HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL Docent: A. Sewsahai HAVO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL Docent: A. Sewsahai HAVO"

Transcriptie

1 HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL Docent: A. Sewsahai HAVO

2 Doelsstellingen De student moet de verschillen kunnen noemen tussen gaswisseling in de lucht en gaswisseling in het water het verband tussen lichaamsgrootte van een dier en de wijze van gaswisseling kunnen beschrijven bij enkele diergroepen kunnen beschrijven hoe de gaswisseling plaatsvindt bij het ademhalingsstelsel van de mens de delen kunnen noemen met hun kenmerken en functies kunnen beschrijven hoe bij de mens de ademhalingsbewegingen tot stand komen en hoe de ademfrequentie wordt gereguleerd.

3 Gaswisseling bij eencelligen vindt plaats door het celmembraan Meercellige organismen hebben i.v.m. gaswisseling speciale adapties Regenwormen huid Insecten tracheeenstelsel Vissen kieuwen Amfibien kieuwen, longen en huid Reptielen, Vogels, Zoogdieren longen

4

5

6

7

8

9 kieuwen kieuwbogen kieuwplaatjes kieuwlamellen Kieuwlamellen: aanvoerende bloedvaatjes (O2-arm / CO2-rijk) & afvoerende bloedvaatjes (O2-rijk / CO2-arm) *Tegenstroomprincipe *Meestroomprincipe

10

11

12

13 Leg uit om welke redenen neusademhaling gezonder is dan mondademhaling

14

15 Bij verslikking schiet er een voorwerp, voedsel of vloeistof in de luchtpijp in plaats van in de slokdarm. Mogelijke oorzaak is dat het strotklepje de luchtpijp niet goed afsluit bij het slikken. Als iemand zich verslikt hoest hij vaak vanzelf het belemmerende voorwerp of vloeistof terug in de mond en spreekt men over een effectieve hoest. Soms blijft een voorwerp in de luchtpijp steken. Als het voorwerp in de luchtpijp blijft steken en de luchtwegen afsluit, is er sprake van een niet-effectieve hoest. Er is dan een grote kans op verstikking.

16

17 De longen worden omgeven door twee vliezen (pleura): longvlies & borstvlies. Tussen deze twee vliezen hebben we de interpleurale ruimte (holte gevuld met vocht)

18

19 Ademvolume Dode ruimte Alveolaire lucht Residulucht Complementaire lucht Reserve lucht Vitale capaciteit Waarom is de vitale capaciteit niet gelijk aan het longvolume?

20

21

22

23

24

25

26

27

28 Bij een ongeval kunnen zowel het longvlies als het borstvlies (of beide) doorboord zijn. Ofwel is er een penetrerende wond (bijvoorbeeld van een mes) die de wand van de thorax (borstkast), het borstvlies en het longvlies doorboort. De lucht komt vanuit de long in de interpleuraleruimte en doet een pneumothorax ontstaan. Indien de wond nog openstaat, kan eventueel overtollige grote luchtdruk ontsnappen via de wonde aan de buitenkant en is de pneumothorax minder groot. Als men bij een ongeval ribben breekt, kunnen puntige breukvlakken van de ribben soms het long- en borstvlies doorboren waarbij er ook een pneumothorax ontstaat. Klaplong of pneumothorax is een long die ingeklapt is door lucht tussen borstvlies en longvlies (interpleuraleruimte)

29 Alveolaire lucht: de lucht in de alveoli (longblaasjes) Ademvolume (tidalvolume) Hoeveelheid lucht die normaal in één ademhaling ververst wordt (in alle rust uitgevoerd) Dode ruimte: ruimte in de luchtwegen, waarvan de inhoud niet kan deelnemen aan de ventilatie in de long; gedeelte van de luchtwegen waar geen gaswisseling plaatsvindt. Dit zijn de luchtpijp, de bronchiën en de luchtpijpvertakkingen in de longen. Residulucht De lucht die bij maximale uitademing nog in de longen achterblijft. Reservelucht: de hoeveelheid lucht, die na een normale uitademing nog extra kan worden uitgeblazen Ademfrequentie het aantal ademhalingen per minuut (tijdseenheid)

30 vitale capaciteit: maximale hoeveelheid lucht je kan uitademen na diep inademen; luchtvolume dat na maximale uitademing bij de daaropvolgende maximale inademing wordt ingezogen complementaire lucht: extra lucht als we diep inademen Vitale Capaciteit (VC) is de maximale hoeveelheid lucht die in 1 ademteug kan worden in- of uitgeademd. Het longvolume is altijd groter dan de VC, aangezien iemand nooit zijn totalen longinhoud kan in of uitademen. Hierbij blijft gemiddeld altijd 1,2 liter lucht in de longen

31 Rode bloedcel 4 heemgroepen (bevat ijzer) Rode bloedcellen bevatten duizenden hemoglobine-eiwitten Zuurstof bindt aan heemgroep van hemoglobine

32 In longen is een hoge po2 / lage pco2 Hb bindt daardoor O2 HbO2 Laat CO2 los Zuurstof Koolstofdioxide O2 - Transport via Hb CO2 - Transport deels via Hb - Deels in plasma opgelost In weefsels is een lage po2 / hoge pco2 HbO2 laat daardoor O2 los Hb bindt CO2

33

34 A Slokdarm B Long C Borstbeen D Luchtpijp E Kraakbeen luchtpijp F Strottenhoofd/schildkraakbeen G Strotklep H Tong I Onderkaak J Mondholte K Keelholte L Neusamandel M Neusholte N Gehemelte O Bovenkaak P Neusbeen Q Voorhoofdsbeen R Hersenen S Wandbeen T Achterhoofdsbeen U Slaapbeen V Atlas W Draaier X Nekwervels (7x) Y Borstwervels (12x) Z Ruggenmerg

35

Gaswisseling. Samenvatting voor de toets

Gaswisseling. Samenvatting voor de toets Gaswisseling Samenvatting voor de toets Inhoudsopgave Gaswisseling bij verschillende diergroepen Ademhalingsstelsel Route van ingeademde lucht Longblaasjes en haarvaten Huig en strotklepje Ribademhaling

Nadere informatie

Thema 4.2.1: Anatomie en fysiologie van de thorax, longen en het respiratoirsysteem

Thema 4.2.1: Anatomie en fysiologie van de thorax, longen en het respiratoirsysteem Take-home toets Thema 4.2.1: Anatomie en fysiologie van de thorax, longen en het respiratoirsysteem 1. Welke van de onderstaande spieren speelt (spelen) een rol bij de ademhaling? a. diafragmaspieren b.

Nadere informatie

> waterdamp < zuurstof Aan ingeademde lucht = stikstof

> waterdamp < zuurstof Aan ingeademde lucht = stikstof Biologie Samenvatting Hoofdstuk 1 1. Wat is verbranding? Brandstof: Stof die verbrandt Energie: Komt vrij tijdens verbranding --> Beweging, Warmte, Licht Verbrandingsproducten: De stoffen die ontstaan

Nadere informatie

Respiratie Functie en bouw van de luchtwegen. Een uitingsvorm van het gebruik van de hulpademhalingsspieren is neusvleugelen.

Respiratie Functie en bouw van de luchtwegen. Een uitingsvorm van het gebruik van de hulpademhalingsspieren is neusvleugelen. Respiratie 2 Functie en bouw van de luchtwegen FHV2009 / Cxx54 3+4 / Anatomie & Fysiologie - Respiratie en digestivus 1 Het uitwisselingsproces van O 2 en CO 2 tussen de cellen en de bloedbaan vindt eerder

Nadere informatie

vwo gaswisseling en ademhaling 2010

vwo gaswisseling en ademhaling 2010 vwo gaswisseling en ademhaling 2010 Machinale kunstmatige beademing Machinale kunstmatige beademing wordt toegepast als een patiënt, bijvoorbeeld tijdens of na narcose, niet zelf kan ademhalen. De principes

Nadere informatie

Ademhalingsorganen/luchtwegen. Ademhaling. De neus. De neus. De keelholte. De keelholte 16-9-2014. Bouw algemeen Van binnen naar buiten

Ademhalingsorganen/luchtwegen. Ademhaling. De neus. De neus. De keelholte. De keelholte 16-9-2014. Bouw algemeen Van binnen naar buiten Ademhaling Lesstof Beauty Level Basics 2 Blz. 132-141 Ademhalingsorganen/luchtwegen algemeen Van binnen naar buiten Slijmvlies en trilhaarepitheel Circulair verlopend glad spierweefsel Bindweefsel De neus

Nadere informatie

Dieren ademen hv12. banner. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62522

Dieren ademen hv12. banner. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62522 banner Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 14 juni 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62522 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Module: Terug naar zee? - v456. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Module: Terug naar zee? - v456. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74465 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Een persoon raakt opgewonden en begint te hyperventileren. Om de hyperventilatie te stoppen, pakt hij een plastic zak.

Een persoon raakt opgewonden en begint te hyperventileren. Om de hyperventilatie te stoppen, pakt hij een plastic zak. Examentrainer Vragen Hyperventilatie Het overmatig snel verversen van de lucht in de longen wordt hyperventilatie genoemd. Door bewust of onbewust snel in en uit te ademen, daalt de concentratie van CO

Nadere informatie

Ademhalingsstelsel vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Ademhalingsstelsel vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73603 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Synthese 35 Kruiswoordraadsel 36 Ken je de leerstof? 37. Hoofdstuk 2 Hoe zijn bloemplanten opgebouwd? 38 1 Wat zijn bloemplanten?

Synthese 35 Kruiswoordraadsel 36 Ken je de leerstof? 37. Hoofdstuk 2 Hoe zijn bloemplanten opgebouwd? 38 1 Wat zijn bloemplanten? INHOUD NATURALIS 1 DEEL 1 ORGANISMEN EN HUN BIOTOOP 15 Hoofdstuk 1 Biotoopstudie van het bos 16 1 Wat is een biotoop? 17 2 Energie is alomtegenwoordig 18 3 Observeren is leren 18 3.1 Leren correct meten

Nadere informatie

Respiratie NExCOB scholing december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist

Respiratie NExCOB scholing december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist Respiratie NExCOB scholing 15 16 december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist Ton.Haans@radboudumc.nl Inhoud Bouw en functie van de longen; Diffusie Ventilatie Perfusie Doderuimte ventilatie en shunting

Nadere informatie

A. de hersenen en het ruggenmerg B. het hersenvlies en de hersenstam C. het cerebrospinaal vocht en de gevoelszenuwen D. de klieren en de lymfevaten

A. de hersenen en het ruggenmerg B. het hersenvlies en de hersenstam C. het cerebrospinaal vocht en de gevoelszenuwen D. de klieren en de lymfevaten Hoofdstuk 1 Meerkeuzevraag 1.1 Meerkeuzevraag 1.2 Meerkeuzevraag 1.3 Meerkeuzevraag 1.4 Meerkeuzevraag 1.5 Meerkeuzevraag 1.6 Meerkeuzevraag 1.7 Waar ligt de lever in de buikholte? A. Boven rechts B. Boven

Nadere informatie

Thema: Transport HAVO. HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai

Thema: Transport HAVO. HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai Thema: Transport HAVO HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai Doelstellingen De student moet - de bestanddelen van bloed kunnen noemen, ingecalculeerd de kenmerken

Nadere informatie

Les 14 Ademhaling 1. Functie luchtwegen / neus. Ademhaling, luchtwegen, longen, inspiratie, expiratie, effectiviteit, Va/Q ratio, ademvolumina

Les 14 Ademhaling 1. Functie luchtwegen / neus. Ademhaling, luchtwegen, longen, inspiratie, expiratie, effectiviteit, Va/Q ratio, ademvolumina Les 14 Ademhaling 1 Ademhaling, luchtwegen, longen, inspiratie, expiratie, effectiviteit, Va/Q ratio, ademvolumina ANZN 1e leerjaar - Les 14 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 1 cavum nasi (neusholte)

Nadere informatie

Respiratie 1. Wat is respiratie. Respiratie bij de cel Functie en bouw van de luchtwegen

Respiratie 1. Wat is respiratie. Respiratie bij de cel Functie en bouw van de luchtwegen Respiratie 1 Functie en bouw van de luchtwegen FHV2009 / Cxx54 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Respiratie en digestivus 1 Wat is respiratie Het proces van gasuitwisseling tussen een organisme en zijn omgeving.

Nadere informatie

Luchtwegen en. ademhaling: hoe zit het ook alweer?

Luchtwegen en. ademhaling: hoe zit het ook alweer? Luchtwegen en En bij het kind? ademhaling: hoe zit het ook alweer? Drs. Corine Vollbehr Docent anatomie/fysiologie bij de UMCUtrecht Academie 1 Aan de orde komen: Korte herhaling van - anatomie van luchtwegen

Nadere informatie

5 HAVO. biologie voor jou BIOLOGIE VOOR DE BOVENBOUW

5 HAVO. biologie voor jou BIOLOGIE VOOR DE BOVENBOUW 5 HAVO biologie voor jou uitwerkingenboek BIOLOGIE VOOR DE BOVENBOUW havo auteurs ARTEUNIS BOS MARIANNE GOMMERS ARTHUR JANSEN ONNO KALVERDA THEO DE ROUW GERARD SMITS BEN WAAS RENÉ WESTRA VIJFDE EDITIE

Nadere informatie

Gaswisseling Uitscheiding

Gaswisseling Uitscheiding Examen Voorbereiding Gaswisseling Uitscheiding Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 6 Gaswisseling en Uitscheiding Begrippenlijst: Begrip Trilhaarepitheel Bronchiën Bronchiolen Longblaasjes Hemoglobine

Nadere informatie

Alle levende wezens zijn opgebouwd uit cellen. Dat kan een cel zijn maar het kunnen ook heel veel cellen zijn.

Alle levende wezens zijn opgebouwd uit cellen. Dat kan een cel zijn maar het kunnen ook heel veel cellen zijn. Planten... 1 1.2 Fotosynthese... 1 1.3 Uitwisseling... 2 2 Dieren... 7 Gaswisseling Alle levende wezens zijn opgebouwd uit cellen. Dat kan een cel zijn maar het kunnen ook heel veel cellen zijn. Al die

Nadere informatie

Module: Fijn stof - H 5. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74797

Module: Fijn stof - H 5. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/74797 Module: Fijn stof - H 5 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 29 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74797 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen

Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen Cijfer In te vullen voor docent In te vullen door leerling Beroepsprestatie B.P.1.3 S.B Naam leerling Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen Klas SB3O1A+B Versie 1 Datum Tijdsduur 60 minuten Naam docent

Nadere informatie

Als het bloed uit de holle ader verder stroomt, in welk bloedvat komt het dan?

Als het bloed uit de holle ader verder stroomt, in welk bloedvat komt het dan? De lever is gelegen in de buikholte? A. Boven rechts B. Boven links C. Onder rechts D. Onder links Als het bloed uit de holle ader verder stroomt, in welk bloedvat komt het dan? A. De aorta B. De holle

Nadere informatie

Fysiologie les 7. Herhalen Lymfestelsel:

Fysiologie les 7. Herhalen Lymfestelsel: Herhalen Lymfestelsel: Fysiologie les 7 Lymfe ontstaat in het weefsel, weefselvocht (plasma zonder plasmaeiwitten) lekt de lymfecapillairen in. Deze komen samen in grotere lymfe vaten. Meerdere lymfevaten

Nadere informatie

Praktische opdracht. klas 2 atheneum

Praktische opdracht. klas 2 atheneum 1 Praktische opdracht klas 2 atheneum Expert opdrachten gaswisseling, bloed en bloedsomloop http://www.bioplek.org/2klas/2klasexpertgasbloed/2klasgasbloedinhoud.html Vragen over de posters 2 Het is mogelijk

Nadere informatie

1. Anatomie en fysiologie van de neus

1. Anatomie en fysiologie van de neus 1. Anatomie en fysiologie van de neus Anatomie De neus bestaat uit bot, kraakbeen en vet. Het septum scheidt beide neusgaten. De buis van Eustachius verbindt de neus met de oren. Het gehemelte scheidt

Nadere informatie

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband?

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Bij mensen kan slechts 1 w h i p l a s h a c c i d e n t langdurige pijn en lijden veroorzaken. De anatomie van de hond is fundamenteel gelijk aan

Nadere informatie

MODULE 3 Levensreddende handelingen

MODULE 3 Levensreddende handelingen MODULE 3 Levensreddende handelingen cursus brandweerman Levensreddende handelingen Hoofdstuk 1: Algemene interventieprocedures Het menselijk lichaam De eerste minuten Opbouw van het lichaam Ons lichaam

Nadere informatie

Pneumothorax Ingeklapte long

Pneumothorax Ingeklapte long U bent opgenomen op de longafdeling van het MCL met een pneumothorax. Dit wordt in de volksmond ook wel een ingeklapte long genoemd. In deze brochure vindt u informatie over wat een pneumothorax is en

Nadere informatie

Respiratie 3. Functie en bouw van de luchtwegen

Respiratie 3. Functie en bouw van de luchtwegen Respiratie 3 Functie en bouw van de luchtwegen FHV2009 / Cxx54 5+6 / Anatomie & Fysiologie - Respiratie en digestivus 1 De totale dode ruimte is in rust kleiner dan bij inspanning. De anatomische dode

Nadere informatie

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03 Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Faculteit Biomedische Technologie BSc opleiding Medische Wetenschappen en Technologie Verantwoordelijk docent: C. Bouten Coördinator

Nadere informatie

Longoperatie. Centrumlocatie

Longoperatie. Centrumlocatie Centrumlocatie Uw behandelend arts (veelal is dat een longarts) heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor een longoperatie. In deze folder treft u een overzicht aan van de gebruikelijke gang

Nadere informatie

Thoracoscopie/ thoracotomie bij kinderen

Thoracoscopie/ thoracotomie bij kinderen Thoracoscopie/ thoracotomie bij kinderen I In overleg met uw behandelend specialist is besloten tot opname van uw kind op een van de verpleegafdelingen van het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis.. Op deze

Nadere informatie

Klaplong (Pneumothorax)

Klaplong (Pneumothorax) Klaplong (Pneumothorax) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is een klaplong? 1 Klachten 2 Oorzaken 2 Behandelingsmogelijkheden 3 Adviezen/leefregels voor thuis 4 Waarschuwen bij

Nadere informatie

Ademhalingsoefeningen. neuromusculaire aandoeningen

Ademhalingsoefeningen. neuromusculaire aandoeningen Ademhalingsoefeningen bij neuromusculaire aandoeningen In overleg met uw behandelend fysiotherapeut en/of revalidatiearts komt u in aanmerking voor ademhalingsoefeningen. Zoals u weet kan dit bij Neuromusculaire

Nadere informatie

Inleiding. Koos van Nugteren

Inleiding. Koos van Nugteren Inleiding Koos van Nugteren K. van Nugteren, D. Winkel (Red.), Onderzoek en behandeling van de thorax, DOI 0.007/978-90-368-0489-9_, 203 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media BV 2 Hoofdstuk

Nadere informatie

Drainage bij een pneumothorax

Drainage bij een pneumothorax Patiënteninformatie Drainage bij een pneumothorax rkz.nl U bent opgenomen omdat u een pneumothorax heeft, ook wel een ingeklapte long genoemd. Deze folder gaat in op de behandeling van een pneumothorax

Nadere informatie

De longen. Wat is een thoracoscopie

De longen. Wat is een thoracoscopie Thoracoscopie/VATS In overleg met de longarts heeft u besloten om een kijkoperatie in de borstholte uit te laten voeren. Deze kijkoperatie heet thoracoscopie. Deze folder geeft informatie over de bouw

Nadere informatie

Thoraxdrainage op Heelkunde

Thoraxdrainage op Heelkunde Thoraxdrainage op Heelkunde Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Ligging van de longen 1 Klaplong (pneumothorax) 2 Andere redenen om een thoraxdrainage te verrichten 2 Wat is een thoraxdrainage

Nadere informatie

Thema Ademhaling vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62402

Thema Ademhaling vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62402 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 09 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62402 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Samenvatting Biologie, 8.1 t/m 8.5

Samenvatting Biologie, 8.1 t/m 8.5 Samenvatting Biologie, 8.1 t/m 8.5 8.1 Het werkt! Organen zijn delen van het lichaam met een bepaalde taak (hart, longen, darmen, enzovoort). De meeste organen liggen in je romp. Je kan de romp verdelen

Nadere informatie

Snurken en het Slaapapneusyndroom

Snurken en het Slaapapneusyndroom Slaap Waak Centrum Snurken en het Slaapapneusyndroom Afspraak op het Slaap Waak Centrum Een slaapprobleem of een slaapgerelateerd probleem heeft vaak een brede aanpak nodig. In het Slaap Waak Centrum werken

Nadere informatie

Thoracoscopie LONGGENEESKUNDE. Kijkoperatie in de borstholte

Thoracoscopie LONGGENEESKUNDE. Kijkoperatie in de borstholte LONGGENEESKUNDE Thoracoscopie Kijkoperatie in de borstholte Binnenkort wordt bij u een thoracoscopie (kijkoperatie in de borstholte) verricht. Dit wordt ook VATS (Video Assisted Thoracoscopic Surgery)

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1

Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1 Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1 Naam Sara Van de Velde Cluster Aardrijkskunde biologie - fysica Groep 2 ls 2 Academiejaar 2001-2002 Campus Kattenberg Kattenberg 9, B-9000 Gent

Nadere informatie

Longoperatie. Ligging en functie van de longen

Longoperatie. Ligging en functie van de longen Longoperatie Deze folder geeft u informatie over een longoperatie. Het is mogelijk dat uw eigen situatie anders kan zijn dan beschreven. Ligging en functie van de longen De rechter- en linkerlong zitten

Nadere informatie

Lespakket: gezondheidseducatie Ademhaling

Lespakket: gezondheidseducatie Ademhaling Lespakket: gezondheidseducatie Ademhaling voor de 1 ste graad Secundair Onderwijs Geachte leerkracht Dit educatieve pakket is speciaal ontwikkeld om samen met uw leerlingen op een actieve manier aan gezondheidseducatie

Nadere informatie

Inleiding De longen Waarom een longoperatie?

Inleiding De longen Waarom een longoperatie? LONGOPERATIE 17815 Inleiding Deze folder geeft u een overzicht over de gebruikelijke gang van zaken bij een longoperatie. Het is goed dat u zich realiseert dat uw situatie kan verschillen van de in deze

Nadere informatie

De ademhaling. Wand van het haarvat Wand van het longblaasje. Rood bloedlichaampje. longblaasje. zuurstof kooldioxide

De ademhaling. Wand van het haarvat Wand van het longblaasje. Rood bloedlichaampje. longblaasje. zuurstof kooldioxide De ademhaling Een mens kan een aantal weken zonder voedsel, een paar dagen zonder water, maar zonder zuurstof leven we niet langer dan een paar minuten. Zuurstof is essentieel voor ons voortbestaan en

Nadere informatie

Longoperatie LONGGENEESKUNDE. U komt in aanmerking voor een longoperatie. Uw specialist zal de verder details met u bespreken.

Longoperatie LONGGENEESKUNDE. U komt in aanmerking voor een longoperatie. Uw specialist zal de verder details met u bespreken. Longoperatie LONGGENEESKUNDE U komt in aanmerking voor een longoperatie. Uw specialist zal de verder details met u bespreken. In deze folder vindt u aanvullende informatie over de ingreep: De longen Waarom

Nadere informatie

Extra: Ademhaling. Inleiding

Extra: Ademhaling. Inleiding Extra: Ademhaling In dit extra hoofdstuk leer je: Hoe de ademhaling van de pony functioneert Welke overeenkomsten en verschillen er zijn met het functioneren van de ademhaling van de mens Inleiding Als

Nadere informatie

Tracheostoma. Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht. Afdeling Intensive Care, locatie AZU

Tracheostoma. Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht. Afdeling Intensive Care, locatie AZU Tracheostoma Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht Afdeling Intensive Care, locatie AZU Tracheostoma Tracheostoma 1 Inleiding Uw familielid of naaste is opgenomen

Nadere informatie

Longemfyseem is bij ouderen een van de belangrijkste oorzaken van kortademigheid en gebrek aan uithoudingsvermogen.

Longemfyseem is bij ouderen een van de belangrijkste oorzaken van kortademigheid en gebrek aan uithoudingsvermogen. Examentrainer Vragen Longemfyseem Longemfyseem is bij ouderen een van de belangrijkste oorzaken van kortademigheid en gebrek aan uithoudingsvermogen. Het ontstaan van longemfyseem is een complex proces.

Nadere informatie

LONGOPERATIE. Inleiding

LONGOPERATIE. Inleiding LONGOPERATIE Inleiding Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een longoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb het zo benauwd ISBN 978 90 313 7928 6. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb het zo benauwd ISBN 978 90 313 7928 6. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7928 6 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Bouw en werking van de luchtwegen Onderdelen 1. bronchiën 2. longkwabben 3. longblaasjes 4. haarvaten 5. luchtpijp 6. bronchiolen

Nadere informatie

Thema: Ademhaling - h45. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Thema: Ademhaling - h45. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 26 August 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74796 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

PRACTICUM HET LICHAAM VOOR EN NA INSPANNING

PRACTICUM HET LICHAAM VOOR EN NA INSPANNING LESKIST SPORT EN BEWEGING PRACTICUM HET LICHAAM VOOR EN NA INSPANNING Als je sport ga je sneller ademhalen. Je begint te zweten en je hartslag gaat omhoog. Kortom, bij treden er allerlei veranderingen

Nadere informatie

mijn wetenschappelijke experimenten

mijn wetenschappelijke experimenten naam Datum werkblaadje 3 mijn wetenschappelijke experimenten het spijsverteringsstelsel werkblaadje 3 b experiment 1: het SpeekSel citroensap of azijn onderzoeksvraag: water in de mond krijgen, bestaat

Nadere informatie

Thema: Gaswisseling - v456. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Thema: Gaswisseling - v456. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 29 August 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74464 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. De behandeling van een. klaplong. op de afdeling Longgeneeskunde van het Maasstad Ziekenhuis

PATIËNTEN INFORMATIE. De behandeling van een. klaplong. op de afdeling Longgeneeskunde van het Maasstad Ziekenhuis PATIËNTEN INFORMATIE De behandeling van een klaplong op de afdeling Longgeneeskunde van het Maasstad Ziekenhuis 2 PATIËNTENINFORMATIE U bent opgenomen op de afdeling Longziekten van het Maasstad Ziekenhuis

Nadere informatie

VWO HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA

VWO HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA Thema: Transport VWO HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA Docent: A. Sewsahai Doelstellingen De student moet 5V: blz. 215 t/m

Nadere informatie

Pneumothorax Klaplong

Pneumothorax Klaplong Pneumothorax Klaplong Inleiding In deze folder vindt u informatie over een pneumothorax. Dit wordt ook wel klaplong genoemd. U leest over de oorzaken, behandelmethoden en leefregels na de behandeling.

Nadere informatie

EHBO. 4. Opdracht: bedek de antwoorden op blz. 9 en leer de 18 lichaamsonderdelen uit je hoofd benoemen.

EHBO. 4. Opdracht: bedek de antwoorden op blz. 9 en leer de 18 lichaamsonderdelen uit je hoofd benoemen. Hfd 1. Kennis van het lichaam EHBO 1. Wat is een ander woord voor geraamte? Skelet 2. Noem eens drie functies van het geraamte? Steun,stevigheid en bescherming 3. Het geraamte bestaat vooral uit hard been.

Nadere informatie

LONGOPERATIE Ligging en functie van de longen Een longoperatie Onderzoek

LONGOPERATIE Ligging en functie van de longen Een longoperatie Onderzoek Longoperatie LONGOPERATIE Deze folder beschrijft de gebruikelijke gang van zaken rond een longoperatie. Wij maken u erop attent dat voor u persoonlijk de situatie kan afwijken van het hier beschrevene.

Nadere informatie

Ademhaling: Noorderpoort School voor Gezondheidszorg en Welzijn Opleiding Tandartsassistent Cohort 2017

Ademhaling: Noorderpoort School voor Gezondheidszorg en Welzijn Opleiding Tandartsassistent Cohort 2017 Ademhaling: Noorderpoort School voor Gezondheidszorg en Welzijn Opleiding Tandartsassistent Cohort 2017 1 Inhoud Inleiding... 3 Historie... 3 De luchtwegen... 4 Neusholte... 4 Functies van de neusholte...

Nadere informatie

Chirurgie. Longoperatie. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Longoperatie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Inleiding Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een longoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders

Nadere informatie

Slikproblemen. Informatiebrochure patiënten

Slikproblemen. Informatiebrochure patiënten Slikproblemen Informatiebrochure patiënten 1. Wat zijn slikproblemen...4 2. Hoe verloopt slikken...4 3. Wat is een slikprobleem...5 4. Hoe ontstaat een slikprobleem...5 5. Hoe slikproblemen verhelpen...5

Nadere informatie

Longoperatie. Chirurgie

Longoperatie. Chirurgie Chirurgie Longoperatie Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat een operatie aan uw longen zal plaatsvinden. Uw arts heeft u al uitleg gegeven. In deze folder kunt u alles rustig nalezen.

Nadere informatie

Longgeneeskunde Klaplong (pneumothorax)

Longgeneeskunde Klaplong (pneumothorax) Longgeneeskunde Klaplong (pneumothorax) 2 Inleiding U bent in het ziekenhuis opgenomen met klachten van benauwdheid en kortademigheid en omdat u pijn had bij uw borstholte, rug of schouders. De Longarts

Nadere informatie

Module: Onder gedoken - v456. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Module: Onder gedoken - v456. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74466 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop Welke drie functies zijn van direct levensbelang en hoe noemen we deze functies? Hersenfunctie

Nadere informatie

Belangrijkste punten van deze folder:

Belangrijkste punten van deze folder: Vlekje op de long Belangrijkste punten van deze folder: Een gespecialiseerd behandelteam van het Oncologisch Centrum bespreekt samen met u de verschillende behandelmogelijkheden en voert deze uit. Tijdens

Nadere informatie

Inleiding... 1. De longen... 1. Waarom een longoperatie?... 1. Mediastinoscopie... 2. Mediastinotomie... 2. Thoracoscopie... 2

Inleiding... 1. De longen... 1. Waarom een longoperatie?... 1. Mediastinoscopie... 2. Mediastinotomie... 2. Thoracoscopie... 2 Longoperatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 De longen... 1 Waarom een longoperatie?... 1 Mediastinoscopie... 2 Mediastinotomie... 2 Thoracoscopie... 2 Zijn er alternatieve behandelingen?... 3 Wat u voor

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: *

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: * Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: * * * 2 Hoe kun je de naam van een organisme opzoeken?

Nadere informatie

Datum: EHBO. 3. Wat gebeurt er met de bloedvaten en zenuwen als een tand uit de mond vliegt?

Datum: EHBO. 3. Wat gebeurt er met de bloedvaten en zenuwen als een tand uit de mond vliegt? Naam: Datum: EHBO Ga naar deze website: www.klas5sintmichiel.yurls.net Klik op EHBO. Bekijk eerst het filmpje Een uitgeslagen tand en daarna het filmpje bloedneus. Een uitgeslagen tand 1. Is een tand een

Nadere informatie

Kauw- en slikproblemen

Kauw- en slikproblemen Logopedie Kauw- en slikproblemen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG005 / Kauw- en slikproblemen / 07-07-2017 2 Kauw- en slikproblemen U

Nadere informatie

Longvolumes en capaciteit

Longvolumes en capaciteit Longvolumes en capaciteit Meten van het longvolume is een instrument om de functie van de longen te controleren en onderzoek bij longziekten te doen. De ademhalingscyclus begint bij het uitzetten van de

Nadere informatie

Spreekbeurtpakket - het skelet

Spreekbeurtpakket - het skelet Spreekbeurtpakket - het skelet Inleiding spreekbeurt voor de leerling: het skelet De voorbereiding van de spreekbeurt over het skelet. 10 tips 1. Start met het verzamelen van materiaal. Heel veel over

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 1: Vier rijken Vergelijken KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 1: Vier rijken Vergelijken KGT Aantekeningen Hoofdstuk 1: Vier rijken Vergelijken KGT 1.1 De tuin 1 Wat leeft er in een tuin? Organismen: dit zijn levende wezens zoals, planten, dieren, mensen, bacteriën en schimmels. Levenskenmerken:

Nadere informatie

PATIËNTENBROCHURE Snurken en obstructief slaapapneusyndroom

PATIËNTENBROCHURE Snurken en obstructief slaapapneusyndroom PATIËNTENBROCHURE Snurken en obstructief slaapapneusyndroom Snurken en obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) Veel patiënten consulteren de NKO-arts owv snurken en/of slaapapneu. Wat is snurken? Snurkgeluiden

Nadere informatie

GIRO 5057. Voor meer informatie:

GIRO 5057. Voor meer informatie: Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Caroline Bruggeman, logopedist Nieuw Unicum (Zandvoort), en dr. S.T.F.M. Frequin, neuroloog St Antonius Ziekenhuis (Nieuwegein). Nationaal msfonds Voor

Nadere informatie

Bronchoscopie met spoeling (BAL) en weefselonderzoek. Kijkonderzoek in de luchtwegen

Bronchoscopie met spoeling (BAL) en weefselonderzoek. Kijkonderzoek in de luchtwegen Bronchoscopie met spoeling (BAL) en weefselonderzoek Kijkonderzoek in de luchtwegen Inleiding U heeft een afspraak voor een bronchoscopie met longspoeling en eventueel een biopsie op: dag om uur. Nadat

Nadere informatie

Een ingeklapte long Pneumothorax

Een ingeklapte long Pneumothorax Een ingeklapte long Pneumothorax Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Longziekten december 2011 pavo 0492 Inleiding U bent in het ziekenhuis opgenomen met een ingeklapte long. Dit wordt een pneumothorax

Nadere informatie

Pneumothorax Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis

Pneumothorax Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Pneumothorax Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Chirurgie Waregem_Versie 1_Sep 2016 Inleiding In deze folder krijgt u algemene informatie over de behandeling van een ingeklapte long, een zogenaamde

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Thoraxdrainage

Patiënteninformatie. Thoraxdrainage Patiënteninformatie Thoraxdrainage Thoraxdrainage Verpleegafdeling 1D, route 1.6 Telefoon (050) 524 5540 Algemeen Neem bij ieder bezoek aan het ziekenhuis uw ziekenhuispasje en identiteitsbewijs mee;

Nadere informatie

Pneumothorax (Klaplong)

Pneumothorax (Klaplong) Longziekten Pneumothorax (Klaplong) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep U bent opgenomen in verband met een pneumothorax, ook wel klaplong genoemd.

Nadere informatie

Keel- Neus- Oorheelkunde Poliklinische antisnurkbehandeling (Celon Coblatie)

Keel- Neus- Oorheelkunde Poliklinische antisnurkbehandeling (Celon Coblatie) Keel- Neus- Oorheelkunde Poliklinische antisnurkbehandeling (Celon Coblatie) Inleiding In deze folder kunt u lezen over de oorzaken van snurken en wat de behandeling die u binnenkort ondergaat, inhoudt.

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. biologie CSE BB. tijdvak 1 woensdag 28 mei uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. biologie CSE BB. tijdvak 1 woensdag 28 mei uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2008 X tijdvak 1 woensdag 28 mei 11.30-13.00 uur biologie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 41 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Pulmonologie. Pneumothorax

Pulmonologie. Pneumothorax Pulmonologie Pneumothorax 1 2 INHOUDSOPGAVE Inleiding 4. Wat is een pneumothorax 4. Oorzaken van een pneumothorax 5. Wat zijn de klachten 5. De behandeling 6. Leefregels 7. Tot slot 7. 3 Inleiding U bent

Nadere informatie

U komt in aanmerking voor een longoperatie. Uw specialist zal de verder details met u bespreken.

U komt in aanmerking voor een longoperatie. Uw specialist zal de verder details met u bespreken. Longoperatie U komt in aanmerking voor een longoperatie. Uw specialist zal de verder details met u bespreken. In deze folder vindt u aanvullende informatie over de ingreep: De longen Waarom een longoperatie?

Nadere informatie

Chirurgie LONGOPERATIE INLEIDING

Chirurgie LONGOPERATIE INLEIDING Chirurgie LONGOPERATIE INLEIDING Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een longoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn

Nadere informatie

Slikken en kokhalzen

Slikken en kokhalzen Slikken en kokhalzen Centrum Bijzondere Tandheelkunde Locatie Veldhoven In deze folder vindt u informatie over het slikproces en kokhalsneigingen. Het centrum bijzondere tandheelkunde (CBT) is een onderdeel

Nadere informatie

1. WANNEER ELKE SECONDE TELT

1. WANNEER ELKE SECONDE TELT 1. WANNEER ELKE SECONDE TELT Basale reanimatie: beademing en hartmassage bij baby s en kinderen volgens de Richtlijnen 2006 van de Nederlandse Reanimatie Raad, de NRR 2. DE NORMALE SITUATIE Longen en ademhaling

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. biologie CSE BB. tijdvak 1 woensdag 20 mei 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. biologie CSE BB. tijdvak 1 woensdag 20 mei 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2015 tijdvak 1 woensdag 20 mei 13.30-15.00 uur biologie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel BOTTUMOREN Om beter te kunnen begrijpen wat een bottumor juist is, wordt er in deze brochure meer uitleg gegeven over de normale structuur van het bot. Op die manier krijgt u een beter zicht op wat abnormaal

Nadere informatie

Wat u moet weten over slikstoornissen

Wat u moet weten over slikstoornissen 0000/174/4 - GZA - april - 2012 Wat u moet weten over slikstoornissen campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. 03 443 30 11 fax 03 440 43 74 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat

Nadere informatie

Pneumothorax (klaplong) Poli Longziekten

Pneumothorax (klaplong) Poli Longziekten Pneumothorax (klaplong) Poli Longziekten Inleiding U bent opgenomen in het Waterlandziekenhuis voor de behandeling van een pneumothorax (klaplong). In deze folder wordt informatie gegeven over de oorzaken,

Nadere informatie

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD 1. LESBEGIN

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD 1. LESBEGIN 1. LESBEGIN Aantonen dat kalkwater een indicator is van CO 2. 2. LESUITWERKING SAMENSTELLING VAN DE IN -EN UITGEADEMDE LUCHT 2.1. IINDICATOR VAN CO 2 Demonstratie proef1: Het kalkwater is helder In bruiswater

Nadere informatie