Take Home Examen. Het stijlbegrip volgens Nelson Goodman. i Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag II

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Take Home Examen. Het stijlbegrip volgens Nelson Goodman. i Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag II"

Transcriptie

1 Take Home Examen Het stijlbegrip volgens Nelson Goodman i Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag II

2 De Amerikaanse filosoof Nelson Goodman heeft een boek geschreven, genaamd Ways of Worldmaking. In het hoofdstuk The Status of Style legt hij uit hoe het onderscheid tussen stilistische en niet-stilistische kenmerken van een kunstwerk bepaald kunnen worden. Hij legt daarbij een verband met de vorm en inhoud van zo n kunstwerk. Om te begrijpen hoe en waarom hij dit doet, is het van belang dat hoofdstuk samen te vatten en zijn theorie toe te lichten met behulp van verscheidene voorbeelden van kunstwerken uit het negentiendeeeuwse realisme. Goodman begint het hoofdstuk met de stelling dat het onderwerp van een kunstwerk in principe hetgeen is wat er verteld wordt en dat stijl te maken heeft met hoe het verteld wordt. Vervolgens geeft hij aan dat deze stelling niet geheel juist is. Om te beginnen is er niet altijd een onderwerp aanwezig in kunst, bijvoorbeeld in de architectuur en in de meeste muziek. In zulke gevallen kan er dus geen sprake zijn van hoe iets verteld wordt, aangezien er eigenlijk niets is dat daadwerkelijk verteld wordt. Zulke kunstwerken doen andere dingen en ondanks dat literaire werken meestal wel iets vertellen, doen ook die andere dingen. Bepaalde manieren waarop ze dat doen, zijn aspecten van het begrip stijl. Wanneer iets verteld wordt, zullen sommige aspecten van de manier waarop het gezegd wordt een kwestie van stijl zijn. In literaire werken zijn de verschillen in stijl hetzelfde als de verschillen in de manier waarop de functie van die werken wordt uitgevoerd. Soms bestaat het verschil in stijl volledig uit het verschil in onderwerp. Neem het volgende voorbeeld van Goodman: De ene historicus schrijft over een militair conflict en de ander schrijft over sociale veranderingen in dezelfde periode. Het verschil tussen beide verhalen zit in hetgeen wat er gezegd wordt, namelijk het onderwerp. Het verschil in stijl is dus toe te schrijven aan het verschil in onderwerp. Dit is niet altijd het geval, het kan namelijk ook voorkomen dat twee verhalen met hetzelfde onderwerp op een compleet andere manier worden geschreven, of geschilderd. Dit is duidelijk te zien in twee schilderijen over de executie van keizer Maximilian uit 1876 van de Franse schilder Edouard Manet. In beide schilderijen beschrijft Manet hetzelfde tafereel, al doet hij dit op totaal andere wijze. Het ene schilderij bevat veel duidelijkere contouren en lichtere kleuren dan het andere. Er zijn dus verschillen te zien in de manier van schilderen en presenteren in de beide werken. De stijl van schilderen verschilt, ook al betreft het twee keer hetzelfde onderwerp, nota bene geschilderd door dezelfde man. Stijl hoeft niet onderwerpsgebonden te zijn en bevat dus bepaalde karakteristieke eigenschappen van zowel het onderwerp als de bewoording; zowel de inhoud als de vorm. De inhoud moet gezien worden als datgene wat wordt afgebeeld of verteld. De

3 vorm heeft te maken met hoe dat wordt gedaan. In een schilderij kan dat onder andere het kleurgebruik zijn. Sommige mensen zeggen dat stijl niets te maken heeft met de logische, intellectuele zijde van de kunst, maar slechts met de emotionele, expressieve kant daarvan. Dan zou hetgeen wat gezegd wordt en hoe dat gezegd wordt alleen met stijl in verband worden gebracht als het een bepaalde emotionele waarde heeft. Volgens Goodman wordt het gebied van stijl echter niet door deze grenzen afgebakend. Wel speelt de emotie die een kunstwerk uitdrukt een grote rol in de bepaling van de stijl. Zo kun je spreken van een sombere schrijfstijl, of juist een vrolijke schrijfstijl. Somberheid en vrolijkheid zijn emoties en ze kunnen prima een bepaalde stijl omschrijven. Wat er wordt uitgedrukt en hoe dit gebeurt, is dus net als wat er wordt verteld en hoe dat wordt gedaan, betrokken bij stijl. Al deze eigenschappen van stijl hoeven volgens Goodman echter niet altijd stilistisch te zijn. Zo n eigenschap kan alleen als stilistisch worden gezien, als het werk daardoor geassocieerd kan worden met bijvoorbeeld een bepaalde periode, kunstenaar of plaats. Een aspect van stijl is dat het de eigenschap heeft te worden herkend als juist die ene specifieke stijl. Over het algemeen kun je aan de hand van de stijl bepalen door wie, wanneer en/of waar een kunstwerk is gemaakt, al is dit niet altijd het geval. Zo zal bijvoorbeeld een handtekening van de kunstenaar of een etiket op het kunstwerk inzicht geven in de maker ervan, uit welke periode het komt of iets dergelijks, maar deze kenmerken zijn absoluut niet stilistisch. Hetzelfde geldt voor de chemische eigenschappen van kleurstoffen die het mogelijk maken een schilderij te identificeren. Ook hier is geen sprake van stilistische eigenschappen. Deze eigenschappen zijn niet stilistisch, omdat ze geen symbolische functie hebben. Alleen alle aspecten met een symbolische functie kunnen namelijk stilistisch genoemd worden. Goodman (1978) formuleert dan ook de volgende conclusie: Basically, the style consists of those features of the symbolic functioning of a work that are characteristic of author, period, place, or school (p. 35). Goodman stelt dat stilistische eigenschappen er niet alleen toe dienen om kunstwerken te identificeren, maar dat ze ook bijdragen aan de visie op zulke werken en zodoende aan de schoonheid ervan. Hij kent dus een esthetische betekenis toe aan het begrip stijl. Als je een kunstwerk thuisbrengt in een bepaalde tijd of bij een bepaalde kunstenaar, zal dat ervoor zorgen dat je zo n werk op een andere manier gaat bekijken. Kennis van de oorsprong van een kunstwerk bepaalt voor een deel hoe er naar dat werk wordt gekeken. Als je bijvoorbeeld kijkt naar het schilderij L Apres Diner à Ornans van de Franse schilder Gustave Courbet en je weet dat het uit de negentiende eeuw afkomstig is, zul je geneigd zijn op een aantal specifieke

4 kenmerken te letten. Je zult opmerken dat hier een scène uit het dagelijks leven op een realistische manier wordt afgebeeld, wat kenmerkend was voor die periode. De wijze van schilderen is karakteristiek voor de negentiende eeuw en het is duidelijk te onderscheiden van werken uit eerdere tijden, waarop vaak mythologische en historische gebeurtenissen afgebeeld werden. Hetzelfde kan gedaan worden bij literaire teksten uit de negentiende eeuw. Neem bijvoorbeeld Germinal van Emile Zola. Omdat je weet dat het een werk van Zola is, zul je bepaalde karakteristieke eigenschappen direct opmerken. In het geval van Zola zullen dat de sfeerbeschrijvingen en metaforen zijn, die bijdragen aan het uitdrukken van de ellende die de arbeiders ondervinden in het verhaal Dat is natuurlijk erg kenmerkend voor een naturalistische schrijver als Zola. Volgens Goodman kunnen stilistische eigenschappen dus met zowel de inhoud als de vorm van een kunstwerk te maken hebben. Het onderscheid tussen vorm en inhoud hoeft niet van invloed te zijn op het onderscheid tussen stilistische en niet-stilistische eigenschappen. De eigenschappen die als stilistisch omschreven kunnen worden, moeten een symbolische functie hebben en tegelijkertijd karakteristiek zijn voor de oorsprong van een kunstwerk. Daarnaast kent Goodman een esthetische waarde toe aan het stijlbegrip, omdat stilistische eigenschappen bijdragen aan de visie op een kunstwerk.

5 Literatuur Courbet, G. (1848/1849). L Apres Diner à Ornans. In Frascina, F., et al. (1993). Modernity and Modernism. French Painting in the Nineteenth Century (p. 70). New Haven & London: Yale University Press in association with The Open University. Goodman, N. (1978). Ways of Worldmaking. Indianapolis: Hackett Manet, E. (1876). L Exécution de l Empereur Maximilian. In Frascina, F., et al. (1993). Modernity and Modernism. French Painting in the Nineteenth Century (pp ). New Haven & London: Yale University Press in association with The Open University. Zola, E. (1993). Germinal (J. Versteeg, vert.). Amsterdam: G.A. van Oorschot. (Oorspronkelijke uitgave 1885)

Take Home Examen. Manet en Baudelaire in Parijs. i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag I

Take Home Examen. Manet en Baudelaire in Parijs. i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag I Take Home Examen Manet en Baudelaire in Parijs i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag I Om de werken van Edouard Manet te analyseren, is het handig om een goed beeld te hebben van het Parijs

Nadere informatie

Take Home Examen. De decadente en naturalistische kijk op de natuur. i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag III

Take Home Examen. De decadente en naturalistische kijk op de natuur. i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag III Take Home Examen De decadente en naturalistische kijk op de natuur i444049 Postvak 54 6 juni 2008 Blok BA CW 1 E Vraag III De roman A Rebours uit 1884 van Joris-Karl Huysmans gaat over het leven van hertog

Nadere informatie

Boekrecensie: De geschiedenis van de schoonheid Auteur: Umberto Eco Uitgeverij: Bert Bakker Jaar van uitgave: 2005

Boekrecensie: De geschiedenis van de schoonheid Auteur: Umberto Eco Uitgeverij: Bert Bakker Jaar van uitgave: 2005 1 Boekrecensie: De geschiedenis van de schoonheid Auteur: Umberto Eco Uitgeverij: Bert Bakker Jaar van uitgave: 2005 Student: Jedidja van Wijngaarden Mobiele nummer: 06-14808686 Studentenummer: 412073

Nadere informatie

ART HISTORY. de negentiende eeuw. H5 Hoofdstuk 3 Het Realisme Tweede helft 19de eeuw

ART HISTORY. de negentiende eeuw. H5 Hoofdstuk 3 Het Realisme Tweede helft 19de eeuw ART HISTORY de negentiende eeuw H5 Hoofdstuk 3 Het Realisme Tweede helft 19de eeuw Thema s uit het Realisme Hardwerkende fabrieksarbeiders. Eenvoudige plattelandsmensen. Kleine en alledaagse gebeurtenissen.

Nadere informatie

WAARNEMEN SCHETS DE LIJN PERSPECTIEF EN RUIMTELIJKHEID COMPOSITIE KLEUR MUZIEK EN ABSTRACTIE

WAARNEMEN SCHETS DE LIJN PERSPECTIEF EN RUIMTELIJKHEID COMPOSITIE KLEUR MUZIEK EN ABSTRACTIE WAARNEMEN SCHETS DE LIJN PERSPECTIEF EN RUIMTELIJKHEID COMPOSITIE KLEUR MUZIEK EN ABSTRACTIE Concept: Annelinde de Jong Tekst: Annelinde de Jong en Kevin Aerts Annelinde de Jong, 2012 1 WAARNEMEN Check,

Nadere informatie

Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw

Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw beeldende vorming Naam:... Thema 1: De Moderne, de eerste helft van de twintigste eeuw. 1900-1945 inleiding De twintigste eeuw is een tijd waarin stijlen en stromingen elkaar snel opvolgen om plaats te

Nadere informatie

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw

Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Brieflezende vrouw, Johannes Vermeer, ca. 1663 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van zeventiende eeuw laat Johannes Vermeer zien in de examentour Burgerlijke

Nadere informatie

Galerie Oscar De Vos +32 (0)9 281 11 70. B-9830 Sint-Martens-Latem Belgium www.oscardevos.be

Galerie Oscar De Vos +32 (0)9 281 11 70. B-9830 Sint-Martens-Latem Belgium www.oscardevos.be PERSINFORMATIE GALERIE OSCAR DE VOS BRAFA 2016 Galerie Oscar De Vos toont een uitzonderlijke selectie van Belgische Kunst, exclusief ter gelegenheid van BRAFA 2016. De kunstwerken zijn van bijzondere artistieke

Nadere informatie

naar aanleiding van de godin Venus geschilderd door Titiaan Deze Venus van Titiaan is jarenlang een bron geweest voor andere kunstenaars.

naar aanleiding van de godin Venus geschilderd door Titiaan Deze Venus van Titiaan is jarenlang een bron geweest voor andere kunstenaars. Erotiek in de kunst naar aanleiding van de godin Venus geschilderd door Titiaan Venus is een Romeinse godin, zij is de godin van de liefde en de vruchtbaarheid. 1 Daarnaast symboliseert zij ook de seksuele

Nadere informatie

Kunstfilosofisch Kwartet

Kunstfilosofisch Kwartet Kunstfilosofisch Kwartet dr. Rob van Gerwen Departement Wijsbegeerte Universiteit Utrecht Chassé Breda, februari-maart 2016 Inhoudsopgave Website http://www.phil.uu.nl/~rob/ 1 Vooraf 1 2 Muzikale expressiviteit

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO ANTWOORDMODEL VERSIE A + B Visuele analyse van schilderkunst in de 17DE, 19DE en 20STE eeuw 1/5 1/5 VERSIE A Vraag 1 A Gebruik van licht om de dramatiek te uiten. Het subtiele licht (vs. clair-obscur in de barok) geeft diepte aan het schilderij en accentueert het hoofdmotief. Het zorgt er dus voor

Nadere informatie

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil pagina 1 van 5 Home > Bronteksten > Plato, Over kunst Vert. Gerard Koolschijn. Plato, Constitutie (Politeia), Amsterdam: 1995. 245-249. (Socrates) Nu we [...] de verschillende elementen van de menselijke

Nadere informatie

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5

rijks museum Verwerkingsmateriaal Examentour VWO versie b Visuele analyse van schilderkunst in de 17de, 19de en 20ste eeuw 1/5 1/5 Eregalerij, Rijksmuseum Mondriaanjurk, Yves Saint Laurent, Abraham, Bianchini-Férier, 1965 Dit verwerkingsmateriaal wordt aangeboden na afloop van de examentour Burgerlijke cultuur in de zeventiende

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

Wie ben jij? Ik ben... Introductie VMBO

Wie ben jij? Ik ben... Introductie VMBO VMBO onderbouw Introductie Wie jij bent is niet in één zin te beantwoorden. Of je man of vrouw bent. Uit welk land je komt. Wanneer je geboren bent. Welke dingen (muziek, kleding, sport etc.) je leuk vindt.

Nadere informatie

Moderne dans. Modernisme in de dans. Leestekst: Citaat uit de leestekst:

Moderne dans. Modernisme in de dans. Leestekst: Citaat uit de leestekst: Moderne dans Leestekst: Citaat uit de leestekst: Modernisme in de dans Tussen 1900 en 1930 ontstond een nieuwe vorm van theaterdans: Moderne dans. Die week in alle opzichten af van het traditionele ballet;

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

WERKWEEK-WERVING. Algemene gegevens. Kennismaken met de Italiaanse cultuur en de kunst van de 13 e eeuw t/m renaissance

WERKWEEK-WERVING. Algemene gegevens. Kennismaken met de Italiaanse cultuur en de kunst van de 13 e eeuw t/m renaissance WERKWEEK-WERVING Werkweek-aanspreekpunt Contact VAN LUIJN Afk. LUIJ Mail luijnm@ovc.nl Tel 0627064553 Algemene gegevens Werk-titel Werkweek Omschrijving Lokatie Handelingsdeel Sectie-Cluster Giro Fiorentino

Nadere informatie

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Als je straks klaar bent met school ga je waarschijnlijk werken. Misschien wil je wel automonteur of metaalbewerker

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR. H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW MASSACULTUUR H5 CKV-profiel Cobra en Karel Appel Moderne Amerikanen in musea Tijdsbeeld tweede helft 20ste eeuw Vrijheid na WOII-Europa ligt in puin.. Koude oorlog: angst

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Les 1 Inhibitie Ibus de beschermer

Les 1 Inhibitie Ibus de beschermer Les 1 Inhibitie Ibus de beschermer Voorbereiding: Voorafgaand aan de les is het verhaal van Ibus aan de kinderen verteld. Maak foto's van alle kinderen met een verschillende emotie uitdrukking. Voor de

Nadere informatie

K U N S T K A L E N D E R 2 0 1 5

K U N S T K A L E N D E R 2 0 1 5 KUNST KALENDER 2 0 1 5 Exposities 2015 Januari Goitic - Glaswerk januari t/m maart Vitrines Frank van Tol - Fotografie januari t/m maart Oranje gang Maart Alian Brouwer - Schilderijen maart t/m mei Begane

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3.

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Reader/begrippenlijst periode 3 toetsweek : Hoe moet je leren??? 1. In de tekst worden belangrijke begrippen aangegeven met een*. Deze begrippen moet je

Nadere informatie

7 gratis tips : ABSToRACT ntdek SCHILDER je eigen stijl EN

7 gratis tips : ABSToRACT ntdek SCHILDER je eigen stijl EN 7 gratis tips : ABSTRACT ontdek je SCHILDEREN eigen stijl 7 tips om je eigen stijl te ontdekken Ook voor kunstenaars met tablet of zonder tablet Je eigen schilderstijl heeft onder andere met je karakter

Nadere informatie

Rob van Gerwen Waarneming en Becketts symbolen In: De Filosoof 66, Utrecht 2015, pp. 25-26

Rob van Gerwen Waarneming en Becketts symbolen In: De Filosoof 66, Utrecht 2015, pp. 25-26 Rob van Gerwen Waarneming en Becketts symbolen In: De Filosoof 66, Utrecht 2015, pp. 25-26 Faculteit Geesteswetenschappen Departement F & R, Wijsbegeerte Universiteit Utrecht rob.vangerwen@uu.nl www.phil.uu.nl/~rob

Nadere informatie

WIE IS HET? Wie is het? KIJKEN SAMENWERKEN NADENKEN WETEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po.

WIE IS HET? Wie is het? KIJKEN SAMENWERKEN NADENKEN WETEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po. WIE IS HET? Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs Wie is het? Een opdracht voor groep 4 of 5 gericht op goed leren kijken Leerlingen werken in duo s samen en proberen door goed te kijken en gerichte

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

De hier getoonde tekeningen zijn allemaal afkomstig uit schetsboeken van Rustin. Ze zijn gemaakt in de periode 2001 2008.

De hier getoonde tekeningen zijn allemaal afkomstig uit schetsboeken van Rustin. Ze zijn gemaakt in de periode 2001 2008. Voor Rustin is schilderen de hoofdzaak van zijn kunstenaarspraktijk, maar tekenen heeft hij daarnaast ook altijd gedaan. Hij deed dat op de momenten dat hij niet kon schilderen, zoals s avonds als het

Nadere informatie

PTA Kunst VWO Belgisch Park cohort

PTA Kunst VWO Belgisch Park cohort Examenprogramma Kunst Het eindexamen Kunst bestaat uit: een schoolexamen Kunst Beeldende Vormgeving en een centraal schriftelijk examen Kunst Algemeen. Domeinen Kunst Beeldende Vormgeving Domein A: Vaktheorie

Nadere informatie

Kröller - Müller museum. van Oscar Zuethoff uit klas B2G

Kröller - Müller museum. van Oscar Zuethoff uit klas B2G Kröller - Müller museum van Oscar Zuethoff uit klas B2G Inhoudsopgave 1. Het Impressionisme... 3. 2. Het Pointillisme uit Frankrijk... 4. 3. Het Kubisme uit Frankrijk... 5. 4. Het Expressionisme in Duitsland...

Nadere informatie

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Landschapsschildering Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 Colofon Chinese landschapsschildering Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen - Landschapsschildering - Leerkracht

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. Sigmund Freud (1856-1939) De ideeën van de psychoanalyticus Sigmund Freud hadden veel invloed op de kunstenaars

Nadere informatie

Eindexamen kunst havo 2010 - I

Eindexamen kunst havo 2010 - I Blok 1: Realisme in fotografie en schilderkunst in de negentiende eeuw Blok 2: De Amerikaanse componist George Gershwin (1898-1937) Blok 3: Absurdisme in theater en film Blok 4: De videoclip en zijn voorlopers

Nadere informatie

Eindexamen tehatex havo 2005-II

Eindexamen tehatex havo 2005-II Kathedralenbouwers Vragen bij afbeelding 1 en 2. Op afbeelding 1 zie je een Vlaamse miniatuur uit 1447. Het boek waarin deze miniatuur zich bevindt, beschrijft het leven van een vorst die verschillende

Nadere informatie

OBJECT, SUBJECT & FORMALITEITEN. Dr. S.J. van Gompel VVA ledenvergadering, Amsterdam, 9 november 2012

OBJECT, SUBJECT & FORMALITEITEN. Dr. S.J. van Gompel VVA ledenvergadering, Amsterdam, 9 november 2012 OBJECT, SUBJECT & FORMALITEITEN Dr. S.J. van Gompel VVA ledenvergadering, Amsterdam, 9 november 2012 Auteur & werk : twee kernbegrippen. HERA project: Of Authorship & Originality. IViR (Universiteit van

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

CONTACT Sinopia Masterclass Bezoek: Damrak 243, kamer 36 post: Damrak 373 1012 ZJ Amsterdam 06-20589963 advies@sinopia.nl / www.sinopia.

CONTACT Sinopia Masterclass Bezoek: Damrak 243, kamer 36 post: Damrak 373 1012 ZJ Amsterdam 06-20589963 advies@sinopia.nl / www.sinopia. MASTERCLASSES: KUNST EN DE MARKT: BASIS Het kijken naar en kopen van kunst is leuk en biedt een interessante verdieping in het dagelijkse leven. Maar voor het kopen van kunst is behalve de eigen goede

Nadere informatie

Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht

Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht DE HISTORISCHE SENSATIE, TOEN EN NU Gerard Drosterij Praktische opdracht, Geschiedenis HAVO 2006-2007, Luzac College Dordrecht Het eindcijfer voor geschiedenis is opgebouwd uit vier cijfers: 1. het schoolexamen

Nadere informatie

Autonomie & Abstractie

Autonomie & Abstractie Kunstgeschiedenis Autonomie & Abstractie in de 20ste eeuw In de twintigste eeuw wordt het streven naar autonomie in de kunst steeds belangrijker: een kunstwerk moet helemaal op zichzelf staan, los van

Nadere informatie

Inleiding op het Evangelie Jezus openbaart zijn heerlijkheid

Inleiding op het Evangelie Jezus openbaart zijn heerlijkheid Het Evangelie naar Johannes Inleiding op het Evangelie Jezus openbaart zijn heerlijkheid Age Romkes Stichting Artios, kopiëren niet toegestaan Bijbelteksten zijn met toestemming overgenomen uit de Herziene

Nadere informatie

Kunstbeschouwen met Jacob

Kunstbeschouwen met Jacob Kunstbeschouwen met Jacob Opdrachten bij de tentoonstelling Bovenbouw havo/vwo Stedelijk Museum Alkmaar Late Middeleeuwen vs. Vroege Renaissance Kenmerken late Middeleeuwen: Kenmerken vroege Renaissance:

Nadere informatie

Late Middeleeuwen vs. Vroege Renaissance

Late Middeleeuwen vs. Vroege Renaissance Kunstbeschouwen met Jacob Opdrachten bij de tentoonstelling Bovenbouw havo/vwo Stedelijk Museum Alkmaar Late Middeleeuwen vs. Vroege Renaissance Kenmerken late Middeleeuwen: Hoog-gotiek Spitsbogen, Verticaal

Nadere informatie

De brieven van Van Gogh

De brieven van Van Gogh De brieven van Van Gogh Tijdens een rondwandeling door het dorp, vertelt ieder gids wel iets over de vele brieven die Vincent schreef in zijn leven. Hoe belangrijk waren de brieven voor Vincent, aan wie

Nadere informatie

2 Eeuw van het Verstand

2 Eeuw van het Verstand 2 Eeuw van het Verstand Caravaggio, 1600 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de barok in Zuid-Europa en de Gouden Eeuw in Nederland. Zowel in de 16e als de 17e eeuw leefden een aantal van de

Nadere informatie

Causale Kunst: Fotografie

Causale Kunst: Fotografie Causale Kunst: Fotografie Bram Poels, 3868788 Van vele (moderne) kunstwerken kunnen we ons afvragen of het wel kunst is. Als onderdeel van deze grote vraag over de kunst als geheel, kunnen we ons verder

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

BIJLAGE JURYHANDLEIDING DE INKTAAP

BIJLAGE JURYHANDLEIDING DE INKTAAP INLEIDING Na het lezen van de vier boeken kun je een juryrapport schrijven samen met andere juryleden van jouw school. Om hier een handje bij te helpen hebben we een aantal vragen op een rijtje gezet.

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Paper Architectuurtheorie deel II Kunst: een doel of een middel?

Paper Architectuurtheorie deel II Kunst: een doel of een middel? Paper Architectuurtheorie deel II Kunst: een doel of een middel? Pieter-Jan Vandenwijngaert 2BIRA 2015-2016 Prof. Hilde Heynen Een vergelijking van de utopische opvattingen van Piet Mondriaan en Kazimir

Nadere informatie

Rembrandt en de Bijbel

Rembrandt en de Bijbel Rembrandt en de Bijbel POSE CHRISTENDOM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST De profetie van Simeon aan Maria olieverf op paneel (55 44 cm) 1628 Kunsthalle, Hamburg - Duitsland 1 Wat gaan jullie doen? Als

Nadere informatie

Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden

Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden In samenwerking met de Kunstkring Woerden Van 28 maart tot 28 juni 2015 vindt in het Stadsmuseum in Woerden een expositie plaats van de Kunstkring.

Nadere informatie

Ivo Manus maakt high art

Ivo Manus maakt high art Ivo Manus maakt high art Door Robbert Bloemendaal Kunsthistoricus Als kunsthistoricus en kunstverzamelaar heb ik er tientallen jaren van beeltenis- kijken op zitten. De verbeelding door mensen vanaf de

Nadere informatie

Inspiratie Art, Media & Me Saskia Freeke & Sonja van Vuure

Inspiratie Art, Media & Me Saskia Freeke & Sonja van Vuure Inspiratie Art, Media & Me Saskia Freeke & Sonja van Vuure 15-10-2015 Alice Steneker, 1D De game Okami is enorm geïnspireerd op de Japanse mythologie, en Sumi-e schilderkunst. Deze zie je het meest overduidelijke

Nadere informatie

Het Duitse oorlogsverleden:

Het Duitse oorlogsverleden: Het Duitse oorlogsverleden: feiten, motieven, oorzaken en identiteiten Docent: Jelle de Bont H. Oosterhuis 444049 Postvak 54 Onderwijsgroep 16 5 maart 2008 Practicum CW 1D, opdracht 2 Aantal woorden 1704

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

2 Vroege renaissance 2.1

2 Vroege renaissance 2.1 2 Vroege renaissance Giotto di Bondone, rond 1315 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de 14e eeuwse kunstenaar Giotto di Bondone, die in Italië een nieuwe kunststijl introduceerde. Voor het

Nadere informatie

JACQUELINE SCHÄFER. Jacqueline Schäfer woont en werkt in Amsterdam. Daar deed zij ook in 1989 eindexamen aan de Gerrit Rietveld Academie.

JACQUELINE SCHÄFER. Jacqueline Schäfer woont en werkt in Amsterdam. Daar deed zij ook in 1989 eindexamen aan de Gerrit Rietveld Academie. JACQUELINE SCHÄFER Jacqueline Schäfer woont en werkt in Amsterdam. Daar deed zij ook in 1989 eindexamen aan de Gerrit Rietveld Academie. Tot dat moment was het schilderen toch vooral iets wat zij voor

Nadere informatie

Ploeg in Hoogkerk. een project met kunst

Ploeg in Hoogkerk. een project met kunst Ploeg in Hoogkerk een project met kunst ( de Ploeg in Hoogkerk Het dorp Hoogkerk en 'de Ploeg' hebben iets met elkaar. De relatie is reeds in de jaren 50 begonnen en duurt tot op heden. Kort na de oorlog

Nadere informatie

TU/e Architectuur en (Beeldende) Kunst

TU/e Architectuur en (Beeldende) Kunst TU/e Architectuur & (Beeldende) Kunst Naam programma: Architectuur en (Beeldende) Kunst Code: 7x272 Docent: Jacob Voorthuis Email: j.c.t.voorthuis@bwk.tue.nl Website: www.voorthuis.net Studiepunten: 2

Nadere informatie

Beter één hand in de kunst, dan

Beter één hand in de kunst, dan Beter één hand in de kunst, dan Je handen gebruik je elke dag. Of het nu is om te iets schrijven, wat te eten te pakken, te communiceren met je vrienden, af te wassen, te tennissen of hand in hand te wandelen

Nadere informatie

#GOUDENEEUW Chatten met Hollanders uit de 17e eeuw

#GOUDENEEUW Chatten met Hollanders uit de 17e eeuw ONDERZOEKSBLAD KUNST ALGEMEEN De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden maakt in de 17e eeuw een gigantische bloeiperiode door. Holland heeft als rijkste gewest de meeste invloed in de Republiek. Meer

Nadere informatie

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek 1 Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek Wie Debbies schilderijen en tekeningen van de afgelopen jaren bekijkt, zal zich misschien verwonderen over de ogenschijnlijke stijlbreuk die

Nadere informatie

Hoe maak ik een Volledig verslag

Hoe maak ik een Volledig verslag Hoe maak ik een Volledig verslag (print dit hele document even af en lees alles goed door en vul in waar nodig) Een volledig verslag is een door jou geschreven werkstuk over een gebouw dat je tijdens de

Nadere informatie

Exposities 2013. Gerda de Voogd - fotografie december 2012 t/m februari begane grond en 1 e verdieping

Exposities 2013. Gerda de Voogd - fotografie december 2012 t/m februari begane grond en 1 e verdieping K U N S T K A L E N D E R 2 0 1 3 Exposities 2013 J a n u a r i Gerda de Voogd - fotografie december 2012 t/m februari begane grond en 1 e verdieping Annemarie Mayers - beelden januari t/m maart vitrines

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10 voorstelling 2d Hoofdstuk 10 Ben ik dat? 1 Een pasfoto is zo gemaakt. Maar lijkt hij wel? De meeste mensen zijn nooit zo tevreden over hun pasfoto. Dat ligt niet aan de foto maar aan jezelf: je ziet jezelf

Nadere informatie

B) Film Charles Baudelaire en de schilders van het moderne leven \/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\

B) Film Charles Baudelaire en de schilders van het moderne leven \/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\ /\/\/\/\/\/\/\/\/\ Museumopdrachten bij de tentoonstelling Le peintre de la vie moderne/ De schilder van het moderne leven /\/\/\/\/ in Museum De Paviljoens (5 november 2005-19 maart 2006) /\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/

Nadere informatie

EMOTIE IN KUNST EMOTIE IN KUNST KIJKEN, VOELEN KIJKEN VOELEN SAMENWERKEN WETEN NADENKEN

EMOTIE IN KUNST EMOTIE IN KUNST KIJKEN, VOELEN KIJKEN VOELEN SAMENWERKEN WETEN NADENKEN Een opdracht voor groep 7 of 8 gericht op het begrijpen van emoties in kunst. Leerlingen leggen een link tussen emoties en kunst, door emotionele beelden uit een animatiefilm te vergelijken met emoties

Nadere informatie

Vrijzinnig Leerhuis Elspeet

Vrijzinnig Leerhuis Elspeet SEIZOEN 2016-2017 Vrijzinnig Leerhuis Elspeet Vrijzinnig Leerhuis Elspeet Het Vrijzinnig Leerhuis Elspeet is een open doperse groep voor studie en ontmoeting: een kring van mensen die intellectuele nieuwsgierigheid

Nadere informatie

ontdek de plek Opdracht 1

ontdek de plek Opdracht 1 Naam: Klas: Datum: Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over hoe dit typische polderlandschap een inspiratiebron is voor de kunsten. Je doet inspiratie op om je eigen

Nadere informatie

Hoe maak ik een Volledig verslag

Hoe maak ik een Volledig verslag Hoe maak ik een Volledig verslag (print dit hele document even af en lees alles goed door en vul in waar nodig) Een volledig verslag is een door jou geschreven werkstuk over een gebouw dat je tijdens de

Nadere informatie

KIJKWIJZER: MSK + SMAK (beeldende kunst)

KIJKWIJZER: MSK + SMAK (beeldende kunst) KIJKWIJZER: MSK + SMAK (beeldende kunst) Kunstwerk MSK: Titel: Maker: De Vallei van Samber Theo van Rysselberghe Jaartal: 1890 Materiaal/ techniek: Stippeltechniek Kunststroming: Kunstwerk SMAK: Titel:

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Door emoties gedreven perfectionisme

Door emoties gedreven perfectionisme kunst Door emoties gedreven perfectionisme Liz Strick Liz Strick heeft een bewogen en rusteloos leven achter de rug. Mede door de internationale carrière van haar man, heeft ze over de hele wereld gezworven.

Nadere informatie

Onyx Trio in Museum Gouda

Onyx Trio in Museum Gouda Onyx Trio in Museum Gouda Op de laatste dag van de tentoonstelling Uitgelezen, zondag 17 mei 2015, speelt het Onyx trio om 15.30 uur in de Gasthuiskapel van Museum Gouda. Zij spelen deze middag beroemde

Nadere informatie

1. REALISME? CENTRAAL MUSEUM KIJKWIJZER IV DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs

1. REALISME? CENTRAAL MUSEUM KIJKWIJZER IV DE WERELD VAN UTRECHT. Werkblad voortgezet onderwijs Voor de docent: grote groep? Deel de groep op en laat een deel beginnen bij opdracht 1 en een deel bij opdracht 3. Opdracht 8 is de sluitopdracht, die zou iedereen als laatste moeten maken. Weten waar

Nadere informatie

Verslag Parijs - Louvre

Verslag Parijs - Louvre Verslag Parijs - Louvre Ckv 2015 16 juni 2015 VWO 5 Amber Kuilman en Julia van Sluijs!1 Inhoudsopgave - Algemene gegevens 3 - Verantwoording keuze 4 - Inhoud, vorm en functie 5 - Eigen mening 7 - Recensie

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 72 punten

Nadere informatie

GALERIE HONINGEN. start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd

GALERIE HONINGEN. start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd GALERIE HONINGEN S I N D S 1 9 9 7 start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd + nieuwe collectie aanwinsten 6 t/m

Nadere informatie

Wat je moet doen: Zoek een afbeelding van een landschap op de websites van musea.

Wat je moet doen: Zoek een afbeelding van een landschap op de websites van musea. Opdrachtenkaart 1 Een verhaal schrijven bij een schilderij Papier en schrijfgerief. Je zoekt op de website van landschappen een schilderij. Hierna schrijf je een verhaal bij je keuze. Plaats je verhaal

Nadere informatie

PTA Kunst HAVO Belgisch Park cohort

PTA Kunst HAVO Belgisch Park cohort Examenprogramma Kunst Het eindexamen Kunst bestaat uit: een schoolexamen Kunst Beeldende Vormgeving en een centraal schriftelijk examen Kunst Algemeen. Domeinen Kunst Beeldende Vormgeving PTA Kunst HAVO

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 9.00 11.00 uur BEELDENDE VAKKEN CSE GL EN TL Bij dit examen hoort een afbeeldingenboekje. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

EINSTEINBRAIN-QUIZ PART VI - RONDE 11

EINSTEINBRAIN-QUIZ PART VI - RONDE 11 EINSTEINBRAIN-QUIZ PART VI - RONDE 11 1. GESCHIEDENIS Ik zoek de naam van een adellijke familie, die oorspronkelijk afkomstig was uit Spanje en die zeer veel invloed had gedurende de Renaissance. Vandaag

Nadere informatie

Paper: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks en Jean-François Lyotard

Paper: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks en Jean-François Lyotard Paper: De verschillende opvattingen over postmodernisme van Charles Jencks en Jean-François Lyotard Camille Janssen 2 BIRA 2015/2016 Architectuurtheorie, deel 2 Hilde Heynen Moderne architectuur is dood.

Nadere informatie

KUNSTGESCHIEDENIS VAN DE 20 STE EEUW Cursusjaar september 2011 mei 2012 PROGRAMMA: Bijlage: programma omschrijving

KUNSTGESCHIEDENIS VAN DE 20 STE EEUW Cursusjaar september 2011 mei 2012 PROGRAMMA: Bijlage: programma omschrijving KUNSTGESCHIEDENIS VAN DE 20 STE EEUW Cursusjaar september 2011 mei 2012 PROGRAMMA: FUTURISME SURREALISME COBRA o.a. NIEUWE REALISME MARK VAN SLOOTEN PIETER SCHMITS TINE SIJM WILMA CARIS Bijlage: programma

Nadere informatie

Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire

Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire [Om deze lesbrief in te kunnen vullen heb je de nieuwste versie van Adobe Reader nodig] Naam: Klas: Naam docent: Tijdens dit filmproject ga je de geschiedenis

Nadere informatie

Techniekfilosofie in de Dual Nature traditie. Peter kroes

Techniekfilosofie in de Dual Nature traditie. Peter kroes Techniekfilosofie in de Dual Nature traditie Peter kroes Traditionele techniekfilosofie Techniek als geheel en de invloed van techniek op de samenleving Normatief standpunt Focus op morele kwesties Joseph

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Écht goede foto s zijn foto s die je raken. Die iets bij je oproepen: een gevoel of herinnering. Foto s die eigen zijn en kenmerkend voor jou als

Écht goede foto s zijn foto s die je raken. Die iets bij je oproepen: een gevoel of herinnering. Foto s die eigen zijn en kenmerkend voor jou als Écht goede foto s zijn foto s die je raken. Die iets bij je oproepen: een gevoel of herinnering. Foto s die eigen zijn en kenmerkend voor jou als fotograaf. Hoe maak je zulke foto s? Stap 1 is leren kijken.

Nadere informatie

geschiedenis (nieuwe stijl)

geschiedenis (nieuwe stijl) Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis (nieuwe stijl) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT 1 INTRODUCTIE H:1 Een merk is in de eerste plaats een product. Een product is fysiek, een service, winkel, persoon, organisatie, plaats of een idee. Een

Nadere informatie

Over de Kunstenares. Oscar Laurens Schrover. Foto: Adri Boogaard-Both

Over de Kunstenares. Oscar Laurens Schrover. Foto: Adri Boogaard-Both Over de Kunstenares In 1951 werd Anneke Kaai geboren in de Gooise vestingstad Naarden die niet zo ver van de kunstmetropool Amsterdam verwijderd ligt. In deze gemeente bevinden zich, in de Naardense Grote

Nadere informatie

Wie ben jij? Ik ben... Introductie. HAVO/VWO bovenbouw

Wie ben jij? Ik ben... Introductie. HAVO/VWO bovenbouw HAVO/VWO bovenbouw Introductie Wie jij bent is niet in één zin te beantwoorden. Of je man of vrouw bent. Uit welk land je komt. Wanneer je geboren bent. Welke dingen (muziek, kleding, sport etc.) je leuk

Nadere informatie

WELKOM! Het fenomeen Hals. PROGRAMMA p. 2-11. ALGEMENE INFORMATIE p. 12

WELKOM! Het fenomeen Hals. PROGRAMMA p. 2-11. ALGEMENE INFORMATIE p. 12 2015/2016 WELKOM! Nieuw in dit aanbod voor het schooljaar 2015-2016 zijn de Walk & Talks in De Hallen, waar moderne en actuele kunst te zien is. Het is het hele schooljaar mogelijk om in De Hallen een

Nadere informatie

Beeldende aspect Voorkennis

Beeldende aspect Voorkennis Onderwerp 1 / 2 Opdracht De leerlingen werken samen aan een totempaal voor de school of klas Deze les wordt u aangeboden door www.pro-kunst.nl Een lessendatabase voor en door kunstdocenten uit het Speciaal-

Nadere informatie

Koningsstraat 20. Brussel

Koningsstraat 20. Brussel Koningsstraat 20 Brussel De Koningsstraat nr. 20 is gelegen in de nabijheid van het Koninklijk Paleis en het Parlement in Brussel. Hier zijn de Directie en enkele afdelingen van de bank gevestigd en op

Nadere informatie