Logische schakelingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Logische schakelingen"

Transcriptie

1 Logische schakelingen Logische schakelingen Stel: we maken een schakeling met twee schakelaars en één lamp. Dan kunnen we dat op de volgende manieren doen: We maken een serieschakeling van de twee schakelaars: 230 V 0 V 1

2 We maken een parallelschakeling van de twee schakelaars: 230 V 0 V In de serieschakeling is het logisch dat we alleen de lamp aankrijgen als beide schakelaars ingeschakeld zijn. ls maar één van beide schakelaars uit staat, brandt de lamp niet. In de parallelschakeling brandt de lamp als één van de twee schakelaars ingeschakeld is. Pas als beide schakelaars uitgeschakeld zijn, is de lamp uit. ij schakelingen met schakelaars en een lamp is heel logisch te beredeneren wat het gevolg is van het omzetten van een schakelaar. We noemen dit dan ook logische schakelingen. Logische schakelingen worden vooral gebruikt voor de besturing van machines. 2

3 Serieschakeling = EN ij de serieschakeling van de twee schakelaars gaat de lamp pas aan als schakelaar ingeschakeld is EN schakelaar ingeschakeld is. We noemen dit dan ook een EN-schakeling. Elke serieschakeling van schakelaars is een EN-schakeling. ls voorbeeld een serieschakeling van drie schakelaars, en C. Wanneer gaat lamp branden? Kijk maar op het schema. De lamp gaat pas branden als alle drie de schakelaars zijn ingeschakeld. 230 V C 0 V 3

4 We gaan het wat korter opschrijven en er later zelfs makkelijk mee rekenen. Daarom gebruiken we de volgende regels: We noemen een ingeschakelde schakelaar 1 en een uitgeschakelde schakelaar 0. ls de lamp brandt zeggen we de lamp is 1 en als de lamp uit is, is de lamp 0 In plaats van het woord EN, gebruiken we het symbool & De formule wordt dan: & & C = ij de EN-functie is het zo dat het antwoord pas 1 is, als alle schakelaars een 1 geven. ls één van de schakelaars een 0 is, is = 0. 4

5 EN-poort met waarheidstabel In plaats van schakelaars geven we meestal een blokje aan. We noemen zo n blokje een poort. ls het blokje een serieschakeling voorstelt, dan heet dit blokje een EN-poort. Een EN-poort kan meerdere ingangen hebben, maar heeft altijd maar één uitgang. C & We gaan nu eens alle mogelijkheden bekijken. Dat doen we in een tabel. Zo n tabel wordt een waarheidstabel genoemd. In de tabel geven we onder de letter de mogelijke standen van schakelaar aan. Die standen zijn 0 of 1. Dat doen we voor alle schakelaars in alle mogelijke combinaties. In de kolom geven we aan of de lamp brandt. Staat er in de kolom een 0, dan brandt de lamp niet en staat er een 1, dan brandt de lamp wel. C We zien in de tabel duidelijk dat de lamp alleen brandt als alle drie de schakelaars zijn ingeschakeld. 5

6 Oefenen met de EN-poort en de waarheidstabel Maak eerst voor jezelf de opdrachten op deze pagina en ga pas daarna verder naar de volgende pagina. Daar kun je nakijken of je het goed gedaan hebt. Teken zelf een EN-poort met twee ingangen. Vul daarna onderstaande waarheidstabel verder in:

7 De EN-poort met twee ingangen ziet er als volgt uit: & En hier is de waarheidstabel van deze EN-poort:

8 OF-poort met waarheidstabel De serieschakeling van contacten hebben we omgezet naar een EN-poort. Zo kunnen we ook de parallelschakeling omzetten naar een poort. De parallelschakeling is een OF-poort. Een OF-poort kan meerdere ingangen hebben, maar heeft altijd maar één uitgang. C 1 We gaan nu eens alle mogelijkheden bekijken. Dat doen we weer in een waarheidstabel voor een OF-poort met drie ingangen: C We zien in de tabel duidelijk dat de lamp brandt als minstens één van de drie schakelaars is ingeschakeld. 8

9 Oefenen met de OF-poort en de waarheidstabel Maak eerst voor jezelf de opdrachten op deze pagina en ga pas daarna verder naar de volgende pagina. Daar kun je nakijken of je het goed gedaan hebt. Teken zelf een OF-poort met twee ingangen. Vul daarna onderstaande waarheidstabel verder in:

10 De OF-poort met twee ingangen ziet er als volgt uit: 1 En hier is de waarheidstabel van deze OF-poort:

11 Verbreekcontact Met contacten kunnen we een serieschakelingen en parallelschakelingen maken. In een volgende les wordt dat verder uitgewerkt. Er is nog één punt dat niet besproken is. Tot nu toe hebben we alleen maakcontacten in de schakeling verwerkt. Maar hoe zit het dan met verbreekcontacten? Een verbreekcontact wordt bij logische schakeling gezien als een soort tegengesteld maakcontact. Eerst maar even als voorbeeld het lampje in de koelkast. Dit lampje brandt als de schakelaar niet wordt bediend (koelkastdeur open). Zodra de schakelaar wordt bediend, gaat de lamp uit. 230 V 0 V We noemen de schakelaar weer en de lamp weer. De rusttoestand van de schakelaar noemen we 0. ls de schakelaar wordt ingedrukt heet dat 1. De waarheidstabel ziet er nu als volgt uit: De schakelaar met het verbreekcontact heeft dus precies de omgekeerde werking van een schakelaar met een maakcontact. 11

12 NIET-poort Stel dat we een serieschakeling hebben van een maakcontact en een verbreekcontact. De lamp brandt dan als we schakelaar wel bedienen en schakelaar niet bedienen. 230 V 0 V In een tekening met poorten moeten we het verbreekcontact dan ombouwen naar niet-een-maakcontact. Dat doen we met een NIET-poort. Deze wordt ook wel inverter genoemd. De NIET-poort ziet er als volgt uit: 1 12

13 De waarheidstabel van de NIET-poort is:

14 Eenvoudige combinaties We kunnen de verschillende poorten gaan combineren tot grote en lastige logische schakelingen. Het is belangrijk dat je steeds goed blijft zien dat elke grote schakeling is opgebouwd uit maar drie soorten poorten: EN-poorten, OF-poorten en NIET-poorten. Je kunt steeds elk stukje schakeling apart blijven bekijken. lleen dan is de werking goed te volgen. Voorbeeld 1 Een schakeling bestaat uit twee contacten: een verbreekcontact en een maakcontact. De lamp gaat branden als contact niet wordt bediend of als contact wel wordt bediend. Controleer dat met de tekening! Is de werking van de schakeling duidelijk? 230 V 0 V ls we dat met poorten aangeven, dan hebben een OF-poort nodig voor de parallelschakeling, maar ook een NIET-poort voor het omzetten van het verbreekcontact naar een maakcontact. De schakeling ziet er dan als volgt uit:

15 De waarheidstabel van deze schakeling is: Y Vergelijk de kolommen, en met de schakeling. Volgens de waarheidstabel is de lamp alleen uit als schakelaar wel wordt ingedrukt en schakelaar niet wordt ingedrukt. Klopt dat? 15

Poortschakelingen - 1

Poortschakelingen - 1 Poortschakelingen - 1 Meting 30-1 Doel: Het vaststellen van de logische functie van een eenvoudige digitale poort, door de uitgang van deze poort bij iedere mogelijke bitcombinatie op de ingangen te bepalen.

Nadere informatie

Logische functies. Negatie

Logische functies. Negatie Pa ELO/ICT Logische functies inaire elementen slechts twee mogelijkheden voorbeeld : het regent slechts twee toestanden : waar of niet waar Voorstellen met LETTERSYMOOL = het regent overeenkomst :» als

Nadere informatie

Lessen in Elektriciteit

Lessen in Elektriciteit Lessen in Elektriciteit Door: Gaby Sondagh en Isabel Duin Eckartcollege Tegenwoordig kunnen we niet zonder elektriciteit. Het licht in de klas, de computers waar je op werkt en allerlei andere apparaten

Nadere informatie

Elektriciteit. Hoofdstuk 2

Elektriciteit. Hoofdstuk 2 Elektriciteit Hoofdstuk 2 (het blijft spannend) Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden

Nadere informatie

2 Elementaire bewerkingen

2 Elementaire bewerkingen Hoofdstuk 2 Elementaire bewerkingen 19 2 Elementaire bewerkingen 1 BINAIRE GETALLEN In het vorige hoofdstuk heb je gezien dat rijen bits worden gebruikt om lettertekens, getallen, kleuren, geluid en video

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

Logische schakelingen of beslissen met poorten

Logische schakelingen of beslissen met poorten Lesbrief 3 Logische schakelingen of beslissen met poorten Theorie even denken Intro Een lamp die gaat branden zodra het donker wordt. Of ruitenwissers die vanzelf beginnen te werken wanneer het regent.

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

2 Elementaire bewerkingen

2 Elementaire bewerkingen Hoofdstuk 2 Elementaire bewerkingen 17 2 Elementaire bewerkingen In dit hoofdstuk leer je hoe werken met binaire getallen en hexadecimale getallen omgezet wordt naar een decimaal getal en omgekeerd. Vervolgens

Nadere informatie

Elektro bouwdoos met acht schakelingen

Elektro bouwdoos met acht schakelingen Elektro bouwdoos met acht schakelingen Werkblad Werkbladen kunt u gratis downloaden www.aduis.nl Naam: Groep/ klas: Inhoud: Delen: Gereedschap: 1 Triplex 250 / 150 / 10 mm A Potlood, liniaal 1 Latje 140

Nadere informatie

Parallelschakeling - 2

Parallelschakeling - 2 Parallelschakeling - 2 In de vorige les over de parallelschakeling hebben we gezien dat de spanning in de parallelschakeling overal gelijk is. Verder hebben we deelstromen berekend en opgeteld tot de totale

Nadere informatie

VANTEK Discovery set. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. N991240#1

VANTEK Discovery set. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. N991240#1 9 9 1. 2 4 0 VANTEK Discovery set N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Inhoudsopgave Binair rekenen Pulse en Countermodule blz. 3 Informatieverwerking Input en outputmodules blz.

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 OPGAVE 1 Teken hieronder het bijbehorende schakelschema. Geef ook de richting van de elektrische stroom aan.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding 2. 2.1 De ohmmeter 3. Aanwijzingen 3. 4. Klemaanduidingen 5. Opdracht 1 8. Opdracht 2 9. Opdracht 3 10.

Inhoudsopgave. 1. Inleiding 2. 2.1 De ohmmeter 3. Aanwijzingen 3. 4. Klemaanduidingen 5. Opdracht 1 8. Opdracht 2 9. Opdracht 3 10. 1. Inleiding 2 2.1 De ohmmeter 3. Aanwijzingen 3 4. Klemaanduidingen 5 Opdracht Meetvolgorde 6 Opdracht 1 8 Opdracht 2 9 Opdracht 3 10 Opdracht 4 11 Opdracht 5 12 Opdracht 6 13 Opdracht 7 14 Opdracht 89

Nadere informatie

Serie. Itotaal= I1 = I2. Utotaal=UR1 + UR2. Rtotaal = R1 + R2. Itotaal= Utotaal : Rtotaal 24 = 10 + UR2 UR2 = 24 10 = 14 V

Serie. Itotaal= I1 = I2. Utotaal=UR1 + UR2. Rtotaal = R1 + R2. Itotaal= Utotaal : Rtotaal 24 = 10 + UR2 UR2 = 24 10 = 14 V Om te onthouden Serieschakeling Parallelschakeling Itotaal= I = I2 Utotaal=U + U2 totaal = + 2 Itotaal=I + I2 Utotaal= U = U2 tot 2 enz Voor elke schakeling I totaal U totaal totaal Itotaal= I = I2 Utotaal=U

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Netwerkdiagram voor een project. AOA: Activities On Arrows - activiteiten op de pijlen.

Netwerkdiagram voor een project. AOA: Activities On Arrows - activiteiten op de pijlen. Netwerkdiagram voor een project. AOA: Activities On Arrows - activiteiten op de pijlen. Opmerking vooraf. Een netwerk is een structuur die is opgebouwd met pijlen en knooppunten. Bij het opstellen van

Nadere informatie

Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes

Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes In een serieschakeling gaat de stroom door alle onderdelen. In figuur 1 gaat de stroom eerst door lampje 1, dan door lampje 2, om terug te komen bij de spanningsbron.

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel.

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel. 1 WAT GA JE DOEN? Je gaat met stroom werken. Jullie gaan ontdekken wat je met schakelingen en stroom kunt doen en welk effect dat heeft op een lampje. Jullie moeten zelf de draden goed monteren en aansluiten.

Nadere informatie

SERIE-schakeling U I. THEMA 5: elektrische schakelingen. Theoretische berekening voor vervangingsweerstand:

SERIE-schakeling U I. THEMA 5: elektrische schakelingen. Theoretische berekening voor vervangingsweerstand: QUARK_5-Thema-05-elektrische schakelingen Blz. 1 THEMA 5: elektrische schakelingen Inleiding: PHET-opdracht ---> GEVAL-1 : SERIE-schakeling OPDRACHT: 1. bepaal de spanningspijlen en de stroomsterkten.

Nadere informatie

Pneumatiek PO 0807 Moduul 8/Vakleer 7 Pneumatiek

Pneumatiek PO 0807 Moduul 8/Vakleer 7 Pneumatiek Naam: Klas: Datum: Vraag 1 Noem drie manieren kun je ventielen bedienen? 1 2 3 Vraag 2 In welke twee groepen kun je de elektromagnetisch bediende ventielen indelen? 1 2 In de figuur een 3/2 ventiel http://www.pneumatics.be

Nadere informatie

4.0 Elektriciteit 2 www.natuurkundecompact.nl

4.0 Elektriciteit 2 www.natuurkundecompact.nl 4.0 Elektriciteit 2 www.natuurkundecompact.nl 4. Statische elektriciteit 4.2 Stroom in schakelingen 4.3 Wet van Ohm 4.4 a Weerstand in schakelingen b Weerstand in schakelingen (Crocodile) 4.5 Kilowattuurmeter

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A)

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) OPGAVE 1 Welke spanning leveren de combinaties van 1,5 volt-batterijen? Eerste combinatie: Tweede combinatie: OPGAVE 2 Stel dat alle lampjes

Nadere informatie

Verkeerslichten. De Verkeerslichten & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Werkplek 1. Leer & werkboek.

Verkeerslichten. De Verkeerslichten & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Werkplek 1. Leer & werkboek. Verkeerslichten. Werkplek 1 De Verkeerslichten & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Leer & werkboek. Bij dit boek hoort een antwoordboekje waarin de antwoorden, op de vragen uit dit boek, geschreven

Nadere informatie

Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook?

Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook? Leerkrachtinformatie Groep 6 - Les 3 Kan deze stroomkring ook? Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten het verschil tussen parallel en serieschakeling. De leerlingen kunnen het geleidend

Nadere informatie

Basisschakelingen en poorten in de CMOS technologie

Basisschakelingen en poorten in de CMOS technologie asisschakelingen en poorten in de CMOS technologie Jan Genoe KHLim Universitaire Campus, Gebouw -359 Diepenbeek www.khlim.be/~jgenoe In dit hoofdstuk bespreken we de basisschakelingen en poorten in de

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Pag. Tot slot 33 Onderdelen voor aanvulling 34

Inhoudsopgave. Pag. Tot slot 33 Onderdelen voor aanvulling 34 Logic 1-3- Colofon Auteur: Eindredactie: Thijs A. Afman Joost van den Brink Dit is een uitgave van Brink Techniek 2005. Deze uitgave mag vrij worden gekopieerd binnen educatieve instellingen. Deze uitgave

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

Bij elektronische systemen moet er informatie verwerkt worden. Deze verwerking gebeurt door middel van elektronische panelen.

Bij elektronische systemen moet er informatie verwerkt worden. Deze verwerking gebeurt door middel van elektronische panelen. Inleiding Herinner nog even de automatisch poort: Wat gebeurt er? Je stuurt een signaal uit met de afstandsbediening Het signaal komt toe in een elektronisch paneel, en wordt daar verwerkt. De poort gaat

Nadere informatie

14 Oefeningen. 14.1 Basisinstructies

14 Oefeningen. 14.1 Basisinstructies nleiding in de PLC 14 Oefeningen 14.1 Basisinstructies 1. Aan ingang 124.0 sluiten we een NO drukknop (S1) aan, op 124.1 een NC (S2). Maak nu een programma zodanig dat 124.0 hoog is als we drukknop S1

Nadere informatie

Elektrische techniek

Elektrische techniek AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 . Zowel in huis als bij voertuigen heb je met elektriciteit te maken. Hoe zit een meterkast in elkaar? Hoe werkt een elektrisch ontstekingssysteem van een motor?

Nadere informatie

Het huis van de 1000 technische mogelijkheden

Het huis van de 1000 technische mogelijkheden et huis van de 1000 technische mogelijkheden 1 2 Één bouwpakket met 2 uitvoeringen. Werkblad ijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden www.aduis.com Denk goed na over het hoe en waar je in jullie

Nadere informatie

DEEL 6 Serieschakeling van componenten. 6.1 Doel van de oefening. 6.2 Benodigdheden

DEEL 6 Serieschakeling van componenten. 6.1 Doel van de oefening. 6.2 Benodigdheden Naam: Nr.: Groep: Klas: Datum: DEEL 6 In de vorige oefeningen heb je reeds een A-meter, die een kleine inwendige weerstand bezit, in serie leren schakelen met een gebruiker. Door de schakelstand te veranderen

Nadere informatie

Antwoorden Systeembord 25012010. Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo

Antwoorden Systeembord 25012010. Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo Fysische informatica voor de onderbouw havo/vwo 1 Inhoud: Antwoorden Systeembord 25012010 2. De invoer- en uitvoercomponenten...3 2.1 De drukschakelaar....3 2.2 Geluidsensor...3 2.3 Variabele spanning....3

Nadere informatie

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen.

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. Als je onderdelen van een stroomkring aan elkaar vastmaakt, noem je dit schakelen of aansluiten. Sommige onderdelen

Nadere informatie

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen?

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? werkblad experiment 4.5 en 5.4 (aangepast) naam:. klas: samen met: Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? De weerstand R van een voorwerp is te bepalen als men de stroomsterkte

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

logische schakelingen & logica

logische schakelingen & logica 2016 logische schakelingen & logica F. Vonk versie 2 14-6-2016 Inhoudsopgave 1. inleiding... - 2-2. optellen... - 3-3. logische poorten... - 6-4. waarheidstabellen... - 8-5. logische schakelingen... -

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 09.00-10.30 uur ELEKTROTECHNIEK CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst.

Nadere informatie

Fysische Informatica met FLEC

Fysische Informatica met FLEC Fysische Informatica met FLEC Inleiding De werking van de schakelingen die je gemaakt hebt bij het onderwerp fysische informatica kunnen op 2 manieren gecontroleerd worden. De eerste manier is met behulp

Nadere informatie

Veel gestelde vragen:

Veel gestelde vragen: Veel gestelde vragen: Welke functies heeft het apparaat? 5 functies in 1: te gebruiken als auto starthulp, LED lamp, oplader voor diverse apparaten zoals mobiele telefoons, laptops, PSP, MP3/MP4. Hoe kan

Nadere informatie

Werkboek VICTO. Naam : Groep :

Werkboek VICTO. Naam : Groep : Werkboek VICTO Naam : Klas : Groep : Copyright 2005-2006 H. O. Boorsma http://ww Tabel voor het bijhouden van gedane werkplekken. Werkplek Werk boek Start datum Eind datum Klaar Cijfer T1-1 Word T1-2 Excel

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

Stroom uit batterijen

Stroom uit batterijen 00-Spanning WHO S3-HV 24-01-2005 12:01 Pagina 5 2 Stroom uit batterijen Je hebt gezien, dat je eigen gebouwde vruchtbatterij niet veel stroom levert. Zo n batterij past ook slecht in een diskman of MP3-speler...

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

Stroomkringen. opdracht 2

Stroomkringen. opdracht 2 Stroomkringen opdracht 8 Wat ga je doen? Je gaat een aantal stroomkringen maken. HIermee kun je bijvoorbeeld een lamp laten branden of een bel laten rinkelen. Lees eerst goed de opdracht en bekijk de illustratie

Nadere informatie

Practicum Zuil van Volta

Practicum Zuil van Volta Practicum Zuil van Volta Benodigdheden Grondplaat, aluminiumfolie, stuivers (munten van vijf eurocent), filtreerpapier, zoutoplossing, voltmeter, verbindingssnoeren, schaar Voorbereidende werkzaamheden

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Ontwerpen van combinatorische schakelingen Nand - nor logica

Hoofdstuk 4: Ontwerpen van combinatorische schakelingen Nand - nor logica Hoofdstuk 4: Ontwerpen van combinatorische schakelingen Nand - nor logica Na de geziene leerstof zijn we stilaan in staat om praktisch toepasbare digitale schakelingen de ontwerpen en te realiseren. ij

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:..

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. et technologisch proces. 2,7 B T S 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een

Nadere informatie

Is het nu geleider of isolator?

Is het nu geleider of isolator? Is het nu geleider of isolator? De leerkracht zal alles uitleggen. Luister goed en vul de onderstaande vragen in. Alles zal verschijnen op een PowerPoint. 1. Duid op de onderstaande foto de geleider en

Nadere informatie

Schakelen met Vantek Elektonica paneeltjes

Schakelen met Vantek Elektonica paneeltjes 9 9 1. 5 6 2 Schakelen met Vantek Elektonica paneeltjes Werkboek N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 I. Symbolen en namen b. Teken hieronder de symbolen bij de namen. Naam Symbool

Nadere informatie

METAALTECHNIEK CSE GL

METAALTECHNIEK CSE GL Examen VMBO-GL 2006 tijdvak 1 vrijdag 19 mei 9.00-11.00 uur METAALTECHNIEK CSE GL Bij dit examen horen een uitwerkbijlage en een bijlage. Dit examen bestaat uit 60 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Booreenheid. De Booreenheid & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Werkplek 2. Leer & werkboek.

Booreenheid. De Booreenheid & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Werkplek 2. Leer & werkboek. Booreenheid. Werkplek 2 De Booreenheid & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Leer & werkboek. Bij dit boek hoort een antwoordboekje waarin de antwoorden, op de vragen uit dit boek, geschreven moeten

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. elektrotechniek CSPE BB. gedurende 800 minuten. Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en een digitaal bestand.

Examen VMBO-BB. elektrotechniek CSPE BB. gedurende 800 minuten. Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en een digitaal bestand. Examen VMBO-BB 2012 gedurende 800 minuten elektrotechniek CSPE BB Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en een digitaal bestand. Dit examen bestaat uit 10 opdrachten. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

INTERFACE. Digitale Technieken. Sturen en meten met de computer. Klas: Naam:

INTERFACE. Digitale Technieken. Sturen en meten met de computer. Klas: Naam: INTERFACE Digitale Technieken Klas: Naam: Sturen en meten met de computer Een project voor het VMBO met een metaal; elektro en/of metalektro; GL of T(&)L afdeling. De leerling maakt een eigen interface

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Algebra van Boole

Hoofdstuk 3: Algebra van Boole Hoofdstuk 3: lgebra van oole ij het ontwerpen van elektronische systemen is het uit economisch standpunt van belang dat er uiteindelijk een praktische realisatie tot stand komt met zo weinig mogelijk I's.

Nadere informatie

verbinding van geleiders (3 of 4)

verbinding van geleiders (3 of 4) Elektrische schema s tekenen Van Grieken A. 1. Inleiding. De elektrische kringloop gebruikt men zoals een mechanische tekening, om gedachten en inzichten over te brengen. Het is dus een uitdrukkingsmiddel

Nadere informatie

Begeleide oefeningen Elektrisch tekenen

Begeleide oefeningen Elektrisch tekenen Begeleide oefeningen Elektrisch tekenen 1. De enkelpolige schakelaar Begeleide oefeningen elektrisch tekenen 1/30 Begeleide oefeningen elektrisch tekenen 2/30 Duid aan in bovenstaande schakelingen wat

Nadere informatie

Leerling maakte het bord volledig zelf

Leerling maakte het bord volledig zelf 3. Oefeningen en Metingen 3.. Montageoefening Bouw een paneel als volgt: lampvoeten monteren draden van de lampvoeten naar een suikertje verbindingsstuk brengen. Twee verbindingsstukken doorverbinden.

Nadere informatie

Gemengde schakelingen

Gemengde schakelingen Gemengde schakelingen We hebben in vorige lessen de serieschakeling en de parallelschakeling behandeld. Veel schakelingen zijn een combinatie van de serieschakeling en de parallelschakeling. Dat noemen

Nadere informatie

J u n i o r Electriciteitset

J u n i o r Electriciteitset 9 9 1. 0 9 9 J u n i o r Electriciteitset Groep 7/8 1. Inleiding 2. Inhoud electriciteitset 3. Aanwijzingen 4. Leerlingkaarten (antwoorden) N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs.

Nadere informatie

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul.

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul. Hfd 3 Stroomkringen Enkele begrippen: Richting van de stroom: Stroom loopt van de plus naar de min pool Richting van de elektronen: De elektronen stromen van de min naar de plus. Geleiders en isolatoren

Nadere informatie

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties Elektriciteit Inhoud Inleiding : Deze les Spanning: Wat is dat, hoe komt dat? Stroom(sterkte) : Wat is dat, hoe komt dat? Practicum: (I,)-diagram van een lampje en een weerstand Weerstand : Wet van Ohm

Nadere informatie

Transistoren. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/77387

Transistoren. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/77387 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Martin Vlaar 14 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/77387 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na

UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na UITWERKINGEN KeCo-Examentraining SET-C HAVO5-Na UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na EX.O... Lichtstraal A verplaatst zich van lucht naar water, dus naar een optisch dichtere stof toe. Er

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren verlichting Zo kunt u zelf inbouwspots monteren Algemene informatie Stappenplan inbouwspots monteren Stappenplan inbouw dimmer monteren Waarom kiezen voor inbouwspots? Inbouwspots kunnen in vrijwel ieder

Nadere informatie

techniek breed CSPE BB Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en een digitaal bestand.

techniek breed CSPE BB Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en een digitaal bestand. Examen VMBO-BB 2014 gedurende 500 minuten techniek breed CSPE BB Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en een digitaal bestand. Dit examen bestaat uit 8 opdrachten. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen VMBO-GL. metaaltechniek CSE GL. tijdvak 1 maandag 19 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-GL. metaaltechniek CSE GL. tijdvak 1 maandag 19 mei uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-GL 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-11.00 uur metaaltechniek CSE GL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 60 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

METAALTECHNIEK CSE KB

METAALTECHNIEK CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 maandag 23 mei 9.00-11.00 uur METAALTECHNIEK CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 60 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

havo practicumboek natuurkunde

havo practicumboek natuurkunde 3 havo practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 havo Auteurs L. Lenders F. Molin R. Tromp Met medewerking van Th. Smits Vierde editie Malmberg s-hertogenbosch www.nova-malmberg.nl Inhoudsopgave 1 Krachten

Nadere informatie

Workshop Arduino - deel 2

Workshop Arduino - deel 2 Workshop Arduino - deel 2 Inleiding In het vorige deel van de workshop Arduino heb je voor het eerst kennis gemaakt met deze microcontroller. In dit deel, deel 2, ga je meer leren over de software: het

Nadere informatie

2. maximumscore 1 Het antwoord moet de notie bevatten dat het anders levensgevaarlijk is om de mast aan te raken.

2. maximumscore 1 Het antwoord moet de notie bevatten dat het anders levensgevaarlijk is om de mast aan te raken. 1. maximumscore 1 voorbeelden van goede antwoorden zijn: aluminium is goedkoper dan koper. aluminium is lichter dan koper. 2. maximumscore 1 Het antwoord moet de notie bevatten dat het anders levensgevaarlijk

Nadere informatie

Labo digitale technieken

Labo digitale technieken .. Het gebied "elektronica" is reeds geruime tijd onderverdeeld in twee specialiteiten, namelijk de analoge en de digitale technieken. Binnen analoge schakelingen gebeurt de signaalverwerking met lineaire

Nadere informatie

Miniles elektronische schakelingen

Miniles elektronische schakelingen Miniles elektronische schakelingen In de miniles over binaire getallen heb je geleerd hoe je decimale getallen kunt omzetten naar binaire getallen en omgekeerd. Bovendien heb je geleerd binaire getallen

Nadere informatie

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO Duurzame energie Aan de slag met de energiemeter van LEGO LEGO, het LEGO logo, MINDSTORMS en het MINDSTORMS logo zijn handelsmerken van de LEGO Group. 2010 The LEGO Group. 1 Inhoudsopgave 1. Overzicht

Nadere informatie

Inleiding Digitale Techniek

Inleiding Digitale Techniek Inleiding Digitale Techniek Week 2 Binaire getallen, BCD, Gray, ASCII, 7-segment Jesse op den Brouw INLDIG/205-206 Decimaal talstelsel Ons talstelsel is een zogenaamd positioneel talstelsel. Een getal

Nadere informatie

Wisselspanningen. Maximale en effectieve waarde. We gaan de wisselspanning aansluiten op een weerstand. U R. In deze situatie geldt de wet van Ohm:

Wisselspanningen. Maximale en effectieve waarde. We gaan de wisselspanning aansluiten op een weerstand. U R. In deze situatie geldt de wet van Ohm: Wisselen Maximale en effectieve waarde We gaan de wissel aansluiten op een weerstand. I I G In deze situatie geldt de wet van Ohm: I = We zien een mooie sinusvormige wissel. De hoogste waarde word ook

Nadere informatie

Stoeien met de tabellen (deel 4) Met multiplexers dobbelsteen 5 bouwen: tabel naar keus

Stoeien met de tabellen (deel 4) Met multiplexers dobbelsteen 5 bouwen: tabel naar keus Stoeien met de tabellen (deel 4) Met multiplexers dobbelsteen 5 bouwen: tabel naar keus Johan Smilde Het is niet echt moeilijk om met CMOS-multiplexers van het type 4519, die zijn toegepast bij de dynamische

Nadere informatie

We hangen drie metalen bollen aan een draad en we geven ze alledrie een positieve of negatieve lading. Bol 1 en 2 stoten elkaar af en bol 2 en 3 stoten elkaar af. Wat kun je nu zeggen? 1. 1 en 3 hebben

Nadere informatie

Oefeningen Digitale Elektronica (I), deel 4

Oefeningen Digitale Elektronica (I), deel 4 Oefeningen Digitale Elektronica (I), deel 4 Oefeningen op min en maxtermen, decoders, demultiplexers en multiplexers (hoofdstuk 3, 3.6 3.7) Wat moet ik kunnen na deze oefeningen? Ik kan de minterm en maxtermrealisatie

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. ET 2,7 B T S ET 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf

Nadere informatie

Logische bit-instructies

Logische bit-instructies Logische bit-instructies I. I. (MCRA) I. (MCR

Nadere informatie

NaSk 1 Elektrische Energie

NaSk 1 Elektrische Energie NaSk 1 Elektrische Energie Algemeen Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Tijd Open vragen Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee

Nadere informatie

THEORIE TALSTELSELS. 1 x 10 0 = 1 (een getal tot de macht 0 = 1) 8 x 10 1 = 80 2 x 10 2 = x 10 3 = Opgeteld: 9281d(ecimaal)

THEORIE TALSTELSELS. 1 x 10 0 = 1 (een getal tot de macht 0 = 1) 8 x 10 1 = 80 2 x 10 2 = x 10 3 = Opgeteld: 9281d(ecimaal) THEORIE TALSTELSELS De binaire code Het geheugenelement van de computer kan slechts twee verschillende waarden bevatten. De schakelingen uit de computer werken daarom met een tweetallig ofwel binair stelsel.

Nadere informatie

Storingzoeken elektrotechniek

Storingzoeken elektrotechniek Storingzoeken elektrotechniek 2 Versie: 8 maart 2017 Inhouds opgave Ventilatiesysteem................................................................ 4 Transportbandeninstallatie.........................................................

Nadere informatie

Netwerkdiagram voor een project. AON: Activities On Nodes - activiteiten op knooppunten

Netwerkdiagram voor een project. AON: Activities On Nodes - activiteiten op knooppunten Netwerkdiagram voor een project. AON: Activities On Nodes - activiteiten op knooppunten Opmerking vooraf. Een netwerk is een structuur die is opgebouwd met pijlen en knooppunten. Bij het opstellen van

Nadere informatie

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren verlichting Zo kunt u zelf inbouwspots monteren Algemene informatie Stappenplan inbouwspots monteren Stappenplan inbouw dimmer monteren Waarom kiezen voor inbouwspots? Inbouwspots kunnen in vrijwel ieder

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

elektrotechniek CSPE KB 2010 minitoets bij opdracht 9 A B X C D

elektrotechniek CSPE KB 2010 minitoets bij opdracht 9 A B X C D elektrotechniek SPE KB 2010 minitoets bij opdracht 9 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Digitale signalen

Hoofdstuk 6: Digitale signalen Hoofdstuk 6: Digitale signalen 6. Algemeenheden Het decimale talstelsel is het meest gebruikte talstelsel om getallen voor te stellen. Hierin worden symbolen gebruikt ( t.e.m. 9 ) die ondubbelzinning de

Nadere informatie

Labo-oefeningen Automatisatie (Experimentele fase)

Labo-oefeningen Automatisatie (Experimentele fase) Praktische oefeningen Automatisatie Ivan Maesen IM 14-11-2004 2-1 Labo-oefeningen Automatisatie (Experimentele fase) Deze Praktische oefeningen kunnen gebruikt worden voor de Labosessies van het vak Automatisatie

Nadere informatie

Meetopdrachten Poortschakelingen 1 met Multisim

Meetopdrachten Poortschakelingen 1 met Multisim Meetopdrachten Poortschakelingen 1 met Multisim In dit document leest u hoe u de meetopdrachten bij de les Poortschakelingen-1 (lescode 5-30.3) kunt uitvoeren met de simulatiesoftware van Multisim. Dit

Nadere informatie

Wat moet je weten en doen voor een goed examen natuurkunde.

Wat moet je weten en doen voor een goed examen natuurkunde. Wat moet je weten en doen voor een goed examen natuurkunde. De stof moet op dit moment al goed in je hoofd zitten. In de les gaan we alleen maar bezig met oefenen van examens en examenopgaven. Thuis ga

Nadere informatie

Thuispracticum schakelingen Natuur/scheikunde 1 vmbo 3 H.1. Schakelingen Banas deel 2 KGT

Thuispracticum schakelingen Natuur/scheikunde 1 vmbo 3 H.1. Schakelingen Banas deel 2 KGT Thuispracticum schakelingen Natuur/scheikunde 1 vmbo 3 H.1. Schakelingen Banas deel 2 KGT Je gaat leren: Van natuurkunde: Zelf een elektrische schakeling bouwen op de computer Omgaan met de wet van Ohm

Nadere informatie