22.2 De Nederlandsche Bank

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "22.2 De Nederlandsche Bank"

Transcriptie

1 22.2 De Nederlandsche Bank De taken van De Nederlandsche Bank (de Bankwet 1998) Ieder land heeft een centrale bank. In Nederland vervult De Nederlandsche Bank NV (afgekort DNB) sinds 1948 deze functie. De Nederlandse staat bezit alle aandelen van De Nederlandsche Bank. Tot 1 januari 1999 kon De Nederlandsche Bank de rol van centrale bank in Nederland autonoom invullen. Als gevolg van de vorming van de Economische en Monetaire Unie (EMU) maakt De Nederlandsche Bank sinds die datum deel uit van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB). In hoofdstuk 28 zullen we uitgebreider ingaan op de EMU en de ESCB. Op deze plaats laten we de taken van DeNederlandsche Bank de revue passeren, zoals die aan haar zijn toegekend in de Bankwet De eerste twee taken, noemt men ook wel de ESCB-taken. De Europese Centrale Bank (ECB) schrijft DNB (en alle andere centrale banken binnen de EMU) voor hoe ze deze taken moet uitvoeren. 1. In het kader van de ESCB moet DNB bijdragen aan het vaststellen en uitvoeren van het monetaire beleid in de Europese Gemeenschap. In hoofdstuk 28, waar we de Economische en Monetaire Unie en het Europees Stelsel van Centrale Banken bespreken, komen we hier nog op terug. 2. DNB is de houder en de beheerder van de officiële externe reserves van Nederland. Deze reserves bestaan voornamelijk uit goud (± 15%), Amerikaanse dollars (± 75%) en Japanse yens (± 10%). De Nederlandsche Bank is in het bezit gekomen van deze internationale betalingsmiddelen als gevolg van het feit dat alle economische transacties vanuit Nederland met het buitenland tot nu toe per saldo voor Nederland meer geld hebben opgeleverd dan dat er betaald is. Hoewel particulieren en andere banken ook wel buitenlandse betaalmiddelen in kas hebben, is de grote bulk daarvan toch doorgeschoven naar De Nederlandsche Bank. Dit doorschuiven ontstaat als een particulier of een bank vreemde valuta verkoopt aan DNB voor euro s (en vroeger voor guldens). Op 1 januari 1999 heeft DNB een belangrijk deel van de Nederlandse goud- en deviezenreserves in eigendom overgedragen aan de Europese Centrale Bank (ECB). In ruil daarvoor kreeg DNB een vordering op de ECB, waarover de ECB rente vergoedt. De Nederlandsche Bank voert in de praktijk nog wel het beheer over deze reserves, maar ze doet dat op basis van richtlijnen van de ECB. Ook voor het deel van de gouden deviezenreserve dat niet aan de ECB is overgedragen, geldt dat transacties daarmee alleen mogen plaatsvinden volgens de aanwijzingen van de ECB. 3. DNB is belast met het verzamelen van statistische gegevens en het samenstellen van statistieken met betrekking tot het geld- en betalingsverkeer en andere monetaire zaken. 4. DNB moet het goed functioneren van het betalingsverkeer bevorderen. In dat kader verzorgt ze de geldomloop voor zover die bestaat uit bankbiljetten. De ECB bepaalt hoeveel bankbiljetten in Euroland in omloop gebracht mogen worden. In Nederland is DNB belast met het beheer van de voorraden bankbiljetten en met het verzorgen van de distributie. Tot 1 januari 2002 zullen alleen de vertrouwde guldenbiljetten in omloop gebracht mogen worden, vanaf die datum zal DNB uitsluitend nog eurobiljetten uitgeven. Alle guldenbiljetten die vanaf dat moment bij DNB terugkeren, worden uit circulatie genomen en vernietigd. De uitgifte van munten is formeel de verantwoordelijkheid van de minister van Financiën. In de praktijk heeft de minister de distributie van de munten in handen gegeven van DNB. Ook voor de munten geldt dat per 1 januari 2002 zal worden overgegaan van gulden- op euromunten. De ECB stelt vast hoeveel munten in omloop mogen komen.

2 De zorg voor het betalingsverkeer houdt tevens in dat DNB in Nederland het zgn. interbancaire betalingsverkeer verzorgt. Op die manier regelt de Bank de verrekening tussen de banken die noodzakelijk is omdat particuliere rekeninghouders van verschillende banken elkaar betalen via de Bankgirocentrale. Tot slot loopt ook het betalingsverkeer met het buitenland via DNB. DNB kan dankzij het ESCB-betalingsverkeersysteem (TARGET genaamd) internationale betalingen uitwisselen met andere centrale banken. 5. DNB houdt toezicht op de in Nederland gevestigde financiële instellingen. Omdat over deze taak nogal wat te vertellen is, gaan we daar hieronder nader op in. Toezicht van DNB op de in Nederland gevestigde financiële instellingen (bedrijfseconomisch toezicht) De Nederlandsche Bank houdt toezicht op het functioneren van het bankwezen, de beleggingsinstellingen en de wisselkantoren. De toezicht op het bankwezen is geregeld in de Wet toezicht kredietwezen. Tot het kredietwezen rekent deze wet de algemene banken, de coöperatief georganiseerde banken (de Rabobanken), de spaarbanken, effectenkredietinstellingen en de hypotheekbanken. Feitelijk heeft dit toezicht twee doelstellingen. Op de eerste plaats moet DNB door middel van het toezicht de belangen van het publiek beschermen. Mensen, bedrijven en organisaties hebben grote sommen geld ondergebracht bij de banken (spaarrekeningen, salarisrekeningen, deposito s enz.). Als een bankinstelling failliet gaat, zijn de rekeninghouders zwaar gedupeerd. DNB ziet er op toe dat de banken op een verantwoorde wijze te werk gaan, zodat dit soort rampen niet voorkomen. Mocht er toch nog een bank in betalingsproblemen komen, dan garanderen de gezamenlijke banken in Nederland op grond van de Garantieregeling Depositohouders dat tegoeden tot maximaal euro altijd worden uitbetaald. De tweede doelstelling van het toezicht door DNB is het waarborgen van het nationale financiële stelsel. DNB moet voorkomen dat door een faillissement van één bankinstelling een domino-effect optreedt en zodoende het totale financiële stelsel onderuitgaat. Het toezicht van DNB begint ermee dat elke kredietinstelling die in Nederland werkzaam wil zijn een vergunning daarvoor moet hebben van DNB. Vervolgens ontvangt DNB maandelijks van alle ingeschreven kredietinstellingen uitgebreide gegevens (balansstaten en andere cijfermatige overzichten) waarmee ze de situatie bij deze instellingen kan beoordelen. DNB heeft het recht inzage te vragen in de boeken van de kredietinstellingen als ze meent dat de informatie niet volledig is. De verstrekte overzichten toetst DNB aan de richtlijnen die ze heeft gegeven aan de banken. Deze richtlijnen hebben betrekking op de solvabiliteit en de liquiditeit. Een bank is solvabel als ze voldoende eigenvermogen heeft vergeleken met de uitstaande schulden. Een bank is liquide als ze voldoendegiraal en chartaal geld bezit om aan haar verplichtingen op korte termijn te voldoen. Als DNB constateert dat een instelling de gegeven richtlijnen niet nakomt, dan treedt ze in overleg met de bank om tot verbetering van de situatie te komen. Als overleg niet tot resultaat leidt, kan DNB bindende aanwijzingen geven. Als kredietinstellingen willen fuseren of samenwerken met andere bedrijven (bijvoorbeeld met een andere bank of een verzekeringsmaatschappij) is daar toestemming van DNB voor nodig. De bedoeling hiervan is ongewenste machtsconcentraties te voorkomen. Men noemt dit het structuurbeleid. De Wet toezicht beleggingsinstellingen regelt het toezicht op de beleggingsinstellingen. Deze instellingen kunnen alleen bestaan als ze een vergunning hebben van DNB. Het toezicht van DNB is bedoeld om een goede werking van de financiële markten te bevorderen en om de beleggers op die markten te beschermen.

3 Met de komst van de Wet inzake de wisselkantoren is het toezicht van DNB sinds 1995 uitgebreid tot de wisselkantoren. Deze instellingen houden zich bezig met het wisselen van vreemd geld. Het toezicht van DNB bleek noodzakelijk om te voorkomen dat dit soort kantoren werden misbruikt voor het witwassen van geld dat uit misdaad was verkregen. Een vergunningenstelsel en een intensieve rapportageplicht aan de zijde van de wisselkantoren vormen weer de kern van het toezicht door DNB. Overige taken van DNB Naast de hierboven genoemde taken vervult DNB nog een aantal bijkomende taken. Zo registreert DNB het betalingsverkeer van Nederland met het buitenland en komt zodoende tot de opstelling van de betalingsbalans. De gegevens daarvoor ontvangt DNB van de banken, die registreren welke betalingen zij in opdracht van hun cliënten aan het buitenland verrichten dan wel ten behoeve van hun cliënten uit het buitenland ontvangen. Tenslotte is DNB namens Nederland betrokken in allerlei internationale overlegsituaties waarbij monetaire zaken aan de orde zijn (bijvoorbeeld bij de Verenigde Naties, het Internationaal Monetair Fonds, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling e.d.). DNB en de overheid De verhouding tussen DNB en de Nederlandse overheid is tegenwoordig aanzienlijk losser dan vóór de invoering van de EMU. DNB is in dat kader gebonden aan het Europees Stelsel van Centrale Banken (de ESCB). In het EG-verdrag is bepaald dat de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken (zoals DNB) geen instructies vragen of aanvaarden van politieke instanties van de Europese Unie of van lidstaten. Evenmin mogen deze instanties proberen om de ECB of andere centrale banken te beïnvloeden. Uiteraard moeten deze bankinstellingen zich wel aan het EG-verdrag en aan de Bankwet houden. Zij moeten ook verantwoording afleggen over hun activiteiten. De president van de ECB moet vier keer paar jaar voor het Europees Parlement verschijnen om het beleid van het ESCB toe te lichten. Op nationaal niveau moet de president van DNB op verzoek uitleg geven over het gevoerde monetaire beleid aan het Nederlandse parlement. Los van de hierboven genoemde relatie met de overheid treedt DNB veelvuldig op als adviseur van de Nederlandse regering als het gaat over monetaire zaken of economische omstandigheden die daarmee samenhangen. Tot slot treedt DNB op als kassier van de Staat. Een belangrijk deel van het betalingsverkeer van de Staat loopt via rekening die de Staat aanhoudt bij de DNB: s Rijks schatkist. Belastingontvangsten, stortingen op staatsleningen, betalingen van ambtenarensalarissen en subsidies lopen uiteindelijk allemaal via deze bankgirorekening. De Staat mag op deze rekening niet rood staan. Het EG-verdrag verbiedt dat een centrale bank aan haar overheid leningen verstrekt. De Staat moet in geval van liquiditeitstekorten lenen op de geldmarkt (bij andere banken). Ze geeft daartoe onder meer de DutchTreasury Certificates (DTC s) uit. Opgaven 22.4*, 22.5*, 22.6*

4 22.2 De Nederlandsche Bank Kennen en kunnen Je kent de begrippen: De Nederlandsche Bank en haar taken centrale bank circulatiebank kaspositie interne en externe waarde van de gulden monetair en bedrijfseconomisch toezicht s Rijks schatkist Europese Centrale Bank. Meerkeuzevragen 55 Welke van de volgende taken behoort niet tot de taken van De Nederlandsche Bank? a de distributie van nieuwe bankbiljetten b het laten slaan van nieuwe munten c kassier van de staat d het beheren van de Nederlandse officiële externe reserves 62 Het toezicht van de Nederlandsche Bank op in Nederland gevestigde financiële instellingen heeft als voornaamste doel: a de belangen van de klanten van die financiële instellingen te beschermen. b regels te geven omtrent de grootte van het eigen vermogen in vergelijking tot de verleende kredieten. c aan depositohouders e uit te keren. d regels te geven over het aanhouden van liquide middelen bij De Nederlandsche Bank. 7 De Nederlandsche Bank is kassier van de Staat.Hiermee bedoelen we dat de Nederlandsche Bank a leningen van de Staat op de geldmarkt verzorgt. b Dutch Treasury Certificates uitgeeft. c het grootste deel van het betalingsverkeer van de Staat verzorgt. d zonodig kredieten aan de Staat verleent. Opgaven 22.4 DNB-president acht toezicht door centrale bank noodzakelijk Controle op uitgever chipknip moet Organisaties die in de toekomst elektronische portemonneesof chipknippen gaan uitgeven, moeten onder toezicht komen te staan van De Nederlandsche Bank, aldus de president van DNB. De commerciële banken die gezamenlijk aan de introductie van dergelijke kaarten werken, moeten immers ook aan de strenge financiële eisen van de centrale bank voldoen. Wanneer ook andere organisaties dan banken dergelijke kaarten kunnen uitgeven, leidt dat tot oneerlijke concurrentie. De chipknip is een bankpasje dat via geldautomaten wordt opgeladen. Het is geschikt voor de betaling van kleine bedragen via automaten in winkel en telefooncel. De zo betaalde bedragen worden vervolgens bijgeschreven op de rekening-couranttegoeden van de ontvangers. Gebruikers van de kaart moeten ervan op aan kunnen dat de gelden niet plotseling verdwenen blijken te zijn. Het beheren van de toevertrouwde gelden door het bankwezen is om die reden altijd aan strenge voorwaarden gebonden. (Bron: Gelders Dagblad.)

5 a Zijn betalingen met de chipknip betalingen met chartaal geld of met giraal geld? Verklaar het antwoord. b Waarom willen banken bevorderen dat kleine bedragen worden betaald met de chipknip? c Waarom wil de president van De Nederlandsche Bank dat alle chipknip-uitgevende instellingen onder controle van De Nederlandsche Bank vallen? 22.5 Lees het artikel Crisis rond Japanse spaarbank Crisis rond Japanse spaarbank Gisteren raakte de op vier na grootste spaarbank van Japan, Cosmo, in problemen toen 1800 spaarders in korte tijd zestien miljard yen (ƒ 280 miljoen) van hun rekening haalden. Hiermee reageerden zij op berichten dat de spaarbank in moeilijkheden verkeert. Aan het eind van de dag was het bedrag aan opgeëiste tegoeden opgelopen tot 60 miljard yen (ruim ƒ 1 miljard). Cosmo had eind maart 439 miljard yen aan deposito s. Het bedrag aan uitstaande kredieten bedroeg 499 miljard yen. Ongeveer 180 miljard hiervan moet als verloren worden beschouwd en van eenzelfde bedrag is het dubieus of het ooit nog terugkomt. De moeilijkheden bij Cosmo hangen samen met vele oninbare leningen die zijn gegeven met aandelen en onroerende zaken als zekerheid. De laatste vier jaar is de prijs van grond in Japan vrijwel gehalveerd en ook aandelen zijn fors minder waard geworden. De president van de Japanse centrale bank verklaarde op een persconferentie dat de bank Cosmo leningen zal verstrekken als er een tekort aan liquide middelen ontstaat. (Bron: Algemeen Dagblad, 1 augustus 1995.) a Uit welke middelen worden de verliezen die banken op sommige kredieten maken gefinancierd? b Beredeneer waarom spaarders vrezen dat hun spaargeld niet meer veilig is, wanneer een bank grote verliezen maakt. c Verklaar de toezegging van de president van de Japanse centrale bank Het bedrijfseconomisch toezicht van De Nederlandsche Bank omvat zowel controle op de liquiditeit als op de solvabiliteit van de particuliere banken. Leg uit waarom het uit economisch-maatschappelijk oogpunt te verdedigen is dat het bedrijfseconomisch toezicht van De Nederlandsche Bank verder gaat dan het toezicht van de overheid op andere particuliere bedrijven. Toets 1 Waaraan danken banken de kwalificatie financiële supermarkt? 2 Wat is voor de banken in Nederland de belangrijkste drijfveer geweest om tot steeds grotere eenheden te fuseren? 3 Wat is de functie van een circulatiebank? 4 Het toezicht van De Nederlandsche Bank op het kredietwezen heeft twee doelstellingen. a Welke doelstellingen zijn dit? b Geef drie voorbeelden van instrumenten die De Nederlandsche Bank heeft om haar toezicht op het kredietwezen te effectueren. 5 Verklaar de stelling: De Europese Centrale Bank behoedt de interne waarde van de euro. 6 Waarom is het bedrijfseconomisch toezicht van De Nederlandsche Bank zo belangrijk? 7 Waarom is het monetair toezicht van de Europese Centrale Bank zo belangrijk?

6 Uitwerkingen 22.2 De Nederlandsche Bank Meerkeuzevragen 5 b 6 a 7 c Opgaven 22.4 a Dit zijn betalingen met giraal geld. De chipknip wordt geladen ten laste van de girorekening. b De verwerking van chartaal geld kost de banken veel geld. c Betalen met de chipknip is betalen met aan anderen toevertrouwde gelden. De Nederlandsche Bank rekent het tot haar taak dat betalingscircuit te controleren a Banken treffen voor dit soort verliezen voorzieningen (de stroppenpot ). Als die ontoereikend mocht zijn, dient het garantievermogen als laatste reserve. b Wanneer stroppenpot en garantievermogen zijn gesneuveld door de verliezen op verstrekte kredieten, gaan nieuwe verliezen ten koste van de ingelegde spaargelden. De bank zal niet meer kunnen voldoen aan opvragingen van de spaarders. c Wanneer één grote spaarbank niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen, ondermijnt dat het vertrouwen van de spaarders in het totale bankwezen.spaarders zullen dan massaal hun spaargeld op gaan vragen, met als gevolg dat andere banken ook in grote problemen komen. De president van de centrale bank wil dit voorkomen Banken hebben een groot aantal bedrijven en particulieren als rekeninghouders. De gevolgen van de ondergang van een bank zijn daardoor ingrijpender dan wanneer een willekeurig bedrijf failliet gaat. Bovendien schaadt het faillissement van één bank het vertrouwen in het totale bankwezen en in het girale betalingsverkeer. Een goed functionerend betalingsverkeer is juist van essentieel belang voor een economie. Toets 1 Bij een (algemene) bank kun je voor vrijwel ieder financieel product terecht. 2 Onder meer: kostenbesparingen. Om een zo groot mogelijke klantenkring te kunnen bedienen had iedere zichzelf respecterende bank op vrijwel iedere hoek van de straat een vestiging. Door fusie konden zo vele kosten worden bespaard. 3 De functie van een circulatiebank is het in omloop brengen van voldoende geld, i.c. bankbiljetten. 4 a Doelstellingen van DNB zijn 1 beschermen van de belangen van het publiek 2 waarborgen van het nationale financiële stelsel. b Voorbeelden van instrumenten van DNB 1 elke kredietinstelling moet een vergunning van DNB hebben 2 DNB ontvangt maandelijks gegevens omtrent het reilen en zeilen van de kredietinstellingen (w.o. gegevens over liquiditeit en solvabiliteit) 3 DNB kan kredietinstellingen richtlijnen geven 4 DNB kan een kredietinstelling bindende aanwijzigen geven. 5 De Europese Centrale Bank probeert inflatie zoveel mogelijk te beperken (de interne waarde). 6 Door het bedrijfeconomisch toezicht weten belanghebbenden dat de gelden die zij aan banken hebben toevertrouwd veilig zijn. 7 Het monetaire toezicht zorgt ervoor dat de kredietverlening door banken de economische bedrijvigheid ten goede komt.

Toetsopgaven VWO bij de euro-editie van het Onderdeel Geld van Percent Economie voor de tweede fase

Toetsopgaven VWO bij de euro-editie van het Onderdeel Geld van Percent Economie voor de tweede fase Toetsopgaven VWO bij de euro-editie van het Onderdeel Geld van Percent Economie voor de tweede fase Opgave 1 Sinds 1 juni 1998 maakt De Nederlandsche Bank (DNB) samen met de centrale banken van andere

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

COLLECTIEVE GARANTIEREGELING

COLLECTIEVE GARANTIEREGELING Een aantal jaar geleden werden in Nederland de eerste internetbanken geopend. In het begin waren mensen nog een beetje terughoudend om via het internet te bankieren. Deze vrees is voor een groot gedeelte

Nadere informatie

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168)

Inleiding bank- en verzekeringswezen 4 INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) INLEIDING BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN 4 (CBV10.4/CREBO:50168) sd.cbv10.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen van de euro, alsmede wijziging van enkele andere wetten.

Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen van de euro, alsmede wijziging van enkele andere wetten. Regels inzake gemeenschappelijke wisselkoersarrangementen van de euro, alsmede wijziging van enkele andere wetten. Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau,

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland

Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland Paragraaf 1 Geld Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland Er is sprake van directe ruil wanneer er goederen tegen goederen worden geruild. We spreken van indirecte ruil wanneer er eerst

Nadere informatie

http://www.economiepagina.com - Alle nuttige economielinks bij elkaar!

http://www.economiepagina.com - Alle nuttige economielinks bij elkaar! Opgave 1 Gulden (ƒ) wordt euro ( ) Geld is een (1) aanvaard ruilmiddel. De maatschappelijke geldhoeveelheid in Nederland bestaat uit munten, bankbiljetten en (2). De komende jaren worden de functies van

Nadere informatie

Externe communicatie. Wie zijn wij?

Externe communicatie. Wie zijn wij? Externe communicatie Wie zijn wij? De Nationale Bank van België Bankbiljetten in omloop brengen, het monetair beleid ten uitvoer leggen en instaan voor de financiële stabiliteit zijn de voornaamste taken

Nadere informatie

Geschiedenis DNB. Inleiding 2. Circulatiebank (1814-1863) 2. Nationale bank (1863-1914) 3. Centrale bank (1914-1945) 4

Geschiedenis DNB. Inleiding 2. Circulatiebank (1814-1863) 2. Nationale bank (1863-1914) 3. Centrale bank (1914-1945) 4 Geschiedenis DNB Inleiding 2 Circulatiebank (1814-1863) 2 Nationale bank (1863-1914) 3 Centrale bank (1914-1945) 4 De Nederlandsche Bank als monetaire instelling (1945-1999) 4 Hoedster van financiële stabiliteit

Nadere informatie

Antwoorden op de kamervragen van de vaste commissie voor Financiën van 20 december 2005 en 11 januari 2006.

Antwoorden op de kamervragen van de vaste commissie voor Financiën van 20 december 2005 en 11 januari 2006. Bijlage I en op de kamervragen van de vaste commissie voor Financiën van 20 december 2005 en 11 januari 2006. Vragen d.d. 20 december 2005: Vraag 1 Hoe heeft dit kunnen gebeuren in Nederland? Zie hoofdstuk

Nadere informatie

Banken. Banken. de risico s die een bank loopt de organisatiestructuur van banken en de bankensector de rol van de Nederlandsche- en Europese bank

Banken. Banken. de risico s die een bank loopt de organisatiestructuur van banken en de bankensector de rol van de Nederlandsche- en Europese bank I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p b a n k e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: d e v e r s c h i l l e n

Nadere informatie

Zelftest hoofdstuk 1 Gesloten vragen 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A

Zelftest hoofdstuk 1 Gesloten vragen 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A Zelftest hoofdstuk 1 1.22 D; 1.23 B; 1.24 A; 1.25 B; 1.26 B; 1.27 C; 1.28 D; 1.29 A; 1.30 B; 1,31 A; 1.32 A 1.33 a. $25 1, 1 = $27,50 b. -invoercontingenten, -kwaliteitseisen, -douaneformaliteiten, -subsidies

Nadere informatie

Innovaties en ontwikkelingen in het betalingsverkeer en de uitvoering van monetair beleid

Innovaties en ontwikkelingen in het betalingsverkeer en de uitvoering van monetair beleid Innovaties en ontwikkelingen in het betalingsverkeer en de uitvoering van monetair beleid Hoofdstuktitel De zeer korte geldmarktrente: dat is wat het Eurosysteem probeert te sturen met zijn monetaire instrumenten

Nadere informatie

A. Gedematerialiseerde effecten van de overheidsschuld

A. Gedematerialiseerde effecten van de overheidsschuld PPB-2007-4-CPB-2 BIJLAGE II : OVERZICHT VAN DE REGLEMENTERING INZAKE HET BIJHOUDEN VAN GEDEMATERIALISEERDE EFFECTEN A. Gedematerialiseerde effecten van de overheidsschuld 1 Erkenning voor het bijhouden

Nadere informatie

Economie. Boekje Geldzaken Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets. Inhoud:

Economie. Boekje Geldzaken Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets. Inhoud: Boekje Geldzaken Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets Economie Inhoud: Wat? blz. h1 & h2 samengevat 2 h3 & h4 samengevat 3 h5 & h6 samengevat 4 wat moet weten 5 Begrippen 6,7 & 8 Links

Nadere informatie

NIBE-SVV 2014. Oefenexamen Inleiding bankbedrijf

NIBE-SVV 2014. Oefenexamen Inleiding bankbedrijf NIBE-SVV 2014 Oefenexamen Inleiding bankbedrijf 1. Een groot aantal ondernemingen trekt financiële middelen rechtstreeks op de vermogensmarkt aan. Banken vervullen hierin een belangrijke rol. Op een zeker

Nadere informatie

Veel gestelde vragen. aan DNB

Veel gestelde vragen. aan DNB Veel gestelde vragen aan DNB Ons goud DNB beheert de goudvoorraad van Nederland. Bij elkaar 612.500 kilo. Dit goud is ons nationale appeltje voor de dorst. Het ligt opgeslagen in de kluizen van DNB en

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank

De Nederlandsche Bank De Nederlandsche Bank... De rol van dnb in Nederland en Europa De Nederlandsche Bank........................................................................................... Inhoud 1 Een historisch moment

Nadere informatie

Monetaire beleidsinstrumenten van de ECB

Monetaire beleidsinstrumenten van de ECB Monetaire beleidsinstrumenten van de ECB Bronnen: www.nbb.be en www.ecb.int A. Definitie van prijsstabiliteit Prijsstabiliteit is gedefinieerd als inflatie beneden, maar dicht bij de 2%. Besluiten over

Nadere informatie

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB)

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Beschrijving De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) is verantwoordelijk voor het bewaken van de financiële stabiliteit. Dit doet zij door haar drie hoofdtaken

Nadere informatie

Toezicht en Financiële Iinstellingen. Inleiding

Toezicht en Financiële Iinstellingen. Inleiding Toezicht en Financiële Iinstellingen Inleiding De vestiging en de uitvoering van het bank- en kredietbedrijf in de Nederlandse Antillen is zoals in vele andere landen in de wereld onderhevig aan wettelijke

Nadere informatie

Betalingsverkeer 4 BETALINGSVERKEER 4 (CBV11.4/CREBO:50167)

Betalingsverkeer 4 BETALINGSVERKEER 4 (CBV11.4/CREBO:50167) BETALINGSVERKEER 4 (CBV11.4/CREBO:50167) sd.cbv11.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

Mogelijkheden van de Privérekening

Mogelijkheden van de Privérekening Betalen Meer voor minder Betalen Tegenwoordig heeft iedereen wel een bankrekening. Hoe uw bankrekening eruit ziet, hangt af van uw wensen. Het gaat immers om meer dan alleen een overzicht van ontvangsten,

Nadere informatie

Vragen over het depositogarantiestelsel. Depositogarantiestelsel

Vragen over het depositogarantiestelsel. Depositogarantiestelsel Vragen over het depositogarantiestelsel Depositogarantiestelsel Inhoud Inleiding 4 1 Het depositogarantiestelsel 5 2 Valt mijn bank onder het depositogarantiestelsel? 6 3 Kan ik aanspraak maken op een

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Lijfrente spaarrekening van a.s.r.

Algemene Voorwaarden Lijfrente spaarrekening van a.s.r. Algemene Voorwaarden Lijfrente spaarrekening van a.s.r. Inhoud paginanummer 1. Aanvragen en openen van de rekening 2 2. Geld storten op de rekening 2 3. Doel van de rekening 2 4. Het spaartegoed gebruiken

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 DE Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 DE Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 DE Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKEL 1 Ook in juli 2013 worden de spaarrente's verder verlaagd Bron: financieel Dagblad d.d. 7 augustus 2013 De rentestijging op de kapitaalmarkt

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2014. Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf

NIBE-SVV, 2014. Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf NIBE-SVV, 2014 Oefenexamen Inleiding Bankbedrijf 1. Een groot aantal ondernemingen trekt financiële middelen rechtstreeks op de vermogensmarkt aan. Banken vervullen hierin een belangrijke rol. Op een zeker

Nadere informatie

twee$monetaire$sprookjes bij$katern$ Waarde$van$de$Munt

twee$monetaire$sprookjes bij$katern$ Waarde$van$de$Munt ! twee$monetaire$sprookjes bij$katern$ Waarde$van$de$Munt 1. Monetair$sprookje:$hoe$kapitaal$uit$een$huis$komt$rollen.! Er!woonden!eens!in!het! denkbeeldige!land!nalan!één!miljoen!mensen.!gedurende!vijfentwin;g!jaar!

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

TG Fund Management B.V. Amsterdam

TG Fund Management B.V. Amsterdam INHOUDSOPGAVE Pagina - Balans per 30 juni 2012 3 - Winst- en verliesrekening over eerste halfjaar 2012 4 - Toelichting Algemeen en Waarderingsgrondslagen 5 - Toelichting op de Balans en Winst- en Verliesrekening

Nadere informatie

BEKNOPTE INLEIDING OP CENTRAAL BANKIEREN EN MONETAIR BELEID IN HET EUROGEBIED

BEKNOPTE INLEIDING OP CENTRAAL BANKIEREN EN MONETAIR BELEID IN HET EUROGEBIED BEKNOPTE INLEIDING OP CENTRAAL BANKIEREN EN MONETAIR BELEID IN HET EUROGEBIED Deze bijlage bevat een kort overzicht van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB), het Eurosysteem en een inleiding

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Zitting 1977-1978 15 099 Goudherwaardering Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-gravenhage, 13juli 1978

Nadere informatie

TENTAMEN. HvA-HES ALGEMENE ECONOMIE

TENTAMEN. HvA-HES ALGEMENE ECONOMIE TENTAMEN HvA-HES ALGEMENE ECONOMIE 2012- H2 Onderwijseenheid : AECVS2FE01-1 & AECVS2FS01-1 Opleiding FRE & FSM 2 e jaars Datum : 5 juli 2012 Tijd : 17.15 19.15 uur VRJ NB Opgave 1, 2 en 3 moet door iedereen

Nadere informatie

Voorwaarden voor de Evi Spaarrekening

Voorwaarden voor de Evi Spaarrekening Voorwaarden voor de Evi Spaarrekening Hier vindt u de voorwaarden voor de Evi Spaarrekening. In deze voorwaarden regelen wij hoe wij met elkaar omgaan en welke afspraken er zijn over de Evi Spaarrekening.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 259 4 januari 2012 Regeling vaststelling bedragen 2012 ex artikelen 2 en 3 Besluit bekostiging financieel toezicht 23

Nadere informatie

Vragen over het depositogarantiestelsel. Depositogarantiestelsel

Vragen over het depositogarantiestelsel. Depositogarantiestelsel Vragen over het depositogarantiestelsel Depositogarantiestelsel Inhoud Inleiding 4 1 Het depositogarantiestelsel 5 2 Valt mijn bank onder het depositogarantiestelsel? 6 3 Kan ik aanspraak maken op een

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van 15 juli 2008, houdende bepalingen met betrekking tot de reikwijdte van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, het vaststellen van indicatoren en het overdragen van

Nadere informatie

Productvoorwaarden SpaarZakelijkPlus

Productvoorwaarden SpaarZakelijkPlus Productvoorwaarden SpaarZakelijkPlus Artikel FAR013.1504 Datum 1 april 2015 Inhoud pagina 1 Begripsomschrijvingen 3 2 Algemeen 3 3 Openen 3 4 Gezamenlijke rekening 3 5 Gemachtigde op de SpaarZakelijkPlus

Nadere informatie

Halfjaarcijfers per 30 juni 2015

Halfjaarcijfers per 30 juni 2015 Halfjaarcijfers per 30 juni 2015 STICHTING BEHEER OIKOCREDIT NEDERLAND FONDS INHOUDSOPGAVE Balans per 30 juni 2015 2 Staat van baten en lasten over het eerste halfjaar 2015 3 Toelichting op de halfjaarcijfers

Nadere informatie

HOOFDSTUK 17: DE GELDMARKT

HOOFDSTUK 17: DE GELDMARKT 1 HOOFDSTUK 17: DE GELDARKT 1. GELDSOORTEN 1.1. De geldhoeveelheid in enge zin (1) 1 = CP + D met CP = Chartaal geld, in handen van het Publiek D = giraal geld, in handen van het publiek Chartaal geld

Nadere informatie

Informatiepakketje voor de klant Versie 2008-08-13

Informatiepakketje voor de klant Versie 2008-08-13 Een aantal jaar geleden werden in Nederland de eerste internetbanken geopend. In het begin waren mensen nog een beetje terughoudend om via het internet te bankieren. Deze vrees is voor een groot gedeelte

Nadere informatie

De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN. Categorie Vraag & Antwoord

De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN. Categorie Vraag & Antwoord Categorie Vraag & Antwoord De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN Er zijn te weinig middelen om in alle behoeften te kunnen voorzien. Hoe heet dit verschijnsel?

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling Wet toezicht effectenverkeer 1995

Vrijstellingsregeling Wet toezicht effectenverkeer 1995 (Tekst geldend op: 13-01-2004) Vrijstellingsregeling Wet toezicht effectenverkeer 1995 De Minister van Financiën; Gelet op de artikelen 4, eerste lid, 5, tweede lid, 10, eerste lid, en 22, vijfde lid,

Nadere informatie

HOOFSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN. Artikel 1 1

HOOFSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN. Artikel 1 1 WET van 21 juni 1968 houdende algemene regelen betreffende het Toezicht op het Bank- en Kredietwezen (G.B. 1968 no. 63), gelijk zij luidt na de daarin aangebrachte wijzigingen bij S.B. 1986 no. 82. HOOFSTUK

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

Katern 4 Waarde van de munt

Katern 4 Waarde van de munt Katern 4 Waarde van de munt Begrippen CPI = geeft aan hoe hoog de kosten voor het levensonderhoud zijn Deflatie = geld wordt meer waard Geldillusie = mensen denken dat ze rijker zijn dan in werkelijkheid

Nadere informatie

Financieel verkeer. kredietbeperking en bankenmoratorium. maatregel instantie wettelijke basis toelichting

Financieel verkeer. kredietbeperking en bankenmoratorium. maatregel instantie wettelijke basis toelichting Financieel verkeer kredietbeperking en bankenmoratorium 1. invoering vergunningstelsel inzake verlenen van kredieten en inzake het beschikken over openstaande kredieten 2. instellen bankenmoratorium: invoering

Nadere informatie

TENTAMEN ALGEMENE ECONOMIE

TENTAMEN ALGEMENE ECONOMIE Locatie Fraijlemaborg Zuidoost Postbus 22575, 1100 msterdam TENTMEN LGEMENE EONOMIE HOOFFSE EONOMIE Onderwijseenheid : EVH101-1 atum : 2009 Tijd : ocenten : OH EE VRJ Tentamen lgemene Economie Pagina 2

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 september 2001 (13.09) (OR. it) 11551/01 UEM 73 ECOFIN 228

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 september 2001 (13.09) (OR. it) 11551/01 UEM 73 ECOFIN 228 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 3 september 2001 (13.09) (OR. it) 11551/01 UEM 73 ECOFIN 228 INGEKOMEN DOCUMENT Betreft: monetaire overeenkomst tussen de Italiaanse Republiek, namens de Europese Gemeenschap,

Nadere informatie

Economie. Boekje Crisis Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets. Inhoud:

Economie. Boekje Crisis Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets. Inhoud: Boekje Crisis Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets Economie Inhoud: Wat? blz. h1 samengevat 2 h2 samengevat 3/4 h3 samengevat 4 wat moet weten 5 Begrippen 6/7 Links 7 Test je zelf 8 Antwoorden

Nadere informatie

Halfjaarcijfers per 30 juni 2014

Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 STICHTING BEHEER OIKOCREDIT NEDERLAND FONDS INHOUDSOPGAVE Balans per 30 juni 2014 Staat van baten en lasten over het eerste halfjaar 2014 Toelichting op de halfjaarcijfers

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Economie 1,2 oude en nieuwe stijl

Examen HAVO en VHBO. Economie 1,2 oude en nieuwe stijl Economie 1,2 oude en nieuwe stijl Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 2 VHBO Tijdvak 3 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur 20 00 Dit

Nadere informatie

Slim Vermogensbeheer B.V. Slimmer Vermogensbeheerovereenkomst

Slim Vermogensbeheer B.V. Slimmer Vermogensbeheerovereenkomst Slim Vermogensbeheer B.V. Slimmer Vermogensbeheerovereenkomst DE ONDERGETEKENDEN: Deelnemer Na(a)m(en): Adres: Postcode en plaats: Land: Nederland hierna te noemen "Cliënt"; en 2. Slim Vermogensbeheer

Nadere informatie

Concept Ruil. begrippen giraal geld contante betalingen indirecte ruil chartaal geld betalingsverkeer directe ruil kosten (betalingsverkeer)

Concept Ruil. begrippen giraal geld contante betalingen indirecte ruil chartaal geld betalingsverkeer directe ruil kosten (betalingsverkeer) DIGITALE LESBRIEF CONTANTE BETALINGEN GETELD Doelgroep: SLU: 4 havo, 4 vwo 1 lesuur, exclusief huiswerkopdracht Concept Ruil begrippen giraal geld contante betalingen indirecte ruil chartaal geld betalingsverkeer

Nadere informatie

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014 EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 16.12.2014 C(2014) 9950 final Mededeling van de Commissie van 16.12.2014 Richtsnoerennota van de Commissie over de tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van Verordening

Nadere informatie

STATISTIEKEN VAN DE ECB EEN KORT OVERZICHT

STATISTIEKEN VAN DE ECB EEN KORT OVERZICHT STATISTIEKEN VAN DE ECB EEN KORT OVERZICHT AUGUSTUS 2003 De statistieken van de Europese Centrale Bank (ECB) hebben als belangrijkste doel de ondersteuning van het monetaire beleid van de ECB en andere

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 189 Wijziging van de Wet toezicht kredietwezen 1992 in verband met de invoering van bedrijfseconomisch toezicht op instellingen voor elektronisch

Nadere informatie

De conclusies van het IMF betreffende de betalingsbalans en het monetair beleid zijn onderverdeeld in drie aspecten:

De conclusies van het IMF betreffende de betalingsbalans en het monetair beleid zijn onderverdeeld in drie aspecten: SAMENVATTING BELANGRIJKSTE CONCLUSIES IN HET RAPPORT D.D. 19 SEPTEMBER 2011 NAAR AANLEIDING VAN DE BESPREKINGEN IN HET KADER VAN DE 2011 ARTIKEL IV CONSULTATIES VAN HET IMF 1. HOOFDTHEMA Het belangrijkste

Nadere informatie

Oase Arnhem Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM. Jaarrekening 2014

Oase Arnhem Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM. Jaarrekening 2014 Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM Jaarrekening 2014 Bethaniënstraat 1-3 6826 TA ARNHEM Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Rapport 1.1 Samenstellingsverklaring 2 1.2 Algemeen 4 1.3 Resultaatvergelijking

Nadere informatie

Lezing prof. dr. W.W. Boonstra op 3 juni 2014: Geld speelt (g)een rol

Lezing prof. dr. W.W. Boonstra op 3 juni 2014: Geld speelt (g)een rol 1 Lezing prof. dr. W.W. Boonstra op 3 juni 2014: Geld speelt (g)een rol Zijn voordracht is gebaseerd op zijn inaugurale rede op 11 oktober 2013. Prof. Boonstra is bijzonder hoogleraar in de Economische

Nadere informatie

Uitdagingen lokale. Eric Matto Centrale Bank van Curacao en Sint Maarten

Uitdagingen lokale. Eric Matto Centrale Bank van Curacao en Sint Maarten Uitdagingen lokale banksector Eric Matto Centrale Bank van Curacao en Sint Maarten 3 november 2011 Inhoud 1. Kenmerken lokale l banksector 2. Recente schokken 3. Effecten op de lokale banksector 4. Uitdagingen

Nadere informatie

7. BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%).

7. BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%). 7. BEGRIPPENLIJST Agio De premie die wordt betaald boven op de nominale waarde van een obligatie. Als de couponrente van een lening hoger is dan de marktrente, heeft de betreffende lening een agio. Amortisatie

Nadere informatie

Geld en krediet. De rol van banken en andere kredietverleners. Teunis Brosens. Tweede Kamer, 14 oktober 2015

Geld en krediet. De rol van banken en andere kredietverleners. Teunis Brosens. Tweede Kamer, 14 oktober 2015 Geld en krediet De rol van banken en andere kredietverleners Teunis Brosens Tweede Kamer, 14 oktober 2015 Het plan van het Burgerinitiatief Ons Geld Ja, kredietcrisis toonde o.a. aan dat kredietverlening

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8349 12 mei 2011 Regeling van de Minister van Financiën van 4 mei 2011, nr. FM/2011/8728M, tot aanwijzing van categorieën,

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

De strijd tegen georganiseerde criminaliteit: een nieuw fenomeen?

De strijd tegen georganiseerde criminaliteit: een nieuw fenomeen? De strijd tegen georganiseerde criminaliteit: een nieuw fenomeen? 1.Inleiding: Het witwassen van crimineel geld wordt al geruime tijd als zeer ongewenst beschouwd. Regeringen, politie en justitie investeren

Nadere informatie

BEGELEIDENDE NOTA Betreft: Monetaire overeenkomst tussen de Italiaanse Republiek, namens de Europese Gemeenschap, en de Republiek San Marino

BEGELEIDENDE NOTA Betreft: Monetaire overeenkomst tussen de Italiaanse Republiek, namens de Europese Gemeenschap, en de Republiek San Marino RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 juli 2001 (09.07) (OR. it) 10622/01 UEM 71 ECOFIN 193 BEGELEIDENDE NOTA Betreft: Monetaire overeenkomst tussen de Italiaanse Republiek, namens de Europese Gemeenschap,

Nadere informatie

BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%).

BEGRIPPENLIJST. Basispunt Een honderdste deel van een procent (0,01%). BEGRIPPENLIJST Agio De premie die wordt betaald boven op de nominale waarde van een obligatie. Als de couponrente van een lening hoger is dan de marktrente, heeft de betreffende lening een agio. Amortisatie

Nadere informatie

Investeer nu in een duurzame toekomst.

Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer nu in een duurzame toekomst. Investeer in de groei van Bij werkt uw geld aan een duurzame samenleving waarin levenskwaliteit centraal staat. U kunt daaraan bijdragen door certificaten van aandelen

Nadere informatie

Halfjaarcijfers per 30 juni 2011

Halfjaarcijfers per 30 juni 2011 Halfjaarcijfers per 30 juni 2011 STICHTING BEHEER OIKOCREDIT NEDERLAND FONDS INHOUDSOPGAVE pagina Balans per 30 juni 2011 2 Staat van baten en lasten eerste halfjaar 2011 3 Toelichting op de halfjaarcijfers

Nadere informatie

Brussel, 5 januari 2007 (11.01) (OR. en) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 5068/07 UEM 2 ECOFIN 4

Brussel, 5 januari 2007 (11.01) (OR. en) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 5068/07 UEM 2 ECOFIN 4 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 januari 2007 (11.01) (OR. en) 5068/07 UEM 2 ECOFIN 4 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

Nadere informatie

Over de euro gesproken

Over de euro gesproken Over de euro gesproken : Voorlichtingsprogramma voor de Europese burger Nog veel meer gegevens over de Europese Unie vindt u op Internet via de Europaserver (http://europa.eu.int). Luxemburg: Bureau voor

Nadere informatie

Maak bij de beantwoording van de volgende vraag gebruik van onderstaande grafiek.

Maak bij de beantwoording van de volgende vraag gebruik van onderstaande grafiek. Opgave 1 M-vragen Maak bij de beantwoording van de volgende vraag gebruik van onderstaande grafiek. Euros to 1 RL 1 Is in de periode 31 maart 17 april sprake van een devaluatie van de euro ten opzichte

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de bank Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk

Nadere informatie

Economie module 1. Hoofdstuk 1: Voor niks gaat de zon op.

Economie module 1. Hoofdstuk 1: Voor niks gaat de zon op. Economie module 1. Hoofdstuk 1: Voor niks gaat de zon op. Economie gaat in essentie over het maken van keuzes. De behoeften van mensen zijn onbegrensd, maar hun middelen zijn beperkt. Door dit spanningsveld

Nadere informatie

Halfjaarcijfers per 30 juni 2010

Halfjaarcijfers per 30 juni 2010 W:\370 FI(financien)\396 begroting - jaarrekening\2011\jr - SBONF\2011 halfjaarcijfers SBONF\2010 halfjrcijfers SBONF.doc Halfjaarcijfers per 30 juni 2010 STICHTING BEHEER OIKOCREDIT NEDERLAND FONDS INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1,2 (nieuwe stijl) en economie (oude stijl)

Examen HAVO. Economie 1,2 (nieuwe stijl) en economie (oude stijl) Economie 1,2 (nieuwe stijl) en economie (oude stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.00 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen;

Nadere informatie

Halfjaarcijfers per 30 juni 2012

Halfjaarcijfers per 30 juni 2012 Halfjaarcijfers per 30 juni 2012 STICHTING BEHEER OIKOCREDIT NEDERLAND FONDS INHOUDSOPGAVE Balans per 30 juni 2012 2 Winst en verliesrekening over het eerste halfjaar 2012 3 Toelichting op de halfjaarcijfers

Nadere informatie

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening

Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening Productkenmerken en voorwaarden Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 1. Productkenmerken van de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 2. Voorwaarden voor de Van Lanschot Spaar & DepositoRekening 3. Informatieblad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Datum :4juni 2012 Tijd : 9.00-11.00 uur. Onderwijzer : Drs J.G.M. de Vries (VRJ) ALGEMENE ECONOMIE TENTAMEN

Datum :4juni 2012 Tijd : 9.00-11.00 uur. Onderwijzer : Drs J.G.M. de Vries (VRJ) ALGEMENE ECONOMIE TENTAMEN Locatie Fraijlemaborg Zuidoost Postbus 22575,1100 msterdam TENTMEN LGEMENE EONOMIE 2012- T4 Onderwijseenheid : EVS 2F801-1 Opleiding FRE 2" jaars atum :4juni 2012 Tijd : 9.00-11.00 uur Onderwijzer : rs

Nadere informatie

Inhoud. Kredietprospectus Effectenkrediet 4

Inhoud. Kredietprospectus Effectenkrediet 4 Inhoud Kredietprospectus Effectenkrediet 4 Kredietprospectus Effectenkrediet Algemeen Een Staalbankiers Effectenkrediet is een effectenrekening met een automatische, doorlopende en variabele kredietfaciliteit

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 1998 in miljoenen guldens euro's 1998 1997 mutatie in % 1998

Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 1998 in miljoenen guldens euro's 1998 1997 mutatie in % 1998 Bijlage 1 Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 1997 mutatie in % Rente 15.862 13.871 14,4 7.198 Opbrengsten uit effecten en deelnemingen 768 630 21,9 348 Betalingsverkeer 1.716 1.503 14,2 779

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

1 Bent u bekend met het artikel: Organised crime fears cause ban on 500 euro note sales? 1)

1 Bent u bekend met het artikel: Organised crime fears cause ban on 500 euro note sales? 1) 2013Z01544 Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de minister van Financiën over de rol van het 500 biljet in de geldsmokkel, witwascircuit, drugs- en overige criminaliteit (ingezonden 29 januari 2013)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1995 1996 24 400 IXB Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1996 Nr. 18 BRIEF

Nadere informatie

Waarom houden gezinnen chartaal (kas)geld aan (i.p.v. giraal op de bank)? 1) Transactiemotief Gezinnen hebben contant geld nodig voor L1 = actieve kas

Waarom houden gezinnen chartaal (kas)geld aan (i.p.v. giraal op de bank)? 1) Transactiemotief Gezinnen hebben contant geld nodig voor L1 = actieve kas Domein G Geldwezen Ruil en arbeidsverdeling: 1) Directe ruil: goederen goederen Geringe arbeidsverdeling 2) Indirecte ruil: goederen geld goederen Meer arbeidsverdeling nodig Eigenschappen van geld: 1)

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur Economische wetenschappen I en recht Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 2 juni 3.3 6.3 uur 2 Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2012 6 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2012 7 Overige gegevens

Nadere informatie