Paper Architectuurtheorie deel II Kunst: een doel of een middel?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Paper Architectuurtheorie deel II Kunst: een doel of een middel?"

Transcriptie

1 Paper Architectuurtheorie deel II Kunst: een doel of een middel? Pieter-Jan Vandenwijngaert 2BIRA Prof. Hilde Heynen

2 Een vergelijking van de utopische opvattingen van Piet Mondriaan en Kazimir Malevich. De meeste mensen kennen de modernistische en avant-gardistische bewegingen als voornamelijk abstracte kunststromingen die zich wilden onderscheiden van het verleden. Wat de meerderheid niet weet, is dat deze bewegingen, die hun hoogtepunt kenden in het interbellum, vaak ook bezield waren met een utopische hoop 1. Beiden op zoek naar het nieuwe door middel van een nieuwe vormtaal, meestal geïnspireerd door politieke ideeën of eerder religieuze stromingen zoals de theosofie. Dat deze utopieën vaak materialistisch en constructivistisch kunnen opgevat worden 2 heeft alles te maken met de toenmalige tijdsgeest. Men wou afstappen van het ideale beeld van de klassenmaatschappij en stelde in de plaats daarvan een klassenloze maatschappij voor. Een groot twistpunt daarin was de al dan niet autonome positie van de kunst en de architectuur en de rol die deze konden spelen in het bereiken van een nieuwe ideale maatschappij. Twee grote namen in de kunstwereld en bovendien ook tijdsgenoten, nl. Kazimir Malevich, een gewaardeerd kunstenaar bij vooral de aanhangers van het Russisch constructivisme, en Piet Mondriaan, één van de hoofdpioniers van de Stijl, formuleerden in 1927 hun utopie. Een overeenstemming vinden we in hun theosofische benadering van de kunst, beiden op zoek naar Gods koninkrijk op aarde. In 1919 liet Mondriaan al uitschijnen een ideale maatschappij voor ogen te hebben: een maatschappij van een gelijkwaardige tweeheid van het materiële en het geestelijke, een maatschappij van evenwichtige verhouding 3. Waar het in 1919 nog louter filosofisch en theosofisch bleef werd het in 1927 concreter uitgedrukt: Heden is de schoonheid Zij is identiek aan hetgeen in het verleden onder de naam van het goddelijke gesluierd geopenbaard is 4. Malevich stelde dat de architectuur een zuivere kunstvorm was en dat in die zuivere vorm Gods koninkrijk op aarde lag 5. Uit deze verklaringen kunnen we opmaken dat de twee kunstenaars aan de kunst een cruciale rol gaven in de evolutie naar een goddelijk paradijs op aarde. Toch herbergt deze overeenkomst meteen ook het grootste verschil tussen beide gedachtegangen. Dit verschil is de rol die ze aan de kunst toebedeelden om de utopie waar te maken. Piet Mondriaan introduceerde een nieuwe kunstvorm, nl. het neo-plasticisme, die als middel zou dienen om zijn utopie te verwezenlijken. Ik wil dus een nieuwe esthetiek gebaseerd op de zuivere verhouding van de zuivere lijn en de zuivere kleur. Want alleen door zuiver verhouding van zuivere, opbouwende elementen komt men tot een zuivere schoonheid 6. Deze nieuwe esthetiek zal op een zeer zakelijke wijze benaderd worden door middel van de zes neo - plastische wetten. Mondriaan geloofde dat men een aards paradijs kon scheppen door deze wetten toe te passen 7 en stelt met andere woorden een zeer zakelijk uitgewerkte kunst in functie van de utopie. (zie bijlage: figuren 1 en 2) 1 Lieven De Cauter, De luchtspiegelingen van de utopie, in Hilde Heynen et al. (red.), Dat is Architectuur. Sleutelteksten uit de twintigste eeuw, Rotterdam: 010, 2014, p Ibid. 3 Piet Mondriaan, Trialoog, cit. in Léon Hanssen, De schepping van een aards paradijs: Piet Mondriaan , Amsterdam: Em. Querido, 2015, p Piet Mondriaan, Neo- Plasticisme. De woning- de straat- de stad, in: Dat is Architectuur op. cit., p Kazimir Malevich, Suprematistische architectuur, in: Dat is Architectuur op. cit., p Piet Mondriaan, Neo- Plasticisme. De woning- de straat- de stad, in: Dat is Architectuur op. cit., p Ibid., p.171 2

3 Malevich nam een compleet tegengesteld standpunt in. Hij stond zeer sceptisch ten opzichte van de toenemende zakelijkheid in de kunst. De meest functionele locomotieven leiden ons niet naar het beloofde land 8. Ook meende hij dat de kunst zelf geen vooruitgang kende aangezien de kunst het doel was van elke vooruitgang 9. Of om het met Lieven De Cauters woorden te zeggen: Hij weigert de kunst op te offeren aan de utopie, maar kiest veeleer voor het omgekeerde: de enige ware gestalte van de utopie is de kunst 10. Malevich stelt dus dat elke vooruitgang ervoor moet zorgen dat de mens meer tijd krijgt om zich bezig te houden met kunst. Gevolg van deze opvatting is de autonome positie van de kunst en architectuur in Malevich s utopie. In mijn suprematische architectuur zie ik een nieuwe bouwkunst ontstaan, een kunst die als vanouds alleen schoonheid schept en niet per definitie een functie hoeft te hebben, aangezien de geschiedenis ons leert dat kunst voorleeft als een monument van schoonheid- en zuivere vorm is. De architectonische monumenten behouden hun waarde, ook al hebben ze geen enkele functie meer. 11 Wat in direct conflict is met Mondriaans opvattingen die af wil van de louter artistieke kunst maar stelt dat kunst de menselijke omgeving zou moeten vormen om het kosmisch evenwicht te bereiken. 12 (zie bijlage: figuren 3 en 4) Een rechtstreekse kritiek op Mondriaans utopie zouden we kunnen afleiden uit een citaat van Malevich: Ze (cf. jonge kunstenaars) gaan voorbij aan het feit dat de wereld en het leven alleen binnen de kunst mooi kunnen zijn en niet binnen een andere denkwereld. 13 Dit kan volgens mij worden gelezen als een rechtstreekse aanval op de ideeën van Mondriaan. Persoonlijk kan ik mij meer identificeren met de opvattingen van Kazimir Malevich omdat ik van mening ben dat we kunst niet in een dwangmatige buis van regels mogen steken om een doel te bereiken. Het zou fout zijn de artistieke geest te gaan opofferen ook al beschrijft dat doel het hoogst haalbare ideaal op aarde. Een droomwereld waarin iedereen meer kansen krijgt om zich bezig te houden met zijn artistieke kwaliteiten, en waar dus kunst het doel van de utopie is, lijkt mij aangenamer dan een wereld waarin de leefomgeving bestaat uit een zeer zakelijk functioneel uitgewerkte kunst waarbij er weinig plaats is voor de louter artistieke kwaliteiten van de kunst of architectuur. Als conclusie zouden we kunnen stellen dat beiden een goddelijk paradijs op aarde voor ogen hebben en dat kunst een belangrijke factor speelt in dat toekomstig paradijs. Toch kunnen we duidelijke verschillen vaststellen bij beide kunstenaars. Dit puur door te kijken naar hun gerealiseerde kunst. Maar ook de filosofie achter deze verschillende kunsten verschilt fundamenteel met als belangrijkste contrast de invulling van de rol van de kunst ten opzichte van de utopie. Bij Mondriaan, is kunst het middel om zijn paradijs te verwezenlijken terwijl voor Malevich, kunst het doel is van alle vooruitgang. 8 Kazimir Malevich, Suprematistische architectuur, in: Dat is Architectuur op. cit., p Ibid. 10 Lieven De Cauter, De luchtspiegelingen van de utopie, in Dat is Architectuur op. cit., p Kazimir Malevich, Suprematistische architectuur, in: Dat is Architectuur op. cit., pp Lieven De Cauter, De luchtspiegelingen van de utopie, in Dat is Architectuur op. cit., p Kazimir Malevich, Suprematistische architectuur, in: Dat is Architectuur op. cit., p

4 Bijlage Figuren 1 en 2 illustreren de evolutie in het denken en de kunstwerken van Piet Mondriaan dat zich op een relatief korte periode afspeelde. Een evolutie naar zuivere heldere figuren om zo tot een, volgens hem, zuivere kunst te komen. Figuur 1: Piet Mondriaan - vuurtoren van Westkapelle Bron: /deel- 3- piet- mondriaan- vroege- periode- en- zeelandse- periode/piet- mondriaan- vuurtoren- van- westkapelle / Figuur 2: Piet Mondriaan - compositie met rood geel blauw en zwart 1920 Bron: /piet- mondriaan- neoplasticisme/piet- mondriaan- compositie- met- rood- geel- blauw- en- zwart- 1920/ 4

5 Figuren 3 en 4 geven de suprematistische kunst weer van Kazimir Malevich en hoe hij tot een zuivere kunst trachtte te bereiken Figuur 3: Kazimir Malevich zwarte cirkel 1913 Bron: /deel- 1- kazimir- malevitsj- suprematisme/kazimir- malevitsj- zwarte- cirkel- 1913/ Figuur 4: Kazimir Malevich suprematische compositie wit op wit 1918 Bron: /deel- 1- kazimir- malevitsj- suprematisme/kazimir- malevitsj- suprematische- compositie- wit- op- wit- 1918/ 5

6 Bibliografie Lieven De Cauter, De luchtspiegelingen van de utopie, in Hilde Heynen et al. (red.), Dat is Architectuur. Sleutelteksten uit de twintigste eeuw, Rotterdam: 010, 2014, pp Kazimir Malevich, Suprematistische architectuur, in Hilde Heynen et al. (red.), Dat is Architectuur. Sleutelteksten uit de twintigste eeuw, Rotterdam: 010, 2014, pp Piet Mondriaan, Neo-Plasticisme. De woning-de straat-de stad, in Hilde Heynen et al. (red.), Dat is Architectuur. Sleutelteksten uit de twintigste eeuw, Rotterdam: 010, 2014, pp Léon Hanssen, De schepping van een aards paradijs: Piet Mondriaan , Amsterdam: Em. Querido s uitgeverij, 2015, pp

ARCHITECTUURTHEORIE, DEEL 2: TENDENZEN EN VERTOGEN

ARCHITECTUURTHEORIE, DEEL 2: TENDENZEN EN VERTOGEN ARCHITECTUURTHEORIE, DEEL 2: TENDENZEN EN VERTOGEN 1965 2000 PROF. HILDE HEYNEN EXAMENVRAAG 1: PAPER VERGELIJK DE UTOPISCHE OPVATTINGEN VAN PIET MONDRIAAN MET DIE VAN KAZIMIR MALEVICH. NINA DELVA 2BIRA,

Nadere informatie

Paperopdracht Architectuurtheorie, deel 2

Paperopdracht Architectuurtheorie, deel 2 Paperopdracht Architectuurtheorie, deel 2 Vraag 22: Bespreek de tekst van Colin Rowe en Fred Koetter uit 1978 als een voorbeeld van een benadering die komaf maakt met de utopische inzet van de architectuur.

Nadere informatie

Paperopdracht, Architectuurtheorie, deel 2 Tendensen en vertogen

Paperopdracht, Architectuurtheorie, deel 2 Tendensen en vertogen 16 mei 2016 Paperopdracht, Architectuurtheorie, deel 2 Tendensen en vertogen 1965-2000 Vraag 19: Bespreek de kritische stemmen die niet akkoord gaan met de visie dat de architectuur van de Moderne Beweging

Nadere informatie

Paper Architectuurtheorie, deel 2, vraag 17:!

Paper Architectuurtheorie, deel 2, vraag 17:! Paper Architectuurtheorie, deel 2, vraag 17: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks enerzijds en Jean-François Lyotard anderzijds, geïllustreerd aan de hand van architectuurvoorbeelden.

Nadere informatie

Een utopisch kunstwerk is een kwetsbaar en ongrijpbaar bouwsel Vraaggesprek met mijn onderbewustzijn. Jacques van Alphen, maart 2013

Een utopisch kunstwerk is een kwetsbaar en ongrijpbaar bouwsel Vraaggesprek met mijn onderbewustzijn. Jacques van Alphen, maart 2013 Een utopisch kunstwerk is een kwetsbaar en ongrijpbaar bouwsel Vraaggesprek met mijn onderbewustzijn. Jacques van Alphen, maart 2013 Inleiding In 2011 en 2012 heb ik ca. veertig kleine utopische gouaches

Nadere informatie

Paper: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks en Jean-François Lyotard

Paper: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks en Jean-François Lyotard Paper: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks en Jean-François Lyotard Camille Janssen 2 BIRA 2015/2016 Architectuurtheorie, deel 2 Hilde Heynen Moderne architectuur is dood.

Nadere informatie

Hoe de kunst de kunst overleefde - Abstracte en conceptuele kunst

Hoe de kunst de kunst overleefde - Abstracte en conceptuele kunst Hoe de kunst de kunst overleefde - Abstracte en conceptuele kunst Vlak voor en tijdens de Eerste Wereldoorlog kende de westerse kunst haar meest extreme componenten. Malevich schilderde vierkanten waaruit

Nadere informatie

Architectuurtheorie 2

Architectuurtheorie 2 Architectuurtheorie 2 Vraag 25: Bespreek hoe Sigfried Giedion de moderne architectuur positioneert als universeel en in overeenstemming met de tijdsgeest. Wouter Geyskens 2bira r0488784 15 mei 2016 Prof.

Nadere informatie

Paper Architectuurtheorie 2

Paper Architectuurtheorie 2 Paper Architectuurtheorie 2 Bespreek hoe dat de avant-garde logica tot uiting komt in het vertoog over architectuur van het futurisme en het constructivisme. Yassin Lamarti 2BIRA papervraag 26 prof. dr.

Nadere informatie

Vorm & Interactie, 2013 Spelen met vorm. Zsa Zsa Linnemann Robert Crain

Vorm & Interactie, 2013 Spelen met vorm. Zsa Zsa Linnemann Robert Crain Vorm & Interactie, 2013 Spelen met vorm Zsa Zsa Linnemann Robert Crain Vanaf de renaissance tot aan het midden van de 19e eeuw is kunst gebaseerd op het perspectief. Paolo Veronesse / 16e eeuw Aan het

Nadere informatie

Helpt de minder begoede, dus eigenlijk ook een socialist. Zijn architectuur is een hefboom voor het verbeteren van de maatschappij.

Helpt de minder begoede, dus eigenlijk ook een socialist. Zijn architectuur is een hefboom voor het verbeteren van de maatschappij. Architectuurtheorie LES 4 4. Maatschappelijke impact A D O L F B E H N E Omgeving aangenamer maken en een beter, een nieuw soort mens maken Onderscheid tussen het utilitarisme, functionalisme en rationalisme

Nadere informatie

Elise Desair R BIRA Architectuurtheorie 2

Elise Desair R BIRA Architectuurtheorie 2 Vraag 17: Walter Benjamin bouwt verder op het inzicht van Sigfried Giedion dat de moderne architectuur gekenmerkt wordt door doordringbaarheid. Bespreek zijn visie op de utopische kwaliteiten van glas.

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H5 Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H5 Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H5 Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten. Kunst vanuit het gevoel Kunst vanuit de ratio (het verstand) Paul Cézanne (1839-1906) Cézanne wordt gezien als de vader van het

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H4 algemeen deel Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten. Kunst vanuit het gevoel Kunst vanuit de ratio (het verstand) Paul Cézanne (1839-1906) Cézanne wordt gezien als de

Nadere informatie

BASISREADER KG: BEELDEND

BASISREADER KG: BEELDEND BASISREADER KG: BEELDEND Ontwikkelingen in de beeldende kunst in de eerste helft van de twintigste eeuw. HOOFDSTUK: BEELDENDE KUNST - Stromingen in de beeldende kunst vanaf 1900. 2011 -M.T. van de Kamp

Nadere informatie

Paper ARCHITECTUURTHEORIE deel 2: Tendenzen en vertogen

Paper ARCHITECTUURTHEORIE deel 2: Tendenzen en vertogen Paper ARCHITECTUURTHEORIE deel 2: Tendenzen en vertogen 1965-2000 De utopische samenleving. Hoe transparantie en spel een einde maken aan de banaliteit. Prof. Hilde Heynen Helena Van Looveren 2BIRA 2015-2016

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H4 algemeen deel Hoofdstuk 6 Rationalisme in de kunsten. Kunst vanuit het gevoel Kunst vanuit de ratio (het verstand) Paul Cézanne (1839-1906) Cézanne wordt gezien als de

Nadere informatie

Papervraag 2 Vergelijk de opvattingen van Adolf Loos en Paul Valéry in verband met het onderscheid tussen architectuur en bouwen.!!

Papervraag 2 Vergelijk de opvattingen van Adolf Loos en Paul Valéry in verband met het onderscheid tussen architectuur en bouwen.!! Papervraag 2 Vergelijk de opvattingen van Adolf Loos en Paul Valéry in verband met het onderscheid tussen architectuur en bouwen. Architectuurtheoriedeel2 ProfHildeHeynen MurielMulier studentennummer:r0594902

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

Kunst Geschiedenis - Opdrachten

Kunst Geschiedenis - Opdrachten Kunst Geschiedenis - Opdrachten Portfolio / Rituelen Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Project portfolio Opdracht 1 Welke kunstenaar spreekt jouw het meest aan? Caravaggio, David with the Head of Goliath,

Nadere informatie

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Brieflezende vrouw, Johannes Vermeer, ca. 1663 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van zeventiende eeuw laat Johannes Vermeer zien in de examentour Burgerlijke

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5 1/5 VERSIE A Vraag 1 A Gebruik van licht om de dramatiek te uiten. Het subtiele licht (vs. clair-obscur in de barok) geeft diepte aan het schilderij en accentueert het hoofdmotief. Het zorgt er dus voor

Nadere informatie

Handleiding. Pagina 1 van 9

Handleiding. Pagina 1 van 9 Begeleiding De website is opgebouwd uit stappen. De stappen op de website volgen elkaar logisch op en alle opdrachten staan duidelijk op de website beschreven. De informatie op de website is voor iedere

Nadere informatie

PAPER ARCHITECTUURTHEORIE DEEL 2

PAPER ARCHITECTUURTHEORIE DEEL 2 PAPER ARCHITECTUURTHEORIE DEEL 2 EEN VERGELIJKING VAN DE OPVATTINGEN VAN WALTER BENJAMIN EN ERNST BLOCH IN VERBAND MET DE UTOPISCHE BELOFTEN DIE BESLOTEN ZIJN IN DE MODERNE ARCHITECTUUR vraag 18 EVA VANDERHEYDEN

Nadere informatie

Paper Architectuurtheorie. Arno Bossaert 2BIRA

Paper Architectuurtheorie. Arno Bossaert 2BIRA Paper Architectuurtheorie Arno Bossaert 2BIRA 2014-2015 Stelling 7: Bespreek hoe in de tekst van Louis Sullivan uit 1896 zowel de oproep tot authenticiteit vervat zit als een pleidooi voor functionalisme.

Nadere informatie

Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties!

Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties! Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties! Karel Poma Laat mij in de eerste plaats toe om u te danken voor uw aanwezigheid. Uw belangstelling voor de Verlichting bewijst dat deze visie op de maatschappij,

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

Beeld: mijnmondriaan filmpje

Beeld: mijnmondriaan filmpje 1. Vorig jaar rondde ik mijn master kunsteducatie af en voor het vak Nieuwe Geletterdheid was ik op zoek naar een werk dat ik in de geest van opruimkunstenaar Ursus Wehrli makkelijk kon opruimen. Ik zocht

Nadere informatie

Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw

Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw beeldende vorming Naam:... Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw. 1900-1945 inleiding De twintigste eeuw is een tijd waarin stijlen en stromingen elkaar snel opvolgen om plaats te

Nadere informatie

Van der Laan dag vrijdag 23.01.2015 SiNTLUCAS Boxtel

Van der Laan dag vrijdag 23.01.2015 SiNTLUCAS Boxtel Van der Laan dag vrijdag 23.01.2015 SiNTLUCAS Boxtel foto: Frans de la Cousine HET BESTUUR VAN DE VAN DER LAAN STICHTING NODIGT U VAN HARTE UIT VOOR HET BIJWONEN VAN DE JAARLIJKSE VAN DER LAAN DAG VRIJDAG

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Mondriaanjurk, Yves Saint Laurent, Abraham, Bianchini-Férier, 1965 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van de examentour Burgerlijke cultuur in de zeventiende

Nadere informatie

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl Utrecht, 16-6-2006 1. Is het waar, dat recente vondsten in de wetenschap Godsgeloof verzwakken?

Nadere informatie

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Jantje Steenhuis, voorzitter BRAIN (Branchevereniging Archiefinstellingen Nederland) en directeur Gemeentearchief Rotterdam Die plaat voor

Nadere informatie

beeldanalyse-kunstbeschouwing

beeldanalyse-kunstbeschouwing beeldanalyse-kunstbeschouwing Bij het kijken naar kunstwerken kun je je allerlei vragen stellen wat het kunstwerk met je doet. Door aandachtig te kijken verzamel je informatie over vorm en inhoud. In deze

Nadere informatie

1 + 1 = Openingswoord Museum Nagele Datum 6 maart 2016. Goedemiddag,

1 + 1 = Openingswoord Museum Nagele Datum 6 maart 2016. Goedemiddag, 1 + 1 = 0 Openingswoord Museum Nagele Datum 6 maart 2016 I N L E I D I N G E X P O S I T I E Goedemiddag, Mijn naam is dus Jorrit van Bavel. Van alles wat ik doe, in en met kunst, en waar ik bij betrokken

Nadere informatie

Keuze-Axioma en filosofische vragen over de Wiskunde

Keuze-Axioma en filosofische vragen over de Wiskunde Keuze-Axioma en filosofische vragen over de Wiskunde Jaap van Oosten Department of Mathematics, Utrecht University Caleidsocoop 1, 3 april 2012 In de wiskunde bewijzen we stellingen (uitspraken). In het

Nadere informatie

Stedelijk Museum Amsterdam leende vervalste Mondriaan

Stedelijk Museum Amsterdam leende vervalste Mondriaan AiA Art News-service Stedelijk Museum Amsterdam leende vervalste Mondriaan Na onderzoek door een buitenstaander werd duidelijk dat het om een vervalste kopie ging. Arjen Ribbens 8 september 2017 om 14:02

Nadere informatie

Huis van Piet Mondriaan

Huis van Piet Mondriaan Huis van Piet Mondriaan Trade 2016/2017 Gemeentemuseum Den Haag Huis van Piet Mondriaan Trade 2016/2017 Entreeprijzen FIT + groepen Î Toegangsprijs: Û10,50 p.p. Î Reguliere verkoop: Û13,50 p.p. Î Uw tourguide

Nadere informatie

Handleiding niveau C. Week 7 13 februari 2017 handleiding niveau C. pagina 1 van 5

Handleiding niveau C. Week 7 13 februari 2017 handleiding niveau C. pagina 1 van 5 Handleiding niveau C Groepen: deel de leerlingen in drie groepen in, bijvoorbeeld op basis van de resultaten van de laatst afgenomen Onderwerp: 100 jaar Mondriaan en De Stijl Strategie: samenvatten (laatste

Nadere informatie

rondedans. Een wervelwind van kleuren sleurt aarde, water, lucht mee in een beroezende

rondedans. Een wervelwind van kleuren sleurt aarde, water, lucht mee in een beroezende Een wervelwind van kleuren sleurt aarde, water, lucht mee in een beroezende rondedans. Tekst: Guy Kestens Naar aanleiding van de vernissage in Galerij Dessers-Beeck op 27 april 2014. Welkom in het paradijs,

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Het Unheimliche in de architectuur Kernprobleem heden

Het Unheimliche in de architectuur Kernprobleem heden Het Unheimliche in de architectuur 29-2-2008 Kernprobleem 1900 - heden 1 The Architectural Uncanny Essays in the Modern Unhomely London 1992 Auteur Anthony Vidler Architectuurhistorische en kritische essays

Nadere informatie

Over mijn werk WAT IS SCHEPPINGSKRACHT?

Over mijn werk WAT IS SCHEPPINGSKRACHT? Over mijn werk WAT IS SCHEPPINGSKRACHT? Ben ik nu kunstenaar? Ik zou momenteel, ja, durven zeggen omdat ik op dit moment gebruik maak van mijn scheppend vermogen. Ik ben ervan overtuigd dat ieder van ons

Nadere informatie

Zelfde Grond. EEN PUNT VAN PERSPECTIEF: Creatie als evolutie

Zelfde Grond. EEN PUNT VAN PERSPECTIEF: Creatie als evolutie Zelfde Grond EEN PUNT VAN PERSPECTIEF: Creatie als evolutie Het parcours dat Felix De Boeck aflegde vanaf het moment dat hij in 1920 een voordracht volgde over De Nieuwe Beeldende Kunst door Théo Van Doesburg

Nadere informatie

Meerjarenbeleidplan Stichting Beeldspoor Rotterdam

Meerjarenbeleidplan Stichting Beeldspoor Rotterdam Meerjarenbeleidplan 2013-2016 Stichting Beeldspoor Rotterdam Wat is beeldspoor? Het gebouw van De Rotterdamse Schouwburg vraagt, smeekt bijna om sporen van al die mooie, prachtige, belangwekkende of onthutsende

Nadere informatie

Marcel Duchamp - Fountain

Marcel Duchamp - Fountain www.brambogaerts.nl KG Periode 2 Les 05 Dada De readymade van Duchamp is één van de belangrijkste kunstconcepten van de 20e eeuw. Een alledaags object aanwijzen als kunst is een omstreden zet. Veel mensen

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Bij de voorbereiding van deze dienst kwam ik de volgende teksten tegen, die ik u graag wil voorlezen. Het zijn teksten uit het begin van onze jaartelling,

Nadere informatie

Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665)

Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665) Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665) Een klassiek landschap Dit is wat we ons voorstellen bij het woord landschapsschilderkunst. We hebben alle elementen van een landschap: een blikvanger

Nadere informatie

1 e jaar 2 e bijeenkomst. De vraag naar God

1 e jaar 2 e bijeenkomst. De vraag naar God 1 e jaar 2 e bijeenkomst De vraag naar God School voor geloofsverdieping 1 jaar 01. Samen starten 02. De vraag naar God A. GOD VAN HET VERBOND 03. De Bijbel als woord van God 04. Uittocht en verbond 05.

Nadere informatie

376. Uitleg van het Scheppingsverhaal (1) 9-11-2014

376. Uitleg van het Scheppingsverhaal (1) 9-11-2014 Uitleg van het Scheppingsverhaal (376, 377, 378, 393, 394) 376. Uitleg van het Scheppingsverhaal (1) 9-11-2014 Deze preek is mede gebaseerd op Het Geheime boek van Johannes (Codex II, Boek 1, pag. 1 en

Nadere informatie

Take Home Examen. Het stijlbegrip volgens Nelson Goodman. i Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag II

Take Home Examen. Het stijlbegrip volgens Nelson Goodman. i Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag II Take Home Examen Het stijlbegrip volgens Nelson Goodman i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag II De Amerikaanse filosoof Nelson Goodman heeft een boek geschreven, genaamd Ways of Worldmaking.

Nadere informatie

PERFORMING IN STYLE 1/8. Wolf Aartsen.

PERFORMING IN STYLE 1/8. Wolf Aartsen. PERFORMING IN STYLE Wolf Aartsen 1/8 In een serie intensieve (inter)actieve lessen maken de leerlingen kennis met schilderen, ruimtelijk werk, geluid en tekst. We werken toe naar een live performance-gesamtkunstwerk

Nadere informatie

filosofie vwo 2016-II

filosofie vwo 2016-II Opgave 2 Theoriegeladenheid van de waarneming 5 maximumscore 3 Een goed antwoord bevat een uitleg met de afbeelding van het eend-konijn van: Kuhns Aristoteles-ervaring: plotselinge perspectiefverandering

Nadere informatie

Wat is theosofie? Theosofie is kennis van het Goddelijke.

Wat is theosofie? Theosofie is kennis van het Goddelijke. www.theosofie.nl 1 Wat is theosofie? Wat is theosofie? Theosofie is kennis van het Goddelijke. Maar wat is het goddelijke? Voor de westerse mens, die doordrongen is van christelijke tradities, wat het

Nadere informatie

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN Een leerling van Hazrat Inayat Khan (Een kopie van de uitgave van) The Sufi International Headquarters Publishing Society 1 Liefde ontwikkelt zich tot harmonie en uit harmonie

Nadere informatie

Preek 1 e Advent 2017 Johannes 1: 1-14

Preek 1 e Advent 2017 Johannes 1: 1-14 Lieve Gemeente, In de afgelopen week hoorde ik een verhaal op de radio van een jonge vrouw die een ernstig ongeluk had gehad. Ze was op haar fiets aangereden door een auto en had daarbij een zware hersenschudding

Nadere informatie

Architectuurtheorie deel 2

Architectuurtheorie deel 2 Architectuurtheorie deel 2 Caroline Preud homme 2 BIRA 2012-2013 Prof. Hilde Heynen In het begin van de 20 ste eeuw treedt er een scheiding der geesten op. Sommigen zien architectuur nog steeds als de

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014

Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014 Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014 Inhoud Inleiding Aanleiding Cornelis Elffers Vergelijkbare werken Historische betekenis van de school Het pand Kunstwerken Het

Nadere informatie

De wanden zijn beschilderd met. Pure compositie. cultuur

De wanden zijn beschilderd met. Pure compositie. cultuur Links: Piet Mondriaan (1872-1944) in zijn atelier in 1926; rechts: Composition dans le losange avec jaune, noir, bleu, rouge et gris (1921). cultuur Pure compositie In Parijs verandert de Nederlander Piet

Nadere informatie

1: Definities 1 Introductie 2 Landschap 3 Architectuur 7 Samenvatting 9

1: Definities 1 Introductie 2 Landschap 3 Architectuur 7 Samenvatting 9 Inhoud 1: Definities 1 Introductie 2 Landschap 3 Architectuur 7 Samenvatting 9 2: Techniek 11 Introductie 12 Camera 12 Lenzen 13 Accessoires 27 Instellingen 38 RAW/JPEG 45 srgb/adobergb 45 Beeldschermkalibratie

Nadere informatie

Architectuurtheorie, deel 2; Tendenzen en vertogen (H01V6a) Prof. H. Heynen

Architectuurtheorie, deel 2; Tendenzen en vertogen (H01V6a) Prof. H. Heynen Architectuurtheorie, deel 2; Tendenzen en vertogen 1965-2000 (H01V6a) Prof. H. Heynen Architectuur en volk De opvattingen van Henri Maclaine Pont en Sibyl Moholy-Nagy Carmen Helsen Fase 3 Kunstwetenschappen

Nadere informatie

Programma najaar 2013

Programma najaar 2013 Programma najaar 2013 CURSUS: De Kracht van Kunst Kunst is veel meer dan schoonheid alleen. Zij zet ons vertrouwde beeld van de realiteit om in een andere werkelijkheid. Maar welke kracht heeft zij vandaag

Nadere informatie

Immanuel Kant Kritiek van het oordeelsvermogen

Immanuel Kant Kritiek van het oordeelsvermogen Ten geleide Kants derde Kritiek: hoe kan de vrijheid worden verwerkelijkt? 15 Geraadpleegde literatuur 46 Verantwoording bij de vertaling 49 Immanuel Kant aan Johann Friedrich Reichardt 51 Immanuel Kant

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

Vertaalde Werken/ Translated Works: Barbara Visser 1990 2006 Museum De Paviljoens. Verwerkin gsopdracht Modernisme Voort gezet onderwi js CKV 1

Vertaalde Werken/ Translated Works: Barbara Visser 1990 2006 Museum De Paviljoens. Verwerkin gsopdracht Modernisme Voort gezet onderwi js CKV 1 Vertaalde Werken/ Translated Works: Barbara Visser 1990 2006 Museum De Paviljoens Verwerkin gsopdracht Modernisme Voort gezet onderwi js CKV 1 Transformatie Huis II 2006 Tekst, computeranimatie Transformatiehuis

Nadere informatie

De leerling weet de kleurenleer van itten De leerling weet wat contrasten zijn. De leerling weet iets meer over de kunststroming op-art

De leerling weet de kleurenleer van itten De leerling weet wat contrasten zijn. De leerling weet iets meer over de kunststroming op-art Lesformulier Beginsituatie van de leerling: Opdracht: De leerling kan verven. De leerling past de kleurenleer toe in de kleurencirkel. Daarnaast past hij ook de contrasten toe in de hokjes. De eindopdracht

Nadere informatie

Stromingen in vogelvlucht

Stromingen in vogelvlucht Stromingen in vogelvlucht Grieken en Romeinen (Klassiek Erfgoed) 500 v. Chr. tot 400 n. Chr. Middeleeuwen (Goddelijke Orde) 500 tot 1500 Renaissance (Homo Universalis) 1500 tot 1600 Barok en Rococo (Verleiding

Nadere informatie

De essentie van schoonheid voor Margareth Adama

De essentie van schoonheid voor Margareth Adama De essentie van schoonheid voor Margareth Adama Author : Paul De Blot Date : 30 augustus 2016 Een gesprek van de schilderes Margareth Adama met Paul de Blot SJ Margareth, ik werd geboeid door het interview

Nadere informatie

Tai Chi. Algemeen. Balans tussen lichaam en geest.

Tai Chi. Algemeen. Balans tussen lichaam en geest. Tai Chi Balans tussen lichaam en geest. Algemeen Geboren op de eeuwenoude bodem van de Chinese cultuur, absorbeert Wushu (pinyin voor gevechtsport) de smaak voor Chinese klassieke filosofie. Men gebruikt

Nadere informatie

Hazrat Inayat Khan en het Universeel Soefisme

Hazrat Inayat Khan en het Universeel Soefisme Hazrat Inayat Khan en het Universeel Soefisme Hazrat Inayat Khan Geboren 5 juli 1882 te Baroda (India) Gestorven 5 februari 1927 in India Hazrat is een aanspreking voor een hooggeplaatst iemand Hazrat

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Voor het Congres van Wenen a. Rond 1750: het Ancien Regime komt ten einde => Enkele kenmerken van het Ancien

Nadere informatie

Appendix van De belevingsreis van baarmoeder tot kist

Appendix van De belevingsreis van baarmoeder tot kist Appendix van De belevingsreis van baarmoeder tot kist Waarom architecten geen kunstenaar zijn Waarom verbod op architectuurbladen en -boeken Waarom architecten geen vernieuwers zijn Waarom we belevingsloos

Nadere informatie

geometrische kunst Expositie 2 maart t/m 22 april 2017 Zondag, 5 maart vernissage om uur in aanwezigheid van de kunstenaars.

geometrische kunst Expositie 2 maart t/m 22 april 2017 Zondag, 5 maart vernissage om uur in aanwezigheid van de kunstenaars. geometrische kunst Expositie 2 maart t/m 22 april 2017 17 v i s i e s Ardje de Graaf Eef de Graaf Erik Oldenhof Henk van Putten Cees Post Henk van Trigt anneke klein kranenbarg Ger de Joode Rity Jansen

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Voor of tegen de Delftse School?

Voor of tegen de Delftse School? Voor of tegen de Delftse School? Lidy Bultje-van Dillen Niet alle inwoners van Rhenen zijn gecharmeerd van de wederopbouw van hun stad. Onlangs zei iemand tegen me: Men heeft Rhenen na de oorlog totaal

Nadere informatie

KLEUR. - Uitleg begrippen - Opdracht 1 - Opdracht 2

KLEUR. - Uitleg begrippen - Opdracht 1 - Opdracht 2 KLEUR - Uitleg begrippen - Opdracht 1 - Opdracht 2 Wat is kleur? Kleur ontstaat wanneer er licht weerkaatst of geabsorbeerd wordt door de objecten waarop dit licht schijnt. Bij weerkaatsing van dit licht,

Nadere informatie

Het kerkgebouw Huis van God

Het kerkgebouw Huis van God Het kerkgebouw Huis van God Tekenwaarde TTemidden van vele andere gebouwen die worden gebruikt voor bewoning en bedrijvigheid is een kerk de ruimte voor de ontmoeting met God. Kerken staan meestal op een

Nadere informatie

De Stijl en Gerrit Rietveld

De Stijl en Gerrit Rietveld Deze les hoort bij het boek Een stoel van niks?, geschreven door Rian Visser in de serie Terugblikken van Uitgeverij Delubas. Een stoel van niks? draait om de kunst van begin 20e eeuw. Doel: leerlingen

Nadere informatie

: AKU-fontein : Arnhem : Arnhem. : Gele Rijdersplein to 41 :

: AKU-fontein : Arnhem : Arnhem. : Gele Rijdersplein to 41 : BESLUITMOTIVERING - maakt deel uit van het besluit betreffende naam gemeente plaats straat en huisnummer nummer : Fontein inclusief bassin, kunstwerk en de bijbehorende pleininrichting : AKU-fontein :

Nadere informatie

Persmap Wereld Taiji en Qigong dag 2014

Persmap Wereld Taiji en Qigong dag 2014 Persmap Wereld Taiji en Qigong dag 2014 Inhoud persmap Persbericht 3 Over taijiquan 4 Over qigong 5 Factsheet wereld taiji en qigong dag 6 2 Zevende editie van de Wereld Taiji en Qigong dag in Antwerpen

Nadere informatie

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas Yellow Submarine is een animatiefilm uit 1968. Deze film is gebaseerd op de muziek van The Beatles. Toen deze film uit kwam was deze erg vernieuwend. De beelden in de film zijn psychedelisch. Ze zijn vol

Nadere informatie

Categorie: Kunst, wetenschap en techniek. Categorie: Kunst Intercultureel.

Categorie: Kunst, wetenschap en techniek. Categorie: Kunst Intercultureel. Er zijn overeenkomsten tussen de wereldtentoonstellingen van de 19 e eeuw en het world wide web van de 20 e eeuw. Wat maakt dat het positivisme in de loop van de 19 e eeuw steeds meer wordt gezien als

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding 11

Voorwoord 9. Inleiding 11 inhoud Voorwoord 9 Inleiding 11 deel 1 theorie en geschiedenis 15 1. Een omstreden begrip 1.1 Inleiding 17 1.2 Het probleem van de definitie 18 1.3 Kenmerken van de representatieve democratie 20 1.4 Dilemma

Nadere informatie

la loge Verhuur La Loge Kluisstraat 86 - rue de l Ermitage B-1050 Brussels +32 (0)2 644 42 48 info@la-loge.be asbl-vzw architecture museum la loge

la loge Verhuur La Loge Kluisstraat 86 - rue de l Ermitage B-1050 Brussels +32 (0)2 644 42 48 info@la-loge.be asbl-vzw architecture museum la loge Kluisstraat 86 - rue de l Ermitage B-1050 Brussels +32 (0)2 644 42 48 info@la-loge.be Verhuur La Loge asbl-vzw architecture museum la loge Het gebouw La Loge is een uniek stuk erfgoed, gelegen in het centrum

Nadere informatie

Geluk & wijsheid. Zevende avond

Geluk & wijsheid. Zevende avond Geluk & wijsheid Zevende avond Schoonheid Wat heet mooi? Het belang van het overbodige De postmoderne waarheid De filosoof en de waarheid Goochelen Wat heet mooi? Kun je precies beschrijven wat je raakt?

Nadere informatie

Vragenlijst conflicthantering

Vragenlijst conflicthantering Vragenlijst conflicthantering Doel van deze vragenlijst is een zekere mate van inzicht verkrijgen in de persoonlijke wijze van reageren op conflicten. Deze vragenlijst bevat 30 paren van uitspraken. Het

Nadere informatie

Woordenlijst Het oog in de storm. Hoofdstuk 4. aisthèsis Oudgrieks voor zintuiglijke gewaarwording. Van dit woord zijn o.a.

Woordenlijst Het oog in de storm. Hoofdstuk 4. aisthèsis Oudgrieks voor zintuiglijke gewaarwording. Van dit woord zijn o.a. Woordenlijst Het oog in de storm Hoofdstuk 4 aisthèsis Oudgrieks voor zintuiglijke gewaarwording. Van dit woord zijn o.a. de woorden esthetica en esthetisch afgeleid. amusementskunst kunst die is gericht

Nadere informatie

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL!

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! 2017 RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE + BEELDPAKKET VOORBEREIDENDE LES + VERWERKING Beste leerkracht, Voorafgaand aan het museumbezoek bij de tentoonstelling Rietvelds

Nadere informatie

Aikido. No Kokoro. Het wezen van Aikido 1. Yamaguchi Shihan

Aikido. No Kokoro. Het wezen van Aikido 1. Yamaguchi Shihan Aikido No Kokoro Het wezen van Aikido 1 Yamaguchi Shihan In de tekst Aikido no Kokoro (1976) zet Yamaguchi Shihan, één van de belangrijkste naoorlogse Aikido leraren van de Aikikai Hombu dojo in Tokyo,

Nadere informatie

SAMENVATTING (Dutch summary)

SAMENVATTING (Dutch summary) (Dutch summary) 349 Dit boek is een onderzoek naar een bijzondere vorm van zelfrepresentatie: het creëren van een (publiek) zelf doorheen kunstwerken. Het onderwerp van het onderzoek is de Britse filmmaker

Nadere informatie

Den Does een Uitkijktoren voor Tilburg Een hommage aan Theo van Doesburg - artist impressies Niko de Wit, 2016

Den Does een Uitkijktoren voor Tilburg Een hommage aan Theo van Doesburg - artist impressies Niko de Wit, 2016 Den Does een Uitkijktoren voor Tilburg Een hommage aan - artist impressies, 2016, pictoright 2016, pictoright 2016 Den Does een Uitkijktoren voor Tilburg Een hommage aan - ontwerp en referentiebeelden,

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2007 tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Wat is kunst? Kunst en kunstfilosofie. Alexander Gottlieb Baumgarten. Helpt dat? Wat is schoonheid? 1/3/11. de perfectie van zintuiglijke kennis?

Wat is kunst? Kunst en kunstfilosofie. Alexander Gottlieb Baumgarten. Helpt dat? Wat is schoonheid? 1/3/11. de perfectie van zintuiglijke kennis? Kunst en kunstfilosofie Wat is kunst? n Abt van Batteux: 1746. Les Beaux-arts réduits à un même principe. Paris: Durand. Dr. Rob van Gerwen Subfac. Wijsbegeerte Universiteit Utrecht http://www.phil.uu.nl/~rob

Nadere informatie