag Inrichten van een rekenhoek o Belangrijke aandachtspunten o Zelf aan de slag Korte presentatie

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen

Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Stap 2 Leeractiviteiten ontwerpen Bij het ontwerpen van een leeractiviteit is het belangrijk dat je vertrekt vanuit het doel dat je ermee hebt. Het overzicht leeractiviteit organiseren geeft een aantal

Nadere informatie

Inspectierapport Kindcentrum Zanddonk (KDV) Mendelssohnstraat GE Waalwijk Registratienummer

Inspectierapport Kindcentrum Zanddonk (KDV) Mendelssohnstraat GE Waalwijk Registratienummer Inspectierapport Kindcentrum Zanddonk (KDV) Mendelssohnstraat 59 5144GE Waalwijk Registratienummer 144418435 Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Waalwijk Datum inspectie: 11-09-2017

Nadere informatie

Basisontwikkeling op de Sprenge

Basisontwikkeling op de Sprenge Basisontwikkeling op de Sprenge Op de Sprenge, een school met 3 locaties, werken we in de kleutergroepen volgens de principes van basisontwikkeling. Deze vorm van onderwijs is uitgewerkt door Frea Janssen-Vos.

Nadere informatie

Beleidsnotitie Zelfstandig werken OBS DE BOUWSTEEN

Beleidsnotitie Zelfstandig werken OBS DE BOUWSTEEN Beleidsnotitie Zelfstandig werken OBS DE BOUWSTEEN zelfstandig werken Pagina 1 Wat is zelfstandig werken: Het principe zelfstandig werken houdt in dat de kinderen enige tijd leerstof op hun eigen niveau

Nadere informatie

Richtlijn Het Activerende Directe Instructie Model

Richtlijn Het Activerende Directe Instructie Model Richtlijn Het Activerende Directe Instructie Model Omschrijving Verwijzing naar Doelgroep Opsteller Intern document die uitleg geeft over het activerende directe instructiemodel. Vaardigheidsmeter Betrokken

Nadere informatie

training: Engels in het basisonderwijs

training: Engels in het basisonderwijs training: Engels in het basisonderwijs >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze training 3 > Kerndoelen Engels 6 > Taalverwerving 11 > Lesactiviteiten Engels 14 > Theoriebron 1: kerndoelen 25 > Theoriebron 2: taalverwerving

Nadere informatie

Inspectierapport BSO Armhoefse Akker (BSO) Van Heutszstraat 1A 5018EV TILBURG Registratienummer 143220834

Inspectierapport BSO Armhoefse Akker (BSO) Van Heutszstraat 1A 5018EV TILBURG Registratienummer 143220834 Inspectierapport BSO Armhoefse Akker (BSO) Van Heutszstraat 1A 5018EV TILBURG Registratienummer 143220834 Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Tilburg Datum inspectie: 09-03-2015

Nadere informatie

De kunst van het lesgeven

De kunst van het lesgeven De kunst van het lesgeven Cursus voor schoolleiders en (intern) begeleiders te essentiële kwaliteitsaspecten te leren van een goed instructiegedrag, goed klassenmanagement en een goede pedagogische relatie.

Nadere informatie

Informatie. vakgebieden. Groep 3

Informatie. vakgebieden. Groep 3 Informatie vakgebieden Groep 3 Rekenen en wiskunde Gehanteerde methode: Wereld in getallen. Sinds een aantal jaren rekenen we met de nieuwe methode: De wereld in getallen. De inhoud van een rekenles bestaat

Nadere informatie

Inspectierapport Hummelke (PSZ) Theodorus Rijkenstraat 12 5154AK ELSHOUT

Inspectierapport Hummelke (PSZ) Theodorus Rijkenstraat 12 5154AK ELSHOUT Inspectierapport Hummelke (PSZ) Theodorus Rijkenstraat 12 5154AK ELSHOUT Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: Heusden Datum inspectie: 30-03-2015 Type onderzoek : Jaarlijks onderzoek

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Ontwikkelingsgericht Onderwijs in de praktijk

Ontwikkelingsgericht Onderwijs in de praktijk Ontwikkelingsgericht Onderwijs in de praktijk De theoretische gedachten achter Ontwikkelingsgericht Onderwijs vindt u in de schoolgids. In dit stuk ziet en leest u hoe Ontwikkelingsgericht Onderwijs er

Nadere informatie

Inrichting lokaal Tips

Inrichting lokaal Tips Inrichting lokaal Tips Auteur: Josée Warnaar Sinds drie jaar werk ik met de 2e maanversie van Veilig leren lezen. Een methode waarmee ik heel thematisch en gedifferentieerd kan werken, waardoor de kinderen

Nadere informatie

Consulent taalvorming opleiding 2014-2016. Taalvorming

Consulent taalvorming opleiding 2014-2016. Taalvorming Consulent taalvorming opleiding 2014-2016 In september 2014 starten we met een nieuwe groep cursisten voor de opleiding Consulent Taalvorming. De opleiding is bedoeld voor docenten Nederlands en Pedagogiek

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt:

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt: Achtergrond Basisschool De Regenboog staat in de wijk Zuid-west in Boekel en valt onder het bestuur van Zicht PO. Evenals de andere scholen onder dit bestuur gaan wij de komende periode vorm geven aan

Nadere informatie

Peuters Groep 1 Groep 2 Groep 3 BP MP EP M1 E1 M2 E2 M3

Peuters Groep 1 Groep 2 Groep 3 BP MP EP M1 E1 M2 E2 M3 1. Omgaan met jezelf, met en met volwassenen Peuters Groep 1 Groep 2 Groep 3 BP MP EP M1 E1 M2 E2 M3 Zelfbeeld Sociaal gedrag belangstelling voor andere kinderen, maar houden weinig rekening met de ander

Nadere informatie

Ontwikkelingsgericht onderwijs

Ontwikkelingsgericht onderwijs Ontwikkelingsgericht onderwijs Leren op de John F. Kennedyschool De basisschool van onze zoon, de John F. Kennedyschool te Zutphen, is dit schooljaar begonnen met een nieuwe manier van werken. Ze zijn

Nadere informatie

SAMEN VOOR GEZOND DE KRENTENMIK HET SPECTRUM HET SPECTRUM. Integraal kindcentrum voor onderwijs en opvang. Hofsingel Wilhelminastraat Boslaan

SAMEN VOOR GEZOND DE KRENTENMIK HET SPECTRUM HET SPECTRUM. Integraal kindcentrum voor onderwijs en opvang. Hofsingel Wilhelminastraat Boslaan SAMEN VOOR GEZOND DE KRENTENMIK HET SPECTRUM HET SPECTRUM Hofsingel Wilhelminastraat Boslaan Integraal kindcentrum voor onderwijs en opvang Welkom OP Het Spectrum Elkaar de ruimte geven, SAMEN leren, SAMEN

Nadere informatie

Inspectierapport Stampertjes (BSO) Dantelaan 2a 3533VD UTRECHT Registratienummer 215142846

Inspectierapport Stampertjes (BSO) Dantelaan 2a 3533VD UTRECHT Registratienummer 215142846 Inspectierapport Stampertjes (BSO) Dantelaan 2a 3533VD UTRECHT Registratienummer 215142846 Toezichthouder: Gemeente Utrecht, Volksgezondheid In opdracht van gemeente: Utrecht Datum inspectie: 17-08-2015

Nadere informatie

Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog

Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog Ontmoetingsdag HGW HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog 1 Doel en werkvormen Hoe is HGW toe te passen bij gedrag? doen we al Nu ook nog Theorie met

Nadere informatie

Thema kijken en observeren

Thema kijken en observeren Waarom is het van belang voor leerkrachten die met jonge kinderen werken? Jonge kinderen ontwikkelen zich razendsnel. Soms gaat het in sprongen, soms lineair. Het is voor een leerkracht van belang om voortdurend

Nadere informatie

Inspectierapport PSZ De Vijf Hoeven (PSZ) Hendrik van Tulderstraat 7 5046NC TILBURG

Inspectierapport PSZ De Vijf Hoeven (PSZ) Hendrik van Tulderstraat 7 5046NC TILBURG Inspectierapport PSZ De Vijf Hoeven (PSZ) Hendrik van Tulderstraat 7 5046NC TILBURG Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: TILBURG Datum inspectie: 27-10-2014 Type onderzoek :

Nadere informatie

Coachingsgesprekken over Denken om te Leren

Coachingsgesprekken over Denken om te Leren Coachingsgesprekken over Denken om te Leren boekjenro_leraren.indd 1 19-10-16 09:43 Waarvoor dient het boekje Coachingsgesprekken met leraren? Het boekje Coachingsgesprekken met leraren is een hulpmiddel

Nadere informatie

Inspectierapport De Kikker (PSZ) Elritsplein 100 7559HR HENGELO OV

Inspectierapport De Kikker (PSZ) Elritsplein 100 7559HR HENGELO OV Inspectierapport De Kikker (PSZ) Elritsplein 100 7559HR HENGELO OV Toezichthouder: GGD Twente In opdracht van gemeente: Hengelo (O) Datum inspectie: 19-11-2015 Type onderzoek: Jaarlijks onderzoek Status:

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie