Banken. Banken. de risico s die een bank loopt de organisatiestructuur van banken en de bankensector de rol van de Nederlandsche- en Europese bank

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Banken. Banken. de risico s die een bank loopt de organisatiestructuur van banken en de bankensector de rol van de Nederlandsche- en Europese bank"

Transcriptie

1 I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p b a n k e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: d e v e r s c h i l l e n d e t a k e n v a n e e n b a n k de risico s die een bank loopt de organisatiestructuur van banken en de bankensector de rol van de Nederlandsche- en Europese bank 56

2 Inleiding Carolien heeft een bonus gekregen van haar werkgever. Van een deel van dit geld heeft ze een aantal nieuwe meub e l s g e k o c h t e n m e t h e t o v e r g e b l e v e n d e e l w i l z e s p a r e n. Ze gaat naar de bank om een s p a a r r e k e n i n g t e o p e n e n. Te g e l i j k e r t i j d b e d e n k t z e d a t z e o o k e e n i n b o e d e l v e r z e k e r i n g w i l a f s l u i t e n n u h a a r i n b o e d e l a a r d i g w a t w a a r d i s g e w o r d e n d o o r h a a r n i e u w e a a n k o o p. K a n z e h i e r v o o r o o k t e r e c h t b i j d e b a n k? Wat doet een bank? vervullen een belangrijke rol in het economische verkeer van een land. B a n k e n zijn geldscheppende instellingen, dat wil zeggen dat ze geld creëren. De totale geldh o e v e e l h e i d i s d e o p s t e l s o m v a n a l h e t c o n t a n t e g e l d d a t i n o m l o o p i s e n a l h e t g e l d dat op betaalrekeningen staat. kunnen die totale geldhoeveelheid laten toenem e n d o o r k r e d i e t t e v e r l e n e n a a n c o n s u m e n t e n o f b e d r i j v e n. D e b a n k e n s c h e p p e n g e l d wanneer de tegoeden op de betaalrekeningen toenemen. Op het moment dat een kredietbedrag op de betaalrekening van een c o n s u m e n t o f bedrijf wordt bijgeschreven of als er op een betaalrekening krediet wordt getrokken ( r o o d s t a a n ) s p r e k e n w e v a n g e l d s c h e p p i n g. O o k a l s e e n k l a n t v a n d e b a n k g e l d l a a t overboeken van een spaarrekening naar een b e t a a l r e k e n i n g, i s e r v o l g e n s h e t p r i n c i p e van geldschepping geld gecreëerd. Een bank kent in het algemeen de volgende activiteiten: 1. transformatie (rentemargebedrijf): de bank is intermediair tussen klanten m e t e e n o v e r s c h o t a a n g e l d e n e r z i j d s e n k l a n t e n m e t e e n t e k o r t a a n g e l d anderzijds (het aantrekken en uitzetten van geld). 2. betalingsverkeer: d e b a n k e n z o r g e n v o o r e e n e f f i c i ë n t e n v e i l i g v e r l o o p v a n het betalingsverkeer. 3. Bemiddelen en adviseren: banken zijn bemiddelaar ofwel tussenpersoon tuss e n p a r t i j e n v o o r v e r s c h i l l e n d e p r o d u c t e n z o a l s b i j v o o r b e e l d v e r z e k e r i n g e n e n a a n d e l e n. D a a r n a a s t h e b b e n z e e e n b e l a n g r i j k e a d v i e s f u n c t i e. 4. Ook biedt de bank specifieke producten aan w a a r m e e b i j v o o r b e e l d h e t r i s i c o van rentewijzigingen of koersschommelingen van aandelen of v r e e m d e v a l u t a kunnen worden ingedekt. 1. Transformatie Op de v e r m o g e n s m a r k t, w a a r v r a a g e n a a n b o d v a n g e l d b i j e l k a a r k o m e n, v e r v u l t d e bank een transformatiefunctie. Tr a n s f o r m e r e n i s h e t a a n t r e k k e n e n u i t z e t t e n v a n g e l d. D e b a n k s t e m t v r a a g e n a a n b o d v a n d e v e r s c h i l l e n d e m a r k t p a r t i j e n o p e l k a a r a f. D e b a n k t r e k t g e l d a a n i n b i j v o o r b e e l d d e v o r m v a n s p a a r r e k e n i n g e n e n d e b a n k z e t g e l d u i t i n b i j v o o r b e e l d d e v o r m v a n h y p o t h e k e n. H e t a a n t r e k k e n v a n v e r m o g e n w o r d t ook wel funding genoemd en behoort tot het zogenaamde passiefbedrijf van een bank omdat de funding op de bankbalans bij de passiva (de schulden) staat. 57

3 Het uitzetten van geld (krediet verstrekken) behoort tot het zogenaamde actiefbedrijf van een bank. Overschot huishoudingen : transformatie Sparen/ beleggen Ontsparen/ lenen Tekort huishoudingen De bank betaalt rente voor het aantrekken van geld (bijvoorbeeld de rente die de consument ontvangt op een spaarrekening) en de bank ontvangt rente bij het tijdelijk uitzetten van geld (rente die de consument betaalt bij bijvoorbeeld een consumptief krediet). De prijs die de bank betaalt voor haar f u n d i n g ( d i t i s d u s b i j v o o r b e e l d d e r e n t e die de c o n s u m e n t o n t v a n g t b i j s p a r e n ) w e r k t d o o r i n d e t a r i e v e n v a n d e k r e d i e t e n d i e zij uitzet (bijvoorbeeld de rente die een consument betaalt voor een lening). Het verschil in rentepercentage tussen betaalde rente en ontvangen rente wordt r e n t e m a r g e genoemd en is een belangrijke bron van inkomsten voor banken. Het aantrekken en uitzetten van geld wordt ook wel het rentemargebedrijf genoemd. Voorbeeld bankbalans Debet Credit Kredieten Spaartegoeden Zoals te zien is op de -zeer simpele- bankbalans uit bovenstaand voorbeeld, zijn de sparende consumenten de schuldeisers van de bank. Een ander woord voor schuldeisers is crediteuren, daarom betaalt de bank creditrente a a n d e s p a a r d e r. D i t w o r d t ook doorgaans onder deze naam op het bankafschrift van de c o n s u m e n t v e r m e l d. E e n activa van de bank zijn de uitgezette kredieten. Omdat de kredietnemers d e b i t e u r e n v a n d e b a n k z i j n ( d e b a n k h e e f t o p h e n e e n v o r d e r i n g ), b e t a l e n d e z e c o n s u m e n t e n debetrente voor hun lening. L e n i n g e n h e b b e n v e r s c h i l l e n d e l o o p t i j d e n e n v e r s c h i l l e n d e r e n t e s. O o k v e r s c h i l t d e rentevaste periode (rentetypische looptijd) p e r l e n i n g. D e z e v e r s c h i l l e n d e r e n t e s e n r e n t e v a s t e p e r i o d e s d i e n t d e b a n k b i j h e t a a n t r e k k e n e n u i t z e t t e n v a n g e l d g o e d a f t e stemmen (rentetypische matching). Wanneer het renteniveau en de rentelooptijd van de aangetrokken en uitgezette kapit a l e n n i e t a a n s l u i t e n, d a n s p r e e k t m e n v a n e e n ( r e n t e t y p i s c h e ) m i s m a t c h. H i e r d o o r k a n de bank in de liquiditeitsproblemen komen. 58

4 Voorbeeld matching Balans geldgever u i t g e z e t b e d r a g (debet) a a n g e t r o k k e n m i d d e l e n (credit) dagelijks aanpasbare rente rente aanpasbaar na 1-4 jaar rente aanpasbaar na 5 jaar of langer Gevolg bij een renteverandering B i j e e n d a l i n g v a n d e m a r k t r e n t e z a l e e n g r o o t g e d e e l t e v a n d e a a n g e t r o k k e n m i d d e l e n g e l i j k e e n l a g e r e r e n t e k r i j g e n, t e r w i j l e e n g r o o t g e d e e l t e v a n d e u i t s t a a n d e l e n i n g e n op een hoger renteniveau blijft. De geldverstrekker gaat dan meer winst maken. Bij een rentestijging werkt het andersom en maakt de geldverstrekker minder winst totdat deze de rente van de leningen kan aanpassen. 2. Betalingsverkeer H e t v e r z o r g e n v a n e e n e f f i c i ë n t e n v e i l i g v e r l o o p v a n h e t b e t a l i n g s v e r k e e r i s e e n t a a k van de banken. Dit wordt ook wel het betaalbedrijf g e n o e m d. V i a b a n k e n k a n e r g e l d o v e r g e b o e k t w o r d e n. D a a r n a a s t z o r g e n b a n k e n e r v o o r d a t k l a n t e n o v e r c o n t a n t g e l d kunnen beschikken (bijvoorbeeld via geldautomaten). B a n k e n h e b b e n v o o r d i t betalingsverkeer allerlei producten ontwikkeld, zoals bijvoorbeeld een b a n k p a s m e t chipknip. O o k h e t i n t e r n a t i o n a l e b e t a l i n g s v e r k e e r l o o p t v i a b a n k e n. H i e r b i j g a a t h e t b i j v o o r b e e l d om overboekingen naar buitenlandse bedrijven en het opnemen van v r e e m d e v a l u t a ( g e l d w i s s e l e n ). 3. Bemiddeling en advisering B a n k e n t r e d e n b i j h e t s l u i t e n v a n c o n t r a c t e n o p a l s b e m i d d e l a a r t u s s e n p a r t i j e n. Z i j brengen partijen bij elkaar of geven advies en krijgen hier een provisie (beloning) voor. Vandaar dat de bemiddelingsfunctie van banken ook wel het provisiebedrijf wordt genoemd. Vo o r a l l e k l a n t g r o e p e n, P a r t i c u l i e r e n, M i d d e n - e n K l e i n b e d r i j f e n g r o o t z a k e l i j k o f w e l C o r p o r a t e C l i e n t s, v e r r i c h t e n b a n k e n b e m i d d e l i n g s - e n a d v i e s d i e n s t e n. D i t s t r e k t z i c h uit van verzekeringen en effecten tot fusies en overnames. Een aantal bemiddelingsen adviesdiensten is hieronder nader toegelicht. 59

5 Afsluiten van verzekeringen Ook voor een verzekering kan men doorgaans terecht bij een bank. B a n k e n v e r v u l l e n d a n d e r o l v a n i n t e r m e d i a i r c. q. t u s s e n p e r s o o n b i j h e t a f s l u i t e n v a n e e n v e r z e k e r i n g. De banken, die onderdeel zijn van een grotere organisatie waar ook verzekeringsmaatschappijen deel van uitmaken, worden vaak als extra verkoopkanaal voor verzekeringen gebruikt. Vermogensplanning De meeste banken hebben financieel adviseurs in dienst die consumenten en bedrijven helpen met hun financiële planning. Transacties van effecten Een particulier kan niet rechtstreeks handelen op de b e u r s. H i j m o e t g e b r u i k m a k e n van een bank of een commissionair. Een bank mag officieel optreden als Effectenkredietinstelling (Eki). D i t b e t e k e n t onder meer dat de bank de effecten voor de klant in bewaring houdt tegen een vergoeding. De bank kan beleggingsadvies verstrekken, maar ook alleen de koop- en verkoop v a n e f f e c t e n v o o r d e k l a n t d o e n. S t e e d s v a k e r w o r d e n t r a n s a c t i e s v i a i n t e r n e t g e d a a n. Voor elke gedane transactie krijgt de bank provisie. Een particulier kan een effectenrekening bij een bank openen. De bank kan het geld dat benodigd is voor de t r a n s a c t i e s v a n d e r e k e n i n g a f h a l e n e n b i j v e r k o o p v a n e f f e c t e n d e o p b r e n g s t e n o p d e effectenrekening storten. Een commissionair mag niet optreden als Eki. Daarom wordt een c o m m i s s i o n a i r o o k wel aangeduid als een neki (een niet-effectenkredietinstelling). Een commissionair mag dan ook geen effecten voor de klant in bewaring nemen. Een c o m m i s s i o n a i r m a g w e l d e k o o p - e n v e r k o o p v a n e f f e c t e n v o o r d e k l a n t d o e n. E e n p a r t i c u l i e r k a n g e e n effectenrekening openen bij een neki. Plaatsen van obligatieleningen of aandelen O m a a n g e l d t e k o m e n v o o r b i j v o o r b e e l d n i e u w e p r o d u c t i e l i j n e n, e e n b u i t e n l a n d s e uitbreiding of een overname kan een bedrijf ervoor kiezen om naar de beurs te gaan w a a r d e a a n d e l e n i n h e t b e d r i j f t e k o o p w o r d e n a a n g e b o d e n. D e b a n k a d v i s e e r t o v e r de verschillende mogelijkheden op de b e u r s e n b e g e l e i d t d e k l a n t o n d e r m e e r b i j h e t uitgeven van aandelen of obligaties, ook wel een emissie genoemd. Bij een guichetemissie i s d e b a n k a l l e e n t u s s e n p e r s o o n v o o r h e t e f f e c t e n u i t g e v e n d e b e d r i j f e n d e beurs. Bij een overgenomen emissie neemt de bank de effecten over van het effectenuitgevende bedrijf en plaatst deze op de beurs. De bank neemt hierbij het risico van de e m i s s i e o p z i c h. I n g e v a l v a n e e n e e r s t e b e u r s g a n g w o r d t e e n u i t g i f t e v a n a a n d e l e n of obligaties een introductie genoemd. 60

6 F u s i e s e n O v e r n a m e s Bij fusies en overnames gaat (een deel van) de zeggenschap van het ene bedrijf over naar het andere. B a n k e n h e b b e n t e n a a n z i e n v a n f u s i e s e n o v e r n a m e s v e e l k e n n i s i n huis die men kan inhuren. Ook kan de bank optreden als tussenpersoon tussen partijen. 4. Aanbieden van s p e c i f i e k e p r o d u c t e n B a n k e n b i e d e n p r o d u c t e n a a n w a a r m e e b i j v o o r b e e l d d e r i s i c o s v a n r e n t e w i j z i g i n g e n o f koersschommelingen van aandelen of vreemde valuta kunnen worden ingedekt. Deze producten worden derivaten genoemd. Een voorbeeld hiervan is een o p t i e. D i t i s e e n verhandelbare overeenkomst waarbij een belegger het recht heeft binnen een bepaalde p e r i o d e e e n b e p a a l d a a n t a l a a n d e l e n, o b l i g a t i e s e. d. v a n d e a n d e r e p a r t i j t e k o p e n o f aan de andere partij te verkopen. 61

7 Risico s E l k e o r g a n i s a t i e h e e f t m e t r i s i c o s t e m a k e n, z o o o k d e b a n k. Vo o r b a n k e n z i j n e r o p hoofdlijnen twee soorten risico s: 1. Systeemrisico Het systeemrisico is het risico dat het hele financiële stelsel in een land niet meer n a a r b e h o r e n f u n c t i o n e e r t. A l s e e n b e l a n g r i j k e m a r k t p a r t i j ( b i j v o o r b e e l d e e n b a n k o f verzekeraar) zijn verplichtingen niet kan nakomen (failliet gaat) dan kan dat grote gevolgen hebben voor het hele financiële systeem. l e n e n v a a k g r o t e b e d r a g e n a a n e l k a a r, d u s h e t f a i l l i s s e m e n t v a n d e e n e b a n k z o u k u n n e n l e i d e n t o t p r o b l e m e n b i j a n d e r e b a n k e n m e t a l s g e v o l g d a t d e s t a b i l i t e i t v a n h e t h e l e f i n a n c i ë l e s y s t e e m e r n s t i g wordt verstoord. 2. Micro-economische risico s O n d e r m i c r o - e c o n o m i s c h e r i s i c o s v a l l e n d e r i s i c o s w a a r i n d i v i d u e l e b a n k e n i n h u n bedrijfsvoering mee te maken hebben. Een aantal is hieronder weergegeven: Kredietrisico Het risico dat de tegenpartij, of de bank van een tegenpartij, een betalingsverplichting niet nakomt (bijvoorbeeld bij een faillissement). Renterisico H e t r i s i c o v a n n e g a t i e v e e f f e c t e n v a n v e r a n d e r i n g e n v a n d e r e n t e s t a n d o p h e t r e s u l t a a t van een bank. Valutarisico Het risico dat ontstaat op bezit in buitenlandse valuta door wijzigingen in de wisselkoersen. Liquiditeitsrisico H e t r i s i c o d a t d e b a n k n i e t o p t i j d a a n e e n b e t a l i n g s v e r p l i c h t i n g k a n v o l d o e n. D i t d o e t z i c h v o o r a l s e e n b a n k n i e t i n s t a a t i s d e b e n o d i g d e g e l d e n v o o r d e j u i s t e l o o p t i j d e n t e g e n d e j u i s t e t a r i e v e n w e e t a a n t e t r e k k e n ( d e e e r d e r g e n o e m d e m i s m a t c h i n g ). Operationeel risico Risico van verlies veroorzaakt door fouten in de uitvoering van een financiële transactie. Voorbeelden hiervan zijn menselijk falen, interne fraude en computerstoringen. Verschillende onderdelen van de bank richten zich specifiek op het beheersen van de r i s i c o s. Z o i s e r b i j d e m e e s t e b a n k e n e e n k r e d i e t c o m m i s s i e d i e b i j z o n d e r e e n g r o t e kredietaanvragen beoordeelt. 62

8 De organisatie van banken en de bankensector richten zich op verschillende klantsegmenten: Particuliere klanten Basisklanten Vermogende klanten Zakelijke klanten Midden- en Kleinbedrijf Grootbedrijf Multinationals M e e s t a l o r g a n i s e r e n b a n k e n z i c h n a a r d e z e k l a n t s e g m e n t e n m e t m e e r s p e c i f i e k e a f d e l i n g e n, z o a l s v o o r v e r m o g e n d e p a r t i c u l i e r e n ( p r i v a t e b a n k i n g ) e n a f d e l i n g e n v o o r corporate clients. En daarnaast met bepaalde onderdelen die zich op meerdere segmenten richten, denk aan bankshops met kas en balie, callcenters en internet. D e m e e s t e b a n k e n h e b b e n e e n N a a m l o z e Ve n n o o t s c h a p ( N V ) a l s o n d e r n e m i n g s v o r m. De financiële conglomeraten Onder financiële conglomeraten w o r d e n f i n a n c i ë l e i n s t e l l i n g e n v e r s t a a n d i e u i t e e n bank en een verzekeraar bestaan. Praktisch is alles onder één holding (houdster- of m o e d e r m a a t s c h a p p i j ) o n d e r g e b r a c h t, m a a r j u r i d i s c h i s h e t n o g s t e e d s v e r b o d e n v o o r een bank en verzekeraar om als één NV, BV of andere juridische eenheid te opereren. D e z e c o n g l o m e r a t e n k u n n e n o n t s t a a n d o o r a u t o n o m e g r o e i ( b i j v o o r b e e l d e e n b a n k d i e een verzekeringsdochter begint), door fusie, bijvoorbeeld de ING groep die voorheen bestond uit de NMB, de Postbank en Nationale-Nederlanden, of door overnames. 63

9 Deze f i n a n c i ë l e c o n g l o m e r a t e n w o r d e n o n d e r m e e r g e v o r m d o m d a t d e b a n k - v e r z e k e r a a r daarbij een groter pakket aan financiële diensten kan aanbieden en ook meerdere distributiekanalen kan benutten. De rol van de Europese Centrale Bank Eén van de financiële gevolgen van de vorming van de Europese Unie is de oprichting v a n d e E c o n o m i s c h e e n M o n e t a i r e U n i e, d e E M U. H e t m e e s t b e k e n d e r e s u l t a a t i s n o g w e l d e i n s t e l l i n g v a n d e E u r o a l s n i e u w E u r o p e e s b e t a a l m i d d e l. M a a r d o o r d e E M U zijn ook nieuwe financiële instituten ontstaan waaronder de E u r o p e s e C e n t r a l e B a n k (ECB). D e E C B i s d e c e n t r a l e b a n k d i e a l l e b e l a n g r i j k e m o n e t a i r e b e s l i s s i n g e n v o o r E u r o p a n e e m t. O p 1 j a n u a r i h e b b e n d e t w a a l f c e n t r a l e b a n k e n v o o r 5 0 m i l j a r d a a n g o u d - e n d e v i e z e n r e s e r v e s o v e r g e d r a g e n a a n d e E C B. D e b e l a n g r i j k s t e t a a k v o o r de ECB is het handhaven van de prijsstabilisatie (beheersing van de i n f l a t i e ) i n d e E u r o r e g i o. D i t h e e f t z i c h v e r t a a l d n a a r h e t b e l e i d d a t c o n s u m e n t e n p r i j z e n s l e c h t s b e p e r k t m o g e n s t i j g e n. D o o r m i d d e l v a n h e t v e r h o g e n o f v e r l a g e n v a n h a a r r e n t e t a r i e v e n k a n d e E C B i n v l o e d u i t o e f e n e n o p d e g e l d g r o e i : e e n v e r h o g i n g v a n d e r e n t e b e t e k e n t d a t h e t d u u r d e r i s o m geld te l e n e n. E r z a l d u s, s i m p e l g e z e g d, m i n d e r g e l e e n d g a a n w o r d e n e n d u s m i n d e r b e s t e e d w o r d e n e n d a t l e i d t t o t e e n d a l i n g v a n d e p r i j z e n v a n g o e d e r e n. Hiernaast speelt de ECB in op zaken als de korte en lange termijn inflatie, de wisselkoersen van de US Dollar en de Japanse Yen, en de werkloosheid in Europa. De rol van De Nederlandsche Bank (DNB) De missie van de Nederlandsche Bank is het nastreven van stabiliteit van het financiële stelsel in Nederland en van de instellingen die van dat stelsel deel uitmaken. Om dit te bereiken: 1. d r a a g t d e B a n k b i j a a n h e t b e p a l e n e n u i t v o e r e n v a n h e t g e m e e n s c h a p p e l i j k e monetaire beleid van de landen die de euro hebben ingevoerd: deelname aan de monetaire beleidsoperaties in het eurogebied. beheer van de Nederlandse goud- en deviezenreserves. het beheer van een deel van de goud- en deviezenreserves van de ECB. 2. bevordert de Bank de goede en soepele werking van het betalingsverkeer: d o o r d e m e t h o d e v a n o v e r s i g h t : d e c o n t r o l e o p d e g o e d e w e r k i n g v a n h e t betalingsverkeer door middel van risicoanalyses op betaalsystemen of betaalproducten en het doen van aanbevelingen ter verbetering ervan. door de uitgifte en distributie van bankbiljetten in Nederland. d o o r o v e r l e g m e t c o m m e r c i ë l e b a n k e n, d e o v e r h e i d e n a n d e r e c e n t r a l e banken. 3. houdt de Bank toezicht op financiële instellingen en de financiële sector. 64

10 De Nederlandse Vereniging van (NVB) D e N V B b e h a r t i g t d e b e l a n g e n v a n d e N e d e r l a n d s e b a n k e n. Vr i j w e l a l l e i n N e d e r l a n d actieve banken, inclusief vestigingen van buitenlandse banken, zijn lid van de NVB. D e g e d a c h t e a c h t e r e e n b u n d e l i n g v a n k r a c h t e n i s d a t e r s t e e d s m e e r z a k e n o p E u r o p e e s n i v e a u b e s l o t e n w o r d e n e n d a t v e e l v e r a n d e r i n g e n b i n n e n d e s e c t o r b e t e r g e z a m e n l i j k a a n g e p a k t k u n n e n o f m o e t e n w o r d e n d a n d a t e l k e b a n k d a t i n d i v i d u e e l d o e t. D a a r o m v o e r t d e N V B o v e r l e g m e t t o e z i c h t h o u d e r s, m e t d e N e d e r l a n d s e o v e r h e i d e n m e t v e l e m a a t s c h a p p e l i j k e e n a n d e r e b e l a n g e n o r g a n i s a t i e s. E e n a a n d a c h t s p u n t v a n d e N V B i s f r a u d e b e s t r i j d i n g. E e n b a n k h e e f t d o o r g a a n s e e n i n t e r n v e r w i j z i n g s r e g i s t e r, w a a r i n g e g e v e n s v a n k l a n t e n ( b e d r i j v e n e n p a r t i c u l i e r e n ) m e t e e n f r a u d u l e u s v e r l e d e n z i j n o p g e n o m e n. Wa n n e e r d e b a n k e r v o o r k i e s t o m d e z e g e g e v e n s m e t a n d e r e f i n a n c i ë l e i n s t e l l i n g e n t e d e l e n d a n k a n d i t d o o r m i d d e l v a n e e n e x t e r n v e r w i j z i n g s r e g i s t e r. A l l e b a n k e n d i e b i j d e N V B z i j n a a n g e s l o t e n k u n n e n g e b r u i k maken van de Externe Verwijzingsapplicatie (EVA), w a a r m e e z i j i n z i c h t k r i j g e n i n h e t g e z a m e n l i j k r e g i s t e r. Bureau Krediet Registratie (BKR) Het Bureau Krediet Registratie (BKR) informeert banken en andere financiële instellingen over consumenten in Nederland met betrekking tot door hun aangeschafte financiële producten en diensten. In het Centraal Krediet Informatiesysteem (CKI) van het BKR worden de gegevens van consumenten die een krediet, kredietfaciliteit of gsmabonnement op hun naam hebben, vastgelegd. Met de informatie van het B K R w o r d t voorkomen dat consumenten meer lenen dan ze kunnen betalen. Hoe groot is de zwarte lijst van BKR? Er bestaat geen zwarte lijst van B K R. A l l e c o n s u m e n t e n d i e g e b r u i k m a k e n v a n e e n krediet, zijn bekend bij B K R. D u s n i e t a l l e e n m e n s e n m e t e e n b e t a l i n g s a c h t e r s t a n d. In vakjargon heet dit een 'positieve registratie'. 94% van de consumenten die bij BKR bekend zijn, komt zonder problemen de betalingsverplichtingen na. De BKR informat i e k a n i n h e t v o o r d e e l v a n d e z e c o n s u m e n t e n w e r k e n. H e t l a a t e e n k r e d i e t v e r l e n e r zien dat zij altijd aan hun betalingsverplichtingen hebben voldaan. Bron: Daarnaast wordt een bijdrage geleverd aan de fraude- en risicobeperking van financiële dienstverleners door middel van het Verificatie Informatie Systeem (VIS). In dit gegevensbestand zijn serienummers van gestolen, vermiste en andere ongeldige i d e n t i t e i t s b e w i j z e n o p g e n o m e n. B e p a a l d e m e d e w e r k e r s v a n b a n k e n e n f i n a n c i ë l e i n s t e l l i n g e n d i e d e z e g e g e v e n s n o d i g h e b b e n b i j h u n d i e n s t v e r l e n i n g k u n n e n t o e g a n g krijgen via computer of telefoon. 65

11 Samenvatting Rol van een bank: geldscheppende instelling Taken van een bank: Transformatie (rentemargebedrijf) - Funding - Rentetypische matching Betalingsverkeer (betaalbedrijf) Bemiddelen en adviseren (provisiebedrijf) - Afsluiten van verzekeringen - Effectentransacties - Emissiebegeleiding - Fusies en overnames Aanbieden van specifieke producten - Derivaten Risico s 1. Systeemrisico 2. Micro-economische risico s: Kredietrisico Renterisico Valutarisico Liquiditeitsrisico Operationeel risico Organisatie van banken: organiseren zich meestal naar klantsegmenten: Particuliere klanten Basisklanten Vermogende klanten Zakelijke klanten Midden- en Kleinbedrijf Grootbedrijf Multinationals Financiële conglomeraten: bestaan meestal uit een bank en een verzekeraar De bankensector Europese Centrale Bank (ECB): prijsstabilisatie De Nederlandsche Bank (DNB): stabiliteit van het financiële stelsel in Nederland Nederlandse Vereniging van (NVB): EVA BKR: CKI, VIS 66

NIBE-SVV, 2013 OEFENEXAMEN ALGEMENE OPLEIDING BANKBEDRIJF

NIBE-SVV, 2013 OEFENEXAMEN ALGEMENE OPLEIDING BANKBEDRIJF NIBE-SVV, 2013 OEFENEXAMEN ALGEMENE OPLEIDING BANKBEDRIJF 1. Bij welke activiteit handelt een bank NIET op de financiële markten? A. Bij activiteiten uit hoofde van de transformatiefunctie. B. Bij activiteiten

Nadere informatie

De Knab Participatie in het kort

De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort De Knab Participatie in het kort Let op! De Knab Participatie in het kort geeft antwoord op vragen die je mogelijk hebt over de participatie. Als je overweegt om de Knab

Nadere informatie

het recht hebben de overeenkomst zonder opgaaf van reden te annuleren bedragen die van het belastbaar inkomen mogen worden afgetrokken

het recht hebben de overeenkomst zonder opgaaf van reden te annuleren bedragen die van het belastbaar inkomen mogen worden afgetrokken aanmerkelijk belang activa Afkoelingsperiode, respijttermijn aftrekposten algemene heffingskorting alimentatie baisse balans banksparen BBP (bruto binnenlands product); BNP (bruto nationaal product beleggen

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

Verzekeren Met advies. Goed om te weten

Verzekeren Met advies. Goed om te weten Verzekeren Met advies Goed om te weten Zoekt u de juiste verzekering, voor uzelf, voor uw bedrijf of voor uw personeel? De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij

Nadere informatie

NIBE-SVV 2014. Oefenexamen Inleiding bankbedrijf

NIBE-SVV 2014. Oefenexamen Inleiding bankbedrijf NIBE-SVV 2014 Oefenexamen Inleiding bankbedrijf 1. Een groot aantal ondernemingen trekt financiële middelen rechtstreeks op de vermogensmarkt aan. Banken vervullen hierin een belangrijke rol. Op een zeker

Nadere informatie

Prospectus Internet Voordeel Krediet

Prospectus Internet Voordeel Krediet Prospectus Internet Voordeel Krediet De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële

Nadere informatie

Mocht u menen dat wij niet adequaat op uw klacht hebben gereageerd, dan kunt u zich wenden tot dit klachteninstituut: KiFid 070-333 89 99

Mocht u menen dat wij niet adequaat op uw klacht hebben gereageerd, dan kunt u zich wenden tot dit klachteninstituut: KiFid 070-333 89 99 Dienstenwijzer Wet op het financieel toezicht december 2014 De Regt assurantiën v.o.f., handelend onder de namen De Regt adviesgroep, De Regt assurantiën, De Regt adviseurs, De Regt pensioenadviseurs,

Nadere informatie

UWGELDONLINE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

UWGELDONLINE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT UWGELDONLINE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - VERSIE DECEMBER 2011 - Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe

Nadere informatie

Dienstenwijzer Verzekeren

Dienstenwijzer Verzekeren Dienstenwijzer Verzekeren U wilt iets verzekeren, privé of zakelijk. De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij zijn en hoe wij werken. Ook vertellen we u welke verzekeringen

Nadere informatie

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168)

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) sd.cbv10.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

Verzekeraars en pensioenfondsen

Verzekeraars en pensioenfondsen Verzekeraars en Pensioenfondsen Verzekeraars en pensioenfondsen In dit onderdeel wordt de lezer inzicht verschaft in het onderwerp verzekeraars en pensioenfondsen. De volgende onderwerpen komen hierbij

Nadere informatie

De vermelde tarieven voor binnen- en buitenland zijn de standaardtarieven, tenzij anders met u is overeengekomen.

De vermelde tarieven voor binnen- en buitenland zijn de standaardtarieven, tenzij anders met u is overeengekomen. Informatiewijzer Zakelijk Betalen Per 1 december 2010 In deze Informatiewijzer Zakelijk Betalen vindt u informatie over a De tarieven van uw betalingen, zowel binnen- als buitenland. De bedragen zijn inclusief

Nadere informatie

Informatiewijzer Zakelijk Betalen

Informatiewijzer Zakelijk Betalen Informatiewijzer Zakelijk Betalen In deze Informatiewijzer Zakelijk Betalen vindt u informatie over a De tarieven van uw betalingen, zowel binnen- als buitenland. De bedragen zijn inclusief BTW, tenzij

Nadere informatie

Prospectus Masterlening

Prospectus Masterlening Prospectus Masterlening De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

Financial Lease. voor een efficiënte bedrijfsvoering

Financial Lease. voor een efficiënte bedrijfsvoering Financial Lease voor een efficiënte bedrijfsvoering Met Financial Lease kunnen ondernemers in het midden- en kleinbedrijf bedrijfsmiddelen leasen. Zoals nieuwe en gebruikte auto s, maar ook computers en

Nadere informatie

Houd rekening met rentestijgingen

Houd rekening met rentestijgingen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig renterisico Houd rekening met rentestijgingen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die geld leent of gaat lenen.

Nadere informatie

Inleiding. Sparen. verschillende motieven voor:

Inleiding. Sparen. verschillende motieven voor: I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p s p a r e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: de verschillende spaarmotieven

Nadere informatie

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005 Presentatie Treasury FEO 11 juli 2005 2 Treasury Het proces van plannen, bewaken en sturen van (toekomstige) geldstromen met als doel: Tijdige beschikbaarheid van middelen Optimaliseren van kosten en opbrengsten

Nadere informatie

Informatiewijzer. Zakelijk Betalen. Per 1 juli 2015. Hoofdstuk 1 De ZZP-, MKB-, en V&S Rekening. Hoofdstuk 2 Algemene informatie

Informatiewijzer. Zakelijk Betalen. Per 1 juli 2015. Hoofdstuk 1 De ZZP-, MKB-, en V&S Rekening. Hoofdstuk 2 Algemene informatie Informatiewijzer Zakelijk Betalen Per 1 juli 2015 Hoofdstuk 1 De ZZP-, MKB-, en V&S Rekening De abonnementstarieven en pakketinhoud Tarief transactiebundels Tariefgebonden transacties Tarieven zakelijk

Nadere informatie

FINANCIËLE MARKT. Consumenten

FINANCIËLE MARKT. Consumenten 1 FINANCIËLE MARKT I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p c o n s u m e n t e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde:

Nadere informatie

Consumenten. Consumenten

Consumenten. Consumenten I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p c o n s u m e n t e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: de economische

Nadere informatie

Prospectus Privélimiet Plus

Prospectus Privélimiet Plus Prospectus Privélimiet Plus De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

Financial Lease FINANCIERINGEN BV. Postbus 178 3980 CD Bunnik. T (030) 659 66 66 F (030) 659 66 60 E info@defam.nl. www.defam.nl

Financial Lease FINANCIERINGEN BV. Postbus 178 3980 CD Bunnik. T (030) 659 66 66 F (030) 659 66 60 E info@defam.nl. www.defam.nl Financial Lease FINANCIERINGEN BV Postbus 178 3980 CD Bunnik T (030) 659 66 66 F (030) 659 66 60 E info@defam.nl www.defam.nl Financial Lease Als ondernemer weet u hoe belangrijk en noodzakelijk investeringen

Nadere informatie

Zelftest hoofdstuk 1 Gesloten vragen 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A

Zelftest hoofdstuk 1 Gesloten vragen 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A Zelftest hoofdstuk 1 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A 1.33 a. $25 1, 1 = $27,50 b. -invoercontingenten, -kwaliteitseisen, -douaneformaliteiten, -subsidies

Nadere informatie

Dienstverleningswijzer/document

Dienstverleningswijzer/document Dienstverleningswijzer/document Brabantsestraat 16 3074 RS Rotterdam Tel: 010-7370850 Fax: 085-8786211 info@imkanverzekeringen.nl Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen

Nadere informatie

Mogelijkheden van de Privérekening

Mogelijkheden van de Privérekening Betalen Meer voor minder Betalen Tegenwoordig heeft iedereen wel een bankrekening. Hoe uw bankrekening eruit ziet, hangt af van uw wensen. Het gaat immers om meer dan alleen een overzicht van ontvangsten,

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Financieel dienstverlener met vergunning Nationaal Regime MiFID Wet op het financieel toezicht Maart 2011 Versie 1.

Dienstenwijzer. Financieel dienstverlener met vergunning Nationaal Regime MiFID Wet op het financieel toezicht Maart 2011 Versie 1. Dienstenwijzer Financieel dienstverlener met vergunning Nationaal Regime MiFID Wet op het financieel toezicht Maart 2011 Versie 1.1 Op alle diensten die door Fundament worden geleverd, zijn de Algemene

Nadere informatie

22.2 De Nederlandsche Bank

22.2 De Nederlandsche Bank 22.2 De Nederlandsche Bank De taken van De Nederlandsche Bank (de Bankwet 1998) Ieder land heeft een centrale bank. In Nederland vervult De Nederlandsche Bank NV (afgekort DNB) sinds 1948 deze functie.

Nadere informatie

Prospectus Studentenlimiet

Prospectus Studentenlimiet Prospectus Studentenlimiet De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico

De inschatting van de kans op eventuele wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op schuldpapier; Renterisico Agendapunt 05 Bijlage 08 TREASURYSTATUUT I Begripsbepalingen Artikel 1 In dit statuut wordt verstaan onder: Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde.

Nadere informatie

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn))

Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) www.jooplengkeek.nl Vermogensmarkt De markt: vraag en aanbod Vermogen: geld Kapitaal (aandelen, obligaties, leningen (lange termijn)) Vermogen is een ruimer begrip dan geld. Een banksaldo is ook vermogen.

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland

Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland Paragraaf 1 Geld Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland Er is sprake van directe ruil wanneer er goederen tegen goederen worden geruild. We spreken van indirecte ruil wanneer er eerst

Nadere informatie

UWGELDONLINE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

UWGELDONLINE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT UWGELDONLINE DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - VERSIE NOVEMBER 2010 - Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe

Nadere informatie

Afbetaling Aflossing Aflossingsvrije lening Beleggingskrediet BKR of Bureau Kredietregistratie Consumptief krediet Creditcard

Afbetaling Aflossing Aflossingsvrije lening Beleggingskrediet BKR of Bureau Kredietregistratie Consumptief krediet Creditcard Begrippenlijst A-Z Afbetaling Als u iets op afbetaling koopt, krijgt u uw aankoop direct mee. Vervolgens betaalt u het aankoopbedrag in termijnen terug. U wordt pas officieel eigenaar van uw aankoop zodra

Nadere informatie

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Alle kosten op een rij Kiest u voor voordelig bankieren? Dan zit u goed bij de ING. Met dit kostenoverzicht weet

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Kerngegevens De

Nadere informatie

Registratie AFM Ons kantoor is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten onder nummer 12011036.

Registratie AFM Ons kantoor is geregistreerd bij de Autoriteit Financiële Markten onder nummer 12011036. DIENSTENWIJZER Informatie over onze dienstverlening op grond van de Wet financieel toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Kantoor Peters

Dienstverleningsdocument Kantoor Peters WIE ZIJN WIJ Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en uw persoonlijke

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2014. Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf

NIBE-SVV, 2014. Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf NIBE-SVV, 2014 Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf 1. Een groot aantal ondernemingen trekt financiële middelen rechtstreeks op de vermogensmarkt aan. Banken vervullen hierin een belangrijke rol. Op een zeker

Nadere informatie

Inhoud. Kredietprospectus Effectenkrediet 4

Inhoud. Kredietprospectus Effectenkrediet 4 Inhoud Kredietprospectus Effectenkrediet 4 Kredietprospectus Effectenkrediet Algemeen Een Staalbankiers Effectenkrediet is een effectenrekening met een automatische, doorlopende en variabele kredietfaciliteit

Nadere informatie

Financial Lease. DEFAM. Uw heldere keuze.

Financial Lease. DEFAM. Uw heldere keuze. Financial Lease DEFAM. Uw heldere keuze. Financial Lease Als ondernemer weet u hoe belangrijk en noodzakelijk investeringen zijn voor een efficiënte bedrijfsvoering. Maar tegelijkertijd weet u ook dat

Nadere informatie

Betalen? Wij zijn uw bank.

Betalen? Wij zijn uw bank. Betalen? Wij zijn uw bank. 2 U wilt eenvoudig uw bankzaken regelen? Met ons betaalpakket doet u dat op úw manier. In deze tijd kunt u niet meer zonder een betaalpakket. Pinnen, overboeken en betalen. Op

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie

Betalen? Wij zijn uw bank.

Betalen? Wij zijn uw bank. Betalen? Wij zijn uw bank. U wilt eenvoudig uw bankzaken regelen? Met ons betaalpakket doet u dat op úw manier. In deze tijd kunt u niet meer zonder een betaalpakket. Pinnen, overboeken en betalen. Op

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN OVERSTAPSERVICE

VEELGESTELDE VRAGEN OVERSTAPSERVICE VEELGESTELDE VRAGEN OVERSTAPSERVICE Voorwaarden gebruikmaking Overstapservice 1. Moet ik mijn oude rekening opheffen om gebruik te kunnen maken van de Overstapservice? Nee. Bij de Overstapservice gaat

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig een hypotheek kiezen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig een hypotheek kiezen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig een hypotheek kiezen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die een hypotheek wil afsluiten

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2014 3 Beschrijving van de voornaamste risico s, het risicobeheer en de bestuursorganen 4 Enkelvoudige balans per 31

Nadere informatie

Informatiewijzer Zakelijk betalen

Informatiewijzer Zakelijk betalen Zakelijk Betalen Informatiewijzer Zakelijk betalen Hoofdstuk De ZZP-, MKB-, en V&S Rekening De abonnementstarieven en pakketinhoud Tarief transactiebundels Tariefgebonden transacties Tarieven zakelijk

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen

Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud. Loop geen onnodig risico. Verstandig Lenen Consumenteninformatie van de AFM en het Nibud Loop geen onnodig risico Verstandig Lenen Een lening kan soms uitkomst bieden. Maar geld lenen kan ook voor problemen zorgen. In deze folder van het Nationaal

Nadere informatie

Risico s en kenmerken van beleggen

Risico s en kenmerken van beleggen Risico s en kenmerken van beleggen 1. Risico s en kenmerken in het algemeen Beleggen brengt risico s met zich mee. Vaak geldt: hoe hoger het verwachte rendement, hoe meer risico s. Ook geldt dat in het

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. Enkelvoudige halfjaarlijkse jaarrekening

ABN AMRO Groenbank B.V. Enkelvoudige halfjaarlijkse jaarrekening Enkelvoudige halfjaarlijkse jaarrekening 1 september 2015 ENKELVOUDIGE HALFJAARLIJKSE JAARREKENING VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 JUNI 2015 INHOUDSOPGAVE 1 Directieverslag per 30 juni 2015 3 2 Beschrijving

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit?

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Een middagje shoppen. a 75 209 x 100% = 35,9%. b 209 : 3,72 = 56,18. Dus zij moet 57 uur werken om de nieuwe jas te kunnen kopen. c Zij had eerst kunnen sparen of zij had

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. Wie zijn wij?

DIENSTENWIJZER. Wie zijn wij? DIENSTENWIJZER Ons kantoor Will Breuls Assurantiën is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. En in die werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke

Nadere informatie

Informatie. Continu Limiet, Doorlopend Krediet, Voordeelkrediet, Studentenkrediet en Studentenbetaallimiet

Informatie. Continu Limiet, Doorlopend Krediet, Voordeelkrediet, Studentenkrediet en Studentenbetaallimiet Informatie Continu Limiet, Doorlopend Krediet, Voordeelkrediet, Studentenkrediet en Studentenbetaallimiet 302037_1213.indd 1 18-11-13 14:33 Inleiding Dit document geeft informatie over de belangrijkste

Nadere informatie

Van Tol Financial service is een financieel dienstverlener in Barendrecht. Ik adviseer, bemiddel en bied (meestal op verzoek,

Van Tol Financial service is een financieel dienstverlener in Barendrecht. Ik adviseer, bemiddel en bied (meestal op verzoek, Wie zijn wij? Van Tol Financial service is een financieel dienstverlener in Barendrecht. Ik adviseer, bemiddel en bied (meestal op verzoek, maar ook uit eigen beweging) nazorg op het gebied van financiële

Nadere informatie

Let op! In dit document beschrijven we wat we normaal gesproken doen en wat de gemiddelde prijs is van deze diensten. Deze

Let op! In dit document beschrijven we wat we normaal gesproken doen en wat de gemiddelde prijs is van deze diensten. Deze Dienstverleningsdocument Hypotheekvraag In dit document staat wat wij voor u kunnen doen. En hoeveel dat kost. Andere financiële dienstverleners hebben ook zo n document. Zo kunt u ons vergelijken met

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Financieel dienstverlener met vergunning Nationaal Regime MiFID Wet op het financieel toezicht Juli 2013 Versie 1.

Dienstenwijzer. Financieel dienstverlener met vergunning Nationaal Regime MiFID Wet op het financieel toezicht Juli 2013 Versie 1. Dienstenwijzer Financieel dienstverlener met vergunning Nationaal Regime MiFID Wet op het financieel toezicht Juli 2013 Versie 1.2 Op alle diensten die door Fundament worden geleverd, zijn de Algemene

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Hypotheken;

Dienstverleningsdocument Hypotheken; Steijvers & Korsten Assurantiën BV Stationsstraat 7a 6093 BJ HEYTHUYSEN 0475 49 77 39 info@steijvers-korsten.nl www.steijvers-korsten.nl Dit document laat zien wat wij voor u kunnen betekenen bij het inwinnen

Nadere informatie

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument Informatie over onze dienstverlening Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u vooraf aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie te verstrekken. In

Nadere informatie

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Alle kosten op een rij Kiest u voor voordelig bankieren? Dan zit u goed bij ING. Met dit kostenoverzicht weet u

Nadere informatie

De Knab Visa Card in het kort

De Knab Visa Card in het kort De Knab Visa Card in het kort De Knab Visa Card in het kort Gemakkelijk en veilig betalen in binnen- en buitenland. Dat kan met de Knab Visa Card. Of je nu een etentje in een restaurant afrekent of een

Nadere informatie

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent

Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren. Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Kostenoverzicht ING betaalproducten particulieren Omdat u wilt weten waar u aan toe bent Alle kosten op een rij Kiest u voor voordelig bankieren? Dan zit u goed bij de ING. Met dit kostenoverzicht weet

Nadere informatie

beleggen Informatie Beleggen informatie ABN AMRO Algemene Voorwaarden Beleggen Voorwaarden Beleggersgiro Bijlage Beleggen

beleggen Informatie Beleggen informatie ABN AMRO Algemene Voorwaarden Beleggen Voorwaarden Beleggersgiro Bijlage Beleggen Informatie Beleggen ABN AMRO informatie beleggen november 2011 September 2014 I. Voorwaarden Beleggen Algemene Voorwaarden Beleggen Voorwaarden Beleggersgiro Bijlage Beleggen Beleid van ABN AMRO over uitvoering

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Kerngegevens De

Nadere informatie

Versie Wijzigingen Status

Versie Wijzigingen Status Treasury Statuut Versie Wijzigingen Status versie 2.0 Goedgekeurd RvT 9 oktober 2015 Vastgesteld RvB 12 oktober 2015 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 3 2. DOELSTELLINGEN EN KADERS TREASURY 3 3. TREASURY OPBOUW

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft u inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over de manier waarop wij

Nadere informatie

Betalen? Wij zijn uw bank.

Betalen? Wij zijn uw bank. Betalen? Wij zijn uw bank. U wilt eenvoudig uw bankzaken regelen? Wij hebben een betaalpakket zonder onnodige extra s. In deze tijd kunt u niet meer zonder een betaalpakket. Gewoon om te kunnen pinnen

Nadere informatie

Loyens & Loeff N.V., M. van Schuppen en J.M. van Poelgeest. memorandum regulatoire aspecten financiering apotheken

Loyens & Loeff N.V., M. van Schuppen en J.M. van Poelgeest. memorandum regulatoire aspecten financiering apotheken Memorandum POSTADRES Postbus 71170 1008 BD AMSTERDAM KANTOORADRES Forum Fred. Roeskestraat 100 1076 ED AMSTERDAM TELEFOON +31 (0)20 578 5161 FAX +31 (0)20 578 5824 INTERNET www.loyensloeff.com AAN Surventis

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Introductie Ons is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag laten wij u onze werkwijze zien. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Wij geloven namelijk dat

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument ! Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft u inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over de manier waarop

Nadere informatie

Treasurystatuut. Gemeente Westvoorne

Treasurystatuut. Gemeente Westvoorne Treasurystatuut Gemeente Westvoorne Begrippenkader en doelstellingen treasurystatuut...3 Onder de Europese Economische Ruimte (EER) vallen naast de lidstaten van de Europese Unie ook Noorwegen, IJsland

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Complexe producten en hypotheken

Dienstverleningsdocument Complexe producten en hypotheken Dienstverleningsdocument Complexe producten en hypotheken Loevestein 27 1187 DL AMSTELVEEN DIENSTVERLENINGSDOCUMENT In dit Dienstverleningsdocument (DVD) leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij

Nadere informatie

Eagle Fund Beheer B.V.

Eagle Fund Beheer B.V. Eagle Fund Beheer B.V. Halfjaarbericht 2015 Inhoudsopgave Algemene informatie 3 Verslag van de directie Algemeen 4 Opzet van de bedrijfsactiviteiten 4 Fiscale positie 4 Activiteiten in het eerste halfjaar

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER ENDASS VERZEKERINGEN - REGIOBANK STOLWIJK

DIENSTENWIJZER ENDASS VERZEKERINGEN - REGIOBANK STOLWIJK DIENSTENWIJZER ENDASS VERZEKERINGEN - REGIOBANK STOLWIJK Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze dienstenwijzer leggen wij u graag uit hoe wij werken en

Nadere informatie

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS)

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam vs. 1.2 28 november 2013 pagina 1 van13 Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Dienstenwijzer Ubels Assurantiën B.V.

Dienstenwijzer Ubels Assurantiën B.V. DIENSTENWIJZER Dienstenwijzer Ubels Assurantiën B.V. Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal.

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag?

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag? Eindtoets hoofdstuk 1 Kopen doe je zo (CONSUMEREN) 1.3 Ik spaar, leen en beleg mijn geld 1 REDENEN OM TE SPAREN Hier staan zes mensen die sparen: Linda zet geld opzij voor haar vakantie Roy belegt in aandelen

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2013. Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf

NIBE-SVV, 2013. Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf NIBE-SVV, 2013 Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf 1. Een groot aantal ondernemingen trekt financiële middelen rechtstreeks op de vermogensmarkt aan. Banken vervullen hierin een belangrijke rol. Op een zeker

Nadere informatie

UWPLUS DIENSTENWIJZER

UWPLUS DIENSTENWIJZER UWPLUS DIENSTENWIJZER UWPLUS DIENSTENWIJZER OVER ONZE DIENSTVERLENING Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

Dienstenwijzer Jan de Jong Financiële Diensten

Dienstenwijzer Jan de Jong Financiële Diensten Dienstenwijzer Jan de Jong Financiële Diensten Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal.

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal.

Nadere informatie

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5 Treasury reglement 4 juni 2014 1 van 5 01. Inleiding In het licht van de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners heeft Spaarnelanden een Treasuryreglement opgesteld. Dit reglement de stelt de aandeelhouder

Nadere informatie

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht.

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Vreemd vermogen Leningen Verplichtingen Overige schulden Passiva = Creditzijde balans Vreemd vermogen = Passiva -/- EV 2 1 Vreemd vermogen Vreemd vermogen lang Na meer dan een jaar

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst / opdracht tot dienstverlening onderstaande

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Vreemd vermogen

Hoofdstuk 8. Vreemd vermogen Hoofdstuk 8 Vreemd vermogen Prijsvorming Vreemd vermogen Interest (rente) = vergoeding voor beschikbaar stellen geld. NB: rente is ook gelijkblijvend periodiek bedrag uit FRK 1. Tarief vraag en aanbod

Nadere informatie

Dienstenwijzer Van den Beukel Assurantien B.V.

Dienstenwijzer Van den Beukel Assurantien B.V. Dienstenwijzer Van den Beukel Assurantien B.V. Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal.

Nadere informatie

Ons kantoor behartigt uw belangen op het gebied van financiële diensten en producten.

Ons kantoor behartigt uw belangen op het gebied van financiële diensten en producten. Dienstenwijzer Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. In onze werkwijze staat u als klant centraal, uw persoonlijke situatie en wensen zijn voor ons een belangrijke graadmeter. In onze

Nadere informatie

tolle'ls Dienstenwijzer Jan Stoffers Assurantien BV Wie zijn wij?

tolle'ls Dienstenwijzer Jan Stoffers Assurantien BV Wie zijn wij? tolle'ls ASSURANTIEN BV Slalionssrraal39 6J8l AD Eisioo Lb. Dienstenwijzer Jan Stoffers Assurantien BV Ons kantoor is gespecialiseerd in financiele diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën, Pensioenen en Hypotheken www.gelderschpakhuys.nl versie mei 2012 1 Dienstverleningsdocument Geldersch Pakhuys Bedrijfsassurantiën hecht aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 346 Burgerinitiatief «Ons Geld» Nr. 2 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Ons dienstverleningsdocument (DVD)

Ons dienstverleningsdocument (DVD) Informatie over onze dienstverlening Wij zijn een financieel dienstverlener. Wij adviseren, bemiddelen en bieden nazorg op het gebied van financiële producten. Daarbij staat altijd úw belang voorop: wij

Nadere informatie

Prospectus Doorlopend Krediet. Prospectus Doorlopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 Versie 1 Pagina 1

Prospectus Doorlopend Krediet. Prospectus Doorlopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 Versie 1 Pagina 1 Prospectus Doorlopend Krediet Prospectus Doorlopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 Versie 1 Pagina 1 Doel van deze prospectus Deze prospectus is bedoeld om u duidelijke informatie te verstrekken

Nadere informatie