Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium Jaarverslag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium Jaarverslag 2011-2012"

Transcriptie

1 Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium Jaarverslag

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 A. Organisatie 4 A1. Algemeen 4 A1.1. Organisatiestructuur 4 A1.2. Organogram 4 A1.3. Personeel 2011 en A1.4. Overlegstructuren 7 A2. Investeringen 2011 en A3. Kwaliteit 9 A3.1. Meldingen en ISO-norm 9 A3.2. ARBO en milieu 10 A3.3. Klachtenregistratie 11 A3.4. Opleidingsplan personeel, bij- en nascholing 12 A4. Samenwerking 14 A4.1. DDL/LBP en ISO-normen 14 A4.2. S.P.O.E.D. 14 A5. Lidmaatschappen en abonnementen 15 A6. Visitaties 16 A6.1. Cervixcytologie 16 A6.2 NVVP 16 B. Evaluatie Diagnostiek en Patiëntenzorg B1. Overzicht ingezonden onderzoeken 17 B2. Cervixcytologie 18 B3. Histologie 22 B4. Moleculaire diagnostiek 25 B5. Fluordiagnostiek 27 C. LCPL, Kennis, Kwaliteit en Opleiden 28 C1. 24th European Congress of Pathology; Pathology Science for Patients, Praag, september 2012 C2. Kwaliteit 29 C3. 28th International Papillomavirus Conference Puerto Rico, 30 november-6 december C4. The George L. Wied Life-Time Achievement in Cytologic Research Award C5. Beurzen 2012/ C6. NVVP-visitatie 33 C7. Stichting Pathologie Onderwijs Eerstelijns Diagnostiek (S.P.O.E.D.) 34 D. Publicaties 35

3 Inleiding Met veel genoegen presenteren wij u het jaarverslag over de jaren 2011 en Dit jaar in een heel andere vorm dan u van ons gewend bent. Het boekje met de groene kaft is vervangen door een digitaal exemplaar waarvan u desgewenst via onze geheel vernieuwde website een papieren versie kunt aanvragen. Wat wel is gebleven, zijn de verhalen van onze medewerkers, die ieder op hun eigen wijze een klein stukje presenteren van (een deel van) hun werkzaamheden. U vindt ze in het C-deel van dit jaarverslag. De Evaluatie Diagnostiek en Patiëntenzorg beslaat het A-gedeelte van het verslag en in het B-deel kunt u meer lezen over de organisatie van het LCPL in de genoemde jaren. Tenslotte zijn in afdeling D publicaties en abstracts opgenomen van zowel LCPL als van DDL die 2011 en 2012 zijn verschenen is het jaar waarin de organisatorische samenwerking die LCPL kort daarvoor met DDL is aangegaan, steeds meer vorm krijgt en steeds hechter wordt. Als in het begin van dat jaar de toenmalig medisch directeur/patholoog zijn loopbaan elders vervolgt, wordt het specialistenteam van het LCPL uitgebreid met twee gerespecteerde pathologen en een medisch microbioloog van DDL. Ook op bestuurlijk gebied wijzigt het een en ander. Mathilde Boon draagt halverwege dat jaar haar bestuurlijke taken over aan Wim Quint, eigenaar en directeur van DDL Diagnostic Laboratory in Rijswijk. Dit is het begin van de uitbreiding van het LCPL-netwerk op medisch/diagnostisch gebied. Als deze eerste stappen in de samenwerking zijn gezet, wordt in 2012 het speerpunt verlegd naar kwaliteit en het verkrijgen van accreditatie op NEN-EN-ISO-norm Nadat in een eerdere fase al een aanvang is gemaakt met het opzetten van een kwaliteitssysteem, worden vanaf 2012 grote stappen gemaakt. Processen worden beschreven, bestaande procedures worden (her)beoordeeld, (interne) audits worden uitgevoerd en een verbetercommissie wordt in het leven geroepen. Dit alles om uiteindelijk te resulteren in een volledige implementatie van een goed gefundeerd QA-systeem, waarbij door keer op keer kritisch naar de eigen organisatie te kijken, een continu proces van kwaliteitsverbetering tot stand komt. Intussen kristalliseert de samenwerking met DDL zich verder uit en wanneer de overheidsplannen voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker nieuwe stijl concreter worden, blijkt de samenwerking van de twee organisaties, met enerzijds de jarenlange ervaring van LCPL in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker en anderzijds de expertise van DDL op het gebied van HPV, de ideale combinatie te zijn om adequaat in te kunnen spelen op deze nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. Steeds wordt verder gezocht naar manieren om de expertise van DDL op het gebied van moleculaire technieken aan te wenden om de kwaliteit van de LCPL-diagnostiek op een nog hoger peil te brengen. De eerste resultaten daarvan zullen in 2013 zichtbaar worden. In de loop van 2012 neemt Mathilde Boon steeds meer afstand van de dagelijkse routine van het LCPL en nadat aan het eind van dat jaar bekend wordt dat zij The George L. Wied Life-Time Achievement in Cytologic Research Award 2013 toegekend krijgt (waarover elders in dit jaarverslag meer) maakt zij tenslotte de volledige overstap van patiëntendiagnostiek naar research en development door als emeritus scientist bij DDL deel te nemen aan diverse research-projecten. Na deze twee overgangsjaren waarin zoveel ontwikkelingen op diagnostisch, bestuurlijk en kwaliteitsgebied hebben plaatsgevonden, breekt in 2013 een nieuw tijdperk aan voor het LCPL, een laboratorium dat de toekomst op alle gebieden met open vizier en vol vertrouwen tegemoet kan zien. Dr. Wim G.V. Quint 3

4 A. Organisatie A1. Algemeen A1.1. Organisatiestructuur In 2011 en 2012 bestaat de directie van het LCPL uit vier personen. Alle afdelingen worden direct aangestuurd door het directielid dat de betreffende afdeling tot zijn of haar aandachtsgebied heeft. Op elke afdeling is een afdelingshoofd verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. Zo zijn in 2011 en 2012 een kernanalist cytologie en een kernanalist histologie verantwoordelijk voor respectievelijk de afdelingen cytologie en histologie en is het hoofd secretariaat verantwoordelijk is voor het reilen en zeilen op het secretariaat, dat voor een deel de patiëntenadministratie voert en voor een ander deel als medisch secretariaat ondersteuning biedt aan de medische staf. De directiesecretaris heeft tevens als operationeel manager de eindverantwoordelijkheid voor alle operationele zaken met betrekking tot de dagelijkse routine in het laboratorium. De kernanalisten en het hoofd secretariaat hebben gedelegeerde verantwoordelijkheden aangaande personeelsbeleid en vakinhoudelijke zaken betreffende de specifieke onderdelen van het laboratorium. A1.2. Organogram Organogram LCPL 2012 AD = Algemeen Directeur MD = Medisch Directeur FD = Financieel Directeur DS = Directiesecretaris AD AD AD R&D Directie Secretariaat Facilitair AD MD Directie FD DS FD FD HHO HCC Financiën FD IT FD HRM MD AD MD MD Operatie LCPL Mol Bio QA Medische staf Secretariaat Histologie Cytologie BV- PCR AVE AVK BHA KVK PVB PVD CVV SVR WME MPI ASC EBE JGI SAK NVG JSE NAL NJO 4

5 A1.3. Personeel 2011 en 2012 Het LCPL is in deze twee jaren volop in beweging. Naast wisselingen die in de medische staf, de directie en het management plaatsvinden, zijn in 2011 en 2012 nieuwe analisten in dienst getreden en is het Huisarts Contact Centrum opgericht. Hieronder een overzicht van het personeel van het LCPL in 2011 en Directie Functie Dr. W.G.V. Quint Algemeen directeur H. Hoogduin Financieel directeur Dr. A.M. Uyterlinde Medisch directeur P. Bouw Directiesecretaris/Operationeel manager Medische staf Dr. A.M. Uyterlinde Drs. M. van Velsen Dr. E.K.J. Risse Prof. dr. G.J.J. van Doornum Drs. S. Beck Patholoog Patholoog Patholoog Medisch Moleculair Microbioloog Arts/Dermatopathologisch diagnost (Medisch) secretariaat M.E.E. van Beek Hoofd secretariaat P.M.C. Appelboom-van Duren Medewerker secretariaat P. van Beek Medewerker secretariaat G.J. Haasnoot Medewerker secretariaat C.T.T. van Kesteren-Lemmers Medewerker secretariaat A. van der Klauw Medewerker secretariaat W. Meliksetian-Ohanian Medewerker secretariaat M. Pieniazek Medewerker secretariaat S.S. van Rhijn-de Jager Medewerker secretariaat A.W. van der Veer Medewerker secretariaat C.M. van der Veer-Melman Medewerker secretariaat L. Varkevisser Medewerker secretariaat Cytologie E.M. Meijer-Marres Kernanalist N.A. Meyer-Alcântara Analist A. Hanna Analist H.T. Jafer Analist N.R. de Jong Analist P.J.M. Pothuis-Adriolo Analist J.B.G. Seetz Analist Histologie/Immunologie A.A. Korkwe Kernanalist S. Akbar Analist E.W. van der Beek Analist J.J. van Gils-Catersels Analist N. van Gils Analist A.J. Scholte Analist M. de Vries Kernanalist A.M. Karijoredjo Analist I. van Voskuilen-de Jong Analist 5

6 Moleculaire Diagnostiek H.W. Bouwhuis Kernanalist C.L.G. van den Hoed Analist M. Hoekstra Analist QA M. de Vries Kwaliteitsfunctionaris M. Eppink Kwaliteitsfunctionaris R&D Dr. M.E. Boon Dr. P.A. Brons-Holloway Dr. P. Smit J.P. Breijer C.W.M. Koene Directiesecretariaat M.W.E. van der Heijden-Beukers Directeur/Patholoog Wetenschappelijk medewerker Wetenschappelijk medewerker Analist Directiesecretaresse Directiesecretaresse Facilitair H.H.M. van Keep Hoofd facilitaire zaken F. Kaffa-Marchi Laboratorium medewerker Huisarts Contact Centrum S.A. Quint Manager HCC L. Nuyten Medisch relatiebeheerder HCC S.F.F. Verlinden Medisch relatiebeheerder HCC H. Korporaal Relatiebeheerder HCC M.H. Beijer Relatiebeheerder HCC A.E. van der Haer Coördinator cursussen S.P.O.E.D. C.W.M. Koene Secretarieel medewerker HCC Financieel M. Hemminga Financieel manager C.P.M. Barendse-van der Burg Financieel medewerker I.C. Schaap-Looij Financieel medewerker ICT C.R. Boekkooi C.K.L. Lam J.F.J. Tjon-A-Sin HRM E.J. Barendse Hoofd ICT Medewerker ICT Medewerker ICT Medewerker HRM Oproepkrachten M.A. Barendse Oproepkracht F.F.E.M. Juveyns Oproepkracht E. Lenshoek Oproepkracht E.M. Pothuis Oproepkracht H.E. Pothuis Oproepkracht B. Witte Oproepkracht K.H. Schaap Oproepkracht M. Rovers Oproepkracht M.P. Haasnoot Oproepkracht 6

7 A1.4. Overlegstructuren Het LCPL kent in de jaren diverse overlegvormen die ieder met eigen doelstellingen en met verschillende frequenties worden gevoerd. Binnen de directie vindt beleidsafstemming plaats, waarna het beleid via de directiesecretaris en de afdelingshoofden in de operatie geïmplementeerd wordt. Andersom krijgt de directie input vanuit de operatie via de directiesecretaris. Dit gebeurt op wekelijkse basis in het zogenaamde operationeel overleg, waarin de afdelingshoofden vergaderen met de directiesecretaris in de rol van operationeel manager. Eens in de twee weken sluiten de hoofden van de supportafdelingen bij dit zogenaamde OO aan. Verder zijn er vakinhoudelijke overleggen waar bijvoorbeeld coupebesprekingen worden gevoerd, maar ook bijeenkomsten waar juist voornamelijk zaken van organisatorische aard centraal staan. Behalve binnen een afdeling vinden ook afdelingsoverschrijdend vergaderingen plaats. Bovendien sluit de directiesecretaris in haar rol van operationeel manager regelmatig aan bij het overleg van de Medische Staf en andersom neemt de voorzitter van de Medische Staf geregeld deel aan het operationeel overleg. Zo wordt steeds een goede samenwerking en informatieafstemming tussen de verschillende bedrijfsonderdelen gewaarborgd. Zoals eerder aangegeven is een van de speerpunten in deze jaren het opzetten van een goed gedocumenteerd Kwaliteitssysteem. Om zo efficiënt mogelijk naar de doelstelling van accreditatie toe te kunnen werken, wordt een Stuurgroep QA in het leven geroepen, die de kartrekker voor het gehele project zal zijn. Daarnaast worden de verschillende deelprojecten in diverse werkgroepen opgepakt en afgerond. De directie van het LCPL overlegt één keer per week. De medische staf heeft wekelijks een pathologenoverleg. Zie voor een volledig overzicht van de overlegstructuren en de frequenties van overleg het onderstaande schema. Vergadering Frequentie Voorzitter Deelnemers Directie-overleg Wekelijks Algemeen directeur Directieleden + notulist Operationeel overleg (groot 2-wekelijks, afwisselend Operationeel manager Alle afdelingshoofden verband) met OO klein verband Operationeel overleg (klein verband) 2-wekelijks, afwisselend met OO groot verband Operationeel manager Hoofden afdelingen primair proces Stuurgroep kwaliteit/qa-overleg Maandelijks Medisch Directeur i.s.m. Afdelingshoofden Kerteza Pathologenoverleg Wekelijks Medisch directeur Pathologen Coupebespreking histologiepathologen Dagelijks Pathologen Kernanalist-patholoog overleg histologie/immunologie Wekelijks en indien nodig PA-histo PA-histo + kernanalist histo/immuno Planbordoverleg histo/immunoanalisten dagelijks Afdelingshoofd histo/immuno Alle histologie- en immunologie-analisten Werkoverleg cytologie 2-wekelijks Afdelingshoofd cytologie Consulenten en cytologieanalisten Casusbespreking cytologie Maandelijks Consulent cytologie Cytologie-pathologen, consulenten, cytologiescreeners Werkoverleg secretariaat 6-wekelijks Afdelingshoofd secretariaat Alle secretariaatsmedewerkers Financiële administratie Indien nodig Medewerkers financiële administratie ICT Indien nodig Medewerkers ICT HCC-overleg 2-wekelijks Manager HCC Medewerkers HCC Meldingencommissie Maandelijks QA-functionaris HCC; ldg primair proces, PA 7

8 A2. Investeringen 2011 en 2012 Laboratorium T5000 Microscoop Objectief microscoop Camera microscoop Cyto-shaker Boxer 35 Ventilator snijtafel Cassette printer Slide printer Algemeen gebouw/inventaris Verbouwing Rooseveltstraat 4D Diverse kantoormeubelen Tafels en stoelen kantine Espressomachine Vaatwasser Algemeen ICT LMS implementatie Netwerkaansluitingen Diverse computers, laptops, monitors, printers en scanners Kleine hardware, zoals toetsenborden, muizen en adapters 8

9 A3. Kwaliteit A3.1. Meldingen en ISO-norm In 2011 zijn er totaal 5 MIP-meldingen (Meldingen Incidenten Patiëntenzorg) geweest en in 2012 was er 1 MIPmelding. Om een goede registratie van verbeterpunten te kunnen maken en vervolgens ook van de eigen verbeterpunten te kunnen leren, is eind 2012 een zogenaamde Meldingencommissie opgericht. Deze commissie houdt zich bezig met de analyse en evaluatie van geconstateerde ( gemelde ) afwijkingen van de geldende procedures en ziet toe op de opvolging van deze afwijkingen. Deze kwaliteitscommissie bewerkstelligt hierdoor een continue kwaliteitsverbetering van de processen binnen het LCPL en beoogt de gevolgen van geconstateerde afwijkingen te beperken, in het bijzonder die waar het de patiëntveiligheid betreft. De commissie vergadert structureel een keer per maand. Indien noodzakelijk wordt er op verzoek een extra vergadering gepland. In de commissie nemen de leidinggevenden van de diverse afdelingen deel alsmede een lid van de medische staf. Afwijkingen worden geclassificeerd in 3 levels: Level 1: Afwijking geconstateerd tijdens de uitvoering van de werkzaamheden die geen directe consequenties heeft voor de kwaliteit of patiëntveiligheid, maar, als de oorzaak niet wordt weggenomen, op lange termijn wel een negatief effect zou kunnen hebben. Level 2: Afwijking geconstateerd tijdens de uitvoering van de werkzaamheden die een directe consequentie heeft voor de kwaliteit van de uitvoering van de werkzaamheden of kan hebben als de oorzaak niet wordt weggenomen. Level 3: Afwijking geconstateerd tijdens de uitvoering van de werkzaamheden die een directe consequentie heeft voor de patiëntveiligheid of kan hebben als de oorzaak niet wordt weggenomen. Vanaf 2013 zal volgens de genoemde classificaties ook op meer formele basis gerapporteerd worden over de geconstateerde afwijkingen. De opvolging van een level 3-melding wordt dan als volgt: 1. Oorzaak-gevolganalyse. 2. Identificatie van acties voor verdere analyse. 3. Voorstellen voor aanvullende corrigerende maatregelen. De hierboven beschreven cyclus van constateren, melden, opvolgen en verbeteren van afwijkingen is een van de eisen die de ISO-norm aan organisaties stelt en waaraan LCPL met de installatie van de Meldingencommissie nu ook daadwerkelijk voldoet. 9

10 A3.2. ARBO en milieu Het LCPL heeft eind 2011 een RI&E (Risico Inventarisatie en Evaluatie) uit laten voeren. Op basis van de waarnemingen en bevindingen uit deze RI&E is een Plan van Aanpak gemaakt en in 2012 wordt een start gemaakt met de opvolging van de in het plan genoemde acties en aandachtspunten. Ook 2013 zal worden benut om acties uit het Plan van Aanpak verder uit te werken. In 2012 is de focus voornamelijk gelegd op onderwerpen aangaande personeel en BHV. Zo is een nieuw ziekteverzuimbeleid geformuleerd en vastgelegd in het personeelshandboek. Vervolgens is dit nieuwe beleid geïmplementeerd in de organisatie. De ARBO-dienstverlening is ondergebracht bij een andere organisatie dan voorheen. Op een aantal punten wordt het personeelsbeleid geharmoniseerd. Een rookbeleid wordt geformuleerd en rokers worden in de gelegenheid gesteld een cursus Stoppen met Roken te volgen. Interne verhuizingen maken het mogelijk dat verschillende werkplekken beter kunnen voldoend aan de ARBOeisen. Werkplekken worden aangepast en waar nodig geflexibiliseerd. Zo zijn er in hoogte verstelbare tafels in gebruik genomen. ARBO wordt vast onderdeel van diverse werkoverleggen, in ieder geval van het operationeel overleg, maar wordt ook opgenomen als onderdeel van het kwaliteitssysteem. In 2013 zal het beleid verder verfijnd en gedetailleerder uitgewerkt en uitgevoerd worden, bijvoorbeeld met bijzondere aandacht voor voorkomen van ziekteverzuim en re-integratie en duidelijke formulering en implementatie van functieomschrijvingen, waarin ook de rollen van ARBO-functionaris en Milieu-functionaris zijn opgenomen, en waarin taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van alle medewerkers expliciet omschreven worden. De aandacht van BHV ligt in 2012 vooral op noodprocedures. Een Bedrijfsnoodplan wordt geformuleerd en geïmplementeerd. BHV-medewerkers volgen training. Medio 2012 volgt het grootste deel van de medewerkers de cursus Kleine Blusmiddelen, zowel het theoretische deel als het praktijkgedeelte. Op verschillende momenten gedurende het jaar worden instructies gegeven over veiligheid en het gebruik van aangeboden beschermingsmiddelen. Ontruimingsplattegronden worden geactualiseerd, op relevante plekken geplaatst en door alle medewerkers getekend voor gezien. Daaropvolgend is een ontruimingsoefening uitgevoerd. In 2013 zal verdere opvolging van de aandachtspunten uit de RI&E plaats vinden. 10

11 A3.3. Klachtenregistratie Bij het streven naar een goed kwaliteitssysteem hoort niet alleen de instelling van een kwaliteitscommissie die, zoals in paragraaf C3.1 beschreven is, klachten registreert en continue kwaliteitsverbetering van de processen binnen het LCPL waarborgt en de gevolgen van geconstateerde afwijkingen beoogt te beperken, maar ook is het noodzakelijk om te beschikken over een onafhankelijke Klachtencommissie die een oordeel kan uitspreken over de gegrondheid van klachten. Artikel 2 van de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector (Wet van 29 mei 1995, houdende regels ter zake van de behandeling van klachten van cliënten van zorgaanbieders op het terrein van de maatschappelijke zorg en gezondheidszorg) schrijft voor: 1. elke zorgaanbieder treft een regeling voor de behandeling van klachten over een gedraging van hem of van voor hem werkzame personen jegens een cliënt. Hij brengt de getroffen regeling op passende wijze onder de aandacht van zijn cliënten. 2. de in het eerste lid bedoelde regeling: a. voorziet erin dat de klachten van cliënten worden behandeld door een klachtencommissie die bestaat uit ten minste drie leden, waaronder een voorzitter die niet werkzaam is voor of bij de zorgaanbieder; Bron: Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector, hoofdstuk 2, artikel 2, lid 1 en lid 2.a Op 5 oktober 2009 heeft de toenmalige directie van het LCPL de Klachtencommissie van het Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium formeel geïnstalleerd. Deze commissie heeft als doel een oordeel te geven over de gegrondheid van klachten en functioneert als Klachtencommissie in de zin van artikel 2 van de hierboven aangehaalde wet. De Klachtencommissie van het LCPL bestaat uit vier personen, waaronder mevrouw prof. dr. H.M. Dupuis (emeritus hoogleraar medische ethiek (Rijks)Universiteit Leiden) die de functie van voorzitter bekleedt en de heer prof. mr. B. Sluijters (emeritus hoogleraar gezondheidsrecht te Leiden) die deelneemt als lid voor het cliëntperspectief. Tot en met heden heeft het LCPL alle uitingen van onvrede naar tevredenheid van partijen zelf kunnen afhandelen en is het derhalve voor de Klachtencommissie niet noodzakelijk geweest om daadwerkelijk tot actie over te gaan. 11

12 A3.4. Opleidingsplan personeel, bij- en nascholing De directie van het LCPL voert een stimulerend beleid met betrekking tot de scholing van medewerkers. Tijdens de jaarlijkse planningsgesprekken hebben medewerkers de mogelijkheid om aan te geven of zij gebruik willen maken van trainingen en cursussen en kunnen zij aangeven waarin zij zich willen ontwikkelen. Samen met de leidinggevende worden zogenaamde planningsdoelstellingen opgesteld die ook jaarlijks geëvalueerd worden. In werden de volgende cursussen en opleidingen gevolgd: Pathologen/artsen A.M. Uyterlinde Coupeavond VU, LucasZH, februari 2011 NVVP nascholingsdagen, Zeist, april 2011 Samenwerken/RVE s en financiën, Utrecht, april 2011 Dermatopathologiecongres (jubileum), Geneve, september 2011 NVVP nascholing, Den Bosch, november 2011 Dermatologiecongres, Leiden, januari 2012 NVVP Nascholingsdagen, Zeist, april 2012 SNP KNO diagnostiek/behandeling, Amsterdam, mei 2012 Europees cytologiecongres, Dubrovnik, september 2012 E.K.J. Risse Pathologendagen, Zeist, april th European Congress of Cytology, Istanbul, september 2011 S. Beck Therapie op Maat; 4e interdisciplinaire congres van de NVCO, NVMO en NVRO, februari 2011 The Head and Neck Oncology Team Amsterdam, NKI-AVL/AMC, april 2011 Dermatopathology Symposium, London, april rd Annual Meeting of the Swiss Society of Dermatology and Venereology, augustus-september 2011 Nascholing NVVP naevus of melanoom, Den Bosch, december 2011 Nascholing / Jubileum Symposium 30 jaar Pigmented Lesion Clinic LUMC, Leiden, januari 2012 Pathologendagen, Zeist, april 2012 Dermatopathology Symposium, Londen, mei 2012 Targeted Therapy tegen kanker, NWO, oktober 2012 Nascholing NVVP Huidadnextumoren, hoofd- en bijzaken, Blaricum, november 2012 M. van Velsen Pathologendagen, Zeist, april 2011 Workshop Soft Tissue Pathology, Maastricht, juni 2011 XXXII Symposium of the International Society of Dermatology; 93rd Annual Meeting of the Swiss Society of Dermatology and Venereology, Geneva, augustus-september th European Congress of Cytology, Istanbul, september 2011 Nascholing NVVP naevus of melanoom, december 2011 Medisch analisten A. Hanna Workshop "ThinPrep Paptest Look-alikes" Hologic, juni 2011 H. Jafer Workshop "ThinPrep Paptest Look-alikes" Hologic, juni 2011 E.M. Meijer-Marres Cursus Cervix in beeld, Endocervicale afwijkingen, maart 2011 Workshop "ThinPrep Paptest Look-alikes" Hologic, juni 2011 N. Meyer-Alcântara CGO-cursus stagebegeleiding, maart 2011 Workshop "ThinPrep Paptest Look-alikes" Hologic, juni

13 P.J.M. Pothuis-Adriolo Cursus U-scripts U-DPS, februari 2011 CGO-cursus stagebegeleiding maart 2011 Cursus Cervix in beeld, Endocervicale afwijkingen, maart 2011 Workshop "ThinPrep Paptest Look-alikes" Hologic juni 2011 N.R. de Jong Thinprep morphology training, januari 2011 Workshop "ThinPrep Paptest Look-alikes" Hologic, juni 2011 J. Seetz Thinprep morphology training, mei 2012 S. Akbar Thinprep morphology training, januari 2012 F. Juveijns Interne cursus Hologic, mei 2012 Secretariaat Alle medewerkers Training Klantgericht en klantvriendelijk communiceren 13

14 A4. Samenwerking A4.1. DDL Diagnostic Laboratory (DDL), Labo Bio-medical Products (LBP) en ISO-normen De samenwerking tussen LCPL en DDL Diagnostisch Laboratory in Rijswijk die sinds 2011 steeds meer vorm krijgt, heeft ook consequenties voor de productie van de huisartsenkits voor afname en inzenden van patiëntmateriaal. Werd deze productie voorheen uitbesteed aan een extern bedrijf, met DDL als partner bleek het mogelijk om de huisartsenkits zowel letterlijk als figuurlijk dichter bij huis te laten produceren. DDL werkt op het gebied van nieuwe assay ontwikkeling, test validatie, kwaliteitscontrole en klantenservice zeer nauw samen met een ISO 13485en ISO 9001 gecertificeerd productie laboratorium voor moleculaire diagnostische en immunodiagnostische assays. Dit bedrijf, Labo Bio-medical products (LBP) is in 1992 opgericht door de patholoog en immunoloog dr. J. Lindeman en heeft een team van enthousiaste en zeer professionele medewerkers, waaraan hoge eisen worden gesteld om te kunnen blijven voldoen aan de kwaliteitsnormen die gelden voor de genoemde ISO certificaten. Een groot deel van de LBP-producten is gebaseerd op moleculair biologische methoden, zoals PCR, probe hybridisatie en reverse hybridisatie. Daarnaast produceert LBP ook verschillende immuno-assays. De opdrachtgevers van LBP zijn internationaal opererende farmaceutische en diagnostische bedrijven. LBP ontwikkelt en produceert testen die toegepast worden ten behoeve van klinisch diagnostisch onderzoek. Wat de samenwerking met LBP voor LCPL zo aantrekkelijk maakt, is dat hierdoor niet alleen de alom bekende huisartsenkits huisartsendoosjes fysiek dicht bij huis kunnen worden geproduceerd, maar vooral dat een continue kwaliteit van de kits doosjes gewaarborgd is door de al genoemde ISO-certificering van LBP. Van groter belang is echter dat we door nauw met elkaar samen te werken, een innovatief werkklimaat creëren. De ervaring die LBP in de loop der jaren heeft opgedaan bij de ontwikkeling van diverse testen, kunnen we toepassen bij de verbetering van bestaande afnamekits, de productie van nieuwe kits met moderne afnamematerialen, en zelfs voor de ontwikkeling van kits die gebruikt kunnen worden wanneer we ons service pakket uitbreiden met andere diagnostiek-lijnen voor de eerstelijnsgezondheidszorg. Het zal duidelijk zijn dat de combinatie LCPL-DDL-LBP openingen biedt voor zowel innovatie als de verbreding van het dienstenpakket van het LCPL, waardoor niet alleen uitstekende service geboden kan worden, maar met name hoge kwaliteit van onze dienstverlening gewaarborgd is. A4.2. S.P.O.E.D. LCPL organiseert al meer dan 15 jaar na-/bijscholingscursussen voor doktersassistenten, huisartsen en pedicures via de Stichting Pathologie Onderwijs Eerstelijns Diagnostiek ( S.P.O.E.D). Onze bekendste cursus is natuurlijk de uitstrijkcursus voor doktersassistenten waar niet op een fantoom maar op een echte vrouw geoefend wordt. Op deze cursus is een vervolg ontwikkeld: Weet wat je ziet, zie wat je weet". Gericht op dezelfde doelgroep, maar opgezet om de kennis en vaardigheden van doktersassistentes te vergroten en de signalering naar de huisarts te verbeteren. Vanaf 2013 zal de Stichting zich opnieuw richten tot de huisarts met "Het nieuwe uitstrijkje (HPV), vulvapathologie en soa s", en er zijn plannen om een dermatologiecursus voor huisartsen te maken. De ontwikkeling van cursusmateriaal en organisatie van cursussen zal in 2013 in nauwe samenwerking zijn met de specialisten van de Roosevelt kliniek Leiden (een kliniek voor gynaecologie en dermatologie), waardoor ook in de activiteiten rondom na- en bijscholing de uitbreiding van het LCPL-netwerk op medisch/diagnostisch gebied meer vorm en bestendigheid krijgt. Behalve huisartsen en hun assistentes kunnen ook pedicures gebruik maken van onze opleidingsmogelijkheden. Speciaal voor deze beroepsgroep bieden wij de Schimmelcursus voor pedicures aan, een opleiding waarin geleerd wordt hoe een schimmelnagel goed herkend kan worden en hoe op de juiste manier een stukje nagel kan worden afgenomen en ingezonden ten behoeve van diagnostiek. 14

15 A5. Lidmaatschappen en abonnementen Cash Cash CBS Inception IAC ISDP Telemedia JOC Kluwer Kluwer Kluwer LAD MULT Nat. Incasso NTvG Newslink NHG NVDA NVML NVVP Springer Verlag SKML SDU VAK medianet Wiley Abonnement webservice Licentie Abonnement op Kerncijfers Abonnement op MMS Inclusief abonnement op Acta Cytologica Lidmaatschap inclusief abonnement op American Journal of Dermatopathology Vermelding telefoongids Abonnement op Journal of Cutaneous Pathology Abonnement Arbo+Milieu Abonnement op ARBO-tijdschrift Abonnement op Handboek Arbo Lidmaatschap Enveloppeermachine Interim Justitia Abonnement Abonnement Licentie HIS tabel Lidmaatschap Abonnement op Analyse Lidmaatschap (4 personen) Abonnement op Huisarts en Wetenschap Lidmaatschap Chemiekaarten Abonnement ARBO en milieu Abonnement op Diagnostic Cytopathology 15

16 A6. Visitaties A6.1. Cervixcytologie Op 22 juni 2012 heeft het jaarlijkse visitatiebezoek betreffende de baarmoederhalskankerscreening plaatsgevonden door de regionaal coördinerend pathologen Bevolkingsonderzoek Midden-West en Zuid-West. Hierbij wordt altijd kritisch gekeken naar het werk en worden aanbevelingen gedaan. Er wordt vooral gelet op afspraken over doorlooptijden, vervolgadviezen en verwijsadviezen die landelijk gelden en dus kritisch te vergelijken zijn. Onze doorlooptijden, vervolgadviezen en verwijsadviezen voldeden aan de norm. De in 2011 aanbevolen verbeterpunten worden als afgedaan beschouwd. Een van de punten van aandacht was onze hrhpv-test. De hrhpv-test is aangepast. De GP5/6+ EIA wordt inmiddels gebruikt. Wat betreft het HPVpercentage bij `vervolg2 -Pap 1 kwam bij het bezoek naar voren dat op grond van een voorlopige steekproef de indicator voor PCR GP5+/6+ EIA in een vergelijkbare periode over 2012 ten opzichte van 2011 boven de 70% bleek. Spiegelinformatie is verstuurd naar de huisarts. Het percentage Pap 0 in 2011 was 1,22% voor Midden-West. (Gemiddelde is 1,86% ± 0,98). Het percentage voor Pap 0 lijkt in 2012 hoger uit te vallen. Dit punt zal nog nader geëvalueerd worden, want dit is door onze inzendende huisartsen zelf ook op individuele basis al als aandachtspunt aangegeven. A6.2 NVVP In 2011 en 2012 is het LCPL niet gevisiteerd door de Nederlandse Vereniging voor Pathologie. 16

17 B. Evaluatie Diagnostiek en Patiëntenzorg B1. Overzicht ingezonden onderzoeken Tabel B1.1 Totaal aantal inzendingen Cytologisch onderzoek Cervix Cytologie Klinische Cytologie Blaasspoeling 70 0 Totaal Histologisch onderzoek Huid (Huisarts) Huid (Dermatoloog) Ingeblokt borstelmateriaal Prostaat Overig weefsel Totaal Moleculaire diagnostiek Totaal Fluor Diagnostiek Totaal Overig onderzoek Nageldiagnostiek Totaal aantal inzendingen

18 B2. Cervixcytologie Tabel B2.1. Doorlooptijden waarbij afkappunt >10 werkdagen, Indicatie Bevolkingsonderzoek ontvangen niet afgewerkt ontvangen niet afgewerkt n n % n n % Januari , ,18 Februari , ,10 Maart , ,22 April , ,29 Mei , ,72 Juni , ,51 Juli , ,14 Augustus , ,55 September , ,56 Oktober , ,63 November , ,85 December , ,75 Tabel B2.2. Doorlooptijden waarbij afkappunt >10 werkdagen, Indicatie Bevolkingsonderzoek ontvangen niet afgewerkt ontvangen niet afgewerkt n n % n n % Januari , ,31 Februari , ,32 Maart , ,76 April , ,67 Mei , ,29 Juni , ,68 Juli , ,37 Augustus , ,14 September , ,36 Oktober , ,28 November , ,28 December , ,29 Tabel B2.3. Ontstekingen en infecties, Type Indicatie Bevolkingsonderzoek Totaal n % n % n % Virus 181 1, , ,61 Trichomonas 14 0, , ,09 Bacteriën 694 5, , ,36 Candida 412 3, , ,50 Gardnerella 550 4, , ,70 Normaal beeld , , ,14 Actinomyces 119 0, , ,61 Ontsteking , , ,72 Niet te beoordelen (Pap 0) 253 1, , ,27 Totaal

19 Tabel B2.4. Ontstekingen en infecties, Type Indicatie Bevolkingsonderzoek Totaal n % n % n % Virus 180 1, , ,53 Trichomonas 30 0, , ,11 Bacteriën 540 3, , ,37 Candida 426 2, , ,29 Gardnerella 886 6, , ,16 Normaal beeld , , ,84 Actinomyces 113 0, , ,64 Ontsteking , , ,06 Niet te beoordelen (Pap 0) 446 3, , ,00 Totaal , Tabel B2.5. Onderverdeling Pap-klasses naar leeftijd, indicatiecytologie Leeftijd Pap-klasse Totaal 0 I II IIIA IIIB IV V n % n % n % n % n % n % n % n < , , , , ,67 2 0,07 1 0, , , , , ,04 2 0,12 1 0, , , , , ,99 3 0,17 0 0, , , , , ,76 4 0,20 2 0, , , , ,61 9 0,52 1 0,06 0 0, , , , ,45 7 0,55 0 0,00 2 0, , , , ,01 4 0,50 0 0,00 0 0, , , , ,92 7 0,64 1 0,09 0 0, Totaal Tabel B2.6. Onderverdeling Pap-klasses naar leeftijd, indicatiecytologie Leeftijd Pap-klasse Totaal 0 I II IIIA IIIB IV V n % n % n % n % n % n % n % n < , , , , , ,33 1 0, , , , , ,82 8 0,44 1 0, , , , , ,19 5 0,28 1 0, , , , , ,67 2 0,10 3 0, , , , , ,51 3 0,15 3 0, , , , ,14 2 0,14 1 0,07 2 0, , , , ,99 4 0,44 3 0,33 1 0, , , , ,21 6 0,51 1 0,09 5 0, Totaal Tabel B2.7. Onderverdeling Pap-klasses naar leeftijd, bevolkingsonderzoek Leeftijd Pap-klasse Totaal 0 I II IIIA IIIB IV V n % n % n % n % n % n % n % n , , , , , ,25 1 0, , , , , , ,23 5 0, , , , , , ,17 4 0, , , , , , ,16 5 0, , , , ,24 8 0,12 4 0,06 3 0, , , , ,70 7 0,06 4 0,04 4 0, Totaal

20 Tabel B2.8. Onderverdeling Pap-klasses naar leeftijd, bevolkingsonderzoek Leeftijd Pap-klasse Totaal 0 I II IIIA IIIB IV V n % n % n % n % n % n % n % n , , , , , ,30 4 0, , , , , , ,20 2 0, , , , , , ,15 1 0, , , , , ,29 6 0,09 2 0, , , , , ,24 6 0,08 3 0, , , , , ,14 4 0,03 2 0, Totaal Tabel B2.9. Cytologische en histologische follow-up, indicatiecytologie Cytologie Follow-up Totaal Pap- onbekend cytologisch histologisch* klasse Pap-klasse CIN GA AIS AC PC EC 0 I > I II IIIA IIIB IV V *GA = glandulaire atypie, AIS = adenocis, AC = adenocarcinoom van de endocervix, PC= plaveiselcelcarcinoom, EC = endometriumcarcinoom. Tabel B2.10. Cytologische en histologische follow-up, indicatiecytologie Cytologie Follow-up Totaal Pap- onbekend cytologisch histologisch* klasse Pap-klasse CIN GA AIS AC PC EC M 0 I > I II IIIA IIIB IV V *GA = glandulaire atypie, AIS = adenocis, AC = adenocarcinoom van de endocervix, PC= plaveiselcelcarcinoom, EC = endometriumcarcinoom+endometriumcis, M = metastase. Tabel B2.11. Cytologische en histologische follow-up, bevolkingsonderzoek Cytologie Follow-up Totaal Pap- onbekend cytologisch histologisch* klasse Pap-klasse CIN GA AIS AC PC EC 0 I > I II IIIA IIIB IV V *GA = glandulaire atypie, AIS = adenocis, AC = adenocarcinoom moet hier nog bij van de endocervix, PC= plaveiselcelcarcinoom, EC = endometriumcarcinoom. 20

21 Tabel B2.12. Cytologische en histologische follow-up, bevolkingsonderzoek Cytologie Follow-up Totaal Pap onbekend cytologisch histologisch* klasse Pap-klasse CIN GA AIS AC PC EC 0 I > I II IIIA IIIB IV V *GA = glandulaire atypie, AIS = adenocis, AC = adenocarcinoom van de endocervix, PC= plaveiselcelcarcinoom, EC = endometriumcarcinoom. Tabel B2.13. Overzicht, volgens NVVP-richtlijn 3.2, van het percentage hrhpv-positieve vrouwen en hrhpvnegatieve vrouwen bij herhalingsuitstrijkjes ná Pap 2/3a1 en Pap 1 uitslag (bij de eerste herhaling), Totaal aantal BVO-uitstrijkjes jaar: 2011 Totaal aantal Pap 2/3a1 * BVO ,3% Verhouding Pap 2 Pap 3a /542 2,1 FU Teruggekomen zónder hrhpv test (va 3 mnd) 136 8,1% waarvan Pap ,5% Teruggekomen vanaf 3 mnd mét hrhpv-test ,3% waarvan Pap ,9 hrhpv-positief vd Pap 1 ** ,8 hrhpv-negatief vd Pap 1 ** ,2 >70% =norm Gebruikte HPV-test: INNO-LIPA, hierdoor is in 2011 de norm van 70% niet gehaald. * KOPAC: P2, P3, P4 (allen overeenkomend met Pap 2/3a1). ** Alleen de HPV-uitslagen van Pap 1 bij vervolguitstrijkje! Tabel B2.14. Overzicht, volgens NVVP-richtlijn 3.2, van het percentage hrhpv-positieve vrouwen en hrhpvnegatieve vrouwen bij herhalingsuitstrijkjes ná Pap 2/3a1 en Pap 1 uitslag (bij de eerste herhaling), Totaal aantal BVO-uitstrijkjes jaar: 2012 Totaal aantal Pap 2/3a1 * BVO ,3% Verhouding Pap 2 Pap 3a /590 2,5:1 FU Teruggekomen zónder hrhpv test (va 3 mnd) 107 5,1% waarvan Pap ,7% Teruggekomen vanaf 3 mnd mét hrhpv-test ,7% waarvan Pap ,2% hrhpv-positief vd Pap 1 ** ,5% hrhpv-negatief vd Pap 1 ** ,5% >70% =norm Gebruikte HPV-test: GP5+6+ bij DDL te Rijswijk. KOPAC: P2, P3, P4 (allen overeenkomend met Pap 2/3a1). ** Alleen de HPV-uitslagen van Pap 1 bij vervolguitstrijkje! 21

22 B3. Histologie Tabel 3.1. Overzicht van de huidbiopten uit de huisartsenpraktijk, Benigne Premaligne Maligne Totaal n % n % n % n % Melanocytaire laesies , ,5 90 1, dermale naevus dysplastische naevus 194 melanoom 90 samengestelde naevus Spitznaevus 45 overig 307 melanoma in situ 9 Epitheliale laesies , , , verrucae actinische keratose 698 basaalcelcarcinoom cysteuze laesies 541 morbus Bowen 109 plaveiselcelcarcinoom 117 huidadnextumoren 327 keratoacanthoom 137 maligne 5 huidadnextumor overig 74 Wekedelenlaesies ,5 10 0,4 3 0, dermatofibromen atypisch fibroxanthoom 9 leiomyosarcoom 2 fibromata/lipomata 767 pleiomorf adenoom 1 pleomorf maligne 1 fibreus histiocytoom neuro-/vaattumoren 643 overig 34 Overig ,2 14 0, ontstekingsbeelden metastasen 6 overig 463 overig* 8 Subtotaal , , , ,1 geen diagnose# 147 0,9 Totaal *suspect tumor (n=3); Merkelcelcarcinoom (n=2); maligne tumor onbekend primair of secundair (n=2); cutaan T-cellymfoom (n=1). 22

23 Tabel B3.2. Overzicht van de huidbiopten uit de huisartsenpraktijk, Benigne Premaligne Maligne Totaal n % n % n % n % Melanocytaire laesies , ,6 87 1, dermale naevus dysplastische naevus 170 melanoom 87 samengestelde naevus Spitznaevus 46 overig 305 melanoma in situ 11 Epitheliale laesies , , , verrucae actinische keratose 658 basaalcelcarcinoom cysteuze laesies 497 morbus Bowen 152 plaveiselcelcarcinoom 119 huidadnextumoren 411 keratoacanthoom 184 maligne huidadnextumor 9 overig 60 Wekedelenlaesies ,4 10 0,5 2 0, dermatofibromen 898 atypisch fibroxanthoom 9 myxofibrosarcoom 2 fibromata/lipomata 601 pleiomorf adenoom 1 neuro-/vaattumoren 569 overig 23 Overig ,0 17 1, ontstekingsbeelden metastasen 11 overig 372 overig* 6 Subtotaal , , , geen diagnose# Totaal *suspect tumor (n=1); Merkelcelcarcinoom (n=2); myo-epitheliaal carcinoom (n=1), melanocarcinoom (n=1); cutaan T-cellymfoom (n=1). 23

24 Tabel B3.3. Revisie van PA-verslagen Consult Extern Revisie Extern Concordant Discordant Totaal In 2011 werd op histologie onderzoeken in totaal 39 keer consult extern aangevraagd (0,2%). In 2012 werd op histologie onderzoeken in totaal 30 keer consult extern aangevraagd (0,2%). Tabel B3.4. Discordantie Consult Extern Revisie Extern Benigne wordt Maligne nvt Maligne wordt Benigne 1 nvt nvt 2 Premaligne wordt Benigne 2 1 nvt 1 Premaligne wordt Maligne 1 nvt 2 1 Totaal

25 B4. Moleculaire diagnostiek Tabel B Negatief Positief Dubieus Totaal Soort onderzoek n n n n n n n n Bacteriële vaginose Candida albicans Chlamydia trachomatis Gardnerella vaginalis Herpes simplexvirus Humaan papillomavirus (HPV) Neisseria gonorrhoeae Treponema pallidum Varicella zostervirus Totaal Tabel B Negatief Positief Dubieus Totaal Soort onderzoek n % n % n % n % Bacteriële vaginose Candida albicans Chlamydia trachomatis Gardnerella vaginalis Herpes simplexvirus Humaan papillomavirus (HPV) Neisseria gonorrhoeae Treponema pallidum Varicella zostervirus Totaal Tabel B Negatief Positief Dubieus Totaal Soort onderzoek n % n % n % n % Bacteriële vaginose Candida albicans Chlamydia trachomatis Gardnerella vaginalis Herpes simplexvirus Humaan papillomavirus (HPV) Neisseria gonorrhoeae Treponema pallidum Varicella zostervirus Totaal

26 Tabel B Man Vrouw Geslacht onbekend Totaal Soort onderzoek n n n n n n n n Bacteriële vaginose Candida albicans Chlamydia trachomatis Gardnerella vaginalis Herpes simplexvirus Humaan papillomavirus (HPV) Neisseria gonorrhoeae Treponema pallidum Varicella zostervirus Totaal Tabel B Man Vrouw Geslacht onbekend Totaal Soort onderzoek n % n % n % n % Bacteriële vaginose Candida albicans Chlamydia trachomatis Gardnerella vaginalis Herpes simplexvirus Humaan papillomavirus (HPV) Neisseria gonorrhoeae Treponema pallidum Varicella zostervirus Totaal Tabel B Man Vrouw Geslacht onbekend Totaal Soort onderzoek n % n % n % n % Bacteriële vaginose Candida albicans Chlamydia trachomatis Gardnerella vaginalis Herpes simplexvirus Humaan papillomavirus (HPV) Neisseria gonorrhoeae Treponema pallidum Varicella zostervirus Totaal

27 B5. Fluordiagnostiek Tabel B5.1. Analyse bacteriële vaginose en fluorcytologie Totaal Geen afwijkingen Gardnerella Gardnerella/Candida Candida Candida/Trichomonas Trichomonas Ontsteking Cytolyse Atrofie Atypie Infectie Bacteriële infectie Vaginitis Onvoldoende materiaal Totaal

28 C. LCPL, Kennis, Kwaliteit en Opleiden C1. 24th European Congress of Pathology; Pathology Science for Patients Praag, 8-12 september 2012 Monique van Velsen Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium, Leiden Het is altijd goed om naar internationale congressen te gaan. Niet alleen omdat het een leuk uitstapje naar het buitenland is, maar vooral om binnen je vakgebied eens verder te kijken dan je eigen keuken. Opvallend, maar niet onverwacht, is dat de Nederlandse pathologie altijd goed vertegenwoordigd is op internationale congressen. Tijdens dergelijke bijeenkomsten van vakgenoten is met name de vooruitstrevendheid van Nederland vaak duidelijk zichtbaar gezien het gebruik van een grote scala van, ten opzichte van vele andere landen, en uitgebreide aanbod van aanvullende onderzoeken binnen de pathologie. Denk bijvoorbeeld aan immunochemische kleuringen en verschillende moleculaire technieken ten behoeve van de diagnostiek. Op het congres in Praag in 2012 kwam onder andere immunochemie naar voren als behulpzame aanvullende kleuringstechniek bij het detecteren van prostaatkanker in biopten en het schatten van het volumepercentage hiervan. Menig patholoog in Nederland ervaart dit als een prettige en behulpzame techniek. Ook het LCPL werkt al geruime tijd met deze immunochemie-techniek. Bijvoorbeeld door het gebruik van een fraaie dubbelkleuring, waardoor in slechts één doorsnede van een weefselstukje meer informatie te zien is dan met een reguliere HE-kleuring zichtbaar gemaakt kan worden. Of bij lastige casus van moedervlekken, waar vaak met behulp van aanvullende kleuringstechnieken op het weefselstukje in combinatie met de histologische kenmerken ervan een goede inschatting gemaakt kan worden of het biopt een goedaardige of een kwaadaardige moedervlek betreft. Op zo n Europees congres merk je juist door eens in andermans keuken te kijken, dat hetgeen jij als patholoog vanzelfsprekend vindt voor het verrichten van diagnostiek van hoge kwaliteit, niet overal in Europa beschikbaar is. In gesprekken met collega s heb ik ervaren dat er wensen en mogelijkheden zijn om samenwerkingsverbanden te realiseren tussen LCPL en andere laboratoria in Nederland. Hierdoor zouden wij aanvullende technieken kunnen uitwisselen en zo zonder extra kosten de hoogste kwaliteit diagnostiek kunnen garanderen. En daar ben ik best trots op. 28

29 C2. Kwaliteit Paula Bouw Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium, Leiden Kwaliteit bij het LCPL in 2011 In 2011 heeft het project om voor het LCPL een kwaliteitsaccreditatie te bewerkstelligen een hoge prioriteit gekregen. Aanvankelijk was accreditatie beoogd op basis van de CCKL 4 e praktijkrichtlijn voor een Kwaliteitssysteem voor Laboratoria in de Gezondheidszorg. Hoewel het LCPL sinds jaar en dag volgens vaste protocollen werkt, geeft het structureren van de onderzoeksactiviteiten volgens een kwaliteitsnorm aanvullende zekerheid dat kwalitatief hoogwaardige zorg wordt geleverd. Zo worden afwijkende situaties grondig geanalyseerd en worden structurele oplossingen gedefinieerd en geïmplementeerd. Ook wordt gekeken of er verbeteringen mogelijk zijn op het gebied van onderzoeksmethoden en wordt het LCPLpersoneel getraind op de nieuwste technieken, waarbij automatisering een belangrijke rol speelt. Eind 2010 werd een samenwerkingsverband gesloten met DDL Diagnostic Laboratory in Rijswijk. Hiermee kreeg het accreditatieproject wederom een extra impuls omdat hiermee veel ervaring op het gebied van kwaliteitsmanagement kon worden betrokken. In dezelfde periode maakte de CCKL duidelijk dat de CCKL praktijkrichtlijn voor een Kwaliteitssysteem voor Laboratoria in de Gezondheidszorg op termijn zou worden vervangen door de herziene versie van de NEN-EN- ISO-norm Kwaliteit bij het LCPL in 2012 In september 2011 mocht het LCPL Dr. A.M. Uyterlinde verwelkomen als nieuwe medisch directeur. In de herstructurering die hiermee gepaard ging werd definitief besloten om niet langer de CCKL 4 e praktijkrichtlijn voor een Kwaliteitssysteem voor Laboratoria in de Gezondheidszorg na te streven, maar in plaats hiervan de internationale ISO-norm Beide normen hebben in essentie een gelijke strekking, namelijk het uitvoeren van medisch en ethisch verantwoord beleid met daarbij het nastreven van een zo klein mogelijk risico voor de patiëntveiligheid. In de loop van 2012 werd na een grondig onderzoek van de verschillen tussen de CCKL-norm en de ISO-norm besloten om extra expertise te betrekken van een externe partij teneinde het accreditatieproces te bespoedigen. Tegen eind 2012 is de voorbereiding van de accreditatie in volle gang. Er wordt extra mankracht toegevoegd aan het kleine team van kwaliteitsfunctionarissen en alle personeelsleden krijgen een rol toebedeeld om ieder op hun eigen wijze bij te dragen aan de verwezenlijking van het doel: de verwerving van de NEN-EN-ISO-norm accreditatie. 29

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Baarmoederhalskanker screening

Baarmoederhalskanker screening Baarmoederhalskanker screening Wat gaat er veranderen? Lex Makkus, Patholoog PAL Geschiedenis BVO-BMHK Huidige BVO - hrhpv Triage Sterfte cervix carcinoom absolute aantallen/cohort 45 40 35 30 25 20 15

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift gaat over (symptomatische) vulvovaginale candidiasis en over de asymptomatische aanwezigheid van Candida in de vagina. Vulvovaginale candidiasis (VVC) wordt veroorzaakt door

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10 Inhoudsopgave: Voorwoord... 2 Programma... 3 Abstracts... 5 t/m 10 VOORWOORD Dit is het 13 e Papendalsymposium dat zoals gebruikelijk in samenwerking met de 7 laboratoria uit regio Oost en mede onder auspiciën

Nadere informatie

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink HPV nu en in de toekomst Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink 15000 HPV HPV2 HPV4 HPV6 HPV11 High risk HPV (hr-hpv) Hr HPV 80 % van alle vrouwen maakt eens

Nadere informatie

Versnelling verzending pathologisch materiaal bij een verwijzing

Versnelling verzending pathologisch materiaal bij een verwijzing Versnelling verzending pathologisch materiaal bij een verwijzing 1. Huidige situatie Beschrijving pathologische revisie Procesbeschrijving Digitale uitwisseling 2. Knelpunten pathologische verwijzing Procesverbetering

Nadere informatie

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM CERVIXCARCINOOM Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM Nascholing Diagnostiek en behandeling van het Cervixcarcinoom Programma 1. Ontvangst en Welkom 2. Cytologische

Nadere informatie

Kwaliteit: ISO 15189 een nieuwe richting?

Kwaliteit: ISO 15189 een nieuwe richting? Kwaliteit: ISO 15189 een nieuwe richting? Paul van der Valk Patholoog VUMC Auditor CCKL en RvA Dank aan Danielle Heideman & Peter Snijders None to declare Conflicts of interest Uitgangspunt van dit verhaal

Nadere informatie

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV test volgens landelijke richtlijn Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV-vaccinatie Het kan je leven redden, maar ook voor niks zijn NRCnext, dd 03-03-09 1.Wat heeft baarmoederhalskanker

Nadere informatie

info@bronneberg.nl www.bronneberg.nl KvK Eindhoven: 17136847 BTW/VAT/MwSt: NL 810049429B01

info@bronneberg.nl www.bronneberg.nl KvK Eindhoven: 17136847 BTW/VAT/MwSt: NL 810049429B01 Functieomschrijving office-coördinator Taken en Werkzaamheden Tot de aandachtsgebieden van office-coördinator behoren 'Beleid', Externe contacten, Communicatie en Relatiebeheer, Financiën, Advisering,

Nadere informatie

4 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost. Afscheidsymposium Dr. A. Hanselaar

4 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost. Afscheidsymposium Dr. A. Hanselaar 4 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker preventie Oost Afscheidsymposium Dr. A. Hanselaar Donderdag 21 november 2002 Nationaal Sportcentrum Papendal, Arnhem Mede onder auspiciën Microsymposium Pathologie

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een infectie met een virus, het zogenaamde hoog-risico humaan papillomavirus (hrhpv).

Nadere informatie

STAR-MDC ZOEKT EEN KLINISCH CHEMICUS (M/V)

STAR-MDC ZOEKT EEN KLINISCH CHEMICUS (M/V) STAR-MDC ZOEKT EEN KLINISCH CHEMICUS (M/V) Star-MDC is een organisatie waar diagnostiek en begeleiding van patiënten van met name de huisarts centraal staan. Hiervoor wordt laboratorium-, functie- en beeldvormend

Nadere informatie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Informatiebrochure Afdeling Pathologie VU medisch centrum Amsterdam Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Indicatiegebieden en bijbehorende Moleculaire Diagnostiek:

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten

Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten Stichting Regionale Huisartsenzorg Heuvelland, maart 2011 Inleiding Op 1 juli 2010 werd in de regio /Heuvelland gestart met eerstelijns ketenzorg voor patiënten

Nadere informatie

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm?

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Prof. dr. Paul J van Diest Hoofd afdeling Pathologie, UMC Utrecht p.j.vandiest@umcutrecht.nl De diagnostische keten in de oncologie Anamnese/lichamelijk

Nadere informatie

Heraccreditatie CCKL. Dr L Stolk, Klinische Farmacie, Academisch Ziekenhuis Maastricht

Heraccreditatie CCKL. Dr L Stolk, Klinische Farmacie, Academisch Ziekenhuis Maastricht Heraccreditatie CCKL Dr L Stolk, Klinische Farmacie, Academisch Ziekenhuis Maastricht 19-02-2002 middag symposium eerste CCKL accreditatie Deelnemers: Laboratoria apotheek van de ziekenhuizen Tilburg,

Nadere informatie

Inhoud. Hoofdstuk 1 Algemeen

Inhoud. Hoofdstuk 1 Algemeen JAARBERICHT 2012 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemeen 1. Voorwoord 3 2. Algemeen 4 3. Personeel 1 Maatschap Pathologie West-Brabant 5 2 Medewerkers stichting 5 4. Organisatiestructuur 6 5. Overlegstructuur 7 6.

Nadere informatie

KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING

KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING Baarmoederhalskanker of cervixcarcinoom is wereldwijd nog steeds een van de belangrijkste oorzaken van sterfte aan kanker bij vrouwen. Nederland is één van de Europese landen

Nadere informatie

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Centrum voor Kankeropsporing Voorheen: hetconsortium van

Nadere informatie

Concept. 1. Met betrekking tot de inhoud van het werk/werkzaamheden, hoe tevreden bent u over:

Concept. 1. Met betrekking tot de inhoud van het werk/werkzaamheden, hoe tevreden bent u over: Vragenlijst Medewerkertevredenheidonderzoek MTO - Referentie: RHTC4XPRVL Bedankt voor het meedoen aan dit medewerkerstevredenheidsonderzoek. Met uw antwoorden zal uw werkgever proberen (nog) beter op uw

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405

Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405 Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405 Doel Registreren en (laten) oplossen van vragen en storingen van ICT-gebruikers binnen de richtlijnen van de afdeling, teneinde bij te dragen aan efficiënt

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek hygiëne en infectiepreventie Oktober 2015

Resultaten Onderzoek hygiëne en infectiepreventie Oktober 2015 Resultaten Onderzoek hygiëne en infectiepreventie Oktober 2015 Gom ZorgSupport Oktober 2015 In de periode van 9 tot en met 22 oktober 2015 heeft Gom ZorgSupport een digitaal onderzoek naar hygiëne en infectiepreventie

Nadere informatie

Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo

Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo Wat gaan we doen? -techniek van het biopteren -plaats van het biopt in het stappenplan werkwijze

Nadere informatie

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Versie : 00-00-00 Vervangt versie : 00-00-00 Geldig m.i.v. : Opsteller : ------------------- Pag. 1 van 5 Goedkeuringen : Datum: Paraaf: teamleider OK/CSA : DSMH

Nadere informatie

Dé cursus over huidkanker voor de Eerste Lijn

Dé cursus over huidkanker voor de Eerste Lijn Dé cursus over huidkanker voor de Eerste Lijn 18 en 19 september 2014 Leiden Inhoud, doelgroepen, cursuscommissie en sprekers Inhoud Na eerder meerdere malen een eendaagse dermatoscopie cursus voor de

Nadere informatie

Cytologische en histologische afwijkingen van de cervix door HPV infectie

Cytologische en histologische afwijkingen van de cervix door HPV infectie Cytologische en histologische afwijkingen van de cervix door HPV infectie Dr. M-J Vanstapel PhD Centrum voor Medische Analyse Medisch Labo Kempen Vosselaar 24/10/06 Cervixcytologie en Humaan Papilloma

Nadere informatie

Thema: GYN-nieuwe stijl BVO-na HPV test

Thema: GYN-nieuwe stijl BVO-na HPV test RAPPORT RONDZENDNG BD-SUREPATH LBC- 08 Thema: GYN-nieuwe stijl BO-na HP test Opgesteld door: Dhr. H. Ramman, Productspecialist, Klinipath B Website: www.klinicyte.nl Met medewerking van: Spaarne Ziekenhuis

Nadere informatie

Nascholing huisartsen 20 februari 2013

Nascholing huisartsen 20 februari 2013 Nascholing huisartsen 20 februari 2013 Programma 19.00: Inleiding: Wim Kateman 19.05: Neeltje Mooy: - Werkwijze van het PAL - Overzicht inzendingen huisartsen 2011 19.30: MarK Kuizinga & Sybren Dekker

Nadere informatie

JAAR BERICHT. Alles voor de diagnose

JAAR BERICHT. Alles voor de diagnose JAAR BERICHT Alles voor de diagnose INHOUD PAG Raad van toezicht PAG Bestuurder PAG Laboratorium Histologie PAG 6 Speciële cytologie Cervixcytologie PAG 7 Kwaliteit Obducties PAG 8 PAG 9 Kwaliteit Immunohistochemie

Nadere informatie

Arbo- en Milieudeskundige

Arbo- en Milieudeskundige Arbo- en Milieudeskundige Doel Ontwikkelen van beleid, adviseren, ondersteunen en begeleiden van management, medewerkers en studenten, alsmede bijdragen aan de handhaving van wet- en regelgeving, binnen

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Ronald Govers Mei 2013 Vastgesteld directie d.d. 4 juni 2013 2 Arbo jaarverslag 2012 Index 1. Inleiding blz.

Nadere informatie

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Doel Initiëren, coördineren, stimuleren en bewaken van Arbo- en Milieuwerkzaamheden binnen een, binnen de bevoegdheid van de leidinggevende,

Nadere informatie

Familie Huismans Boerderijnummer: 1983

Familie Huismans Boerderijnummer: 1983 arverslag nuari 2014 - december 2014 Familie Huismans Boerderijnummer: 1983 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, maart 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

REGELGEVING EN ETHIEK IN DE MEDISCHE PRAKTIJK

REGELGEVING EN ETHIEK IN DE MEDISCHE PRAKTIJK REGELGEVING EN ETHIEK IN DE MEDISCHE PRAKTIJK Medische fouten, incidenten en meldingsplicht voor specialisten en AIOS Vrijdag 8 juni 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert op 8 juni 2012 de cursus

Nadere informatie

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken?

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Kan de zelfafnameset het uitstrijkje vervangen? IMPROVE Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Uitnodiging voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek. www.hpvzelfafname.nl

Nadere informatie

HET SPECIALISME PATHOLOGIE Onderdeel opleidingsplan 2009

HET SPECIALISME PATHOLOGIE Onderdeel opleidingsplan 2009 HET SPECIALISME PATHOLOGIE Onderdeel opleidingsplan 2009 Inleiding Pathologie betekent ziekteleer. De klinische pathologie is het medisch specialisme dat zich bezighoudt met het stellen van diagnoses

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2010 PATHOLOGISCH LABORATORIUM VOOR HET GOOI EN ALMERE

JAARVERSLAG 2010 PATHOLOGISCH LABORATORIUM VOOR HET GOOI EN ALMERE JAARVERSLAG 2010 PATHOLOGISCH LABORATORIUM VOOR HET GOOI EN ALMERE DR. E.H. JASPARS M.E.F. PRINS DR. H.V. STEL DR. J.J. WEENING PATHOLOGISCH LABORATORIUM VOOR HET GOOI EN ALMERE TERGOOIZIEKENHUIZEN LOKATIE

Nadere informatie

PROGRAMMA EN ABSTRACTS

PROGRAMMA EN ABSTRACTS PROGRAMMA EN ABSTRACTS 1 e multidisciplinaire bijeenkomst Stichting Baarmoederhalskankerpreventie Oost Dinsdag, 12 oktober 1999 Papendal, Arnhem Inhoudsopgave: Algemene informatie... 3 Programma... 4 Abstracts

Nadere informatie

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM Pagina 1 van 6 Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM In het onderstaande is een leidraad opgenomen voor een Plan van aanpak certificeerbaar kwaliteitsmanagementsysteem.

Nadere informatie

STICHTING LABORATORIUM PATHOLOGIE EN CYTOLOGIE. Jaarverslag 2005

STICHTING LABORATORIUM PATHOLOGIE EN CYTOLOGIE. Jaarverslag 2005 STICHTING LABORATORIUM PATHOLOGIE EN CYTOLOGIE Jaarverslag 2005 INHOUDSOPGAVE PAGINA I. VOORWOORD 1 II. III. ORGANISATIE A. Organogram 2 B. Organisatie en personeel 3 C. Overlegstructuren intern 4 PRODUCTIEOVERZICHT

Nadere informatie

HET MANAGEMENTCONTRACT in het kader van Integraal Resultaatverantwoordelijk Management Margreeth van der Kooij

HET MANAGEMENTCONTRACT in het kader van Integraal Resultaatverantwoordelijk Management Margreeth van der Kooij HET MANAGEMENTCONTRACT in het kader van Integraal Resultaatverantwoordelijk Management Margreeth van der Kooij De context van het managementcontract Het managementcontract is een overeenkomst tussen vertegenwoordigers

Nadere informatie

Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria.

Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria. Het bewaren van lichaamsmateriaal door Pathologie laboratoria. Waarover gaat deze folder en waarover niet? 1. Soms neemt een arts bij u wat lichaamsmateriaal af, bijvoorbeeld: - een klein stukje uit uw

Nadere informatie

Hoppas Kinderopvang. Rijswijk NB

Hoppas Kinderopvang. Rijswijk NB organisatie advies arbodienstverlening opleidingen & trainingen personeelsdiensten Eindverslag Rapport Interne Audit Hoppas Kinderopvang te Rijswijk NB Uitgevoerd voor: Uitgevoerd door: Hoppas Kinderopvang

Nadere informatie

Hoe manage ik een incident / recall

Hoe manage ik een incident / recall Hoe manage ik een incident / recall 17 september 2014 Jan Hazelhof DSMH+E Diaconessenhuis Meppel Incident op de poli urologie 23 december 2013, Diaconessenhuis Meppel Dienst Medische Techniek Constateert

Nadere informatie

Informatie over het thema-onderzoek Letselschadebehandeling en Kwaliteitscode rechtsbijstand Stichting toetsing verzekeraars

Informatie over het thema-onderzoek Letselschadebehandeling en Kwaliteitscode rechtsbijstand Stichting toetsing verzekeraars Informatie over het thema-onderzoek Letselschadebehandeling en Kwaliteitscode rechtsbijstand Stichting toetsing verzekeraars Start derde thematische beoordeling Binnenkort starten wij met de derde thematische

Nadere informatie

Vragenlijst. Thema 1: Beleid en organisatie

Vragenlijst. Thema 1: Beleid en organisatie Vragenlijst Thema 1: Beleid en organisatie 1) Het huidige anti-agressiebeleidsplan bestaat uit de onderstaande onderdelen: Algemene beleidsvisie op voorkomen/beheersen van agressie en geweld Definitie

Nadere informatie

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v.

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v. Klachtenregeling Inleiding Klachtenregeling Pool Management Academy inzake cursussen, trainingen, opleidingen, coaching of begeleidingstrajecten, uitgevoerd door Pool Management Academy in opdracht van

Nadere informatie

Met cliënt wordt bedoeld de cliënt zelf of diens (wettelijke) vertegenwoordiger. De regeling is ook bedoeld voor klachten van medewerkers.

Met cliënt wordt bedoeld de cliënt zelf of diens (wettelijke) vertegenwoordiger. De regeling is ook bedoeld voor klachten van medewerkers. Pagina: 1 van 5 Uitgifte datum : 15-04-2014 1. Inleiding Een klacht kan om meer kwesties gaan dan medische fouten. Ook in het contact met de hulpverlener of in de organisatie van de zorg kan van alles

Nadere informatie

Het afwijkende uitstrijkje. Polikliniek Gynaecologie (TZA)

Het afwijkende uitstrijkje. Polikliniek Gynaecologie (TZA) Het afwijkende uitstrijkje Polikliniek Gynaecologie (TZA) In het kader van het bevolkingsonderzoek of omdat u klachten heeft, is er bij u een uitstrijkje gemaakt. De uitslag van dit uitstrijkje blijkt

Nadere informatie

ALLES VOOR DE DIAGNOSE

ALLES VOOR DE DIAGNOSE ALLES VOOR DE DIAGNOSE INTRODUCTIE Zoeken, denken en vinden Wat heb ik en wat maakt mij beter? Dat is vaak de kern van wat de patiënt van zijn huisarts of specialist wil weten. Bij het beantwoorden van

Nadere informatie

De opleiding tot Restauratief Tandarts van de Nederlands Vlaamse Vereniging voor Restauratieve Tandheelkunde

De opleiding tot Restauratief Tandarts van de Nederlands Vlaamse Vereniging voor Restauratieve Tandheelkunde De opleiding tot Restauratief Tandarts van de Nederlands Vlaamse Vereniging voor Restauratieve Tandheelkunde 1. Inleiding Vanuit de tandheelkundige praktijk komt de vraag naar een gedifferentieerde tandarts

Nadere informatie

Klachtenbehandeling 2015

Klachtenbehandeling 2015 Klachtenbehandeling 05 Ria Kruiper INLEIDING Alle kinderopvang voorzieningen / welzijnsorganisaties in Nederland dienen in gevolge de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector te beschikken over een klachtenreglement

Nadere informatie

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek Samenvatting Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ( het uitstrijkje ). Er zijn echter kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo is er een

Nadere informatie

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen?

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen? Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Wat zijn de veranderingen? Wat zijn de veranderingen? Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gaat veranderen. Wat verandert er precies? Testen op

Nadere informatie

Workshop. Zicht op de resultaten van de buurtsportcoach

Workshop. Zicht op de resultaten van de buurtsportcoach Workshop Zicht op de resultaten van de buurtsportcoach Zicht op de effecten van de buurtsportcoach Geeske van Asperen, NISB Caroline van Lindert, Mulier Instituut Evelien Wijdeveld, EWorks Programma Voorstellen

Nadere informatie

Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring

Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring Weefsel Specifiek 2014.3 ZN kleuring SKML sectie Pathologie 16-06-2015 Drs. S. Dubois Overzicht Inleiding Aantallen Samples A-D Verdiepingsvragen Inleiding Wereldgezondheidsprobleem 40% van de wereldbevolking

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M82 Het soa-consult van september 2013. Bij Soa is de actuele kennis over diagnostiek, behandeling, begeleiding en partnerwaarschuwing niet compleet

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie

Weefselvigilantieplatform in het VUmc

Weefselvigilantieplatform in het VUmc Weefselvigilantieplatform in het VUmc Angelika Dräger, PhD Hoofd Hematologie Laboratoria en weefselvigilantiecoördinator 28 november 2012 Hematologie Laboratoria VUmc BTD Hemostase Stamcellab Cleanroom

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Deze procedure beschrijft de wijze waarop klachten gerapporteerd, geregistreerd, afgehandeld en geanalyseerd worden.

Deze procedure beschrijft de wijze waarop klachten gerapporteerd, geregistreerd, afgehandeld en geanalyseerd worden. 1. Inleiding Een klacht kan om meer kwesties gaan dan het contact met de begeleider. Ook in de organisatie van het begeleidingstraject kan van alles misgaan. Het gaat om zaken die anders hadden moeten

Nadere informatie

Huidkanker. Melanoom. Plaveiselcelcarcinoom Basaalcelcarcinoom. Diagnostiek en behandeling

Huidkanker. Melanoom. Plaveiselcelcarcinoom Basaalcelcarcinoom. Diagnostiek en behandeling Huidkanker Melanoom Plaveiselcelcarcinoom Basaalcelcarcinoom Diagnostiek en behandeling Is het huidkanker? Welke huidkanker? Hoe wordt de diagnose gesteld? Verhaal Hoe lang bestaat de afwijking? Verandering?

Nadere informatie

Basisscholing. HPV: hoe zit het eigenlijk? Cervixscreening. december 2013

Basisscholing. HPV: hoe zit het eigenlijk? Cervixscreening. december 2013 december 2013 Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, schreef de Gezondheidsraad in 2011. Maar er zijn kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten

Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Wat gaan we doen? Programma Aanleiding voor het instellen register, doelstelling uit visie document van de NVDA Achtergrond kwaliteitsregister - BIG Wat houdt

Nadere informatie

Terug naar de Microscoop

Terug naar de Microscoop Terug naar de Microscoop Jaarverslag 2008 2009 van het Leids Cytologisch en Pathologisch Laboratorium W.IJ. Allemaal Coulomb Press Leyden Leiden 2010 Publicatie en distributie: Coulomb Press Leyden Postbus

Nadere informatie

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014 ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN DRAAGT EEN STEENTJE BIJ CO 2 -PRESTATIELADDER Index Datum Redactie Goedgekeurd door 28-01- B. de Klerk A.W. Bontrup 28-01- Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beleid... 3 3. Borging...

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Inhoudsopgave Balanceren op het slappe koord 4 Mw. Drs. G.A. Bentvelsen-Prins Raad van Bestuur Bevolkingsonderzoek Oost, Deventer Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Hierna treft u een uitwerking aan uit de praktijk van een thuiszorginstelling van:

Hierna treft u een uitwerking aan uit de praktijk van een thuiszorginstelling van: Arbo bijlage 04 A Programma van eisen thuiszorginstelling Hierna treft u een uitwerking aan uit de praktijk van een thuiszorginstelling van: een plan van aanpak voor het contracteren van een Arbo-dienst

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT.

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BEOOGDE ONTWIKKELINGEN ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BESTUURS- EN MANAGEMENT FILOSOFIE We zien de nieuwe organisatie als een vehikel om zowel de basisscholen

Nadere informatie

ISO 9001:2000. Kwaliteit gewaarborgd!? Auteur: Henk Stitselaar Verslag nr: 3 Klas: E432 Praktijkbegeleider: G. de Graaf Inleverdatum: 02-12- 05

ISO 9001:2000. Kwaliteit gewaarborgd!? Auteur: Henk Stitselaar Verslag nr: 3 Klas: E432 Praktijkbegeleider: G. de Graaf Inleverdatum: 02-12- 05 ISO 9001:2000 Kwaliteit gewaarborgd!? Auteur: Henk Stitselaar Verslag nr: 3 Klas: E432 Praktijkbegeleider: G. de Graaf Inleverdatum: 02-12- 05 BEDRIJFSKUNDIG VERSLAG Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2.

Nadere informatie

Openbaar klachtenverslag 2014

Openbaar klachtenverslag 2014 Openbaar klachtenverslag 2014 1. Voorwoord Kwaliteit staat bij Brood & Spelen hoog in het vaandel. Dit kwaliteitsgevoel wordt in belangrijke mate bepaald door de tevredenheid van onze klanten; de kinderen

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Droomdag

Beleidsplan Stichting Droomdag Beleidsplan Stichting Droomdag Inhoud Inleiding Visie Missie Doelstellingen De organisatie De realisatie Vrijwilligersbeleid Organisatiestructuur MVO beleid Beleid t.a.v. klachten en voorkomen verstrengeling

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW

CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW versie 2013.12.04 (definitief) 1. Inleiding De Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB) en het InformatieHuis Water

Nadere informatie

Registratie en onderzoek (bijna-)ongevallen

Registratie en onderzoek (bijna-)ongevallen Registratie en onderzoek (bijna-)ongevallen Handboek Documenteigenaar/contactpersoon Sietse Smit Afdeling OV Vastgesteld MT Regionaal Bureau Vaststellingsdatum 23 mei 2011 Naam document Registratie en

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Samenvatting. Keuze voor à terme sterfte. Hoe werkt perinatale audit in de praktijk?

Samenvatting. Keuze voor à terme sterfte. Hoe werkt perinatale audit in de praktijk? Samenvatting In 2003 blijkt uit de eerste Peristatstudie dat de perinatale sterfte in 1998 2000 in Nederland het hoogst is binnen de toenmalige Europese Unie. In 2004 is de sterfte in Nederland gedaald

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Kwaliteitsregister Doktersassistent

Kwaliteitsregister Doktersassistent Kwaliteitsregister Doktersassistent Toetsbaar Een gediplomeerde doktersassistent kan zich inschrijven in het kwaliteitsregister en maakt op deze manier zichtbaar en toetsbaar dat ze voldoet aan een aantal

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Cliëntenraad Reinier de Graaf

JAARVERSLAG 2014 Cliëntenraad Reinier de Graaf JAARVERSLAG 2014 Cliëntenraad Reinier de Graaf Inleiding Met dit jaarverslag beschrijft de Cliëntenraad (CR) van het Reinier de Graaf Ziekenhuis de activiteiten in 2014. De missie van de CR is een bijdrage

Nadere informatie

Contactpersoon: Romy Koster - Bulo Telefoon: +31 320 714 513 Email: r.bulo@adjectiv.nl Lelystad. Curriculum Vita Hanny van Keep

Contactpersoon: Romy Koster - Bulo Telefoon: +31 320 714 513 Email: r.bulo@adjectiv.nl Lelystad. Curriculum Vita Hanny van Keep Contactpersoon: Romy Koster - Bulo Telefoon: +31 320 714 513 Email: r.bulo@adjectiv.nl Lelystad Curriculum Vita Hanny van Keep Naam: Hanny van Keep Geboortedatum: 19 Augustus 1959 Plaats: Noordwijk ZH

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

Kwaliteitsjaarverslag 2011 Tandartspraktijk Thewissen

Kwaliteitsjaarverslag 2011 Tandartspraktijk Thewissen Kwaliteitsjaarverslag 2011 Informatie Opdrachtgever Marktstraat 10 6369 AG Simpelveld Opdrachtnemer Roozeboom consulting b.v. Nieuwe Schoolweg 2 B 9756 BB Glimmen Omschrijving opdracht Het uitvoeren van

Nadere informatie

Beleidsplan huisartsenpraktijk Metz & Smits 2015 2018 versie september 2015

Beleidsplan huisartsenpraktijk Metz & Smits 2015 2018 versie september 2015 Beleidsplan huisartsenpraktijk Metz & Smits 2015 2018 versie september 2015 Inhoud 1. inleiding 2. de organisatie 3. de populatie 4. missie 5. samenwerking 6. zorgaanbod 7. zorgvraag 8. automatisering

Nadere informatie

Utrecht Juli 2014. Follow Up Rapport Zorgboerderij Karin s zonnestraal te Nieuwpoort

Utrecht Juli 2014. Follow Up Rapport Zorgboerderij Karin s zonnestraal te Nieuwpoort Utrecht Juli 2014 Follow Up Rapport Zorgboerderij Karin s zonnestraal te Nieuwpoort Inleiding Op 22 nuari 2014 heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg (hierna: de inspectie) een inspectiebezoek gebracht

Nadere informatie

Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014

Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014 Partner for progress Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014 Even voorstellen - Drs. Petra van Mastrigt - Ing. Gerard Crone - Drs. Willy Limpens Kiwa Nederland B.V. Visie Kiwa B.V.: Kiwa

Nadere informatie

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Versie 1.3 Datum 26 mei 2015 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Jaarplan 2014. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl

Jaarplan 2014. KNMG district Groningen. info@knmg- groningen.nl Jaarplan 2014 KNMG district Groningen info@knmg- groningen.nl BESPREKING IN JAARVERGADERING 28 mei 2014 INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen... 3 Vernieuwing beleid... 3 Doelstellingen KNMG district Groningen...

Nadere informatie