Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen"

Transcriptie

1 Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. Als leerkracht technologische opvoeding bent u uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel te begeleiden op hun ontdekkingstocht door dat huis. Maar omdat uw tijd beperkt is, loopt dat niet altijd van een leien dakje. Daarom ontvangt u nu van toekomstopwielen.be de tweede lesbrief voor leerkrachten, het ideale hulpmiddel om techniek en auto s op een leuke manier in uw lessen aan bod te brengen. Achtergrond Dankzij dit theoretische hoofdstukje kan u zich de inhoud van het onderwerp eigen maken en kan u inschatten over welke kennis de leerlingen moeten beschikken om de opdrachten aan te kunnen. Eindtermen Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden. Opdrachten De eigenlijke opdrachten zijn doorspekt met tips en didactische wenken om de opdracht nog beter in te kleden en te kaderen. De opdrachten variëren in moeilijkheid voor het 1ste en het 2de jaar, maar altijd gaat het om: het opstellen van een schema of overzicht het opsporen van een fout of storing het uitvoeren van een proef of opstelling. De lesbriefonderwerpen: Nummer 1: technisch communiceren (reeds verschenen) Nummer 2: beslissen met poorten en sturingen (nu beschikbaar) Nummer 3: elektrische kringloop (februari 2008) Nummer 4: overbrengingen (mei 2008) Evaluatie Dit laatste hoofdstuk bevat de resultaten of oplossingen van de opdrachten en suggesties voor een nabespreking. Lesbladen De invulbladen voor de leerlingen worden u apart aangeboden. U kan ze makkelijk zelf in de gewenste oplage afdrukken. Vier lesbrieven, vier verschillende onderwerpen die perfect inspelen op de eindtermen van het leerplan. Maar de indeling van de lesbrieven verandert niet. Elke editie heeft vijf vaste hoofdstukken: Log met uw persoonlijke paswoord in op de leerkrachtenpagina van de Garagastensite. Op leerkrachten kan u zowel de lesbrief als de lesbladen in pdfformaat downloaden. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 1

2 1 Achtergrond beslissen met poorten en sturingen 1 ste jaar Beslissen met poorten De automatische deur van een supermarkt, een spot die aanspringt zodra iemand in de buurt komt, de verwarming die afslaat zogauw een bepaalde temperatuur bereikt is... allemaal courante voorbeelden van schakelingen met poorten en sturingen. In alledrie de gevallen wordt informatie elektrisch verwerkt, met een openschuivende deur, een brandend licht of een afkoelende verwarming als resultaat. Invoer verwerking uitvoer, dat is het vaste stramien bij beslissen met poorten en sturingen. Het beslissingspaneel: invoer, verwerking, uitvoer Met een beslissingspaneeltje kunnen de leerlingen zelf eenvoudige schakelingen bouwen. Ook dat paneeltje werkt volgens het principe invoer, verwerking en uitvoer. Door de invoerorganen via elektriciteitskabeltjes met de uitvoerorganen te verbinden, bouwen de leerlingen een eenvoudige schakeling. Als ze de drukknop en de lamp verbinden, gaat de lamp branden zogauw de knop is ingedrukt (gesloten stroomkring). Door de invoerorganen met een poort te verbinden en die poort dan weer met een uitvoerorgaan te verbinden, ontstaan ingewikkelder schakelingen waarbij de lamp, de zoemer of het relais pas werken als aan verschillende voorwaarden is voldaan. De EN-poort laat enkel stroom door als z n twee ingangen een signaal ontvangen. Als de poortingangen met de lichtsensor en de schuifschakelaar verbonden zijn en de poortuitgang met de zoemer, dan beslist de poort dat de zoemer pas stroom krijgt als de sensor EN de schakelaar stroom doorlaten. De OF-poort laat stroom door zogauw ze minstens één keer stroom krijgt. Een toepassing hiervan is de centrale verwarming. Die slaat af als de thermostaat vaststelt dat een bepaalde temperatuur bereikt is OF als ze handmatig wordt uitgezet. De NIET-poort draait het ontvangen signaal om. Ontvangt ze stroom dan geeft ze geen stroom door en omgekeerd. Sluit je de drukknop en de zoemer op de NIETpoort aan, dan weerklinkt er gezoem zolang je de knop NIET indrukt. Het linkerdeel van het paneel bevat de invoerorganen: een schuifschakelaar, een lichtsensor, een temperatuursensor en een drukknop. Als het paneel op een batterij of adapter is aangesloten, kan de stroomkring met die invoerorganen geopend of gesloten worden. De sensoren reageren op licht of warmte, de schakelaar en de drukknop worden handmatig bediend. Centraal op het paneel staan drie beslissingsorganen, drie poorten die aangeduid worden met EN, OF en NIET. De EN- en de OF-poort hebben twee stekkerbussen als ingang, de NIET-poort één. Elke poort heeft één stekkerbus als uitgang. Rechts staan een zoemer, een relais en een lamp, dat zijn de uitvoerorganen. De relaisschakelaar opent of sluit een tweede stroomkring en is dus een manier om een elektrisch apparaat, zoals een ventilator, aan te sturen. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 2

3 1 Achtergrond beslissen met poorten en sturingen Combinaties van poorten 2 De jaar Beslissingen kunnen ook genomen worden door twee of meer poorten die in een vaste volgorde geschakeld zijn. Op het paneel zijn zes combinaties mogelijk door twee poorten te verbinden. EN gevolgd door NIET: beslissing EN-poort wordt omgedraaid OF gevolgd door NIET: beslissing OF-poort wordt omgedraaid NIET voor EN of OF: een van de ingangen van de EN- of OF-poort wordt omgedraaid EN voor OF: OF-poort geeft stroom door als ze een signaal krijgt van de EN-poort of van een invoerorgaan OF voor EN: EN-poort geeft stroom door als ze een signaal krijgt van de OF-poort en van een invoerorgaan De leerlingen van het tweede jaar zetten een stap verder in hun studie van de middelen waarmee gegevens elektronisch verwerkt worden tot informatie. Zij maken kennis met een nieuw beslissingsinstrument: het tellerpaneel. Ook dit paneel bestaat, net als het beslissingpaneel, uit drie delen. Blokschema Om de technische communicatie over schakelingen te vergemakkelijken, geven we de verbindingen verkort weer in een blokschema. De invoerorganen, de poorten en de uitvoerorganen worden aangeduid met een vaste letter (die zijn terug te vinden op de didactische fiche bij deze lesbrief). Verbindingen worden aangeduid met. Het tellerpaneel: invoer, verwerking, uitvoer Links op het paneel staan drie invoerorganen, die alledrie voor impulsen (stroomstoten) zorgen. De impulsgenerator geeft afwisselend stroom en geen stroom. De frequentie van deze impulsen kan verhoogd of verlaagd worden met de draaiknop. De resettoets is een drukknop die een impuls geeft als je ze indrukt, net als de teltoets. De centrale telmodule bevat drie onderdelen. De binaire teller heeft vier telleruitgangen, aangeduid met 8, 4, 2 en 1. De resetingang maakt het mogelijk om de functie van de resettoets door een ander invoerorgaan (bv van het beslissingspaneel) te laten overnemen. De telleringang laat dan weer toe dat een invoerorgaan de taak van de teltoets overneemt. De uitvoer bestaat uit een digitale display die cijfers en enkele letters kan weergeven. Bij het aansluiten van het paneel staat die display op nul. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 3

4 1 Achtergrond beslissen met poorten en sturingen Werking van het tellerpaneel Bij elke impuls die aan de binaire teller wordt doorgegeven, verhoogt het cijfer op de display met 1. Nu kan je op verschillende manier voor impulsen zorgen. Op de teltoets drukken, is de meest voor de hand liggende manier. Een druk op de toets sluit de stroomkring en geeft een impuls aan de teller. De impulsgenerator doet hetzelfde, maar hij opent en sluit de stroomkring geheel automatisch en met een bepaalde regelmaat. Als je die regelmaat zo afstelt dat er om de seconde een stroomstoot vertrekt, heb je een secondeteller gebouwd. Je moet de generator dan wel aansluiten op de telleringang. Op die ingang kan je overigens ook andere invoerorganen aansluiten, bijvoorbeeld de lichtsensor van het beslissingspaneel. Bij elke verandering van donker naar licht, verhoogt de tellerinhoud dan met 1. Die inhoud wordt met oplichtende ledjes weergegeven op de binaire teller. Als de inhoud 11 is, branden de leds van de telleringangen 8, 2 en 1. Tellerinhoud 6 wordt weergegeven met een oplichtende led bij de ingangen 4 en 2. Om de binaire teller en de display weer op nul te krijgen, volstaat een druk op de resettoets. Als je een invoerorgaan aansluit op de resetingang springen teller en display op nul zogauw dat invoerorgaan een impuls geeft. Een van die mogelijkheden is een poortuitgang verbinden met de telleringang. Dat is een prima manier om handmatig te kunnen starten en stoppen met tellen. Als je de drukknop en de impulsgenerator via de OF-poort met de telleringang verbindt, dan stopt de teller zolang je de knop ingedrukt houdt. Ten slotte kan ook automatisch resetten van praktisch nut zijn in een technische toepassing. Automatisch resetten op de cijfers 1, 2, 4 en 8 kan heel eenvoudig door de betrokken telleruitgang met de resetingang te verbinden. Voor andere getallen is een combinatie met poorten vereist. Blokschema Om de technische communicatie over schakelingen op het tellerpaneel te vergemakkelijken, geven we de verbindingen verkort weer in een blokschema. De invoerorganen en telleruitgangen worden aangeduid met een vaste letter (die zijn terug te vinden op de didactische fiche bij deze lesbrief). Verbindingen worden aangeduid met. Creatief met het tellerpaneel Dankzij de vier uitgangen van de binaire teller kan je ervoor zorgen dat een vooraf bepaalde tellerstand gesignaleerd wordt via de uitvoerorganen van het beslissingspaneel. Als je uitgang 8 aansluit op de lamp, dan gaat de lamp branden zogauw het display op 8 springt. Complexere getallen signaleren kan ook. Maar daar heb je de poorten van het beslissingspaneel voor nodig. Verbind uitgang 4 en uitgang 1 met de ingangen van de EN-poort en verbind de uitgang van die poort met de zoemer, en je hoort een zoemend geluid zodra de display een 5 vertoont. En natuurlijk kunnen niet alleen telleruitgangen op poorten aangesloten worden. Ook met de impulsgenerator en de sensoren en schakelaars van het beslissingspaneel kan dat. Als je de impulsgenerator en de drukknop via de OF-poort met de lamp verbindt, krijg je een knipperlicht als de knop niet is ingedrukt en een continu brandend licht als de knop wel is ingedrukt. De mogelijkheden zijn hier legio. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 4

5 2 EINDTERMEN A-stroom 1 Kennismaken met techniek en erover reflecteren De leerlingen illustreren het belang van technische tekeningen en andere technische gegevensoverdragers. maken kennis met de activiteiten van technische beroepsbeoefenaars, zowel mannen als vrouwen. 2 Planmatig werken en attitudes aannemen De leerlingen evalueren eigen werk in elke fase van het technologisch proces. raadplegen een handleiding, plan of schema. leren systematisch te werk gaan bij het uitvoeren van een technische opdracht. leren het belang erkennen van de technische beroepen en van technische vaardigheden in de huidige samenleving, zowel voor mannen als voor vrouwen. 3 Enkele technische begrippen verwerven De leerlingen duiden de onderdelen aan van een technisch systeem met behulp van een eenvoudig schema (stuklijst en/of symbolen). herkennen in concrete situaties de meest gebruikte technische tekensymbolen en genormaliseerde afspraken. beschrijven het werkingsprincipe van een toestel met eenvoudige automatische regeling. herkennen de basisbegrippen invoer, verwerking en uitvoer bij gegevensverwerkende systemen. illustreren met een voorbeeld de werking en de functie van verwerkings- of beslissingseenheden (logische poorten) en demonstreren dat op een didactische eenheid. (tweede jaar) demonstreren het principe van een telfunctie op een didactische eenheid. 4 Enkele technische basisvaardigheden beheersen De leerlingen gebruiken voor een eenvoudig praktisch werkstuk het gepaste gereedschap. brengen een eenvoudige tekening over op materiaal. schetsen een eenvoudig technisch voorwerp. maken eenvoudige elektrische verbindingen aan de hand van een schema. passen probleemoplossende technieken toe. verduidelijken een eigen idee met een schets. B-stroom De leerlingen kunnen symbolen lezen die rechtstreeks in verband staan met het gekozen verkenningsgebied. kunnen eenvoudige tekeningen lezen. kunnen bij de opgelegde oefeningen juist, veilig en volgens gepaste regels omgaan met gereedschappen, toestellen of apparaten. Zij kennen ook de juiste benaming, enkele mogelijkheden en beperkingen ervan. kunnen onder begeleiding een opdracht voltooien en de kwaliteit controleren en evalueren. kunnen fouten of gebreken die ze gemaakt hebben herkennen, opzoeken en zo mogelijk herstellen. monteren (demonteren) of construeren of voegen de verschillende delen samen, herkennen de samenhang, benoemen de delen en voeren het geheel precies uit. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 5

6 3 opdrachten 1 ste jaar 1.2 Zoek de fout: waarom werkt deze schakeling niet? Aanpak Auto s zitten boordevol schakelingen, van heel eenvoudige tot behoorlijk complexe. De opdrachten hieronder zijn daarom heel realistische toepassingen van het schakelpaneel in de autosector. Om het helemaal echt te maken, werken we met blokschema s waarin nogal wat geijkte technische symbolen terugkomen. Om ervoor te zorgen dat er geen misverstanden ontstaan over die symbolen, werden ze allemaal samengebracht op een handige fiche die apart beschikbaar is. Die fiche houden de leerlingen altijd bij de hand zodat ze voortdurend kunnen nagaan of ze de juiste symbolen gebruiken. Mocht u in uw lessen een andere conventie volgen voor het aanduiden van invoerorganen, uitvoerorganen en poorten, dan kan u uw leerlingen die symbolen op hun fiche laten aanpassen. In de tweede opdracht gaan de leerlingen op zoek naar de fout. Een paneelschema is gegeven, maar als de leerlingen de schakeling uitvoeren, hapert er wat. Waarom? Dit is de setting: De temperatuur kan hoog oplopen in een autogarage. Daarom moeten de leerlingen ervoor zorgen dat de airco aanslaat zogauw het te warm wordt en zolang er licht in de werkplaats brandt. Tegelijk zorgen ze ervoor dat de airco altijd handmatig kan worden afgezet. Laat de leerlingen de fouten aanduiden op het schema. Daarna tekenen ze de juiste schakeling op het blokschema en het paneel. 1.1 Hoe brandt de lamp? De eerste opdracht is een eenvoudige toepassing van het principe invoer bewerking uitvoer: Als je de koffer van een auto opent, gaat automatisch een lichtje branden. Als je de koffer weer sluit, dooft ook het lichtje. Hoe ziet het blokschema eruit voor deze schakeling? En het paneelschema? Opmerking: Om te voorkomen dat leerlingen al te creatieve oplossingen in hun schema s uitwerken, is het goed om vooraf in klasverband na te gaan welke invoer- en uitvoerorganen nodig zijn om de opdracht tot een goed einde te brengen. Als iedereen het erover eens is dat een drukknop en een lamp absoluut vereist zijn, kan het individuele denkwerk over de concrete toepassing beginnen. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 6

7 3 opdrachten 1.3 Bouw zelf een schakeling 2 de jaar In de derde opdracht moeten de leerlingen zelf aan de slag om een schakeling te bouwen. Meteen kunnen ze testen of hun denkwerk klopt. Dit is de opdracht: Het gebeurt wel s dat een chauffeur s ochtends z n wagen parkeert en helemaal vergeet om z n koplampen uit te zetten. Als die lampen de hele dag blijven branden, komt de chauffeur s avonds voor een heel onaangename verrassing te staan: de koplampen hebben alle energie uit de accu verbruikt. Gevolg: de accu kan niet genoeg stroom meer leveren om de auto te starten. Om dat probleem te voorkomen, geven moderne auto s een geluidssignaal als de portieren van de auto geopend worden terwijl de koplampen nog branden. Laat uw leerlingen het blokschema van deze schakeling tekenen. Daarna kan u kiezen. Hebben alle leerlingen een schakelpaneel bij de hand, dan bouwen ze de schakeling van hun blokschema na. Geen schakelpanelen voorradig? Dan laat u uw leerlingen het blokschema vertalen naar het paneelschema. Aanpak Auto s zitten boordevol schakelingen, van heel eenvoudige tot behoorlijk complexe. De opdrachten hieronder zijn daarom heel realistische toepassingen van het schakelpaneel in de autosector. Om het helemaal echt te maken, werken we met blokschema s waarin nogal wat geijkte technische symbolen terugkomen. Om ervoor te zorgen dat er geen misverstanden ontstaan over die symbolen, werden ze allemaal samengebracht op een handige fiche die apart beschikbaar is. Die fiche houden de leerlingen altijd bij de hand zodat ze voortdurend kunnen nagaan of ze de juiste symbolen gebruiken. Mocht u in uw lessen een andere conventie volgen voor het aanduiden van invoerorganen, uitvoerorganen en poorten, dan kan u uw leerlingen die symbolen op hun fiche laten aanpassen. 2.1 Knipperlicht in actie. Opmerking: Ook hier is het goed om vooraf in klasverband na te gaan welke invoer- en uitvoerorganen nodig zijn om de opdracht tot een goed einde te brengen. Als iedereen het eens is over de componenten van de schakeling, kunnen de leerlingen ieder voor zich over de concrete toepassing beginnen nadenken. De eerste opdracht is een mooie toepassing van de impulsgenerator. Die wordt gecombineerd met een van de invoerorganen die de leerlingen nog kennen van het vorige schooljaar. Dit is de opdracht: Als de motor van een auto te heet wordt, is de kans groot dat hij schade oploopt. Zorg er daarom voor dat er in het dashboard een lichtje gaat knipperen als de temperatuur in de motor te hoog wordt. Hoe ziet het blokschema eruit voor deze schakeling? En het paneelschema? Opmerking: Om te voorkomen dat leerlingen al te creatieve oplossingen in hun schema s uitwerken, is het goed om vooraf in klasverband na te gaan welke invoer- en uitvoerorganen nodig zijn om de opdracht tot een goed einde te brengen. Als iedereen het erover eens is dat de impulsgenerator met de temperatuursensor gecombineerd moet worden, kan het individuele denkwerk over de concrete toepassing beginnen. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 7

8 3 opdrachten 2.2 Zoek de fout: waarom werkt deze schakeling niet? 2.3 Auto s tellen In de tweede opdracht gaan de leerlingen op zoek naar een fout in het gegeven paneelschema. Dit is de opdracht: Als de koplampen van een stilstaande auto de hele dag blijven branden, verbruiken ze alle energie uit de accu. Met als gevolg dat die accu onvoldoende stroom kan leveren om de auto te starten. Om dat probleem te voorkomen, geven moderne auto s een geluidssignaal als de portieren van de auto geopend worden terwijl de koplampen nog branden. Dat signaal hoeft niet meteen te klinken, maar pas als het portier vier seconden lang geopend is. Op die manier krijgt de chauffeur nog de kans om z n verstrooidheid zelf recht te zetten. Bij de derde opdracht moeten de leerlingen bewijzen dat ze zelf een complexe schakeling kunnen bouwen. De oefening leent zich prima voor groepswerk. Verdeel de klas daarom in groepen van drie en zorg ervoor dat elk groepje kan beschikken over een zaklamp, een tennisbal, schakelpanelen en verbindingskabeltjes. Dit is de opdracht: In een fabriekshal schuiven afgewerkte auto s op een transportband voorbij een teller. Zorg ervoor dat er bij elke vijfde auto die voorbijschuift een geluidssignaal weerklinkt. De teller moet dan weer op nul springen. In het schema zitten enkele foute verbindingen, waardoor de schakeling niet naar behoren werkt. Laat uw leerlingen die fouten op het schema aanduiden. Daarna tekenen ze de juiste schakeling op het blokschema en op het paneel. Laat elk groepje beraadslagen over de mogelijke oplossing en laat hen hun voorstel uittekenen in het blokschema (en desgewenst ook in het paneelschema). Daarna kunnen ze de schakeling echt bouwen en nagaan of hun denkwerk klopt. Tip: vertel uw leerlingen dat er mensen zijn wier beroep het is om dit soort problemen op te lossen. De diagnosetechnicus is een kei in elektronica en gewapend met elektrische schema s en een computer gaat hij of zij op zoek naar de oorzaak van een storing in een auto. Tip: Op zoek naar een eenvoudige opstap naar de oefeningen voor het tweede jaar? Laat uw leerlingen dan eerst de opdrachten van het eerste jaar aanpakken. LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 8

9 4 Evaluatie en oplossingen Evaluatie De opdrachtenreeksen hebben de leerlingen inzichten verschaft in elektronische informatieverwerking. Vraag hen ter evaluatie om met eigen woorden uit te leggen welke vaste stappen elektronische informatieverwerking altijd volgt (invoer, verwerking, uitvoer). Kunnen ze dat ook met voorbeelden uit hun eigen leefwereld staven (computer, gsm, cd-speler)? Oplossingen 1.1 Hoe brandt de lamp? 1.2 Zoek de fout: waarom werkt deze schakeling niet? 1.3 Bouw zelf een schakeling LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 9

10 4 evaluatie en oplossingen 2.1 Knipperlicht in actie 2.2 Zoek de fout: waarom werkt deze schakeling niet? LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 10

11 4 evaluatie en oplossingen 2.3 Auto s tellen toekomstopwielen.be heeft een hart voor jongeren met technische talenten en zet heel wat acties op touw om hen wegwijs te maken in het technisch onderwijs en de autosector. Maar u als leerkracht laten we evenmin in de kou staan. Ontdek ons educatief pakket voor de tentoonstelling Techniek op Wielen in Autoworld in Brussel. Meer info vindt u op En natuurlijk is er vanaf dit schooljaar de GaragastenEncyclopedie. Vier keer per jaar verschijnt er een leuk naslagwerkje over een specifiek auto-onderwerp. Laat uw leerlingen zich gratis op deze encyclopedie abonneren via LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN P. 11

12 S L T D schuifknop lichtsensor temperatuursensor drukknop Z R La zoemer relais lamp I Te Res impulsgenerator telknop resetknop Te1 telleruitgang 1 Te2 telleruitgang 2 Te4 telleruitgang 4 Te8 telleruitgang 8 GARAGASTEN DIDACTISCHE FICHE

Logische schakelingen of beslissen met poorten

Logische schakelingen of beslissen met poorten Lesbrief 3 Logische schakelingen of beslissen met poorten Theorie even denken Intro Een lamp die gaat branden zodra het donker wordt. Of ruitenwissers die vanzelf beginnen te werken wanneer het regent.

Nadere informatie

Gebruikershandleiding 2015 1

Gebruikershandleiding 2015 1 Gebruikershandleiding 2015 1 1. Bouw S-tablet 1.1 De 3 delen van de informatieverwerking: Invoer: 2 vaste invoerorganen: drukknop en schuifschakelaar 2 aansluitmogelijkheden: extra invoerorganen Impulsgenerator:

Nadere informatie

actuele visie op sturingen

actuele visie op sturingen actuele visie op sturingen TOP-dag 19 november 2014 Patrick Vantorre - Johan De Winter of Leerplanonderdeel: Sturingen - Informatietechnologie STURINGEN ALS LEERPLANONDERDEEL: VVKSO Sturingen uitvoeren

Nadere informatie

Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen

Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen EEN INITIATIEF VAN Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. Als leerkracht technologische opvoeding bent u uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel te begeleiden op

Nadere informatie

Antwoorden Systeembord 25012010. Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo

Antwoorden Systeembord 25012010. Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo 1 Inhoud: Antwoorden Systeembord 25012010 2. De invoer- en uitvoercomponenten...3 2.1 De drukschakelaar....3 2.2 Geluidsensor...3 2.3 Variabele spanning....3

Nadere informatie

INLEIDING. Schuifschakelaar of slide switch In stand 1 het elektrisch signaal is

INLEIDING. Schuifschakelaar of slide switch In stand 1 het elektrisch signaal is INLEIDING 1. Weet je het nog? Vorig schooljaar startten we reeds met informatietechnologie, dit is de technologie die te pas komt bij onze informatieverwerking. We maakten toen al kennis met het beslissingspaneel

Nadere informatie

inkijkexemplaar Beveiligen met 0 en 1 Beveiligen met 0 en 1

inkijkexemplaar Beveiligen met 0 en 1 Beveiligen met 0 en 1 1. Probleem 2 2. Welke keuze biedt jou de beste oplossing? 2 3. Maken 4 3.1. Programmeerbaar alarm 4 3.2. Het snoer 7 3.3. Kennismaking met het beslissingspaneel 8 3.3.1. De invoer 8 3.3.2. De uitvoer

Nadere informatie

Woord vooraf. toekomstopwielen.be. Opdrachten. Evaluatie

Woord vooraf. toekomstopwielen.be. Opdrachten. Evaluatie Technische communicatie Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. U, als leerkracht technologische opvoeding, bent uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel door dat

Nadere informatie

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C)

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C) Deze opgaven en uitwerkingen vind je op https://www.itslearning.com en op www.agtijmensen.nl Wat je moet weten en kunnen gebruiken: Zie het boekje Systeembord.. Eigenschappen van de invoer-elementen (sensor,

Nadere informatie

Woord vooraf. toekomstopwielen.be. Opdrachten. Evaluatie

Woord vooraf. toekomstopwielen.be. Opdrachten. Evaluatie Elektriciteit Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. U, als leerkracht technologische opvoeding, bent uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel door dat huis te leiden.

Nadere informatie

Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen LATEN KOMEN.

Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen LATEN KOMEN. EEN INITIATIEF VAN Technisch communiceren Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. U, als leerkracht technologische opvoeding, bent uitstekend geplaatst om jongeren met een technische

Nadere informatie

Het grondtal van het decimaal stelsel is 10. Voorbeeld: het getal 8365. Poorten De tellereenheid Mevr. Loncke 1

Het grondtal van het decimaal stelsel is 10. Voorbeeld: het getal 8365. Poorten De tellereenheid Mevr. Loncke 1 1. Inleiding In vorig hoofdstuk hebben we het gehad over invoerelementen, verwerking en uitvoerelementen. Je hebt geleerd dat al deze elementen maar 2 toestanden kennen en kunnen verwerken, namelijk de

Nadere informatie

INLEIDING. Ik heb een bijpassende bundel gemaakt in functie van het nieuwe leerplan techniek.

INLEIDING. Ik heb een bijpassende bundel gemaakt in functie van het nieuwe leerplan techniek. INLEIDING Wat is IT S ALIVE? It s alive is ontwikkeld door de rvo-society, gelegen in het bedrijf Imec. It s alive is een box met elektronische componenten. De leerlingen leren schakelingen bouwen maar

Nadere informatie

Basisoefeningen en uitwerkingen Systeembord. Opgaven en antwoorden op It s learning en agtijmensen.nl

Basisoefeningen en uitwerkingen Systeembord. Opgaven en antwoorden op It s learning en agtijmensen.nl Opgaven en antwoorden op It s learning en agtijmensen.nl Opgave 1. Een spanning van V noemen we ook hoog of 1. Een spanning van 0 V noemen we laag of 0. In de schakeling van figuur 1 wordt op de punten

Nadere informatie

Kennismakingsproject IT s alive

Kennismakingsproject IT s alive 1 DE EENVOUDIGE STROOMKRING IT s alive stelt de elektronica eenvoudig voor in kleine componenten. Jullie gaan dit in de volgende lessen ontdekken. Als we aan de elektronica van vandaag denken, moeten we

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

Fysische Informatica met FLEC

Fysische Informatica met FLEC Fysische Informatica met FLEC Inleiding De werking van de schakelingen die je gemaakt hebt bij het onderwerp fysische informatica kunnen op 2 manieren gecontroleerd worden. De eerste manier is met behulp

Nadere informatie

+ - + - Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo versie 2011. & led SYSTEEMBORD. led. led. comparator. comparator. led. geluidsensor.

+ - + - Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo versie 2011. & led SYSTEEMBORD. led. led. comparator. comparator. led. geluidsensor. Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo versie 2011 sensor + - 2 3 1 4 0 5 V comparator + - 2 3 1 4 0 5 V comparator led led sensor & & led led geluidsensor EN-poort EN-poort drukschakelaar set

Nadere informatie

1.1 Hoe branden de lampen?

1.1 Hoe branden de lampen? 1.1 Hoe branden de lampen? In deze eerste opdracht ga je aan de slag met parallel- en serieschakelingen. De auto op de tekening heeft vier lampen met elk twee contactpunten, een accu en een contactsleutel

Nadere informatie

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO Duurzame energie Aan de slag met de energiemeter van LEGO LEGO, het LEGO logo, MINDSTORMS en het MINDSTORMS logo zijn handelsmerken van de LEGO Group. 2010 The LEGO Group. 1 Inhoudsopgave 1. Overzicht

Nadere informatie

Over Betuwe College. Lego Mindstorm project

Over Betuwe College. Lego Mindstorm project Inhoudsopgave 1 Het aansluiten van onderdelen.... 3 2 De lego software.... 4 2.1 Het programeerscherm.... 5 2.2 Programma naar NXT... 6 3 Introductie tot programmeren.... 7 3.1 De druksensor.... 7 3.2

Nadere informatie

Woord vooraf. Opdrachten. Evaluatie. Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden.

Woord vooraf. Opdrachten. Evaluatie. Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden. Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. Als leerkracht technologische opvoeding bent u uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel te begeleiden op hun ontdekkingstocht

Nadere informatie

b) Teken op de bijlage welke lampjes van het klokje branden om 19:45:52. Schrijf eronder hoe je dit bepaald/berekend hebt. (3p)

b) Teken op de bijlage welke lampjes van het klokje branden om 19:45:52. Schrijf eronder hoe je dit bepaald/berekend hebt. (3p) NATUURKUNDE KLAS 4 PW HOOFDSTUK PW HOOFDSTUK 3-23/03/2011 Totaal: 3 opgaven, 29 punten. Gebruik eigen BINAS toegestaan. Opgave 1: binair klokje Er bestaan klokjes die de tijd binair weergeven. Zie figuur

Nadere informatie

Het alarm. We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een. Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm in werking te zetten?

Het alarm. We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een. Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm in werking te zetten? 2 Het alarm We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een alarmsysteem. PROBLEEM Het alarmsysteem moet werken als: - - OPLOSSING ZOEKEN Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm

Nadere informatie

14 Oefeningen. 14.1 Basisinstructies

14 Oefeningen. 14.1 Basisinstructies nleiding in de PLC 14 Oefeningen 14.1 Basisinstructies 1. Aan ingang 124.0 sluiten we een NO drukknop (S1) aan, op 124.1 een NC (S2). Maak nu een programma zodanig dat 124.0 hoog is als we drukknop S1

Nadere informatie

DE ELEKTRONISCHE DOBBELSTEEN DOCENTENHANDLEIDING

DE ELEKTRONISCHE DOBBELSTEEN DOCENTENHANDLEIDING DE ELEKTRONISCHE DOBBELSTEEN DOCENTENHANDLEIDING versiie 2.1, maart 2011 Dit is een uitgave van: Philips Human Resources Benelux / Jet-Net Gebouw VB-12 Postbus 80003 5600 JZ Eindhoven Uitgave: versie 2,

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

toekomstopwielen.be 1.1 Branden en zoemen

toekomstopwielen.be 1.1 Branden en zoemen 1.1 Branden en zoemen We beginnen met een prachtige toepassing van de parallel- of serieschakeling. In het stroomschema dat je hieronder ziet, zitten een autobatterij, enkele lampen, een zoemer en schakelaars.

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad Timing: 1 á 2 lestijden De les in het kort: De leerlingen

Nadere informatie

Leergebied: West Nederland. Besturing. In oude tijden droegen de mensen geen horloges. Toch konden ze de tijd meten!

Leergebied: West Nederland. Besturing. In oude tijden droegen de mensen geen horloges. Toch konden ze de tijd meten! Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: West Nederland Besturing Ontwerpen Geschiedenis Toepassen Reflectie In oude tijden droegen de mensen geen horloges. Toch konden ze de tijd meten! A. Waarom

Nadere informatie

Draadloze zoneregelaar HCE80. Handleiding bij het inleren

Draadloze zoneregelaar HCE80. Handleiding bij het inleren Inleer handleiding Draadloze zoneregelaar HCE80 Handleiding bij het inleren Wat doen we eerst? 1. Het aansluiten van de motoren MT4-230-NC op de HCE80!!!! 2. Op 1 zone kunnen maximaal 3 motoren MT4-230-NC

Nadere informatie

Dit projectje is ipad vriendelijk, wat wil dit nu zeggen?

Dit projectje is ipad vriendelijk, wat wil dit nu zeggen? Dit projectje is ipad vriendelijk, wat wil dit nu zeggen? 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Probeer maar eens Nu verschijnen

Nadere informatie

b Geluid waarnemen, meten en omzetten in elektrische spanning.

b Geluid waarnemen, meten en omzetten in elektrische spanning. Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 1 1.1 Automaten Opgave 1 Opgave 2 Opgave 3 In een robot is de elektrische bedrading te vergelijken met de zenuwen. Het zenuwstelsel kun je dan vergelijken met de printplaten.

Nadere informatie

TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr

TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr Timing: 2 lestijd(en) De les in het kort: De leerlingen experimenteren met elektrische

Nadere informatie

1. Sluit de LED aan zoals afgebeeld 2. Sluit de USB-kabel aan op de Arduino 3. Klik op de knop uploaden 4. De LED begint te knipperen

1. Sluit de LED aan zoals afgebeeld 2. Sluit de USB-kabel aan op de Arduino 3. Klik op de knop uploaden 4. De LED begint te knipperen Workshop Arduino Inleiding In deze workshop werk je in tweetallen met een Arduino microcontroller. Dit is een kleine computer die je kunt programmeren om te doen wat jij wilt. Om dit te doen gebruik je

Nadere informatie

Signaalverwerking bovenbouw 17092010 havo p24-25 vwo p124-125 Naam:

Signaalverwerking bovenbouw 17092010 havo p24-25 vwo p124-125 Naam: havo p24-25 vwo p124-125 Naam: 1 Inhoud: Signaalverwerking bovenbouw 17092010 1. Inleiding... 3 1. Meetsysteem:... 3 2. Stuursysteem:... 3 3. Regelsysteem:... 3 Het systeembord... 3 2. Invoer- verwerkings-

Nadere informatie

Stroomkringen. opdracht 2

Stroomkringen. opdracht 2 Stroomkringen opdracht 8 Wat ga je doen? Je gaat een aantal stroomkringen maken. HIermee kun je bijvoorbeeld een lamp laten branden of een bel laten rinkelen. Lees eerst goed de opdracht en bekijk de illustratie

Nadere informatie

b Geluid waarnemen, meten en omzetten in elektrische spanning.

b Geluid waarnemen, meten en omzetten in elektrische spanning. Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 1 1.1 Automaten Opgave 1 Opgave 2 Opgave 3 In een robot is de elektrische bedrading te vergelijken met de zenuwen. Het zenuwstelsel kun je dan vergelijken met de printplaten.

Nadere informatie

Hoe het werkt: 2. Sluit de ontvanger op de stroom aan door middel van de adapter die gemarkeerd is met "HorseAlarm receiver only".

Hoe het werkt: 2. Sluit de ontvanger op de stroom aan door middel van de adapter die gemarkeerd is met HorseAlarm receiver only. Hoe het werkt: 1. Sluit de versterker aan op de stroom door middel van de adapter die gemarkeerd is met "Radiolink only". Zodra de versterker op de stroom is aangesloten, gaat een groen lichtje branden.

Nadere informatie

Technische automatisering

Technische automatisering Inhoud Technische automatisering... 2 Sensoren... 3 Practicum: temperatuursensor... 4 Analoge en discrete signalen... 5 Logische schakelingen... 6 Invoerelementen... 6 Verwerkers... 7 Uitvoerelementen...

Nadere informatie

MILTON KLOKTHERMOSTAAT

MILTON KLOKTHERMOSTAAT MILTON KLOKTHERMOSTAAT Gebruiksaanwijzing Installatie: Waarschuwing: schakel de Milton en de elektronische apparaten (CV-Ketel) die erop worden aangesloten uit voor installatie. 1. Installatieplaats: Plaats

Nadere informatie

FP400-serie. Klassieke microprocessorgestuurde brandmeld- en detectiepanelen. Gebruikershandleiding

FP400-serie. Klassieke microprocessorgestuurde brandmeld- en detectiepanelen. Gebruikershandleiding FP400-serie Klassieke microprocessorgestuurde brandmeld- en detectiepanelen Gebruikershandleiding Versie 2.3 / Juni 2004 Aritech is een merknaam van GE Interlogix. http://www.geindustrial.com/ge-interlogix/emea

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 7: : Thema 7 1 Introductieles De leerling kan vertellen welke apparaten/ in huis op elektriciteit werken en kd.7 wat de relatie

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:..

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. et technologisch proces. 2,7 B T S 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

6-TSO-IW-c Domotica 1

6-TSO-IW-c Domotica 1 6-TSO-IW-c Domotica 1 Domotica In het dagelijkse leven moderniseert alles, inclusief de woningen. De elektriciteit en elektronica in een huis zijn er enorm op vooruit gegaan. Waar men vroeger nog schakelaars

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e BSO TWEEDE GRAAD vak TV ELEKTRICITEIT 1 u/week IT-e 2000/057 (vervangt 98036) 1 2 e graad SO Vak: ELEKTRICITEIT TV 1 ste jaar: 1u/w 2 de jaar: 1u/w BEGINSITUATIE VOOR HET VAK Voor het vak elektriciteit

Nadere informatie

Tablet of smartphone

Tablet of smartphone Inhoud Inhoud...2 ipad...3 1. Probleemstelling 2. Ontwerpen - Ontwerpprobleem...9 - Criteria en normen...10 - Ontwerpoplossingen ifv criteria...11 - Ontwerpoplossingen kiezen en verantwoorden...13 - Ontwerpoplossingen

Nadere informatie

WICO CAMPUS TIO OVERPELT

WICO CAMPUS TIO OVERPELT WICO CAMPUS TIO OVERPELT Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode FASE 1: We hebben een probleem. We willen s avonds voor een

Nadere informatie

06-RIS-02: Een inleiding in LogoSoft. VTI Brugge Realisaties Industriële Sturingen

06-RIS-02: Een inleiding in LogoSoft. VTI Brugge Realisaties Industriële Sturingen 06-RIS-02: Een inleiding in LogoSoft VTI Brugge Realisaties Industriële Sturingen Toepassing Logo! Overzicht ppt over LogoSoft 1. De Hardware 2. Gebruik van LogoSoft. 3. De programmeerfuncties 1. De Basisfuncties

Nadere informatie

ikitlux LUXOM COMFORT KIT

ikitlux LUXOM COMFORT KIT ikitlux LUXOM COMFORT KIT Op een creatieve manier kies je samen met de installateur voor een duurzaam wooncomfort. Zorgeloos gebruiksgemak dat is afgestemd op de behoeften en het levensritme van je familie.

Nadere informatie

PARTYQ GEBRUIKERSHANDLEIDING 1.0 VOOR FIRMWARE 1.0

PARTYQ GEBRUIKERSHANDLEIDING 1.0 VOOR FIRMWARE 1.0 PARTYQ GEBRUIKERSHANDLEIDING 1.0 VOOR FIRMWARE 1.0 Nederlandse vertaling door: noskos (BBQ-NL.com) voor probbqshop.nl 1. Kenmerken van de PartyQ! 3 2. Installatie en Bediening! 3 3. Temperatuurvoeler!

Nadere informatie

Basis Elektriciteit 1B Leerkrachtenbundel

Basis Elektriciteit 1B Leerkrachtenbundel Basis Elektriciteit 1B Leerkrachtenbundel Opbouw cursus - De cursus is opgebouwd in verschillende delen. Het eerste deel bestaat uit de werkblaadjes met de theorie met bijhorende onderzoeksopdrachten.

Nadere informatie

Logische functies. Negatie

Logische functies. Negatie Pa ELO/ICT Logische functies inaire elementen slechts twee mogelijkheden voorbeeld : het regent slechts twee toestanden : waar of niet waar Voorstellen met LETTERSYMOOL = het regent overeenkomst :» als

Nadere informatie

CCE-200, 201, 202, 203, 204 & 206 NL Elektronisch bedieningspaneel Installatie-, Montage- en Gebruikshandleiding Voor de Installateur

CCE-200, 201, 202, 203, 204 & 206 NL Elektronisch bedieningspaneel Installatie-, Montage- en Gebruikshandleiding Voor de Installateur CCE-200, 201, 202, 203, 204 & 206 NL Elektronisch bedieningspaneel Installatie-, Montage- en Gebruikshandleiding Voor de Installateur Inhoudsopgave Overzicht van elektronische ketelpanelen en bedieningen...

Nadere informatie

2. Klokprogramma instellen 10 Vakantiebeveiliging van het weekprogramma...10 Zomertijd/wintertijd...11

2. Klokprogramma instellen 10 Vakantiebeveiliging van het weekprogramma...10 Zomertijd/wintertijd...11 v.120110 2 Inleiding 3 Overzicht E-thermostaat...4 Bediening...4 Vier Standen...5 Klokfunctie...5 Opladen van de batterij... 6 1. Instellingen programmeren 6 Uitleg verschillende instellingen...6 Instellingen

Nadere informatie

inkijkexemplaar Beveiligen met 0 en 1 Beveiligen met 0 en 1 Geachte collega, Beste leerling,

inkijkexemplaar Beveiligen met 0 en 1 Beveiligen met 0 en 1 Geachte collega, Beste leerling, Geachte collega, Beste leerling, Veel leerlingen ervaren het vak Techniek als saai, te moeilijk en te theoretisch, terwijl Techniek het tofste vak zou moeten zijn. Kinderen tussen 11 en 14 jaar vertonen

Nadere informatie

Aanvullende handleiding Comfort-luchtgordijn met CHIPS-regeling Model CA

Aanvullende handleiding Comfort-luchtgordijn met CHIPS-regeling Model CA Aanvullende handleiding Comfort-luchtgordijn met CHIPS-regeling Model CA Versie handleiding: 1.0 P a INLEIDING COMFORT-LUCHTGORDIJN MET CHIPS-REGELING 1.. Inleiding 1.1 Over deze aanvullende handleiding

Nadere informatie

Stevin havo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 8 Signaalverwerking Pagina 1 van 12

Stevin havo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 8 Signaalverwerking Pagina 1 van 12 Stevin havo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 8 Signaalverwerking Pagina 1 van 12 Opgaven 8.1 - Shakelen met poorten 1 a Als je S 1 indrukt, wordt de uitgang van de invertor laag en geeft de EN-poort een laag

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing NL Unox Line Miss Elena & Rosella ELENA ROSELLA

Gebruiksaanwijzing NL Unox Line Miss Elena & Rosella ELENA ROSELLA Gebruiksaanwijzing NL Unox Line Miss Elena & Rosella ELENA ROSELLA AAN EN UITSCHAKELEN Het bedieningspaneel van de oven kan in twee standen werken, de handmatige stand, en de geprogrammeerde stand. In

Nadere informatie

Electro Laptop Spelend wijzer worden in je eigen tempo!

Electro Laptop Spelend wijzer worden in je eigen tempo! Handleiding 00633 2 Electro Laptop Spelend wijzer worden in je eigen tempo! De Electro Laptop is eenvoudig te bedienen en biedt verschillende speelmogelijkheden. Je speelt alleen of met z n tweeën! Iedere

Nadere informatie

Motor Scooter Alarm Systeem. Installatie handleiding

Motor Scooter Alarm Systeem. Installatie handleiding Motor Scooter Alarm Systeem Installatie handleiding Aansluiten van draden en stekkers Stap 1 Basisunit.Basis unit aansluiten (speaker, sirene, antenne) en tijdelijk een plaats zoeken voor bevestiging (pas

Nadere informatie

Sigma CP K and Sigma CP T series

Sigma CP K and Sigma CP T series Sigma CP K and Sigma CP T series Brandmeldcentrale Gebruikers Handleiding DOCUMENT REFERENCE K6800-08 (Man-1082) MODEL NUMBERS K11020M2, K11040M2, K11080M2 T11020M2, T11040M2, T11080M2 191108V1.0FN Brand

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur)

Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

00024v1_klm. 24 Siemens Logo. afb. Logo_01* Stuurrelais. Programmeerinstructies. afb. Logo_02* De elektromonteur aan het werk 1

00024v1_klm. 24 Siemens Logo. afb. Logo_01* Stuurrelais. Programmeerinstructies. afb. Logo_02* De elektromonteur aan het werk 1 24 Siemens Logo afb. Logo_01* Stuurrelais Programmeerinstructies afb. Logo_02* De elektromonteur aan het werk 1 24.1 Directe bediening. Lay-out en functie(s) van de bedieningsknoppen. Het stuurrelais ziet

Nadere informatie

Logo quiz Project Inleiding op de Logo!

Logo quiz Project Inleiding op de Logo! Logo quiz Project Inleiding op de Logo! Project ontwikkelt door: Tim van Schuylenburg Ben van Kruisbergen Inhoudsopgave Projectbeschrijving en Planning 2 Blz. De benodigdheden en aansluitschema 4-8 Complete

Nadere informatie

Het display van mijn elektronische radiatorthermostaat bevindt zich achter een muur of in een hoek. Wat kan ik hieraan doen?

Het display van mijn elektronische radiatorthermostaat bevindt zich achter een muur of in een hoek. Wat kan ik hieraan doen? Wat is een kamersensor en wanneer moet ik er een gebruiken? Een kamersensor is hetzelfde als een kamerthermostaat. De kamersensor stuurt alle living connects in de ruimte, via de Danfoss Link CC, aan.

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

InteGra Gebruikershandleiding 1

InteGra Gebruikershandleiding 1 InteGra Gebruikershandleiding 1 Algemeen Met dank voor de keuze van dit product aangeboden door SATEL. Hoge kwaliteit en vele functies met een simpele bediening zijn de voordelen van deze inbraak alarmcentrale.

Nadere informatie

15kg mouleer- en tempereermachine. Handleiding

15kg mouleer- en tempereermachine. Handleiding Mol d Art b.v.b.a. A2 Industriepark 16 B-3290 Diest-Webbekom België Tel.: ++32 (0) 13 33 41 77 Fax.: ++32 (0) 13 33 47 04 e-mail: website: info@moldart.be www.moldart.be 15kg mouleer- en tempereermachine

Nadere informatie

WIN. Easy relais. Werk Instructie & Naslag. Boek. boek. Voornaam: Achternaam: Klas: www.edutechsoft.nl/easyrelais. 2007-2010 H.O.Boorsma.

WIN. Easy relais. Werk Instructie & Naslag. Boek. boek. Voornaam: Achternaam: Klas: www.edutechsoft.nl/easyrelais. 2007-2010 H.O.Boorsma. WIN boek Easy relais Voornaam: Achternaam: Klas: Werk Instructie & Naslag Boek Website: www.easyrelais.nl www.edutechsoft.nl/easyrelais 2007-2010 H.O.Boorsma. Voor de leerling Het Easy relais is een eenvoudig

Nadere informatie

HENKELMAN BV. Adres Veemarktkade 8 / D 9 5222 AE s-hertogenbosch Nederland. Postadres Postbus 2117 5202 AE s-hertogenbosch Nederland

HENKELMAN BV. Adres Veemarktkade 8 / D 9 5222 AE s-hertogenbosch Nederland. Postadres Postbus 2117 5202 AE s-hertogenbosch Nederland HANDLEIDING VOOR DE DEALER DIGITAAL BEDIENINGSPANEEL JUMBO-SERIE 0,6 0,4 VACUUM 0,8-1 0 0,2 SEAL HENKELMAN BV Adres Veemarktkade 8 / D 9 5222 AE s-hertogenbosch Nederland Postadres Postbus 2117 5202 AE

Nadere informatie

Thermostaat met display

Thermostaat met display H/LN4691-0 674 59-64170 Thermostaat met display RA00118AA_U-01PC-13W38 www.homesystems-legrandgroup.com Inhoudsopgave Thermostaat met display 1 Thermostaat met display 4 1.1 Functionering 4 1.2 Wat voor

Nadere informatie

De lichtvolger en LabVIEW

De lichtvolger en LabVIEW De lichtvolger en LabVIEW De lichtsterkte meten met een lichtsensor Voor je kan beginnen met het maken van het lichtvolgermodelletje om in de klas te gebruiken moet je weten hoe sterk het licht is in de

Nadere informatie

6 Mens en techniek ICT 1ste graad

6 Mens en techniek ICT 1ste graad Materialen 6.1 Kinderen zien in dat courante producten gemaakt zijn uit welbepaalde materialen en/of grondstoffen. OD2.1 ET2.1 vervoeren van bananen link met tandwielen van de fiets maken van een ribbelmachine

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Signaalverwerking

Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 5: Signaalverwerking Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

GT-912/GT-913/GT-914 Gebruikers handleiding

GT-912/GT-913/GT-914 Gebruikers handleiding GT-912/GT-913/GT-914 Gebruikers handleiding Rho-Delta b.v. Escudostraat 2 2991 XV Barendrecht Tel. +03110-4795755 Fax. +03110-2927461 www.rhodelta.nl info@rhodelta.nl - OMSCHRIJVING De GT-912 /GT-913/GT-914

Nadere informatie

De Roger Pen in een pennenstreek

De Roger Pen in een pennenstreek De Roger Pen in een pennenstreek Proficiat met uw keuze voor de Roger Pen! U heeft gekozen voor de Roger Pen, het Zwitserse kwaliteitsproduct dat met de grootste zorg is ontwikkeld om de slechthorende

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek

Nadere informatie

Wij willen u graag bedanken voor het aanschaffen van onze digitale. MP3 speler. Lees deze handleiding vóór ingebruikname a.u.b.

Wij willen u graag bedanken voor het aanschaffen van onze digitale. MP3 speler. Lees deze handleiding vóór ingebruikname a.u.b. Wij willen u graag bedanken voor het aanschaffen van onze digitale MP3 speler. Lees deze handleiding vóór ingebruikname a.u.b. zorgvuldig door, zodat u het correct weet te gebruiken. A. Opgelet 1) Schakel

Nadere informatie

Sector: Metaal en technologie Arbeiders. De lasser

Sector: Metaal en technologie Arbeiders. De lasser Hoek 2 Sector: Metaal en technologie Arbeiders De lasser In deze hoek is het de bedoeling dat de kinderen werken met een bibberspiraal. Een bibberspiraal kan men eenvoudig zelf maken. In de bijlage in

Nadere informatie

Montagevoorschriften

Montagevoorschriften Montagevoorschriften BCU Mont_BCU1_NL.Doc 1/9 Inhoudsopgave 1. Montage van de onderdelen... 3 2. Aansluitingen van de 8 polige stekker... 3 3. Aansluitingen van de 10 polige stekker... 4 4. Opstarten...

Nadere informatie

Bestnr. 198322 Micro + 198335 Micro 2+ suevia Digitale schakelklok Data Micro +/2+

Bestnr. 198322 Micro + 198335 Micro 2+ suevia Digitale schakelklok Data Micro +/2+ Bestnr. 198322 Micro + 198335 Micro 2+ suevia Digitale schakelklok Data Micro +/2+ Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatische

Nadere informatie

1. Installatie van de e-thermostaat 3. 2. Installatie van de hub 8

1. Installatie van de e-thermostaat 3. 2. Installatie van de hub 8 v.120110 1. Installatie van de e-thermostaat 3 2. Installatie van de hub 8 3. De webportal en smart phone app 10 Webportal...10 Smart phone App...10 4. Problemen oplossen - E-thermostaat 11 Het display

Nadere informatie

Deze pompschakelaar kunnen wij U aanbieden voor 79 gemonteerd en wel. Zie onderstaande beschrijving van deze unieke pompschakelaar

Deze pompschakelaar kunnen wij U aanbieden voor 79 gemonteerd en wel. Zie onderstaande beschrijving van deze unieke pompschakelaar Ingeschreven KVK-maastricht nr.14084548 onder Installatietechniek DWC Schoutens BTW-nr.156857182B01 E mail : its@brunssum.net Web : www.installatietechniekdwcschoutens.nl Deze pompschakelaar kunnen wij

Nadere informatie

HANDLEIDING - LEVEL INDICATOR M A N U A L

HANDLEIDING - LEVEL INDICATOR M A N U A L HANDLEIDING - LEVEL INDICATOR M A N U A L Ondanks de grootst mogelijke zorgvuldigheid die Tasseron Electronics B.V. aan haar producten en de bijbehorende handleidingen besteedt, kunnen er onvolkomenheden

Nadere informatie

Technische automatisering

Technische automatisering Inhoud Technische automatisering...2 Sensoren...3 Practicum: temperatuursensor...4 Analoge en discrete signalen...5 Binaire signalen...6 Opgave: Getallenstelsels...6 AD-conversie...7 Opgave: Codering...9

Nadere informatie

Intelligente Zonne-energie Regelaar Solar30

Intelligente Zonne-energie Regelaar Solar30 Intelligente Zonne-energie Regelaar Solar30 Gebruikershandleiding Lees deze handleiding zorgvuldig door voordat u dit product gaat gebruiken. SOLAR30 12V/24V AUTO WORK 1 Productintroductie Deze regelaar

Nadere informatie

OEFENINGEN. in de cursus 'PLC'

OEFENINGEN. in de cursus 'PLC' OEFENINGEN in de cursus 'PLC' Oefenen basisprincipes Oefenbord van SMC - elektropneumatica. pag. 2 0. Elektrisch schema van een PLC Theorie: - type netten en beveiligingen in schakelkasten - elektropneumatische

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING

GEBRUIKERSHANDLEIDING SYSTEEMBORD GEBRUIKERSHANDLEIDING Beschrijving 0020 Het Systeembord (art. nr. 0020) INHOUDSOPGAVE I. Introductie... 3 II. Elementen van het Systeembord... 3 1. Opbouw van het Systeembord... 3 2. Het Invoer-blok...

Nadere informatie

HANDLEIDING AFSTANDSBEDIENING R51M/E. Inhoudstafel

HANDLEIDING AFSTANDSBEDIENING R51M/E. Inhoudstafel HANDLEIDING AFSTANDSBEDIENING R51M/E Inhoudstafel 1. AFSTANDSBEDIENING EN ZIJN FUNCTIES 2 2. NAMEN EN FUNCTIES VAN DE INDICATOR OP DE AFSTANDSBEDIENING 3 3. BESTURING VAN DE AFSTANDSBEDIENING 3 3.1. INBRENGEN

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

RFI 1000 / RFI 1000-2. Magnetische sleutellezer INSTRUCTIEHANDLEIDING 01.09.96

RFI 1000 / RFI 1000-2. Magnetische sleutellezer INSTRUCTIEHANDLEIDING 01.09.96 RFI 1000 / RFI 1000-2 Magnetische sleutellezer INSTRUCTIEHANDLEIDING 01.09.96 Instructiehandleiding RFI 1000 / RFI 1000-2 Eerst de handleiding lezen alvorens het systeem in werking te stellen Het systeem

Nadere informatie

4.0 Bediening CD AM 19 C 12:10 45 C. Whirlpool Electronic LCD - Gebruikershandboek 12:10 12:10. Licht\kleurentherapie.

4.0 Bediening CD AM 19 C 12:10 45 C. Whirlpool Electronic LCD - Gebruikershandboek 12:10 12:10. Licht\kleurentherapie. 4.0 Bediening 4.0.1 Display indicatoren. In eerste regel van het display worden indicatoren weergegeven. De verschillende indicatoren op het display zijn afhankelijk van de opties en systeem welke u gekocht

Nadere informatie

RCW Afstandsbediening

RCW Afstandsbediening RCW Afstandsbediening Gebruikershandleiding - Nederlands MURCW 747 399569 Afstandsbediening. 1. Aan uit toets. 2. Selectie toets (koelen, verwarmen, automatisch koelen/verwarmen, ontvochtigen, ventileren).

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 INLEIDING ONDERZOEKSOPDRACHTEN De onderzoeksopdrachten, zijn kaarten die best geplastificeerd kunnen worden. De leerlingen

Nadere informatie

SYSTEEMBORD 0020 GEBRUIKERSHANDLEIDING

SYSTEEMBORD 0020 GEBRUIKERSHANDLEIDING SYSTEEMBORD 0020 GEBRUIKERSHANDLEIDING CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIONS http://www.cma-science.nl Gebruikershandleiding Systeembord Revisiedatum: juni 2015 Cees van Bart, Vincent Dorenbos Hardware

Nadere informatie