Consumenten. Consumenten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Consumenten. Consumenten"

Transcriptie

1 I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p c o n s u m e n t e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: de economische kringloop het levensfasemodel d o e l e n v a n d e c o n s u m e n t e n h u i s h o u d i n g de financiële positie van de consument financiële planning op basis van het l e v e n s f a s e m o d e l de juridische en fiscale positie van de consument banksparen 10

2 Inleiding E l i s e m e r k t d a t z e, n u z e 3 2 j a a r i s, v o o r h e t e e r s t i n h a a r l e v e n e e n b e h o o r l i j k b e d r a g o v e r h o u d t e l k e m a a n d. Vo o r h e e n g i n g h a a r geld op aan het aflossen van haar studieschuld en de h y p o t h e e k d i e z i j h a d a f g e s l o t e n o m h a a r w o n i n g t e b e t a l e n. N u i s d e s i t u a t i e v e r a n d e r d e n v i n d t E l i s e d a t h e t t i j d w o r d t o m a l l e s e e n s g o e d o p e e n r i j t j e t e k r i j g e n e n t e b e k i j k e n w a t h a a r m o g e l i j k h e d e n z i j n o p financieel gebied. Een beetje hulp kan zij hierbij best gebruiken. De economische kringloop Onder een economische kringloop wordt een schematische voorstelling van de goederen- en geldstromen in een economie verstaan. Huishoudens - consumenten en producenten - spelen hierbij een belangrijke rol. Een huishouden i s e e n p e r s o o n o f e e n groep personen die gezamenlijk een inkomen geniet of uitgaven doet. Een c o n s u m e n t i s e e n p e r s o o n d i e z i c h o p b e p a a l d e m o m e n t e n i n z i j n o f h a a r l e v e n o p s t e l t a l s k o p e r v a n p r o d u c t e n e n d i e n s t e n. E e n p r o d u c e n t i s d e g e n e d i e d e z e p r o d u c t e n e n d i e n s t e n levert. In elke maatschappij bestaan consumenten(huishoudingen) e n producenten(huishoudingen). Deze twee partijen vormen de basis van de economische kringloop en kunnen zonder elkaar niet bestaan. g Productiefactor arbeid Producenten g (loon) Producten en diensten Er wordt doorgaans uitgegaan van vier productiefactoren ( e l e m e n t e n d i e p r o d u c t i e mogelijk maken): Arbeid, Kapitaal, Natuur en Ondernemerschap. Arbeid is de inspanning van mensen, de beloning hiervoor is loon. Dit geeft nog een r e l a t i e t u s s e n c o n s u m e n t e n e n p r o d u c e n t e n a a n : c o n s u m e n t e n l e v e r e n a r b e i d a a n p r o d u c e n t e n. 11

3 K a p i t a a l z i j n d e m i d d e l e n d i e w o r d e n i n g e s c h a k e l d i n h e t p r o d u c t i e p r o c e s. D e b e l o n i n g v o o r k a p i t a a l i s r e n t e. O n d e r n a t u u r w o r d t o n d e r m e e r v e r s t a a n g r o n d, d e b e l o n i n g h i e r v o o r i s p a c h t o f h u u r. Ondernemerschap is het goed en verantwoord inzetten van de andere productiefactoren, de beloning hiervoor is winst. De inkomsten en uitgaven van de deelnemers in een samenleving (zowel consumenten als producenten) circuleren binnen de samenleving. Er kunnen hierbij twee groepen onderscheiden worden, de tekorthuishoudingen en de overschothuishoudingen. D e z e z i j n v a n e l k a a r a f h a n k e l i j k. Te k o r t h u i s h o u d i n g e n h e b b e n m i n d e r i n k o m s t e n d a n dat zij uitgaven hebben (dus vermogen tekort) en o v e r s c h o t h u i s h o u d i n g e n h e b b e n m e e r inkomsten dan uitgaven (dus vermogen over). Tekorthuishoudingen zorgen voor de vraag naar vermogen en kunnen hun vermogenstekort in principe oplossen door te ontsparen (hun tegoed aan te spreken) of te lenen. O v e r s c h o t h u i s h o u d i n g e n z u l l e n h e t vermogen dat zij over hebben willen sparen of beleggen e n z o r g e n z o v o o r h e t a a n b o d van vermogen. Het geheel van vraag en aanbod van vermogen wordt ook wel de financiële markt o f vermogensmarkt genoemd. De financiële markt wordt onderverdeeld in de: Geldmarkt: h e t g e h e e l v a n v r a a g n a a r e n a a n b o d v a n k r e d i e t e n m e t e e n l o o p t i j d van korter dan een jaar. Kapitaalmarkt: h e t g e h e e l v a n v r a a g n a a r e n a a n b o d v a n k r e d i e t e n m e t e e n looptijd van langer dan een jaar. Het onderscheid tussen de geldmarkt en de kapitaalmarkt is niet scherp. Sommige economen gaan uit van een grens van een looptijd van twee jaar in plaats van een jaar. Op de f i n a n c i ë l e m a r k t v e r v u l l e n f i n a n c i ë l e i n s t e l l i n g e n, z o a l s b a n k e n, d e b e l a n g r i j k e r o l v a n h e t d o o r s l u i z e n v a n g e l d v a n d i e g e n e n d i e p e r s a l d o s p a r e n n a a r d i e g e n e n d i e per saldo uitgeven. Overschot huishoudingen De financiële markt: - geldmarkt - kapitaalmarkt sparen/ beleggen ontsparen/ lenen Tekort huishoudingen F i n a n c i ë l e instellingen 12

4 Economische Groei In een groeiende economie neemt de vraag van consumentenhuishoudingen naar goed e r e n e n d i e n s t e n - e n d u s n a a r v e r m o g e n - t o e. P r o d u c e n t e n h u i s h o u d i n g e n g a a n, o m a a n d e z e v r a a g t e v o l d o e n, m e e r p r o d u c e r e n. H i e r v o o r i s t e v e n s v e r m o g e n n o d i g. B i j economische groei neemt zodoende de geldstroom in de economische kringloop toe. Het bruto nationaal product (BNP) ofwel bruto binnenlands product (BBP) i s d e t o t a l e w a a r d e v a n d e p r o d u c t i e v a n e e n l a n d i n e e n j a a r. D e z e s t i j g t i n g e v a l v a n l a n g d u r i g e e c o n o m i s c h e g r o e i e l k j a a r. E e n d u i d e l i j k v o o r b e e l d h i e r v a n z i j n d e g r o e i m a r k t e n ( o f e m e r g i n g m a r k e t s ) z o a l s C h i n a e n I n d i a. E r z i j n g o l f b e w e g i n g e n i n d e e c o n o m i s c h e a c t i v i t e i t o f - g r o e i w a a r t e n e m e n. D i t w o r d t ook wel de conjunctuur genoemd. De schommelingen in de groei van het BBP word e n v e r o o r z a a k t d o o r v e r a n d e r i n g e n i n d e v r a a g n a a r g o e d e r e n e n d i e n s t e n. I s e r v e e l v r a a g e n d a a r o m o o k v e e l p r o d u c t i e d a n i s e r s p r a k e v a n e e n h o o g c o n j u n c t u u r ( hausse). D e p r o d u c t i e c a p a c i t e i t v a n o n d e r n e m i n g e n i n e e n l a n d w o r d t d a n b e t e r b e n u t, h e t g e e n e e n p o s i t i e v e i n v l o e d h e e f t o p o n d e r n e m i n g s r e s u l t a t e n. Een economische situatie met weinig vraag en een lage productie heet een laagconjunctuur (baisse). Als de economie twee kwartalen achter elkaar krimpt is er sprake van een recessie. Inflatie Wa n n e e r e r s p r a k e i s v a n e e n s t i j g i n g v a n h e t a l g e m e e n p r i j s n i v e a u i n e e n l a n d, w o r d t dit inflatie genoemd. Bij inflatie is er teveel geld beschikbaar voor een beperkte hoev e e l h e i d d i e n s t e n e n g o e d e r e n. D e p r i j s s t i j g i n g e n w o r d e n o n d e r m e e r g e m e t e n m e t d e zogenaamde consumentenprijsindex. H i e r m e e w o r d t d e g e m i d d e l d e p r i j s s t i j g i n g v a n een standaardpakket goederen en diensten gemeten. Bij een hoge i n f l a t i e s t i j g e n d e p r i j z e n v a n g o e d e r e n e n d i e n s t e n e l k j a a r s t e r k, w a t negatieve gevolgen heeft voor de concurrentiepositie van het land. (De producten en diensten uit het land zijn dan duur in vergelijking met andere landen.) Aanhoudende deflatie ( p r i j s d a l i n g ) i s o o k n i e t w e n s e l i j k, o m d a t c o n s u m e n t e n h u n a a n k o p e n i n d a t geval uitstellen in afwachting van verdere prijsdalingen. Een gezonde, groeiende economie kent een inflatie van iets onder de 2% per jaar. Een andere factor waar in het algemeen aandacht aan wordt besteed zijn de olieprijz e n. D e r e d e n h i e r v o o r i s d a t h e t g r o o t s t e d e e l v a n d e p r o d u c t i e o n d e r n e m i n g e n o l i e g e b r u i k t i n h u n p r o d u c t i e p r o c e s. D a a r o m s p e e l t d e o l i e p r i j s e e n b e l a n g r i j k e r o l i n d e b e p a l i n g v a n h e t r e s u l t a a t v a n d e o n d e r n e m i n g e n. V i a d e z e w e g h e e f t d e o l i e p r i j s invloed op het BBP en op de inflatie in een land. 13

5 Het levensfasemodel De persoonlijke en financiële situatie van een c o n s u m e n t b l i j f t n i e t z i j n h e l e l e v e n l a n g g e l i j k. D e h o o g t e v a n h e t i n k o m e n v a r i e e r t g e d u r e n d e d e l e v e n s l o o p e n o o k h e t g e e n w a a r a a n i e m a n d z i j n i n k o m e n b e s t e e d t i s i n h e t b e g i n v a n z i j n l e v e n n i e t h e t z e l f d e a l s l a t e r i n z i j n l e v e n. D i t g e l d t o o k v o o r d e f i n a n c i ë l e p r o d u c t e n d i e k l a n t e n k o p e n. E e n manier om de financiële behoeften van een c o n s u m e n t i n t e s c h a t t e n i s a a n d e h a n d van de levensfase waarin de consument zich bevindt en welke fases hij nog voor de boeg heeft. Het leven van een c o n s u m e n t w a s v r o e g e r g r o f w e g i n d r i e f a s e s i n t e d e l e n. 1. In de scholingsfase was de c o n s u m e n t k i n d e n l a t e r s c h o l i e r e n / o f s t u d e n t e n had hij doorgaans geen eigen inkomen. 2. I n d e p r o d u c t i e v e f a s e w e r d e r d o o r d e m a n n e n g e w e r k t e n d o o r d e v r o u w e n v o o r d e h u i s h o u d i n g e n d e k i n d e r e n g e z o r g d. 3. D e l a a t s t e f a s e w a s d e i n a c t i e v e f a s e, w a a r i n m e n n i e t m e e r w e r k t e e n d e z o r g t e v e n s o p h i e l d. Deze rolverdeling binnen het gezin gold voor nagenoeg elk Nederlands gezin. Ook het m o m e n t w a a r o p m e n s e n i n e e n v o l g e n d e l e v e n s f a s e t e r e c h t k w a m e n, w a s v o o r i e d e r e e n g e b o n d e n a a n o n g e v e e r d e z e l f d e l e e f t i j d. Te g e n w o o r d i g z i j n e r v e e l m e n s e n d i e n i e t m e e r d e t r a d i t i o n e l e l e v e n s f a s e s doormaken. De levensloop van consumenten is sterk veranderd, er zijn allerlei verschillende patronen zichtbaar. Ook is op het gebied van gezinssamenstelling en rolverd e l i n g v e e l v e r a n d e r d. Er zijn veel éénoudergezinnen en huishoudens waar twee mensen een inkomen verdien e n. H i e r n a a s t w o r d t d e l e v e n s v e r w a c h t i n g v a n m e n s e n s t e e d s l a n g e r e n t e g e l i j k e r t i j d s t o p t m e n g e m i d d e l d r e l a t i e f v r o e g m e t w e r k e n. H e t m i n i s t e r i e v a n S o c i a l e Z a k e n e n Werkgelegenheid (SZW) heeft daarom inmiddels een nieuw levensfasemodel geïntroduceerd, dat hieronder verder wordt uitgewerkt. Dit model kent vijf, in plaats van drie, fases: 1. Vroege Jeugd De consument is ongeveer tussen de 0 en 15 jaar: i n deze fase is de consument een kind. Kenmerkend is dat men in deze fase sterk afhankelijk is van de zorg van anderen. 2. Jongvolwassenheid De consument is ongeveer tussen de 15 en 30 jaar: jongeren in deze fase zijn scholier of student of hebb e n h u n e e r s t e b a n e n. K e n m e r k e n d v o o r d e z e f a s e i s dat de c o n s u m e n t o v e r h e t a l g e m e e n n o g g e e n z w a r e verantwoordelijkheden draagt. 14

6 3. Middenfase De consument is ongeveer tussen de 30 en 60 jaar: i n d e z e f a s e c o m b i n e r e n c o n s u m e n t e n w e r k e n m e t het zorgen voor kinderen en het volgen van opleidingen. Kenmerkend is dat deze fase erg druk is, hij wordt daarom ook wel het 'spitsuur' van het leven genoemd. 4. Actieve ouderdom De consument is ongeveer tussen de 60 en 80 jaar: dit is de fase waarin consumenten niet meer werken, maar nog in goede gezondheid verkeren. 5. Afhankelijke ouderdom De consument is vaak boven de 80 jaar: i n d e z e fase neemt de gezondheid van de c o n s u m e n t a f, w a a r d o o r h i j a f h a n k e l i j k w o r d t v a n d e z o r g v a n anderen. Er zijn niet alleen fases bij gekomen, ook de manier waarop consumenten de levensf a s e s d o o r l o p e n i s d o o r d e j a r e n h e e n v e r a n d e r d. D e o v e r g a n g v a n e e n f a s e n a a r e e n a n d e r e d u u r t l a n g e r d a n v r o e g e r. H i e r n a a s t k i e z e n v e e l c o n s u m e n t e n v e r s c h i l l e n d e o v e r g a n g s m o m e n t e n. D e l e e f t i j d e n d i e h i e r b o v e n z i j n g e n o e m d z i j n d a n o o k i n d i c a t i e s, afwijkingen komen veel voor. Ook worden activiteiten die de verschillende fases kenmerken, veelal gecombineerd. A n d e r e i n d e l i n g e n h o u d e n o o k w e l v i e r l e v e n s f a s e s v o o r c o n s u m e n t e n h u i s h o u d i n g e n a a n, d i e v e r g e l i j k b a a r z i j n m e t d e l e v e n s c y c l u s v a n p r o d u c t e n e n o n d e r n e m i n g e n. H i e r b i j k a n g e d a c h t w o r d e n a a n : d e o p s t a r t f a s e ( s t a r t - u p ), v e r g e l i j k b a a r m e t d e v r o e g e j e u g d e n h e t b e g i n v a n d e jongvolwassenheid; de expansie- of groeifase, vergelijkbaar met het begin van de middenfase; d e r i j p h e i d - o f v o l w a s s e n f a s e, v e r g e l i j k b a a r m e t h e t e i n d v a n d e m i d d e n f a s e e n het begin van de actieve ouderdom; de teruggangsfase, vergelijkbaar met de actieve en afhankelijke ouderdom. 15

7 1. Vroege jeugd opstartfase/start-up Studeren 2. Jongvolwassenheid opstartfase/start-up/ expansie/groeifase Trouwen/Samenwonen Werken Kopen van een huis 3. Middenfase expansie/groeifase/ rijpheid/volwassen fase Scheiding Geboorte van kinderen Overlijden van ouders 4. Actieve ouderdom rijpheid/volwassen fase/ teruggangsfase Werkloosheid/Arbeidsongeschiktheid Kinderen gaan studeren Eerder stoppen met werken 5. A f h a n k e l i j k e ouderdom Pensioen teruggangsfase 16

8 Doelen van de consumentenhuishouding In elke fase in het levensfasemodel is de financiële behoefte van de c o n s u m e n t anders. De doelen die de c o n s u m e n t w i l r e a l i s e r e n d o o r m i d d e l v a n d e a a n w e n d i n g van vermogen zijn dan ook verschillend. Er kan onderscheid gemaakt worden naar drie soorten doelen, in volgorde van belangrijkheid en daarmee prioriteit: Noodzakelijke doelen Streefdoelen Wensen Bij noodzakelijke doelen kan worden gedacht aan inkomen voor en verzekering van de e e r s t e l e v e n s b e h o e f t e n, z o a l s e e n w o n i n g e n l e v e n s o n d e r h o u d. M e t d e r e a l i s a t i e v a n n o o d z a k e l i j k e d o e l e n i s h e t v o o r c o n s u m e n t e n n i e t v e r s t a n d i g o m v e e l r i s i c o t e n e m e n, g e z i e n h e t b e l a n g v a n h e t b e r e i k e n v a n h e t d o e l. Streefdoelen zijn doelen die de c o n s u m e n t g r a a g w i l b e r e i k e n o m z i j n l e v e n n a a s t d e eerste levensbehoeften prettiger te maken. Hierbij kan gedacht worden aan vermogenso p b o u w v o o r h e t e e r d e r s t o p p e n m e t w e r k e n o f h e t f u l l t i m e v o o r d e k i n d e r e n z o r g e n. Onder wensen worden de extra s verstaan, zoals bijvoorbeeld vakanties en een tweede auto of woning. D o e l e n z i j n v a a k n i e t t e f i n a n c i e r e n m e t h e t g e l d d a t e e n h u i s h o u d i n g i n e e n m a a n d o v e r h o u d t. H i e r o m m o e t e r v a a k a l l a n g e r v a n t e v o r e n r e k e n i n g m e e w o r d e n g e h o u d e n en bijvoorbeeld voor worden gespaard. De financiële positie van de consument Om te bepalen in hoeverre bepaalde doelen van de c o n s u m e n t h a a l b a a r z i j n e n o p w e l k e m a n i e r z e g e r e a l i s e e r d k u n n e n w o r d e n, i s v e r d e r e a n a l y s e v a n d e d o e l e n e n d e financiële situatie van de c o n s u m e n t n o o d z a k e l i j k. D i t k a n o n d e r m e e r g e d a a n w o r d e n aan de hand van een liquiditeitsplan. Met een liquiditeitsplan wordt meer inzicht verschaft in de te verwachten uitgaven en de hiervoor benodigde besparingen van de consument met betrekking tot het doel. In een l i q u i d i t e i t s p l a n g a a t o m d e k o r t e t e r m i j n, o m h e t o p e l k a a r a f s t e m m e n v a n d e inkomende en uitgaande geldstromen. Om een l i q u i d i t e i t s p l a n o p t e k u n n e n s t e l l e n i s h e t d u s n o o d z a k e l i j k d a t e r i n z i c h t i s in de huidige inkomsten en uitgaven. Inkomsten van de consument zijn vaak niet last i g o p e e n r i j t e z e t t e n, u i t g a v e n e c h t e r w e l. O m d e z e r e d e n i s h e t s o m s a a n t e r a d e n om, alvorens het liquiditeitsplan wordt opgesteld, een kasstroomoverzicht bij te houd e n. I n d i t o v e r z i c h t w o r d e n a l l e i n k o m s t e n e n u i t g a v e n v a n b i j v o o r b e e l d d e a f g e l o p e n maand of 3 maanden door de consument opgeschreven. In het voorbeeld hierna is - in zeer simpele vorm - een liquiditeitsplan uitgewerkt. 17

9 Voorbeeld liquiditeitsplan Karen wil graag over drie jaar een caravan aanschaffen, zodat ze met haar twee z o o n t j e s k a n g a a n k a m p e r e n. D e a a n s c h a f p r i j s v a n d e c a r a v a n d i e K a r e n o p h e t o o g h e e f t z a l o v e r d r i e j a a r o n g e v e e r z i j n. K a r e n v e r d i e n t p e r m a a n d e n h o u d t d a a r v a n e l k e m a a n d o n g e v e e r o v e r. Z e g a a t e r v a n u i t d a t h a a r i n k o m e n l i c h t z a l s t i j g e n ( e l k j a a r m e t ) e n d a t h a a r u i t g a v e n o n g e v e e r g e l i j k z u l l e n blijven (dus per jaar). Wa n n e e r z i j h a a r g e l d z o u o p p o t t e n ( z o n d e r r e n t e ), h e e f t z i j o v e r d r i e j a a r over, uitgaande van 4% inflatie per jaar. Berekening: Jaar 1: Inkomsten: 12 * = Uitgaven: ( 1 2 * ( ) ) Ve r m o g e n s o p b o u w Jaar 2: Inkomsten: Uitgaven: Vermogensopbouw Jaar 3: Inkomsten: Uitgaven: Vermogensopbouw Totale vermogensopbouw in drie jaar: Gecorrigeerd voor inflatie (het opgebouwde vermogen wordt elk jaar 4% minder waard) is dit I n b o v e n s t a a n d v o o r b e e l d b o u w t K a r e n z o n d e r a a n s c h a f v a n e e n f i n a n c i e e l p r o d u c t n i e t genoeg vermogen op om haar doel te realiseren. Zij zal over drie jaar een liquiditeitstekort h e b b e n v a n o n g e v e e r , a l s z i j d e c a r a v a n w i l a a n s c h a f f e n. Hiernaast is de kans groot dat de zaken niet verlopen zoals verwacht en dat bijvoorb e e l d h e t i n k o m e n v a n K a r e n n i e t e l k j a a r s t i j g t o f z i j i n d e k o m e n d e d r i e j a a r v o o r onverwachte uitgaven komt te staan. Het liquiditeitstekort is dan nog groter. Nadat op basis van een liquiditeitsplan is begroot of er een liquiditeitstekort of -overschot zal zijn, kan met behulp van een v e r m o g e n s p l a n i n z i c h t e l i j k w o r d e n g e m a a k t h o e hiermee om kan worden gegaan. In het vermogensplan wordt zichtbaar hoe het vermogen kan worden opgebouwd dat nodig is om een liquiditeitstekort op te lossen of wordt uiteengezet hoe een liquiditeitsoverschot benut kan worden. Een v e r m o g e n s p l a n i s a n d e r s g e z e g d b e d o e l d o m doelen te stellen en uit te werken hoe die bereikt kunnen worden. Er kan in een vermogensplan onderscheid worden gemaakt tussen persoonlijk vermogen (eigen vermogen) en vreemd vermogen ( g e l e e n d v e r m o g e n ). 18

10 Voorbeeld vermogensplan S t e l d a t K a r e n u i t h e t v o r i g e v o o r b e e l d, h e t g e l d d a t z e o v e r h o u d t n i e t r e n t e l o o s oppot maar op een spaarrekening zet tegen 3% rente per jaar (i n f l a t i e w o r d t b u i t e n b e s c h o u w i n g g e l a t e n ). H a a r v e r m o g e n s o p b o u w z i e t e r d a n a l s v o l g t u i t : Jaar Ve r m o g e n begin jaar Inkomsten per jaar U i t g a v e n per jaar ' O v e r ' einde jaar R e n t e o v e r vermogen Ve r m o g e n einde jaar U i t b o v e n s t a a n d e b e r e k e n i n g v o l g t d a t K a r e n, a l s h e t i n k o m s t e n - e n u i t g a v e n p a t r o o n v e r l o o p t z o a l s v e r w a c h t, d e c a r a v a n z o n d e r a a n s p r a a k o p e e n l e n i n g z a l k u n n e n kopen. Hiervoor moet zij dan wel periodiek het geld dat zij over heeft op de spaarrekening zetten. Zoals blijkt uit bovenstaand voorbeeld zal Karen door aanschaf van een s p a a r r e k e n i n g, de caravan uiteindelijk van haar persoonlijk vermogen kunnen aanschaffen. Wanneer het liquiditeitstekort echter groter wordt dan in het l i q u i d i t e i t s p l a n i s b e g r o o t, z a l Karen wellicht te zijner tijd aanspraak moeten maken op vreemd vermogen en een consumptief krediet af moeten sluiten (bij een kredietinstelling of eventueel bij de caravanverkoper). I n o n d e r s t a a n d e t a b e l s t a a n d e b e l a n g r i j k s t e v o o r - e n n a d e l e n v a n f i n a n c i e r i n g m e t persoonlijk en vreemd vermogen op een rij. Financiering doel met Voordelen Nadelen Persoonlijk vermogen G e e n r e n t e b e t a l i n g a a n vermogensverschaffer Consument blijft 'schuldenvrij' D o o r g a a n s l a n g e vermogensopbouw G e e n v e r m o g e n s g r o e i door rendement Vreemd vermogen K o r t e v e r m o g e n s o p b o u w (direct beschikbaar) Rendement op eventueel persoonlijk vermogen te behalen (vermogensgroei) Rentebetaling Consument heeft (soms langdurig) een verplichting 19

11 Afhankelijk van het rendement dat een consument op persoonlijk vermogen kan behalen en de rentestand voor vreemd vermogen, kan het voordelig zijn voor de c o n s u m e n t o m v o o r d e e n e o f d e a n d e r e f i n a n c i e r i n g s v o r m t e k i e z e n. Vr e e m d v e r m o g e n i s d u s n i e t per definitie duurder. Voorbeeld financieringsvorm M a r i a n n e h e e f t n o d i g v o o r d e a a n s c h a f v a n e e n n i e u w e g e l u i d s i n s t a l l a t i e. Z i j heeft een s p a a r r e k e n i n g ( m e t 3. 5 % r e n t e p e r j a a r ) m e t d a a r o p Z e v r a a g t z i c h a f o f z e d i t t e g o e d z a l a a n s p r e k e n v o o r d e a a n s c h a f v a n d e i n s t a l l a t i e o f d a t z e h e t b e d r a g i n t e r m i j n e n z a l b e t a l e n a a n d e w i n k e l ( e n e e n k r e d i e t z a l a f s l u i t e n aldaar). De aflossing bedraagt dan 185 per maand, gedurende 12 maanden. Marianne zet de twee mogelijkheden op een rij. P e r s o o n l i j k v e r m o g e n : M a r i a n n e s p r e e k t h a a r s p a a r t e g o e d a a n v o o r d e a a n s c h a f. Z i j l o o p t d a n o v e r e e n b e d r a g a a n r e n t e m i s v a n 7 0 ( * 3. 5 % ). D e g e l u i d s i n s t a l l a t i e k o s t h a a r d a n i n t o t a a l Vr e e m d v e r m o g e n : Marianne sluit het krediet af in de winkel en betaalt in termijnen. Zij betaalt dan (12 * 185 =) voor de installatie. Wel ontvangt zij 70 rente over haar persoonlijk vermogen, wat haar kosten op brengt. Voor Marianne is het financieren van de geluidsinstallatie met p e r s o o n l i j k v e r m o g e n van haar spaarrekening voordeliger dan financiering met v r e e m d v e r m o g e n ( z e l e e n t h e t g e l d v a n d e w i n k e l e n b e t a a l t h e t l a t e r, m e t e e n r e n t e v e r g o e d i n g v a n e r b i j, i n t e r m i j n e n t e r u g ). 20

12 Financiële planning op basis van het levensfasemodel Wanneer een c o n s u m e n t e e n c o n c r e e t d o e l v o o r o g e n h e e f t, z o a l s d e a a n s c h a f v a n e e n c a r a v a n i n d e v o o r g a a n d e v o o r b e e l d e n, k a n r e l a t i e f g e m a k k e l i j k w o r d e n b e k e k e n h o e d i t g e r e a l i s e e r d k a n w o r d e n. S o m m i g e m e n s e n w i l l e n e c h t e r g r a a g i e t s v e r d e r e n b r e d e r v o o r u i t k i j k e n. H e t k a n d a n best lastig zijn voor consumenten om zich een beeld te vormen van welke doelen zij i n d e t o e k o m s t z u l l e n w i l l e n r e a l i s e r e n. Vo o r a l o p h e t g e b i e d v a n v e r z e k e r e n z i j n d e mogelijkheden niet altijd duidelijk voor de c o n s u m e n t. Planning wordt vaak onderverdeeld in: lange termijn (langer dan vijf jaar) middellange termijn (langer dan een jaar en korter dan vijf jaar) korte termijn (korter dan een jaar) De lange termijn is te vatten in een levensfasemodel. Een voorbeeld van een middellange termijn beslissing is het aangaan van een consumptief krediet. De looptijd is m e e s t a l m a x i m a a l v i j f j a a r. D e k o r t e t e r m i j n b e s l i s s i n g e n m o e t e n p a s s e n i n d e p l a n n i n g op de middellange- en lange termijn. Aan de hand van het levensfasemodel kan een inschatting gemaakt worden van de uitgaven die de consument nog voor de boeg heeft en waar hij wellicht nu al rekening mee moet houden. Verder verschilt de beschikbaarheid van geld om financiële producten aan te schaffen per fase. Hierna is een aantal voorbeelden gegeven per levensfase: 1. Vr o e g e j e u g d Wanneer de consument minderjarig is heeft hij zelf nog geen juridische of fisc a l e v e r p l i c h t i n g e n, m a a r z i j n d e o u d e r s o f v e r z o r g e r s v e r a n t w o o r d e l i j k. I n d e z e f a s e z i j n d o o r g a a n s a l l e e n p r o d u c t e n o p h e t g e b i e d v a n b e t a l e n e n s p a r e n i n t e r e s s a n t. Ve r d e r e f i n a n c i ë l e z a k e n w o r d e n i n h e t a l g e m e e n d o o r d e o u d e r s of verzorgers van het kind geregeld. 2. J o n g v o l w a s s e n h e i d Studeren S t u d e n t e n h e b b e n v o l g e n s d e W e t S t u d i e f i n a n c i e r i n g r e c h t o p e e n b i j d r a g e v a n d e o v e r h e i d e n o p f i n a n c i ë l e s t e u n v a n h u n o u d e r s i n d i e n m o g e l i j k. N i e t z e l d e n h e b b e n o u d e r s, t o e n d e k i n d e r e n n o g k l e i n w a r e n, e e n s p a a r p r o d u c t a f g e s l o t e n o m t i j d e n s d e s t u d i e f i n a n c i ë l e s t e u n a a n h u n k i n d e r e n t e k u n n e n bieden. Werken Werkende jongeren zijn verplicht loon en/ of inkomstenbelasting te betalen. Ook betalen zij premies voor collectieve voorzieningen en vanaf een b e p a a l d e l e e f t i j d - v o o r h u n p e n s i o e n o p b o u w. Wa n n e e r e r i e t s g e b e u r t m e t de c o n s u m e n t w a a r d o o r h i j n i e t ( m e e r ) o f s l e c h t s g e d e e l t e l i j k k a n w e r k e n, d a n h e e f t h i j r e c h t o p b e p a a l d e u i t k e r i n g e n v a n d e o v e r h e i d. 21

13 I n d e f a s e v a n d e j o n g v o l w a s s e n h e i d d i e n e n v e e l r i s i c o s d i e v o o r h e e n d o o r d e ouders of verzorgers werden gedragen, te worden afgedekt door de c o n s u m e n t z e l f. N i e t a l l e e n b e t a a l - e n s p a a r p r o d u c t e n z i j n b e l a n g r i j k. O o k m o g e l i j k h e d e n o m geld te l e n e n v o o r g r o t e r e u i t g a v e n z i j n i n d e z e f a s e v a a k v o o r h e t e e r s t a a n d e o r d e. D e v e r s c h i l l e n d e v e r a n t w o o r d e l i j k h e d e n e n r i s i c o s, b i j v o o r b e e l d o p het gebied van aansprakelijkheid, rechtsbijstand en inkomen en arbeidsongeschiktheid, kunnen worden verzekerd. Andere verzekeringen, zoals op het gebied van zorg en motorrijtuigen, zijn wettelijk verplicht. 3. M i d d e n f a s e De middenfase is de fase waarin de c o n s u m e n t h e t m e e s t e g e l d t e b e s t e d e n h e e f t e n i n d e z e f a s e w o r d e n d a n o o k v e e l f i n a n c i ë l e p r o d u c t e n a a n g e s c h a f t. I n d e z e f a s e z i j n c o n s u m e n t e n v e r a n t w o o r d e l i j k v o o r z i c h z e l f e n v a a k o o k n o g v o o r h u n k i n d e r e n. D i t b r e n g t v e e l f i s c a l e e n w e t t e l i j k e v e r p l i c h t i n g e n m e t z i c h mee. Ook in deze fase moeten i n k o m s t e n b e l a s t i n g e n p r e m i e s v o o r c o l l e c t i e v e voorzieningen en pensioen afgedragen worden. Huis kopen Om een huis te kunnen kopen sluiten veel mensen een h y p o t h e c a i r e l e n i n g af (soms in combinatie met een l e v e n s v e r z e k e r i n g ). H i e r n a a s t m o e t g e k e k e n worden naar verzekeringen die de risico s van brand en diefstal en dergelijke afdekken. Kinderen D e o p v o e d i n g v a n k i n d e r e n k o s t ( v e e l ) g e l d. O u d e r s o n t v a n g e n k i n d e r b i j s l a g van de overheid. Wanneer consumenten kinderen krijgen, moeten er financ i ë l e r e g e l i n g e n g e t r o f f e n a l s z i j b i j v o o r b e e l d d e s t u d i e v a n h u n k i n d e r e n in de toekomst willen bekostigen. Ouders van studerende kinderen zijn verp l i c h t, w a n n e e r z i j d i t k u n n e n b e t a l e n, h e n g e h e e l o f g e d e e l t e l i j k f i n a n c i e e l te steunen. Ook zijn verzekeringen voor de kinderen op verschillende gebieden mogelijk. Eerder stoppen met werken S o m m i g e m e n s e n w i l l e n t i j d e n s h u n l o o p b a a n e e n t i j d s t o p p e n m e t w e r k e n. O f z e w i l l e n h u n l o o p b a a n e e r d e r b e ë i n d i g e n. E r m o e t d a n g e n o e g v e r m o g e n z i j n o m v a n t e k u n n e n l e v e n g e d u r e n d e d i e p e r i o d e. Vo o r z i e n i n g e n o p h e t gebied van aanvullend pensioen of de levensloopregeling kunnen dan een m o g e l i j k h e i d b i e d e n A c t i e v e o u d e r d o m C o n s u m e n t e n i n d e a c t i e v e o u d e r d o m s f a s e w e r k e n v a a k n i e t m e e r e n h o e v e n dus ook geen l o o n b e l a s t i n g t e b e t a l e n. I n d e z e f a s e l e v e n d e m e n s e n v a n h e t p e n s i o e n d a t z i j h e b b e n o p g e b o u w d t i j d e n s h u n w e r k e n d e l e v e n e n v a n d e ouderdomsuitkering van de overheid. Op dit inkomen wordt wel inkomsten/ belasting ingehouden.

14 5. A f h a n k e l i j k e o u d e r d o m I n d e z e f a s e w o r d t v o o r a l g e l d u i t g e g e v e n a a n z o r g. O o k w o r d t v a a k g e k e k e n hoe opgebouwd vermogen op een fiscaal gunstige manier kan worden doorgegeven aan kinderen en kleinkinderen. Mede op basis van de levensfase waarin een c o n s u m e n t z i c h b e v i n d t e n w e l k e f a s e s hij nog gaat doorlopen, is het mogelijk een financieel plan op te stellen. Het systemat i s c h b e k i j k e n v a n d e l e v e n s f a s e s e n d e f i n a n c i ë l e s i t u a t i e i n d i e l e v e n s f a s e s n o e m t men financiële planning. Hierbij bepaalt de c o n s u m e n t o n d e r m e e r, e v e n t u e e l m e t hulp van een financieel adviseur, welke financiële producten geschikt zijn om nu of in d e t o e k o m s t a a n t e s c h a f f e n. I n e e n f i n a n c i e e l p l a n w o r d t r e k e n i n g g e h o u d e n m e t d e persoonlijke situatie of wensen in de toekomst. Bij de opbouw van een toekomstig vermogen wordt in het l e v e n s f a s e m o d e l u i t g e g a a n van: het toekomstig inkomen (dit zijn de aanspraken op AOW en pensioen) kapitaal ofwel bezittingen in de vorm van een huis, aandelen, en dergelijke. R i s i c o s z o a l s o v e r l i j d e n, a r b e i d s o n g e s c h i k t h e i d e n o n t s l a g w o r d e n i n g e c a l c u l e e r d. Het is hiernaast belangrijk om in het kader van financiële planning ook te kijken naar a n d e r e r i s i c o s z o a l s b i j v o o r b e e l d a a n s p r a k e l i j k h e i d e n h e t b e z i t v a n e e n h u i s e n a u t o. Dit noemt men ook wel risicomanagement, d a t z o v e e l b e t e k e n t a l s h e t g o e d o m g a a n met risico s. De persoonlijke houding van de c o n s u m e n t t e n o p z i c h t e v a n r i s i c o e n z e k e r h e i d i s b e l a n g r i j k v o o r d e k e u z e v o o r e n u i t v e r s c h i l l e n d e f i n a n c i ë l e p r o d u c t e n. O o k i s d e omvang van het vermogen van de consument een belangrijke factor in de keuze. Op basis hiervan hebben veel adviseurs een aparte dienstverlening voor vermogende particuliere klanten (klanten met een groot vermogen): private banking. 23

15 Voorbeeld financiële planning Erik en Janine zijn net getrouwd, ze werken allebei. Ze willen zich graag een beeld vormen van hoe zij hun toekomstige uitgaven kunnen financieren. H i e r v o o r d i e n t e e r s t h e l d e r o p e e n r i j g e z e t t e w o r d e n w a t h u n h u i d i g e s i t u a t i e is. Hierbij is het handig om te bekijken wat de totale jaarlijkse inkomsten van het huishouden van Erik en Janine is en wat hun uitgaven zijn. Op basis van dit liquid i t e i t s p l a n k a n b e r e k e n d w o r d e n h o e v e e l r u i m t e z i j h e b b e n o m b e p a a l d e f i n a n c i ë l e producten te kopen. Oftewel: hun f i n a n c i ë l e p o s i t i e k a n h i e r m e e b e p a a l d w o r d e n. In zeer simpele vorm kan een dergelijk l i q u i d i t e i t s p l a n o f f i n a n c i e e l o v e r z i c h t e r a l s volgt uitzien: Inkomsten Inkomen Erik Inkomen Janine Rente op spaargeld Erik Totale inkomsten Uitgaven Hypotheeklasten Water, licht en gas Verzekeringen Eten, kleding etc Hobby s, sport en vrije tijd Totale uitgaven Over (beschikbaar vermogen) Ve r v o l g e n s m o e t i n k a a r t g e b r a c h t w o r d e n w a t d e p l a n n e n v a n E r i k e n J a n i n e z i j n voor de nabije en verre toekomst. Willen zij graag kinderen? Zijn ze van plan om te g a a n v e r h u i z e n? W i l l e n z e b l i j v e n w e r k e n o f w e l l i c h t e e n e i g e n b e d r i j f o p s t a r t e n? W i l l e n z e e e n l a n g e r e i s g a a n maken? Hoeveel p e n s i o e n b o u w e n z i j v i a h u n w e r k o p? O p b a s i s v a n h u n d o e l e n e n w e n s e n k a n b e p a a l d w o r d e n hoeveel extra vermogen Erik en Janine nodig hebben op v e r s c h i l l e n d e m o m e n t e n i n d e t o e k o m s t. E n o o k h o e v e e l z i j n u e n i n d e t o e k o m s t a a n v e r m o g e n o p z i j k u n n e n l e g g e n. Hierna kunnen de verschillende financiële producten die in hun situatie mogelijk zijn, besproken worden. Een andere manier om de financiële positie van het h u i s h o u d e n v a n E r i k e n J a n i n e inzichtelijk te maken is door een balans op te stellen. Op een balans staan links (debet) de bezittingen van het huishouden en rechts (credit) de schulden/ verplichtingen van de huishouding. 24

16 H i e r b i j w o r d e n d e z o g e n a a m d e c o n s u m p t i e g o e d e r e n ( g o e d e r e n d i e g e b r u i k t w o r d e n door de consument en geen stabiele waarde hebben) niet op de b a l a n s o p g e n o m e n. Bij ondernemingen worden de bezittingen ook wel de activa genoemd en zijn de zogenaamde passiva d e s c h u l d e n v a n d e o n d e r n e m i n g. D e b e z i t t i n g e n k u n n e n v e r v o l g e n s worden onderverdeeld in: vaste activa: d e b e z i t t i n g e n d i e l a n g e r d a n e e n j a a r t e r b e s c h i k k i n g s t a a n v a n een onderneming (bijvoorbeeld machines en computers). vlottende activa: het vermogen dat in deze bezittingen is geïnvesteerd dat binnen een jaar vrij komt (bijvoorbeeld voorraden). Voorbeeld balans Voor Erik en Janine uit het vorige voorbeeld ziet de b a l a n s v a n h u n h u i s h o u d i n g e r op dat moment als volgt uit: Bezittingen Schulden Woning Spaartegoed Hypotheek Eigen vermogen Totaal Totaal Als alle bezittingen en schulden zijn ingevuld op de balans, dan moet het totaalbedrag aan beide zijden van de b a l a n s g e l i j k z i j n. D i t b e t e k e n t d a t a a n d e r e c h t e r k a n t v a n d e balans in bovenstaand voorbeeld een eigen vermogen ontstaat. Erik en Janine hebben op het moment dat de b a l a n s i s o p g e s t e l d n a m e l i j k m e e r b e z i t t i n g e n d a n s c h u l d e n. D i t z e g t e c h t e r n i e t s o v e r h u n i n k o m s t e n e n u i t g a v e n, z o a l s t e z i e n i s w a n n e e r h e t beschikbare vermogen uit het liquiditeitsplan en het eigen vermogen uit de b a l a n s m e t elkaar worden vergeleken. Van belang is uiteindelijk vooral het netto besteedbaar inkomen (nbi), o f t e w e l d e bestedingsruimte van de c o n s u m e n t. D i t i s d e v r i j e f i n a n c i ë l e r u i m t e d i e c o n s u m e n t e n hebben om (financiële) producten te kopen. De liquiditeit van een huishouden geeft aan hoe snel en gemakkelijk het h u i s h o u d e n over liquide middelen (geld) kan beschikken. 25

17 Voorbeeld liquiditeit Uit de balans van het h u i s h o u d e n v a n M e n n o e n S a n d r a b l i j k t d a t z i j g e e n s c h u l d e n h e b b e n e n e e n w o o n h u i s i n h u n b e z i t h e b b e n. D e z e g e g e v e n s g e v e n d e i n d r u k v a n een gezonde financiële situatie. To t d a t M e n n o e c h t e r e e n o n g e l u k k r i j g t m e t z i j n a u t o e n z i j n c a s c o v e r z e k e r i n g n i e t a l l e s c h a d e d e k t. O p d a t m o m e n t h e e f t M e n n o g e l d n o d i g, m a a r h i j h e e f t a l l e e n vermogen in de vorm van een huis. De l i q u i d i t e i t v a n M e n n o e n S a n d r a b l i j k t, o n d a n k s d a t z i j g e e n s c h u l d e n h e b b e n, n i e t v o l d o e n d e t e z i j n o m e e n o n v e r w a c h t e gebeurtenis op te vangen. D e m a t e w a a r i n e e n h u i s h o u d i n g a a n h a a r v e r p l i c h t i n g e n k a n v o l d o e n w o r d t o o k w e l solvabiliteit genoemd. Voorbeeld solvabiliteit Uit de b a l a n s v a n D a n i ë l e n M a r i e k e b l i j k t d a t z i j g r o t e s t u d i e s c h u l d e n h e b b e n. Z i j h e b b e n g e e n w o n i n g i n h u n bezit. Op de b a l a n s l i j k t h u n f i n a n c i ë l e s i t u a t i e o p h e t eerste gezicht niet al te rooskleurig. Wanneer echter gekeken wordt naar hun l i q u i d i t e i t ( s p l a n ), b l i j k t d a t z i j e e n e r g l a g e h u u r b e t a l e n e l k e m a a n d e n d a t z i j v r i j v e e l v e r d i e n e n. Z i j z i j n d u s p r i m a i n s t a a t o m h u n studieschuld af te lossen door de tijd heen. Zij zijn daarmee, ondanks weinige bezittingen, wel solvabel. Het voordeel van financiële planning O m t e i l l u s t r e r e n h o e n u t t i g e e n b e p a a l d e v o o r z i e n i n g v o o r d e t o e k o m s t k a n z i j n, w o r d t hieronder een tweede financieel overzicht (liquiditeitsplan) van Erik en Janine gegev e n, v o o r e e n m o m e n t i n d e t o e k o m s t. E r i s e e n a a n t a l z a k e n v e r a n d e r d t e n o p z i c h t e v a n d e f i n a n c i ë l e s i t u a t i e u i t h e t v o r i g e o v e r z i c h t. E e n b e l a n g r i j k e v e r a n d e r i n g i s d a t Erik arbeidsongeschikt is geworden en geen inkomen meer ontvangt. 26

18 Inkomsten Inkomen Erik Inkomen Janine Rente op spaargeld Erik Totale inkomsten Uitgaven Hypotheeklasten Water, licht en gas Verzekeringen Eten, kleding etc Hobby s, sport en vrije tijd Totale uitgaven Over (beschikbaar vermogen) / Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat door de veranderde omstandigheden Erik en Janine geen vermogensoverschot meer hebben, maar een l i q u i d i t e i t s t e k o r t h e b b e n. Zowel hun liquiditeit als hun solvabiliteit is een stuk lager geworden. Wanneer zij bijv o o r b e e l d e e n a r b e i d s o n g e s c h i k t h e i d s v e r z e k e r i n g v o o r E r i k h a d d e n a f g e s l o t e n, d a n h a d d e n z i j d a a r n u p r o f i j t v a n g e h a d e n h o e f d e n z i j w a a r s c h i j n l i j k g e e n l e n i n g a f t e s l u i t e n o f g r o t e a a n p a s s i n g e n i n h u n b e s t e d i n g s p a t r o o n d o o r t e v o e r e n. 27

FINANCIËLE MARKT. Consumenten

FINANCIËLE MARKT. Consumenten 1 FINANCIËLE MARKT I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p c o n s u m e n t e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde:

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel 1 Bij de koop van een woning krijgt de koopprijs veel aandacht. Natuurlijk is de prijs belangrijk. Maar de

Nadere informatie

Renteprofiel en Risico-analyse

Renteprofiel en Risico-analyse Welke hypotheekvorm heeft u gekozen? Aflossingsvrije hypotheek (10 punten). Leven hypotheek (traditioneel), Annuïteiten hypotheek, Lineaire hypotheek (8 punten). Vermogensplanning hypotheek, Leven hypotheek

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

financiële dienstverlening

financiële dienstverlening Algemene gegevens cliënt Algemene gegevens partner Naam : Naam : Geboortedatum : Geboortedatum : Algemene Kennis en Ervaring 1. Wat weet u van hypotheken? 2. Wat weet u van beleggingsproducten? 3. Wat

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen.

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen. Welke hypotheekvorm past het beste bij uw specifieke situatie? Het is fijn om van tevoren al te weten welke basis hypotheekvormen er bestaan. Hieronder staan de hypotheekvormen een voor een kort beschreven

Nadere informatie

Economie Samenvatting M4

Economie Samenvatting M4 Economie Samenvatting M4 Hoofdstuk 1 De prijs van tijd Ruilen over tijd is een belangrij onderdeel van economisch handelen. Dat geldt voor huishoudens, bedrijven en de overheid. Gezinnen sparen voor hun

Nadere informatie

Inleiding. Sparen. verschillende motieven voor:

Inleiding. Sparen. verschillende motieven voor: I n d i t o n d e r d e e l w o r d t d e l e z e r i n z i c h t v e r s c h a f t i n h e t o n d e r w e r p s p a r e n. De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde: de verschillende spaarmotieven

Nadere informatie

Economie module 4 Ruilen in de tijd. goederen kopen

Economie module 4 Ruilen in de tijd. goederen kopen Economie module 4 Ruilen in de tijd 27 blz. werkboek = 1 ½ blz. per les H1 par 1 & 2 vb.1 O O sparen om tijd storting + rente iets te kopen goederen kopen vb.2 O O geld lenen om tijd aflossing + rente

Nadere informatie

Inkomens- en vermogensplanning

Inkomens- en vermogensplanning Kennisdocument Inkomens- en vermogensplanning Financiële kansen en risico s U kent het vast wel van de reclame: het Zwitserleven-gevoel. Het staat voor onbezorgd genieten van het leven. Utopie of binnen

Nadere informatie

1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN

1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN 1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN In dit hoofdstuk zijn uw wensen en doelstellingen t.a.v. het advies opgenomen. U heeft aangegeven dat de aanleiding van het gesprek is: Updategesprek met adviseur Daarbij

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

VOORBEELD. KLANTPROFIEL Particuliere consument RELATIENUMMER PERSOONLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER. Naam klant : _ Voorletters: Voornaam : ^^ Titel:

VOORBEELD. KLANTPROFIEL Particuliere consument RELATIENUMMER PERSOONLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER. Naam klant : _ Voorletters: Voornaam : ^^ Titel: VRBEELD KLANTPRFIEL Particuliere consument RELATIENUMMER PERSNLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER Naam klant : _ Voorletters: Voornaam : ^^ Titel: Adres : _ Postcode : Telefoon privé: _Woonplaats: Telefoon

Nadere informatie

Klantprofiel. Naam klant : Voorletters : Voornaam : Titel : Postcode : Woonplaats : Geboortedatum : Geboorteplaats. Naam partner : Voorletters :

Klantprofiel. Naam klant : Voorletters : Voornaam : Titel : Postcode : Woonplaats : Geboortedatum : Geboorteplaats. Naam partner : Voorletters : Doelstelling klantprofiel: Om tot een advies te komen voor een complex product zijn klantgegevens noodzakelijk en dienen wij een analyse te maken van uw persoonlijke situatie. Vervolgens onderzoeken wij

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met

Nadere informatie

KLANTPROFIEL RELATIENUMMER: PERSOONLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER. Naam klant : Voorletters : Voornaam : Titel : Adres : Postcode : Woonplaats :

KLANTPROFIEL RELATIENUMMER: PERSOONLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER. Naam klant : Voorletters : Voornaam : Titel : Adres : Postcode : Woonplaats : KLANTPROFIEL RELATIENUMMER: PERSOONLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER Naam klant : Voorletters : Voornaam : Titel : Adres : Postcode : Woonplaats : Telefoon privé : Telefoon mobiel: E-mail : Geboortedatum

Nadere informatie

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD Module 4 Nu en later Inflatie Definitie: stijging van het algemeen prijspeil Gevolgen van inflatie koopkracht neemt af Verslechtering internationale concurrentiepositie Bij

Nadere informatie

KLANTPROFIEL. Naam klant : Voorletters: Voornaam : Titel : Adres. Postcode : Woonplaats: Voornaam : Titel:

KLANTPROFIEL. Naam klant : Voorletters: Voornaam : Titel : Adres. Postcode : Woonplaats: Voornaam : Titel: KLANTPROFIEL RELATIENUMMER PERSOONLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER Naam klant : Voorletters: Voornaam : Titel : Geboortedatum : Adres : Postcode : Woonplaats: Telefoon privé : Telefoon mobiel: E-mail :

Nadere informatie

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- KLANTPROFIEL Klantnummer: Datum: Klant Partner Voorletter(s) : : Achternaam : : Titel : : Straat : : PC + Woonplaats : : Geboortedatum : : Geboorteplaats : : Telefoon privé : : Telefoon zakelijk : : Mobiel

Nadere informatie

INVENTARISATIEFORMULIER HYPOTHEEKADVIES PARTICULIERE RELATIE. Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Bestaande relatie Nieuwe relatie

INVENTARISATIEFORMULIER HYPOTHEEKADVIES PARTICULIERE RELATIE. Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Bestaande relatie Nieuwe relatie INVENTARISATIEFORMULIER HYPOTHEEKADVIES PARTICULIERE RELATIE Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Bestaande relatie Nieuwe relatie Telefoonnummer relatie : Naam adviseur : Tijdstip bezoek : dag om uur

Nadere informatie

Vragen formulier Klanten Profiel

Vragen formulier Klanten Profiel Vragen formulier Klanten Profiel U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Om tot een advies te komen voor een complex product zijn klantgegevens

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Suzan van Lierop Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning Onderneming B.V. Toelichting Basisgegevens

Nadere informatie

Klantprofiel Hypotheken

Klantprofiel Hypotheken Klantprofiel Hypotheken Klant 1 Klant 2 Naam.. Ondernemer ja nee ja nee Sinds.. Sinds. Dienstverband Fulltime Fulltime Part-time uur Part-time uur Vast Vast Flex/uitzend Flex/uitzend Bepaalde tijd Bepaalde

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

INVENTARISATIEFORMULIER HYPOTHEEKADVIES PARTICULIERE RELATIE. Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Telefoonnummer relatie : Naam adviseur :

INVENTARISATIEFORMULIER HYPOTHEEKADVIES PARTICULIERE RELATIE. Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Telefoonnummer relatie : Naam adviseur : INVENTARISATIEFORMULIER HYPOTHEEKADVIES PARTICULIERE RELATIE Afspraak gemaakt door : Naam relatie : Bestaande relatie Nieuwe relatie Telefoonnummer relatie : Naam adviseur : Tijdstip bezoek : dag om uur

Nadere informatie

Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen

Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen 2005 Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen Als u een kapitaalverzekering heeft, bijvoorbeeld bij uw spaar-, leven- of beleggingshypotheek, kan dit gevolgen hebben voor uw belasting. Of en hoeveel

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dienstverleningsdocument --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Dienstverleningsdocument --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten.

Nadere informatie

KLANTPROFIEL JUNI 2007. Teeuwen Verzekeringen

KLANTPROFIEL JUNI 2007. Teeuwen Verzekeringen JUNI 2007 Teeuwen Verzekeringen de Sitterlaan 89-2313 TL Leiden - tel.: (071) 5149967 - fax: (071) 5149979 - informatie@teeuwenverzekeringen.nl - www.teeuwenverzekeringen.nl postbus 1147-2302 BC Leiden

Nadere informatie

Sparen. Voor de actuele spaarrentes verwijzen wij u naar snsregiobank.nl. Snelsparen

Sparen. Voor de actuele spaarrentes verwijzen wij u naar snsregiobank.nl. Snelsparen Sparen Hoe meer, hoe beter Sparen Statistieken tonen elke keer weer aan dat Nederlanders voorop lopen in de wereld als het gaat om de hoogte van hun spaargeld. En terecht. Want wie wil er nu niet voorbereid

Nadere informatie

Ruilen over de tijd. Zie steeds de eenvoud!! Frans Etman

Ruilen over de tijd. Zie steeds de eenvoud!! Frans Etman Ruilen over de tijd Zie steeds de eenvoud!! vwo Frans Etman Bedenk dat bij ruilen er altijd twee dingen gedaan worden. Je geeft wat en je krijgt wat terug. Als je twee keer ruilt - ruilen over de tijd

Nadere informatie

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat?

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat? Klantprofiel Wat is uw burgerlijke staat? o Alleenstaand o Gehuwd(gemeenschap van goederen) o Gehuwd(huwelijkse voorwaarden) o Samenwonend met samenlevingscontract o Samenwonend zonder samenlevingscontract

Nadere informatie

Eeckhout & Slegt financieel adviseurs. Wat is uw hoogste genoten algemene opleiding?

Eeckhout & Slegt financieel adviseurs. Wat is uw hoogste genoten algemene opleiding? Klantprofiel blad financieel 09-02 Kennis & Ervaring op het gebied van financiële producten Naam en voorletters Voornaam Titel Geboortedatum Adres Postcode Woonplaats Wat is uw hoogste genoten algemene

Nadere informatie

Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen

Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen 2004 Als u premies betaalt voor kapitaalverzekeringen Als u een kapitaalverzekering heeft, bijvoorbeeld bij uw spaar-, leven- of beleggingshypotheek, kan dit gevolgen hebben voor uw belasting. Of en hoeveel

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis,

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR DHR. HYPOTHEEK

KLANTPROFIEL VOOR DHR. HYPOTHEEK UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

KLANTPROFIEL. Adres. Telefoon privé: Telefoon mobiel: E-mail : Geboortedatum : Naam partner : Voorletters:

KLANTPROFIEL. Adres. Telefoon privé: Telefoon mobiel: E-mail : Geboortedatum : Naam partner : Voorletters: KLANTPRFIEL RELATIENUMMER PERSNLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER Naam klant Voornaam Adres Postcode : Voorletters: : Titel : : : Woonplaats: Telefoon privé: Telefoon mobiel: E-mail : Geboortedatum : Naam

Nadere informatie

Werk en inkomen. Aangegeven loon/uitkering altijd BRUTO Wat gaat daar dan nog van af?

Werk en inkomen. Aangegeven loon/uitkering altijd BRUTO Wat gaat daar dan nog van af? Workshop Agenda 1. Introductie 2. Werk en inkomen 3. Verzekeringen 4. Woning a) Kopen b) Huren 5. Geld over a) Sparen b) Beleggen 6. Budgetteren 7. Hands-on a) Opstellen financiële planning 8. Vragenronde

Nadere informatie

Klantprofiel. Voornaam : Titel : Adres. Postcode : Woonplaats: Telefoon privé : Telefoon mobiel: Geboortedatum : Voornaam : Titel :

Klantprofiel. Voornaam : Titel : Adres. Postcode : Woonplaats: Telefoon privé : Telefoon mobiel: Geboortedatum : Voornaam : Titel : Klantprofiel Doelstelling klantprofiel: m tot een advies te komen voor een complex product zijn klantgegevens noodzakelijk en dienen wij een analyse te maken van uw persoonlijke situatie. Vervolgens onderzoeken

Nadere informatie

Klantprofiel Assurantie- & hypotheekadviesburo Boeren

Klantprofiel Assurantie- & hypotheekadviesburo Boeren Klantprofiel Assurantie- & hypotheekadviesburo Boeren Algemene gegevens Naam: Voorvoegsel(s): Roepnaam: Voorletters(s): Adres: Postcode: Woonplaats: Geboortedatum: Geslacht: Telefoon privé: Telefoon mobiel:

Nadere informatie

Woonplaats: Telefoon mobiel: Geboortedatum:

Woonplaats: Telefoon mobiel: Geboortedatum: Coos BARHRST VERZEKtrI?Ï N.JGtrN KLANTPRFIEL Particuliere consument RELATIENUMMER PERSNLIJKE GEGEVENS KLANT EN PARTNER Naam klant Voornaam Voorletters: Titel : Adres Postcode Telefoon privé: E-mail: Woonplaats:

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheid en je ZZP Pensioen

Arbeidsongeschiktheid en je ZZP Pensioen Arbeidsongeschiktheid en je ZZP Pensioen Wat is arbeidsongeschiktheid eigenlijk en wat betekent dat voor jou als zelfstandige? Wat kan je zelf regelen? Mag je geld uit je ZZP Pensioen halen om gaten op

Nadere informatie

Uw lijfrente komt tot uitkering. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen

Uw lijfrente komt tot uitkering. verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw lijfrente komt tot uitkering verzekering bedrijfsrisico hypotheek pensioen Uw lijfrenteverzekering of lijfrenterekening komt binnenkort tot uitkering. Een mooi en belangrijk moment. Jaren geleden heeft

Nadere informatie

Welke informatie moet worden ingewonnen is afhankelijk van de complexiteit van het product. Er zijn diverse manieren om die informatie op te vragen:

Welke informatie moet worden ingewonnen is afhankelijk van de complexiteit van het product. Er zijn diverse manieren om die informatie op te vragen: Eekwal 2 Postbus 318 8000 AH Zwolle T 038 421 44 57 F 038 421 88 07 E info@definancielealliantie.nl W www.definancielealliantie.nl Klantprofiel ING bank 66.69.59.145 KvK Zwolle 08166207 Opmerkingen vooraf:

Nadere informatie

Dienstverleningswijzer/document

Dienstverleningswijzer/document Dienstverleningswijzer/document Brabantsestraat 16 3074 RS Rotterdam Tel: 010-7370850 Fax: 085-8786211 info@imkanverzekeringen.nl Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen

Nadere informatie

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner Alles rondom pensioen Gertjan Portman Senior financieel planner Wat ga ik behandelen Alles wat rond uw pensionering actueel wordt maar geen pensioen is (Ik heb echter maar een half uurtje) Wat doe ik,

Nadere informatie

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door Visie Verzekeringen. In deze dienstenwijzer zetten wij uiteen waar Visie Verzekeringen voor staat en welke diensten zij verricht.

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Vragen formulier Klanten Profiel

Vragen formulier Klanten Profiel Vragen formulier Klanten Profiel U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilosofie is, om samen met onze relaties, een inventarisatie

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

r Onbepaalde tijd :r Ja r Nee r Samenwonend, zonder samenlevingscontract raileenstaand :r Fulltime r Parttime,

r Onbepaalde tijd :r Ja r Nee r Samenwonend, zonder samenlevingscontract raileenstaand :r Fulltime r Parttime, Inventarisatie (klantprofiel) 2.1. Algemene (NAW) gegevens Cliënt 1 Cliënt 2 Naam Geboortedatum Geslacht Burgerlijke staat :1Man r Vrouw : 1Man 1Vrouw :1Gehuwd, gemeenschap van goederen 1Gehuwd, huwelijkse

Nadere informatie

Studiefinanciering? of sparen voor de studie van uw kinderen

Studiefinanciering? of sparen voor de studie van uw kinderen Studiefinanciering? of sparen voor de studie van uw kinderen De studiefinanciering gaat in september 2015 drastisch veranderen. Het zogenaamde leenstelsel wordt geïntroduceerd. Dat heeft heel veel financiële

Nadere informatie

Klantprofiel. O Inlossen PL/DK/overige financieringen

Klantprofiel. O Inlossen PL/DK/overige financieringen Klantprofiel Waarvoor wilt u de hypotheek afsluiten? O Aankoop woning O Verbouwing of woningverbetereing O Lagere maandlasten O Consumptieve doeleinden O Einde rentevast periode, beter voorstel O Inlossen

Nadere informatie

Maak je eigen jaarbegroting

Maak je eigen jaarbegroting Maak je eigen jaarbegroting Inleiding Een begroting maken. Het woord begroting wordt normaal gesproken alleen gebruikt bij bedrijven en de overheid. Maar het is tijd om ook jouw budget dezelfde aandacht

Nadere informatie

Hypotheek inventarisatieformulier

Hypotheek inventarisatieformulier Hypotheek inventarisatieformulier Datum gesprek : Ingangsdatum Hypotheek : Doel: Bestaande bouw NHG Nieuwbouw NHG Oversluiten NHG Herberekening 2 e hypotheek NHG Onderhandse verhoging Orientatie Personalia

Nadere informatie

Mijn pensioen. De heer R.R. Pietersen en Mevrouw J. Jenniskens. Op 21-09-2015 samengesteld door: P. de Groot R. Janssen ...

Mijn pensioen. De heer R.R. Pietersen en Mevrouw J. Jenniskens. Op 21-09-2015 samengesteld door: P. de Groot R. Janssen ... Mijn pensioen De heer R.R. Pietersen en Mevrouw J. Jenniskens P. de Groot R. Janssen Op 21-09-2015 samengesteld door:...... Handtekening(GR1221) Handtekening(JA1234) 15092175567210 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR DHR. EN MEVR.

KLANTPROFIEL VOOR DHR. EN MEVR. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen

Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als

Nadere informatie

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag?

a Wie lenen er allemaal voor de aanschaf van een duurzaam consumptiegoed? b Wie lenen er allemaal wegens een onverwachte tegenslag? Eindtoets hoofdstuk 1 Kopen doe je zo (CONSUMEREN) 1.3 Ik spaar, leen en beleg mijn geld 1 REDENEN OM TE SPAREN Hier staan zes mensen die sparen: Linda zet geld opzij voor haar vakantie Roy belegt in aandelen

Nadere informatie

Vragenlijst Particulieren

Vragenlijst Particulieren Vragenlijst Particulieren Naam cliënt Plaats Datum : : : In het kader van de Wet Financiële Dienstverlening (WFD) worden in dit document diverse vragen gesteld ter bepaling van het Klantprofiel van de

Nadere informatie

NAAM: UW KLANTPROFIEL. Assurantie Administratie Belastingzaken Financieringen Hypotheken

NAAM: UW KLANTPROFIEL. Assurantie Administratie Belastingzaken Financieringen Hypotheken NAAM: UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Module 1 Maak een plan

Module 1 Maak een plan Geleerd in vorige presentatie Module 1 Maak een plan Les 2. Creëer rust en vertrouwen met een goed financieel plan Falen a.g.v. slechte financiële planning Business Plan op 1 A4 van visie naar actie O.G.S.M.

Nadere informatie

Klantprofiel (deel B)

Klantprofiel (deel B) Klantprofiel (deel B) Persoonlijk, Doordacht & Transparant Klantprofiel (deel B) 1 Inkomenssituatie Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering,

Nadere informatie

Adviesburo van Oppen Pelzer Simons & Partners. Klantprofiel

Adviesburo van Oppen Pelzer Simons & Partners. Klantprofiel Adviesburo van Oppen Pelzer Simons & Partners Klantprofiel Versie Januari 2011 Toelichting op uw klantprofiel Bij het nemen van financiële beslissingen en aanschaffen van financiële producten is het van

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Klantinformatie document Altijd het beste advies voor een voordelige lening!

Klantinformatie document Altijd het beste advies voor een voordelige lening! Klantinformatie document Altijd het beste advies voor een voordelige lening! Dit document is puur informatief en wij hebben hierin tevens ons dienstverleningsdocument en dienstenwijzer verwerkt. U bent

Nadere informatie

Wat zie je? Slides Video Chat Onderwerpen. Hoe bouw jij pensioen op? Slimme tips Financieel overzicht Voordeel voor jou als ondernemer Enquête

Wat zie je? Slides Video Chat Onderwerpen. Hoe bouw jij pensioen op? Slimme tips Financieel overzicht Voordeel voor jou als ondernemer Enquête 2014 Wat zie je? Slides Video Chat Onderwerpen Hoe bouw jij pensioen op? Slimme tips Financieel overzicht Voordeel voor jou als ondernemer Enquête Poll 1 Wat zie jij als jouw pensioen? Hoe bouw jij pensioen

Nadere informatie

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner

Alles rondom pensioen. Gertjan Portman Senior financieel planner Alles rondom pensioen Gertjan Portman Senior financieel planner Wat ga ik behandelen Alles wat rond uw pensionering actueel wordt maar geen pensioen is (Ik heb echter maar een half uurtje) Wat doe ik,

Nadere informatie

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel van: (naam): In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op

Nadere informatie

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen Naam cliënt : Datum afspraak: Vragenlijst Inkomen Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering, indiensttreding bij een andere werkgever

Nadere informatie

De grootste financiële beslissing in een mensenleven

De grootste financiële beslissing in een mensenleven De grootste financiële beslissing in een mensenleven 1 520.000.000.000,- ( 520 mrd) Totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens Bron: NMa 2 170.000,- De gemiddelde grootte van een hypotheek in Nederland

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal.

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid = mensen Door werkgevers: bedrijven en overheid Werkgelegenheid Hoe lager het loon, hoe groter de vraag naar arbeid Aanbod van arbeid: beroepsbevolking (iedereen tussen de

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

Kleurpagina vraagkaartjes beginner Ruilen over de tijd Quiz. Deze pagina 2 keer printen daarna op de achterkant de vraagkaartjes Ruilen over de tijd

Kleurpagina vraagkaartjes beginner Ruilen over de tijd Quiz. Deze pagina 2 keer printen daarna op de achterkant de vraagkaartjes Ruilen over de tijd Kleurpagina vraagkaartjes beginner Ruilen over de tijd Quiz. Deze pagina 2 keer printen daarna op de achterkant de vraagkaartjes Ruilen over de tijd quiz beginner printen en uitsnijden of knippen. Bijlage

Nadere informatie

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op onderstaande

Nadere informatie

H1: Economie gaat over..

H1: Economie gaat over.. H1: Economie gaat over.. 1: Belangen Geld is voor de economie een smeermiddel, door het gebruik van geld kunnen we handelen, sparen en goederen prijzen. Belangengroep Belang = Ze komen op voor belangen

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

klantinformatie document

klantinformatie document klantinformatie document Dit document is puur informatief en wij hebben hierin tevens ons dienstverleningsdocument en dienstenwijzer verwerkt. U bent dan ook op geen enkele wijze aan dit document gebonden.

Nadere informatie

1 UW HUIDIGE SITUATIE

1 UW HUIDIGE SITUATIE 1 UW HUIDIGE SITUATIE Uw huidige, financiële situatie is het startpunt van een advies. Door een goede inventarisatie van uw huidige situatie krijgen wij inzicht in uw huidige, getroffen voorzieningen.

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke

Nadere informatie

1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN

1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN 1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN In dit hoofdstuk zijn uw wensen en doelstellingen t.a.v. het advies opgenomen. U heeft aangegeven dat de aanleiding van het gesprek is: Aankoop nieuwe woning Daarbij heeft

Nadere informatie

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Toekomstperspectief aanvrager

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Pagina 1/6 Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Momenteel bouwt u pensioen op bij uw eigen vennootschap. Dit betekent dat de vennootschap recht heeft op premieaftrek voor uw

Nadere informatie

Alles goed geregeld voor nu en straks

Alles goed geregeld voor nu en straks FINANCIEEL TOTAALPLAN Deze brochure is een uitgave van FDC Financieel Planners & Adviseurs (FDC). FDC heeft ruim 60 vestigingen door heel Nederland. Hiermee vormt FDC een landelijk netwerk van adviseurs

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Grispen-Küppers Assurantiën en Financieringen VOF

Dienstverleningsdocument Grispen-Küppers Assurantiën en Financieringen VOF Dienstverleningsdocument Grispen-Küppers Assurantiën en Financieringen VOF Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Kantoor Peters

Dienstverleningsdocument Kantoor Peters WIE ZIJN WIJ Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw persoonlijke situatie en uw persoonlijke

Nadere informatie

Inschrijving Kamer van Koophandel (KvK) In het handelsregister van de Kamer van Koophandel staan wij geregistreerd onder nummer 06086213.

Inschrijving Kamer van Koophandel (KvK) In het handelsregister van de Kamer van Koophandel staan wij geregistreerd onder nummer 06086213. Wie zijn wij? Premarce Advies B.V. is opgericht in 1998 door Marcel Exterkate. Hiervoor was Marcel in loondienst als adviseur bij Delta Loyd Verzekeringen. In 2004 is Esther Hasselerharm het kantoor komen

Nadere informatie

De kortste weg naar uw (spaar)doel

De kortste weg naar uw (spaar)doel De kortste weg naar uw (spaar)doel Veel van de leuke dingen in het leven hebben een ding met elkaar gemeen: ze kosten geld. En hoe groter uw persoonlijke wensenlijst, hoe meer geld u nodig heeft. Optimaal

Nadere informatie

Tammes Assurantiën Laan v. Nieuw Oosteinde 232, Voorburg Tel: 070 367 15 95 Fax : 070 321 44 00 E-mail : tammes@tammes.nl Web : www.tammes.

Tammes Assurantiën Laan v. Nieuw Oosteinde 232, Voorburg Tel: 070 367 15 95 Fax : 070 321 44 00 E-mail : tammes@tammes.nl Web : www.tammes. Datum: Dienstverleningsdocument Tammes Assurantiën is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als klant centraal. Uw

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2011 Nederlandse verzekeraars hebben in 2010: een premieomzet van 78 miljard euro, 70 miljard euro aan personen en bedrijven uitgekeerd, een winst geboekt

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie