STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012"

Transcriptie

1 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 UPDATE Concurrentievermogen Mismatch Arbeidsmarkt Actief ouder worden Sociale zekerheid Departement Sociale zaken

2 VBO vzw Ravensteinstraat 4, 1000 Brussel T F REDACTIE: Alice Defauw VORMGEVING: Vanessa Solymosi, VERANTWOORDELIJKE UITGEVER: Stefan Maes Ravensteinstraat 4, 1000 Brussel WETTELIJK DEPOT: D/0140/2013/1 De inhoud van deze publicatie vindt u op Cette brochure est également disponible en français.

3 Brussel, januari 2013 Beste lezer, Onze economie, arbeidsmarkt en sociale zekerheid worden geconfronteerd met vele uitdagingen op economisch en sociaal vlak. De vergrijzing van de bevolking, de werkloosheid, de werkgelegenheidsgraad, de tekorten en de mismatch op de arbeidsmarkt, alsook het concurrentievermogen van de Belgische ondernemingen zijn allemaal thema s waar ons land zich over moet buigen. De Europese en internationale instanties formuleren heel wat aanbevelingen aan ons land. De richtlijnen daarin zijn de volgende: de werkgelegenheid stimuleren, de werklozen activeren en het concurrentievermogen van onze ondernemingen vergroten. Met het regeerakkoord werd besloten tot een aantal maatregelen om te kunnen inspelen op de nationale en Europese eisen en doelstellingen. Maar zullen die maat - regelen wel volstaan? Naast de thema s die al aanwezig waren in het Zakboekje van 2012 schenkt deze bijwerking ook aandacht aan de problematiek van de vergrijzing en de kwestie van de noodzaak om de oudere werknemers te activeren. Om u als bedrijfsleider, partner in het sociaaleconomisch overleg of journalist te gidsen door bepaalde cijfers op het gebied van arbeids - verhoudingen en sociale zekerheid, heeft het VBO dit Statistisch zakboekje opgesteld. Wij willen namelijk het debat over de te maken beleidskeuzes voeden en aanzwengelen. Dit Statistisch zakboekje is een werkstuk van het departement Sociale zaken en van het Economisch departement van het VBO. Voor verdere vragen en suggesties tot verbetering kunt u terecht bij Alice Defauw coördinatrice van dit project. Het zakboekje kan worden geraadpleegd op onze website onder de rubriek Nieuws & Media/Feiten & Statistieken. Wij wensen u veel leesplezier. Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder VBO

4 INHOUDSOPGAVE CONCURRENTIEVERMOGEN 6 Aanhoudende loonkostenontsporing 7 Almaar toenemende loonkostenhandicap 8 Loonkosten: meer dan 20% verschil 9 3 maatregelen om de handicap over de periode met 1,6% te verminderen MISMATCH 11 Efficiëntie van de arbeidsmarkt weer op losse schroeven gezet 12 Mismatches tussen vraag naar en aanbod van werk 13 De Brusselse metropool onder de loep 14 Oproep tot mobiliteit ARBEIDSMARKT 16 Werkloosheid zal niet verminderen vóór Overzicht van de faillissementen voor het jaar Uitstroom van werklozen ACTIEF OUDER WERKEN 20 Werkgelegenheidsgraad van de oudere werknemers 21 Leeftijdspiramide 22 Gewerkte jaren versus inactiviteitsjaren 24 Instroom in het brugpensioen SOCIALE ZEKERHEID 26 Schepping van rijkdom besteed aan sociale uitgaven die tot de hoogste behoren 27 Evolutie van de sociale uitgaven 28 Breuk tussen ontwikkeling van uitgaven en ontwikkeling van bbp 29 Globale prestatie van de sociale zekerheid

5 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

6 CONCURRENTIEVERMOGEN UPDATE Aanhoudende loonkostenontsporing Hogere evolutie van de kosten Tussen 2011 en 2012 zijn de uurloonkosten in België met 6,3% toegenomen, terwijl bij onze buren een evolutie werd waargenomen die gemiddeld niet minder dan 0,8 percentpunt lager lag, namelijk 5,5%. Vergelijking van de evolutie van de uurloonkosten voor de periode (Bron: CRB) Hoog gewicht van de indexering in deze evolutie De grafiek maakt ook de invloed van de indexering als hoofdoorzaak van de waargenomen loonkostenontsporing duidelijk. De automatische loonindexering heeft de loonkosten met gemiddeld 5,7% doen stijgen, wat zelfs meer is dan de totale stijging van de loonkosten in onze drie buurlanden. 6 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

7 CONCURRENTIEVERMOGEN NEW Almaar toenemende loonkostenhandicap Volgens de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) bedraagt de loonkostenhandicap van ons land tegenover de drie buurlanden 5,1% eind 2012 ten opzichte van het basisjaar De Belgische loonkosten zijn daarmee 5,1% sneller gestegen dan in de drie buurlanden. Relatieve ontwikkeling van de uurloonkosten België / gemiddelde van de 3 buurlanden (Bron: CRB) Aangezien de evolutie van de loonkosten beslissend is voor de werkgelegenheid en het concurrentievermogen van de Belgische ondernemingen, is het noodzakelijk deze loonkostenhandicap te verminderen. 7 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

8 CONCURRENTIEVERMOGEN UPDATE Loonkosten: meer dan 20% verschil Hoewel de loonkosten sinds 1996 in België 5,1% sneller zijn gestegen dan gemiddeld in onze buurlanden, zegt ons dat niets over onze huidige loonkostenhandicap. Om uit te maken hoe groot die handicap wel is, moeten we kijken naar de absolute cijfers, zoals die van de uurloonkosten van de arbeidskrachten. Uurloonkosten in euro van de arbeidskrachten in de handelseconomie 1 (Bron: Eurostat) Plaats bovenaan de rangschikking Volgens de gegevens die zijn gepubliceerd door Eurostat, staat België in 2011 boven - aan wat betreft de uurloonkosten van de arbeidskrachten in de handelseconomie. Er wordt opgemerkt dat de kosten voor een uur in de profitsector in België 39,3 euro beliepen. Daarmee staat ons land wel een eind voor Frankrijk (34,2 euro), Nederland (31,1 euro) en Duitsland (30,1 euro). De loonkostenhandicap van België ten aanzien van zijn drie buurlanden beloopt aldus 23,6% in Hoge loonkostenhandicap Onze huidige loonkostenhandicap loopt op tot boven de 20% en is dus heel wat groter dan 5,1%. 1 Ramingen gebaseerd op de ondernemingen met meer dan 10 werknemers. 8 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

9 CONCURRENTIEVERMOGEN NEW 3 maatregelen om de handicap over de periode met 1,6% te verminderen Teneinde de loonkostenhandicap ten opzichte van onze buurlanden weg te werken, heeft de regering besloten diverse maatregelen in te voeren. Die zullen het mogelijk maken onze loonkostenhandicap tijdens de komende twee jaar met 1,6% terug te schroeven. Vermindering van de loonkostenhandicap als gevolg van de regeringsbeslissingen (in %) (Bron: Notificatie federale regering) Bevriezing van de reële lonen Over de periode zullen de lonen enkel geïndexeerd mogen worden. Op basis van de jongste vooruitzichten zou onze loonkostenhandicap er hierdoor met 0,9% op verbeteren. Aanpassing van de index Om beter aan te sluiten bij de consumptiegewoonten van de gezinnen, stelt de regering een herziening van het boodschappenpakket in het vooruitzicht. Deze maatregel zal een impact van 0,4% hebben op de evolutie van de loonkosten. Lastenverlaging Een vermindering van de loonkosten voor de werkgever zal bijdragen tot de verbetering van onze situatie in termen van loonkosten door de handicap met 0,3% te verminderen. De invoering en de uitvoering van deze 3 maatregelen zullen in de loop van de komende maanden nauwlettend in de gaten moeten gehouden worden. Het is van cruciaal belang dat de door de regering bepaalde 1,6%-doelstelling gehaald wordt. 9 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

10 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

11 MISMATCH UPDATE Efficiëntie van de arbeidsmarkt weer op losse schroeven gezet De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door een paradox: ondanks een groot aantal werkzoekenden blijft het aantal vacatures hoog. De matching tussen de twee komt almaar moeilijker tot stand. Er wordt vastgesteld dat de door de werkgevers gezochte competenties niet diegene zijn die bij de werkzoekenden (onder andere bij de jonge afgestudeerden) aanwezig zijn. Vacaturecijfers in de Europese Unie tijdens het 2 de kwartaal 2012 (Bron: Eurostat, Enquête naar de arbeidskrachten) Belangrijke problematiek Het vacaturecijfer geeft ons aan hoe efficiënt de arbeidsmarkt is bij deze koppeling van vraag en aanbod. Hoe hoger het is, hoe groter de spanningen op de arbeids markt zijn. Volgens Eurostat plaatst de tussen 2011 en 2012 waargenomen evolutie nog steeds Duitsland en België bovenaan respectievelijk met 2,7 en 2,5. De efficiëntie van de arbeidsmarkt is daarmee geringer dan die welke gemiddeld binnen de EU wordt waargenomen (1,5). Aanzienlijke regionale verschillen Vlaanderen (2,59) bekleedt in de minst gunstige positie, gevolgd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (1,94) en ten slotte Wallonië (0,87). Ook al is er een verbetering in de situatie in vergelijking met vorig jaar, toch herinneren de mismatch tussen vraag en aanbod en de aanwezigheid van de vele knelpuntberoepen ons aan het belang van de problematiek. 2 Gemiddelde van januari tot september, FOD Werkgelegenheid. 11 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

12 MISMATCH NEW Mismatches tussen vraag naar en aanbod van werk De studie van de NBB 3 bevestigt de positie van België als slechte leerling wat de efficiëntie van de arbeidsmarkt betreft. De mismatch-index heeft ten doel de omvang van de mismatches in de verschillende landen vast te stellen. In een Europese vergelijking is België het land waar de vraag naar en het aanbod van werk de meeste moeite hebben om elkaar te vinden. Mismatch-indexen in de EU-15 en geharmoniseerde werkloos - heidsgraden in 2010 (respectievelijk niveaus en procenten van de overeen - stemmende beroepsbevolking. Bron: EC (EAK, microgegevens en Eurostat)) Verschil tussen competenties en door de ondernemingen gezochte profielen De studie wijst uit dat het kwalificatieniveau van de werkzoekenden niet over - eenstemt met de op de arbeidsmarkt gevraagde profielen. De werkzoekenden zijn verhoudingsgewijs niet genoeg ge - schoold om aan de behoeften van de ondernemingen te voldoen. Dat betekent echter niet dat er geen vraag is naar nietgediplomeerden van het hoger onder wijs, zoals blijkt uit de aanwezig heid van knelpuntberoepen met betrekking tot uiterst gevarieerde profielen waarvoor niet altijd speciale diploma s vereist zijn. De aanwezigheid van op elkaar lijkende knelpuntberoepen en de rekruteringsproblemen aan beide zijden van de taalgrens duiden erop dat ons land niet alleen te kampen heeft met mismatches inzake woonplaats, maar hoofdzakelijk inzake scholingsniveau en competenties. 3 NBB, Mismatches op de arbeidsmarkt, Economisch tijdschrift, september STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

13 MISMATCH NEW De Brusselse metropool onder de loep Verslechtering van het matchingproces Brussels Metropolitan heeft professor J. Konings (KU Leuven) ermee belast de vraag naar en het aanbod van werk op de arbeids - markt in de Brusselse metropool te onderzoeken 4. De Beveridge-curve informeert ons over de efficiëntie van de arbeidsmarkt wat het matchen van de vraag naar en het aanbod van werk betreft. Sinds 2004 stellen we vast dat deze curve naar rechts verschuift, wat betekent dat het matchingproces tussen de vraag naar en het aanbod van werk verslechtert. Beveridge-curve voor de Brusselse metropool voor de periode 2004q1-2012q2 (zonder Waals-Brabant, bij gebrek aan gegevens voor de periode Bron: Mismatch in Brussels Metropolitan, Brussels Metropolitan) Toenemende mismatches, vooral in Brussel Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest moet het hoofd bieden aan een grotere mismatch van de opleidingsniveaus dan in de rest van de metropool. De werkaanbiedingen vertonen de neiging te evolueren naar functies voor hoger geschoolden, terwijl er een overvloedig aanbod is van arbeidskrachten met een beperkte kwalificatie. Mobiliteit van werkzoekenden vergroten De mobiliteit van de werkzoekenden vanuit een Gewest naar vacante plaatsen in de andere Gewesten is vrij gering, vooral voor de laaggeschoolden. Het is noodzakelijk de opleiding en de mobiliteit van de werkzoekenden in de Brusselse metropool te vergroten als men het mismatchprobleem wil aanpakken. 4 De Brusselse metropool omvat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Halle-Vilvoorde en Waals-Brabant. 13 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

14 MISMATCH UPDATE Oproep tot mobiliteit Het is geen verrassing dat de werknemersstromen naar de Gewesten ons tonen dat de meerderheid van de pendelaars naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest trekt (71%). 19,3% van de pendelaars gaat naar het Vlaamse Gewest. Dagelijks pendelverkeer tussen de Gewesten in 2011 (Bronnen: ADSEI, Enquête naar de arbeidskrachten) Meer pendelaars De pendelaars, enerzijds van het Zuiden naar het Noorden of omgekeerd, en anderzijds, van het Brussels Hoofd ste delijk Gewest naar de andere Ge westen, zijn over de periode talrijker geworden. De beroepsmobiliteit is toegenomen in vergelijking met het jaar voordien. Er zijn iets meer dan pendelaars van het Waalse Gewest naar Vlaanderen bijgekomen. Dat is een groei met 30% in vergelijking met de toestand in Mobiliteit aanmoedigen De mobiliteit evolueert positief, maar zou nog meer aangemoedigd moeten worden om het hoofd te bieden aan de vastge - stelde mismatch. 14 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

15 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

16 ARBEIDSMARKT Werkloosheid zal niet verminderen vóór 2015 Toenemende werkloosheid Het jaar 2011 werd gekenmerkt door een sterkere verandering van de binnenlandse werkgelegenheid dan die van de beroepsbevolking, wat tot uiting kwam in een vermindering van de werkloosheid. Naast deze mooie vermindering stijgt het aantal werklozen opnieuw vanaf 2012 en blijft het de daar - opvolgende jaren toenemen. De toename zal het grootst zijn in 2013; in dat jaar zal het aantal werklozen met meer dan aangroeien. Pas vanaf 2016 en 2017 komt er een echte vermindering. Deze projectie toont ons aan dat er inspanningen nodig zijn als we de werkloosheid meer en sneller willen terugdringen. Werkgelegenheidsgraad verhogen Ook al is de werkgelegenheidsgraad in België sinds het begin van de jaren 2000 positief geëvolueerd, toch blijft er nog een weg af te leggen. In 2011 bedroeg de werkgelegenheidsgraad van de 20- tot 64-jarigen Verandering in duizenden van de beroepsbevolking, van de binnenlandse werkgelegenheid en van de werkloosheid (Bron: Planbureau, Economische vooruitzichten ) Verandering in duizenden Beroepsbevolking 67,3%. Volgens de vooruitzichten zal de werkgelegenheidsgraad relatief weinig stijgen aangezien hij in ,5% zal belopen. We zijn nog ver af van de Belgische doelstelling die voor 2020 werd vastgesteld (73,2%). Om deze doelstelling te halen, zullen er tegen 2020 iets meer dan banen moeten gecreëerd worden 5. Binnenlandse werkgelegenheid Werkloosheid Er moeten dan ook maatregelen komen om de groei en de werkgelegenheid in onze economie te bevorderen en tot een dynamische arbeidsmarkt te komen. Om het vastgestelde doel te halen, moeten wij doorgaan met de hervormingen van ons systeem. 5 Nationaal hervormingsprogramma STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

17 ARBEIDSMARKT NEW Overzicht van de faillissementen voor het jaar 2012 Recordaantal faillissementen Met iets meer dan faillissementen is 2012 het meest rampzalige jaar dat ooit werd geregistreerd. De toestand blijft verslechteren ten opzichte van vorig jaar, met een groei van 5,2% van het aantal faillissementen (stij- ging met 550 faillissementen). Sinds 2005, toen er iets minder dan faillissementen werden geteld, is het aantal faillissementen in ons land met 40% gegroeid. Evolutie van de faillissementen en van het jobverlies over de periode (Bron: Graydon) verloren banen Deze faillissementen brengen heel wat jobverlies met zich en 2010 waren moeilijke jaren waarin bijna banen verloren gingen bekleedt jammer genoeg de 3de plaats met een nog zeer hoog aantal verloren jobs. In vergelijking met vorig jaar is het jobverlies met 20% toegenomen, van in 2011 tot in We stellen vast dat er gemiddeld twee banen per faillissement verloren gaan, wat Faillissementen Jobverlies kan worden verklaard door het grote aantal faillissementen van eenmans- of twee- Weinig bemoedigende vooruitzichten mansbedrijven. De vooruitzichten voor 2013 zijn niet erg optimistisch, met een verdere stijging van het aantal faillissementen. 17 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

18 ARBEIDSMARKT UPDATE Uitstroom van werklozen Activering die beslissend is voor tewerkstelling Uitstroom van langdurig werklozen (2 jaar en meer) (Bron: RVA) Het systeem om het werkzoekgedrag te activeren (DISPO), werd sinds 2004 geleidelijk ingevoerd voor de werklozen beneden de 30 jaar, vervolgens in 2005 voor de werklozen van minder dan 40 jaar en in 2006 voor die onder de 50 jaar. Positieve effecten op uitstroom uit werkloosheid De uitstroom van de doelgroepen uit de werkloosheid is met meer dan 50% gegroeid ten opzichte van de uitstroom die vóór de invoering van de maatregel werd vastgesteld. Terwijl in 2003 nauwelijks 1/10 van de langdurig werklozen van 45 tot 49 jaar een kans had om uit de werkloosheid te raken, is deze verhouding in 2010 gestegen tot meer dan 1/4. Ook voor de lagere leeftijdsklassen worden sterkere prestaties waargenomen. De effecten houden aan, aangezien de uit - stroom tussen 2010 en 2011 blijft groeien. Het verschil in situatie met de niet-gerechtigden (van meer dan 50 jaar) is goed zichtbaar. Aangezien het regeerakkoord voorziet in de uitbreiding van de toepassing van deze maatregel tot de werklozen van 50 jaar en ouder 6 alsook in de vermindering van de opvolgingstermijnen, mogen we nog een verbetering van de uitstroom uit de werkloosheid verwachten. De maatregel werpt vruchten af, aangezien zelfs tijdens de crisis een daling van de langdurige werkloosheid bij de gerechtigden wordt vastgesteld. Hoe de conjunctuur er ook aan toe is, de resultaten blijven positief. 6 Tot 55 jaar (niet inbegrepen) in 2013 en tot 58 jaar in STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

19 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

20 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Werkgelegenheidsgraad van de oudere werknemers Positieve evolutie Het Generatiepact in 2005 interesseerde zich voor het eerst voor de problematiek van de vergrijzing en voert het concept actief ouder worden in. Sindsdien is de werkgelegenheids graad van de werknemers van jaar met bijna 7 percentpunten gestegen, van 31,8% tot 38,7%. Werkgelegenheidsgraad van oudere werknemers (55-64) en projecties voor 2020 (Bronnen: Eurostat, EC (The 2012 Ageing Report)) Weinig overtuigend huidig resultaat Desondanks is deze werkgelegenheids graad in 2011 heel wat lager dan in de rest van Europa, aangezien in ons land slechts 38,7% van de werknemers van 55 tot 64 jaar een baan heeft, tegen gemiddeld meer dan 47% in de EU. In Zweden wordt zelfs 72% gehaald. Het verschil met onze buurlanden is ook vrij groot, met een cijfer van 56,1% in Nederland en bijna 60% in Duitsland. Enkel met Frankrijk, waar 41,5% van deze werknemers een baan heeft, is het verschil kleiner. Ontoereikende vooruitzichten Ons land zal volgens de projecties voor 2020 nog altijd op de voorlaatste plaats blijven. Met een cijfer van 47,1% komen we vóór Luxem burg (41,2%). Dat cijfer maakt het echter niet mogelijk de nationale doelstellingen van de Europa strategie (50%) te halen. Voor uitzichten die rekening houden met de hervormingen, maken Verenigd Koninkrijk melding van een werkgelegenheidsgraad die tegen 2020 de 50% overschrijdt 7. We moeten voorzichtig zijn met deze resultaten, aangezien het voor 2011 voorspelde niveau, 39,1%, niet werd bereikt. 7 EC, Fiscal Sustainability Report STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

21 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Leeftijdspiramide Grotere toekomstige afhankelijkheid Niet alleen de beroepsbevolking zal ouder worden, maar het verschijnsel zal zich ook sterk voordoen bij de categorie van de 65-plussers. Het aantal 65-plussers zal met bijna 20% groeien tegen 2020 en met bijna 46% tegen Deze categorie zal iets meer dan 20% van de totale bevolking vertegenwoordigen in 2020 en tot 25% tegen 2030 (tegenover een huidige proportie van 17%). Evolutie van de leeftijdspiramide tussen 2011 en 2020 (Bron: Eurostat) Noodzaak om oudere werknemers te activeren De evolutie van de leeftijdspiramide brengt de vergrijzing goed tot uiting. Het spreekt vanzelf dat de peak (de meest talrijke leeftijdsklasse), die in 2010 rond 47 jaar lag, een decennium later zal evolueren naar 57 jaar. De komende jaren zullen meer oudere werknemers deel uitmaken van de beroepsbevolking (20-64 jaar). Volgens het verslag over de vergrijzing 8 vertegenwoordigden de 55- tot 64-jarigen 11,3% in 2010 en zullen ze toenemen tot 15,5% in Voortbestaan van het systeem Een almaar grotere groep zal kandidaat zijn voor brugpensioen en pensioen. Daarom zijn de maatregelen die werden genomen om het vertrek met brugpensioen of de vervroegde uittreding te verminderen, onontbeerlijk voor het financieringssysteem. Deze vaststellingen onderstrepen hoe be - lang rijk en dringend het is de wetgevingen en gedragingen op de arbeidsmarkt aan te passen aan de toenemende vergrijzing van de bevolking. 8 The 2012 Ageing Report, European Commission, May STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

22 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Gewerkte jaren versus inactiviteitsjaren Vergelijkbare aan studies gewijde proportie van het leven Terwijl in de meeste van de landen de proportie van de met studies doorgebrachte tijd betrekkelijk vergelijkbaar is, geldt datzelfde niet wat de gewerkte jaren en de inactiviteitsperioden betreft. Gemiddeld 32,5 gewerkte jaren Het aantal gewerkte jaren in België ligt een stuk lager dan in de meeste andere landen. Enkel in Italië, Luxemburg en Griekenland is het aantal jaren kleiner dan in ons land. Aan het andere uiteinde vinden we Zweden, Denemarken, Noorwegen en Nederland, met om en bij de 40 gewerkte jaren. De proportie gewerkte jaren in een leven varieert sterk van het ene tot het andere land. In Nederland bedraagt ze bijna 50% en in sommige Scandinavische landen overtreft ze zelfs dit percentage. In tegen - stelling hiermee vertegenwoordigt ze bij ons in België slechts 42%. Langere inactiviteitsperioden Gedurende iets meer dan 23 jaar van hun leven hebben mensen de neiging inactiviteitsperioden 9 door te maken. De proportie van de in inactiviteit doorgebrachte tijd bedraagt aldus in ons land meer dan 30%, waarmee het de 5de plaats bekleedt onder de landen waar deze inactiviteitsperioden het langst zijn. 9 Hier gedefinieerd als elke periode die niet aan werken of studeren wordt gewijd. 22 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

23 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Levensduur volgens de verdeling gewerkte jaren/inactiviteitsjaren in 2010 (Bron: Eurostat) * Volgens de leeftijd van beëindiging van de opleiding 23 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

24 ACTIEF OUDER WORDEN Instroom in het brugpensioen Lichte stijging van gemiddeld 57 jaar tot 58 jaar in 6 jaar Sedert het Generatiepact is de gemiddelde leeftijd voor toegang tot het brugpensioen slechts zeer licht gestegen, aangezien ze van 57,2 jaar naar 58 jaar is gegaan. Instroom naargelang van de leeftijd van toegang tot het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (Bron: RVA, VBO-bewerkingen) Positieve evolutie in leeftijdscategorieën van nieuwkomers De samenstelling van de verschillende leeftijdsgroepen die toetreden tot het brugpensioen is sinds 2005 geëvolueerd. Enerzijds is de proportie nieuwkomers van minder dan 56 jaar met de helft geslonken, van iets meer dan personen in 2005 tot een goede in Anderzijds zijn er meer personen met brugpensioen gegaan op een latere leeftijd, dat wil zeggen vanaf 60 jaar of ouder, als men de situatie van 2011 vergelijkt met die van Nog steeds brugpensioneringen We stellen vast dat de instroom in het brugpensioenstelsel in 2011 is teruggelopen. We mogen hopen dat de maatregelen die werden uitgewerkt in het regeerakkoord het beroep op het brugpensioen nog meer zullen verminderen. Toch zal het nog enkele jaren vergen vóór er een echte mentaliteitsverandering komt en deze vervroegde uittredingen kunnen ontmoedigd en geleidelijk verminderd worden. 24 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

25 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

26 SOCIALE ZEKERHEID NEW Schepping van rijkdom besteed aan sociale uitgaven die tot de hoogste behoren In een tijdelijke Europese vergelijking staat België tussen de landen waar een hoge proportie van het bbp naar uitgaven voor sociale bescherming gaat. Sociale uitgaven in % van het bbp in 2009 en vooruitzichten voor 2012 (Bron: Databank van de OESO betreffende de sociale uitgaven, november 2012) Net vóór de crisis besteedde België 27% van zijn rijkdom (gemeten aan het bbp) aan sociale uitgaven: pensioenen, geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheid, werkloos - heid en kinderbijslagen. In 2009 gingen die fors omhoog, tot 29,7% van het bbp. Met deze proportie kwam ons land terecht in de top 4 van de landen met de hoogste sociale uitgaven. In 2010 bekleden wij de 3 de plaats en geven enkel Frankrijk en Dene mar - ken nog meer uit. Volgens de vooruitzichten voor 2012 behoudt ons land zijn positie onder de meest gulle landen waar de proportie van de uitgaven 30% van het bbp zal bereiken. Verdere evolutie in stijgende lijn Uit de grafiek blijkt dat de proportie van de uitgaven in ons land hoger is dan het gemiddelde in de Europese Unie. De vooruitzichten voor 2012 geven zelfs in het merendeel van de landen een evolutie in neerwaartse zin te zien. Daarmee behoort onze economie tot de zeldzame landen waar het aandeel van de sociale uitgaven in het bbp blijft toenemen. Dat is ook het geval in Nederland, Spanje en Italië. 26 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

27 SOCIALE ZEKERHEID NEW Evolutie van de sociale uitgaven De evolutie van de proportie van de sociale uitgaven in het bbp valt enerzijds te verklaren door de scherpe daling van het bbp die ons land met de crisis heeft beleefd, maar anderzijds ook door de groei van het bedrag van de uitgaven in de loop van de tijd. Daarom is het inte - ressant de evolutie in de tijd van de sociale uitgaven als zodanig te analyseren. Groei van de sociale uitgaven exclusief inflatie ten opzichte van 2007 (Bron: Databank van de OESO betreffende de sociale uitgaven, november 2012) Zeer sterke groei van de sociale uitgaven in België Onderzoek van de vooruitzichten van de uitgaven voor sociale uitkeringen voor 2012 ten opzichte van het niveau in 2007 wijst uit dat die in België over deze pe - riode met 13% zijn gegroeid. Deze evolutie ligt heel wat hoger dan die in onze buurlanden en dan het Europese gemiddelde (8%). Ook al stellen we in de meeste landen sinds 2010 een zekere stabilisatie vast, toch is het belangrijk te onderstrepen dat het voor 2012 in het vooruitzicht gestelde niveau ten opzichte van de situatie van vóór de crisis heel wat hoger ligt in ons land dan in de andere landen. 27 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

28 SOCIALE ZEKERHEID Breuk tussen ontwikkeling van uitgaven en ontwikkeling van bbp Evolutie van het bbp en van de uitgaven voor sociale prestaties over de periode in reële termen (2001=100) (Bron: NBB, VBO-berekeningen) Snellere groei van de uitgaven Een betrekkelijk gelijklopende evolutie van de sociale prestaties en van het bbp kenmerkt ons land in het begin van de jaren Sinds 2006 komen de verschillende posten van de sociale prestaties echter steeds meer los van de evolutie van het bbp. De twee belangrijkste posten van de sociale zekerheid, met name pensioenen en gezondheidszorg, evolueren ook veel sneller dan onze economie. Sinds het begin van de jaren 2000 stegen de pensioenuitgaven met 30%, de uitgaven voor gezondheidszorg met iets meer dan 40% en de ziekte- en invaliditeitsuitkeringen met 60%. Op Europees vlak staat België bovenaan in het klassement met zijn socialezekerheids - uitgaven 10 in 2011 (29,6% van het bbp). Verband met de behaalde resultaten? We dienen ons af te vragen of de omvang van de middelen die België aan de sociale zekerheid besteedt zich positief weer - spiegelt in de behaalde resultaten (in termen van prestatie) en of deze middelen dus gerechtvaardigd zijn. De evolutie van de uitgaven zoals die nu wordt waargenomen met andere woorden dat ze veel sneller evolueren dan het bbp is op lange termijn niet houdbaar. Dit dreigt op het voortbestaan van ons huidig stelsel te wegen. 10 OESO, november STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

29 SOCIALE ZEKERHEID Globale prestatie van de sociale zekerheid Worden bijdragen goed geïnvesteerd? Een studie van het Institut de Recherches Economiques et Sociales 11 (UCL) meet de prestatie van de welvaartsstaat van de Europese Unie aan de hand van een sa - mengestelde indicator die rekening houdt met armoede, ongelijkheden, werkloos heid, schooluitval en levensverwachting. Genormaliseerde prestatie-indicatoren (hoe dichter de waarde van de indicator de eenheid benadert, hoe groter de prestatie van het land op dit gebied is. Bron: IRES) Van top naar middenmoot Terwijl ons socialezekerheidsstelsel een twintigtal jaren terug een goede reputatie had in Europa, geven de resultaten van de studie een minder gunstig beeld te zien voor de huidige situatie. België zit met een prestatie-indicator van 0,72 in het midden van het peloton op het niveau van het Europa van de 15. Met uitzondering van Duitsland halen onze buurlanden hogere scores: Nederland 0,86, Luxemburg 0,81 en Frankrijk 0,75. Deze cijfers geven aan dat onze buurlanden de neiging vertonen betere resultaten te behalen op de vijf in aanmerking genomen gebieden. In België worden veel middelen geïnvesteerd (bijna 30% van het bbp) en is de totale prestatie niet van de beste. Heel wat Europese landen, waaronder de meeste van onze buurlanden, staan vóór ons gerangschikt. De twee voornaamste factoren die de prestatie-indicator voor België neerwaarts beïnvloeden, zijn de werkloosheidsgraad en de armoedegraad. 11 Meer weten over de studie: Lefebvre M., Perelman S. en Pestieau P., La performance de l Etat-providence européen. Quel enseignement pour la Belgique?, Revue Regards économiques van december 2011, gepubliceerd door het IRES. 29 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010 Meer personen op de arbeidsmarkt in de eerste helft van 2010. - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, 2 de

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten Hoeveel personen verrichten betaalde arbeid? Hoeveel mensen zijn werkloos? Hoeveel inactieve

Nadere informatie

Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal

Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 5 februari 2009 Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal 2008 - Het hoeft geen

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst

Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst Directie Statistieken, Budget en Studies Stat@rva.be Inhoudsopgave: 1 INLEIDING 1 2 EVOLUTIE VAN DE VERGOEDE VOLLEDIGE

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

De helft van de 15 tot 64-jarigen met een langdurig gezondheidsprobleem of moeilijkheid bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen is aan het werk

De helft van de 15 tot 64-jarigen met een langdurig gezondheidsprobleem of moeilijkheid bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen is aan het werk 1 Arbeidsparticipatie en gezondheidsproblemen of handicap De helft van de 15 tot 64-jarigen met een langdurig gezondheidsprobleem of moeilijkheid bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen is aan het

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Profiel van de UVW-WZ: vergelijking 2004/ 2013

Profiel van de UVW-WZ: vergelijking 2004/ 2013 Profiel van de UVW-WZ: vergelijking 24/ 213 Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 METHODOLOGIE 1 3 PROFIEL VAN DE UVW-WZ IN 24 EN IN 213 VOLGENS HET GEWEST 2 3.1 De -5-jarigen die

Nadere informatie

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003 Gepubliceerd Arbeidsmarktbeleid CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004 CRB (2003).. Brussel: CRB, CRB 2003/1000 CCR 11. De ontwikkeling van de uurloonkosten en de werkgelegenheid loopt volgens

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 Positieve arbeidsmarktevoluties in het derde kwartaal van 2015 De werkgelegenheidsgraad bij de 20- tot 64-jarigen bedroeg in het derde kwartaal van 2015 67,4% en steeg

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten

Regionale economische vooruitzichten 2015/2 Regionale economische vooruitzichten 2015-2020 Dirk Hoorelbeke D/2015/3241/213 Samenvatting Dit webartikel geeft een bondig overzicht van de nieuwe regionale economische vooruitzichten tot 2020.

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 Geen heropleving van de arbeidsmarkt in 2013 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten 4.530.000 in België wonende personen zijn aan het werk in 2013. Hun aantal

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

Profiel en evolutie van de sociale uitkeringstrekkers anno 2001

Profiel en evolutie van de sociale uitkeringstrekkers anno 2001 Profiel en evolutie van de sociale uitkeringstrekkers anno 2001 Voorstelling van het jaarverslag van de RVA De Rijksdienst voor arbeidsvoorziening was één van de eerste Belgische openbare instellingen

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen in de volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Inleiding In ons recent onderzoek betreffende de gerechtigden op wacht- en

Nadere informatie

Heel gunstige arbeidsmarktevolutie in Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten -

Heel gunstige arbeidsmarktevolutie in Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten - ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 14 mei 2008 Heel gunstige arbeidsmarktevolutie in 2007 - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten - In 2007 Zijn 4,38 miljoen in

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 Licht herstel van de arbeidsmarkt? Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2013 67,5% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage stijgt met 0,8 procentpunten

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014 PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheidgraad blijft hoog Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2014 67% van de 20- tot 64-jarigen was aan het werk. Dat percentage blijft nagenoeg

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Juli 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Juli 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Juli 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Leeftijd en geslacht jaar jaar jaar. Studieniveau en geslacht Laag Midden Hoog

Leeftijd en geslacht jaar jaar jaar. Studieniveau en geslacht Laag Midden Hoog De Brusselse arbeidsmarkt: statistische gegevens - Activiteitsgraad, werkzaamheidsgraad en werkloosheidsgraad Oktober 2015 A. Activiteitsgraad, werkgelegenheidsgraad en werkloosheidsgraad Deze kerncijfers

Nadere informatie

technisch verslag CRB 2012-1603

technisch verslag CRB 2012-1603 technisch verslag CRB 2012-1603 CRB 2012-1603 DEF CM/V/CVC/SDh Technisch verslag van het secretariaat over de maximale beschikbare marges voor de loonkostenontwikkeling 21 december 2012 2 CRB 2012-1603

Nadere informatie

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)?

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 177 van PETER VAN ROMPUY datum: 13 december 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Werkgelegenheidsgraad 55-plussers - Evolutie Door de

Nadere informatie

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Oktober 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Oktober 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Oktober 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN

DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN 1 DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 1.1. DE WERKZOEKENDE VOLLEDIG WERKLOZE IN STRIKTE ZIN... 3 1.2. BREDERE DEFINITIE VAN WERKLOOSHEID... 4 2. DE CIJFERS VAN DE

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in oktober 2013

De arbeidsmarkt in oktober 2013 De arbeidsmarkt in oktober 2013 Datum: 8 november 2013 Van: Stad Antwerpen Actieve stad Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche oktober 2013 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen eind

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2013

De arbeidsmarkt in augustus 2013 De arbeidsmarkt in augustus 2013 Datum: 5 september 2013 Van: Stad Antwerpen Actieve stad Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2012 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen eind

Nadere informatie

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid April 2014 FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt 1. Inleiding: context en algemene tendens Sinds tien stellen we elk een stijging

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

Trends op de arbeidsmarkt tussen 1986 en 2006

Trends op de arbeidsmarkt tussen 1986 en 2006 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 april 2007 Trends op de arbeidsmarkt tussen 1986 en 2006 De laatste 20 jaar zijn er 740.000 werkende personen bijgekomen. Dat is een

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Diagnose van de Vlaamse Arbeidsmarkt

Diagnose van de Vlaamse Arbeidsmarkt WSE Arbeidsmarktcongres 2013 Diagnose van de Vlaamse Arbeidsmarkt Luc Sels Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen 1 Tijden van onzekerheid Procentuele kwartaal- en jaargroei van het BBP België en

Nadere informatie

Impact van de activeringsmaatregelen op de tewerkstelling van werknemers met een buitenlandse nationaliteit

Impact van de activeringsmaatregelen op de tewerkstelling van werknemers met een buitenlandse nationaliteit Impact van de activeringsmaatregelen op de tewerkstelling van werknemers met een buitenlandse nationaliteit Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 OVERZICHT VAN DE VOORNAAMSTE ACTIVERINGSMAATREGELEN

Nadere informatie

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat'

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat' I B O Een werknemer op maat gemaakt Eén van de kernopdrachten van de VDAB bestaat uit het verstrekken van opleiding. Het tekort aan specifiek geschoold personeel en de versnelde veranderingen in de werkomgeving

Nadere informatie

FISCAAL ZAKBOEKJE 2012 TOTALE BELASTINGDRUK BELASTING OP ARBEID BELASTING OP KAPITAAL BELASTING OP CONSUMPTIE

FISCAAL ZAKBOEKJE 2012 TOTALE BELASTINGDRUK BELASTING OP ARBEID BELASTING OP KAPITAAL BELASTING OP CONSUMPTIE FISCAAL ZAKBOEKJE 2012 TOTALE BELASTINGDRUK BELASTING OP ARBEID BELASTING OP KAPITAAL BELASTING OP CONSUMPTIE VBO vzw Ravensteinstraat 4, 1000 Brussel T + 32 2 515 08 11 F + 32 2 515 09 99 info@vbo-feb.be

Nadere informatie

VOLTIJDS LOONTREKKEND DOOR HET LEVEN Hoofdstuk 21

VOLTIJDS LOONTREKKEND DOOR HET LEVEN Hoofdstuk 21 VOLTIJDS LOONTREKKEND DOOR HET LEVEN Hoofdstuk 21 Seppe Van Gils Kort samengevat In dit hoofdstuk volgen we de loopbaan van de voltijds en uit het tweede kwartaal van 1998 op tot en met het derde kwartaal

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.1 - Oktober

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.1 - Oktober Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.1 - Oktober 2008-239- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Vlaanderen binnen Europa

Vlaanderen binnen Europa Vlaanderen binnen Europa Een gekleurde blik op de arbeidsmarkt Voorjaar 2016 steunpuntwerk.be/vlaanderen-binnen-europa werk.be/vlaanderen-binnen-europa europa.vdab.be Steunpunt Werk Naamsestraat 61, 3000

Nadere informatie

Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek

Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek CRB workshop 17 september 2013 Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek Koen Hendrickx Federaal Planbureau Overzicht 1. Data en methodologie 2. Demografie en activiteitsgraden 3. Impact

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juni 2015

De arbeidsmarkt in juni 2015 De arbeidsmarkt in juni 2015 Datum: 15 juli 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche juni 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies

Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 19 juli 2007 Pendelarbeid tussen Gewesten en provincies Eén op de tien Belgen werkt in een ander gewest; één op de vijf in een andere

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in maart 2016

De arbeidsmarkt in maart 2016 De arbeidsmarkt in maart 2016 Datum: 11 april 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche maart 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat 1.

Nadere informatie

De regionale impact van de economische crisis

De regionale impact van de economische crisis De regionale impact van de economische crisis Damiaan Persyn Vives Beleidspaper 11 Juli 2009 VIVES Naamsestraat 61 bus 3510 3000 Leuven - Belgium Tel: +32 16 32 42 22 www.econ.kuleuven.be/vives De regionale

Nadere informatie

Werkgelegenheid en werkloosheid (EAK)

Werkgelegenheid en werkloosheid (EAK) FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Statistisch Product Werkgelegenheid en werkloosheid (EAK) Algemene informatie De steekproefenquête naar de arbeidskrachten (EAK), in België opgezet door de

Nadere informatie

De houdbaarheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing

De houdbaarheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing De houdbaarheid van de overheidsfinanciën in het licht van de vergrijzing Seminarie voor leerkrachten, 26 oktober 2016 Stefan Van Parys Bruno Eugène INTERN Departement Studiën Groep Overheidsfinanciën

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in januari 2016

De arbeidsmarkt in januari 2016 De arbeidsmarkt in januari 2016 Datum: 12 februari 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche januari 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2016

De arbeidsmarkt in april 2016 De arbeidsmarkt in april 2016 Datum: 10 mei 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat 1. Antwerpen

Nadere informatie

Uitdagingen voor het Europees monetair beleid en het Belgisch economisch beleid na de crisis

Uitdagingen voor het Europees monetair beleid en het Belgisch economisch beleid na de crisis Uitdagingen voor het Europees monetair beleid en het Belgisch economisch beleid na de crisis Jan Smets 29ste Vlaams Wetenschappelijk Economisch Congres, Gent, 19 november 2010 DS.10.09.340 Het Europees

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in september 2014

De arbeidsmarkt in september 2014 De arbeidsmarkt in september 2014 Datum: 13 oktober 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche september 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen Langdurige werkloosheid in Vlaanderen In 2015 daalde de kortdurige werkloosheid, maar steeg de langdurige werkloosheid sterk. Hierdoor bleef de totale werkloosheid een heel jaar min of meer status quo.

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

De budgettaire kosten van de vergrijzing

De budgettaire kosten van de vergrijzing De budgettaire kosten van de vergrijzing 15 november 2013 Françoise MASAI Vicegouverneur Agenda De voornaamste hypothesen van de SCvVvooruitzichten De budgettaire kosten van de vergrijzing op lange termijn

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

RVA-uitkeringstrekkers van 50 jaar en ouder 2000/2009

RVA-uitkeringstrekkers van 50 jaar en ouder 2000/2009 RVA-uitkeringstrekkers van 50 jaar en ouder 2000/2009 1 Inhoudstafel Inleiding.3 1 Verdeling volgens gewest van de uitkeringstrekkers van 50 jaar en ouder..4 2 Types uitkeringen in 2000 en in 2009 (voor

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in maart 2015

De arbeidsmarkt in maart 2015 De arbeidsmarkt in maart 2015 Datum: 9 april 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche maart 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

BOORDTABELLEN HORECA SYNTHESE: OVERZICHT: MAART /03/2017

BOORDTABELLEN HORECA SYNTHESE: OVERZICHT: MAART /03/2017 07/03/2017 SYNTHESE: Er is een opmerkelijke versnelling van de omzetgroei in het derde kwartaal bij restaurants en drinkgelegenheden. Hotels en catering kennen nog steeds een dalende omzet. De horecaprijzen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in mei 2014

De arbeidsmarkt in mei 2014 De arbeidsmarkt in mei 2014 Datum: 13 juni 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche mei 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen eind

Nadere informatie

FEBRUARI 2016 BAROMETER

FEBRUARI 2016 BAROMETER FEBRUARI 2016 BAROMETER Deze nieuwe editie van de barometer geeft een overzicht van de werkloosheidscijfers en vacaturecijfers in 2015, aangevuld met enkele indicatoren met betrekking tot de economische

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

POLSSLAG VLAAMSE HORECA

POLSSLAG VLAAMSE HORECA 13/06/2017 SYNTHESE: De omzetgroei vertraagt in het laatste kwartaal van 2016 bij restaurants en drinkgelegenheden. De omzetdaling bij hotels loopt ten einde. De horecaprijzen stijgen minder snel dan vorige

Nadere informatie

Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen

Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen De impact van de economische crisis in West Limburg Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen MEI 2009 1. Werkloosheid 1.1 Niet werkende werkzoekenden Een eerste indicator die de economische

Nadere informatie

Vrouwenraadinfofiche 2016

Vrouwenraadinfofiche 2016 Vrouwenraadinfofiche 2016 Drie decennia deeltijds werk en de gevolgen voor vrouwen Evolutie deeltijdse arbeid De overheid en de sociale partners zijn deeltijds werk (gebaseerd op een deeltijdse arbeidsovereenkomst)

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2014

De arbeidsmarkt in augustus 2014 De arbeidsmarkt in augustus 2014 Datum: 17 september 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2016

De arbeidsmarkt in februari 2016 De arbeidsmarkt in februari 2016 Datum: 16 maart 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat

Nadere informatie

6/10/14. De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB

6/10/14. De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB 2 1 3 Werk in een veranderende wereld 4 VUCA Volatile Uncertain Complex Ambiguous Uitdagingen op de Arbeidsmarkt 2 EU doelstellingen voor 2020!

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2016

De arbeidsmarkt in augustus 2016 De arbeidsmarkt in augustus 2016 Datum: 8 september 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in mei 2015

De arbeidsmarkt in mei 2015 De arbeidsmarkt in mei 2015 Datum: 11 juni 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche mei 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

nr. 703 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 12 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Activering 50-plussers - Stand van zaken

nr. 703 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 12 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS Activering 50-plussers - Stand van zaken SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 703 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 12 september 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Activering 50-plussers - Stand van zaken Het inschakelen

Nadere informatie

BIJZONDERE STATISTIEK VAN DE WERKNEMERS VAN VREEMDE NATIONALITEIT DIE IN BELGIË VERBLIJVEN MET HUN GEZIN. Telling 2004

BIJZONDERE STATISTIEK VAN DE WERKNEMERS VAN VREEMDE NATIONALITEIT DIE IN BELGIË VERBLIJVEN MET HUN GEZIN. Telling 2004 BIJZONDERE STATISTIEK VAN DE WERKNEMERS VAN VREEMDE NATIONALITEIT DIE IN BELGIË VERBLIJVEN MET HUN GEZIN Telling 2004 Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Trierstraat 70-1000 BRUSSEL Verantwoordelijke

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 VERGELIJKENDE EVOLUTIE VAN DE BEVOLKING VAN 15 T.E.M. 49 JAAR VOLGENS

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juni 2016

De arbeidsmarkt in juni 2016 De arbeidsmarkt in juni 2016 Datum: 8 juli 2016 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche juni 2016 In deze arbeidsmarktfiche zien we dat 1. Antwerpen

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Vooruitzichten Belgische economie Herstel zet zich gematigd voort maar blijft fragiel

Vooruitzichten Belgische economie Herstel zet zich gematigd voort maar blijft fragiel Vooruitzichten Belgische economie Herstel zet zich gematigd voort maar blijft fragiel Johan Van Gompel 9 mei 216 Economische groei Herstel Belgische economisch activiteit in lijn met die in Duitsland Reëel

Nadere informatie

14 BIJLAGE INTERNATIONALE KERNGEGEVENS BBP per hoofd van de bevolking

14 BIJLAGE INTERNATIONALE KERNGEGEVENS BBP per hoofd van de bevolking 14 BIJLAGE INTERNATIONALE KERNGEGEVENS In deze bijlage worden Nederlandse cijfers op het terrein van arbeidsmarkt en sociale zekerheid vergeleken met die van een groot aantal Europese landen, de USA en

Nadere informatie

ACV legt werkpistes rond werkgelegenheid, opleiding en concurrentievermogen

ACV legt werkpistes rond werkgelegenheid, opleiding en concurrentievermogen Brussel 14 februari 2012 ACV legt werkpistes rond werkgelegenheid, opleiding en concurrentievermogen op tafel Le Soir bericht vandaag over het technisch verslag over het concurrentievermogen en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Uitdagingen op de arbeidsmarkt van morgen Chemie, kunststoffen en life sciences. Luc Sels Decaan Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen

Uitdagingen op de arbeidsmarkt van morgen Chemie, kunststoffen en life sciences. Luc Sels Decaan Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Uitdagingen op de arbeidsmarkt van morgen Chemie, kunststoffen en life sciences Luc Sels Decaan Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Overzicht 1. Evolutie in de tewerkstelling 2. Vergrijzing van

Nadere informatie