STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012"

Transcriptie

1 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 UPDATE Concurrentievermogen Mismatch Arbeidsmarkt Actief ouder worden Sociale zekerheid Departement Sociale zaken

2 VBO vzw Ravensteinstraat 4, 1000 Brussel T F REDACTIE: Alice Defauw VORMGEVING: Vanessa Solymosi, VERANTWOORDELIJKE UITGEVER: Stefan Maes Ravensteinstraat 4, 1000 Brussel WETTELIJK DEPOT: D/0140/2013/1 De inhoud van deze publicatie vindt u op Cette brochure est également disponible en français.

3 Brussel, januari 2013 Beste lezer, Onze economie, arbeidsmarkt en sociale zekerheid worden geconfronteerd met vele uitdagingen op economisch en sociaal vlak. De vergrijzing van de bevolking, de werkloosheid, de werkgelegenheidsgraad, de tekorten en de mismatch op de arbeidsmarkt, alsook het concurrentievermogen van de Belgische ondernemingen zijn allemaal thema s waar ons land zich over moet buigen. De Europese en internationale instanties formuleren heel wat aanbevelingen aan ons land. De richtlijnen daarin zijn de volgende: de werkgelegenheid stimuleren, de werklozen activeren en het concurrentievermogen van onze ondernemingen vergroten. Met het regeerakkoord werd besloten tot een aantal maatregelen om te kunnen inspelen op de nationale en Europese eisen en doelstellingen. Maar zullen die maat - regelen wel volstaan? Naast de thema s die al aanwezig waren in het Zakboekje van 2012 schenkt deze bijwerking ook aandacht aan de problematiek van de vergrijzing en de kwestie van de noodzaak om de oudere werknemers te activeren. Om u als bedrijfsleider, partner in het sociaaleconomisch overleg of journalist te gidsen door bepaalde cijfers op het gebied van arbeids - verhoudingen en sociale zekerheid, heeft het VBO dit Statistisch zakboekje opgesteld. Wij willen namelijk het debat over de te maken beleidskeuzes voeden en aanzwengelen. Dit Statistisch zakboekje is een werkstuk van het departement Sociale zaken en van het Economisch departement van het VBO. Voor verdere vragen en suggesties tot verbetering kunt u terecht bij Alice Defauw coördinatrice van dit project. Het zakboekje kan worden geraadpleegd op onze website onder de rubriek Nieuws & Media/Feiten & Statistieken. Wij wensen u veel leesplezier. Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder VBO

4 INHOUDSOPGAVE CONCURRENTIEVERMOGEN 6 Aanhoudende loonkostenontsporing 7 Almaar toenemende loonkostenhandicap 8 Loonkosten: meer dan 20% verschil 9 3 maatregelen om de handicap over de periode met 1,6% te verminderen MISMATCH 11 Efficiëntie van de arbeidsmarkt weer op losse schroeven gezet 12 Mismatches tussen vraag naar en aanbod van werk 13 De Brusselse metropool onder de loep 14 Oproep tot mobiliteit ARBEIDSMARKT 16 Werkloosheid zal niet verminderen vóór Overzicht van de faillissementen voor het jaar Uitstroom van werklozen ACTIEF OUDER WERKEN 20 Werkgelegenheidsgraad van de oudere werknemers 21 Leeftijdspiramide 22 Gewerkte jaren versus inactiviteitsjaren 24 Instroom in het brugpensioen SOCIALE ZEKERHEID 26 Schepping van rijkdom besteed aan sociale uitgaven die tot de hoogste behoren 27 Evolutie van de sociale uitgaven 28 Breuk tussen ontwikkeling van uitgaven en ontwikkeling van bbp 29 Globale prestatie van de sociale zekerheid

5 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

6 CONCURRENTIEVERMOGEN UPDATE Aanhoudende loonkostenontsporing Hogere evolutie van de kosten Tussen 2011 en 2012 zijn de uurloonkosten in België met 6,3% toegenomen, terwijl bij onze buren een evolutie werd waargenomen die gemiddeld niet minder dan 0,8 percentpunt lager lag, namelijk 5,5%. Vergelijking van de evolutie van de uurloonkosten voor de periode (Bron: CRB) Hoog gewicht van de indexering in deze evolutie De grafiek maakt ook de invloed van de indexering als hoofdoorzaak van de waargenomen loonkostenontsporing duidelijk. De automatische loonindexering heeft de loonkosten met gemiddeld 5,7% doen stijgen, wat zelfs meer is dan de totale stijging van de loonkosten in onze drie buurlanden. 6 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

7 CONCURRENTIEVERMOGEN NEW Almaar toenemende loonkostenhandicap Volgens de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) bedraagt de loonkostenhandicap van ons land tegenover de drie buurlanden 5,1% eind 2012 ten opzichte van het basisjaar De Belgische loonkosten zijn daarmee 5,1% sneller gestegen dan in de drie buurlanden. Relatieve ontwikkeling van de uurloonkosten België / gemiddelde van de 3 buurlanden (Bron: CRB) Aangezien de evolutie van de loonkosten beslissend is voor de werkgelegenheid en het concurrentievermogen van de Belgische ondernemingen, is het noodzakelijk deze loonkostenhandicap te verminderen. 7 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

8 CONCURRENTIEVERMOGEN UPDATE Loonkosten: meer dan 20% verschil Hoewel de loonkosten sinds 1996 in België 5,1% sneller zijn gestegen dan gemiddeld in onze buurlanden, zegt ons dat niets over onze huidige loonkostenhandicap. Om uit te maken hoe groot die handicap wel is, moeten we kijken naar de absolute cijfers, zoals die van de uurloonkosten van de arbeidskrachten. Uurloonkosten in euro van de arbeidskrachten in de handelseconomie 1 (Bron: Eurostat) Plaats bovenaan de rangschikking Volgens de gegevens die zijn gepubliceerd door Eurostat, staat België in 2011 boven - aan wat betreft de uurloonkosten van de arbeidskrachten in de handelseconomie. Er wordt opgemerkt dat de kosten voor een uur in de profitsector in België 39,3 euro beliepen. Daarmee staat ons land wel een eind voor Frankrijk (34,2 euro), Nederland (31,1 euro) en Duitsland (30,1 euro). De loonkostenhandicap van België ten aanzien van zijn drie buurlanden beloopt aldus 23,6% in Hoge loonkostenhandicap Onze huidige loonkostenhandicap loopt op tot boven de 20% en is dus heel wat groter dan 5,1%. 1 Ramingen gebaseerd op de ondernemingen met meer dan 10 werknemers. 8 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

9 CONCURRENTIEVERMOGEN NEW 3 maatregelen om de handicap over de periode met 1,6% te verminderen Teneinde de loonkostenhandicap ten opzichte van onze buurlanden weg te werken, heeft de regering besloten diverse maatregelen in te voeren. Die zullen het mogelijk maken onze loonkostenhandicap tijdens de komende twee jaar met 1,6% terug te schroeven. Vermindering van de loonkostenhandicap als gevolg van de regeringsbeslissingen (in %) (Bron: Notificatie federale regering) Bevriezing van de reële lonen Over de periode zullen de lonen enkel geïndexeerd mogen worden. Op basis van de jongste vooruitzichten zou onze loonkostenhandicap er hierdoor met 0,9% op verbeteren. Aanpassing van de index Om beter aan te sluiten bij de consumptiegewoonten van de gezinnen, stelt de regering een herziening van het boodschappenpakket in het vooruitzicht. Deze maatregel zal een impact van 0,4% hebben op de evolutie van de loonkosten. Lastenverlaging Een vermindering van de loonkosten voor de werkgever zal bijdragen tot de verbetering van onze situatie in termen van loonkosten door de handicap met 0,3% te verminderen. De invoering en de uitvoering van deze 3 maatregelen zullen in de loop van de komende maanden nauwlettend in de gaten moeten gehouden worden. Het is van cruciaal belang dat de door de regering bepaalde 1,6%-doelstelling gehaald wordt. 9 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

10 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

11 MISMATCH UPDATE Efficiëntie van de arbeidsmarkt weer op losse schroeven gezet De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door een paradox: ondanks een groot aantal werkzoekenden blijft het aantal vacatures hoog. De matching tussen de twee komt almaar moeilijker tot stand. Er wordt vastgesteld dat de door de werkgevers gezochte competenties niet diegene zijn die bij de werkzoekenden (onder andere bij de jonge afgestudeerden) aanwezig zijn. Vacaturecijfers in de Europese Unie tijdens het 2 de kwartaal 2012 (Bron: Eurostat, Enquête naar de arbeidskrachten) Belangrijke problematiek Het vacaturecijfer geeft ons aan hoe efficiënt de arbeidsmarkt is bij deze koppeling van vraag en aanbod. Hoe hoger het is, hoe groter de spanningen op de arbeids markt zijn. Volgens Eurostat plaatst de tussen 2011 en 2012 waargenomen evolutie nog steeds Duitsland en België bovenaan respectievelijk met 2,7 en 2,5. De efficiëntie van de arbeidsmarkt is daarmee geringer dan die welke gemiddeld binnen de EU wordt waargenomen (1,5). Aanzienlijke regionale verschillen Vlaanderen (2,59) bekleedt in de minst gunstige positie, gevolgd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (1,94) en ten slotte Wallonië (0,87). Ook al is er een verbetering in de situatie in vergelijking met vorig jaar, toch herinneren de mismatch tussen vraag en aanbod en de aanwezigheid van de vele knelpuntberoepen ons aan het belang van de problematiek. 2 Gemiddelde van januari tot september, FOD Werkgelegenheid. 11 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

12 MISMATCH NEW Mismatches tussen vraag naar en aanbod van werk De studie van de NBB 3 bevestigt de positie van België als slechte leerling wat de efficiëntie van de arbeidsmarkt betreft. De mismatch-index heeft ten doel de omvang van de mismatches in de verschillende landen vast te stellen. In een Europese vergelijking is België het land waar de vraag naar en het aanbod van werk de meeste moeite hebben om elkaar te vinden. Mismatch-indexen in de EU-15 en geharmoniseerde werkloos - heidsgraden in 2010 (respectievelijk niveaus en procenten van de overeen - stemmende beroepsbevolking. Bron: EC (EAK, microgegevens en Eurostat)) Verschil tussen competenties en door de ondernemingen gezochte profielen De studie wijst uit dat het kwalificatieniveau van de werkzoekenden niet over - eenstemt met de op de arbeidsmarkt gevraagde profielen. De werkzoekenden zijn verhoudingsgewijs niet genoeg ge - schoold om aan de behoeften van de ondernemingen te voldoen. Dat betekent echter niet dat er geen vraag is naar nietgediplomeerden van het hoger onder wijs, zoals blijkt uit de aanwezig heid van knelpuntberoepen met betrekking tot uiterst gevarieerde profielen waarvoor niet altijd speciale diploma s vereist zijn. De aanwezigheid van op elkaar lijkende knelpuntberoepen en de rekruteringsproblemen aan beide zijden van de taalgrens duiden erop dat ons land niet alleen te kampen heeft met mismatches inzake woonplaats, maar hoofdzakelijk inzake scholingsniveau en competenties. 3 NBB, Mismatches op de arbeidsmarkt, Economisch tijdschrift, september STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

13 MISMATCH NEW De Brusselse metropool onder de loep Verslechtering van het matchingproces Brussels Metropolitan heeft professor J. Konings (KU Leuven) ermee belast de vraag naar en het aanbod van werk op de arbeids - markt in de Brusselse metropool te onderzoeken 4. De Beveridge-curve informeert ons over de efficiëntie van de arbeidsmarkt wat het matchen van de vraag naar en het aanbod van werk betreft. Sinds 2004 stellen we vast dat deze curve naar rechts verschuift, wat betekent dat het matchingproces tussen de vraag naar en het aanbod van werk verslechtert. Beveridge-curve voor de Brusselse metropool voor de periode 2004q1-2012q2 (zonder Waals-Brabant, bij gebrek aan gegevens voor de periode Bron: Mismatch in Brussels Metropolitan, Brussels Metropolitan) Toenemende mismatches, vooral in Brussel Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest moet het hoofd bieden aan een grotere mismatch van de opleidingsniveaus dan in de rest van de metropool. De werkaanbiedingen vertonen de neiging te evolueren naar functies voor hoger geschoolden, terwijl er een overvloedig aanbod is van arbeidskrachten met een beperkte kwalificatie. Mobiliteit van werkzoekenden vergroten De mobiliteit van de werkzoekenden vanuit een Gewest naar vacante plaatsen in de andere Gewesten is vrij gering, vooral voor de laaggeschoolden. Het is noodzakelijk de opleiding en de mobiliteit van de werkzoekenden in de Brusselse metropool te vergroten als men het mismatchprobleem wil aanpakken. 4 De Brusselse metropool omvat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Halle-Vilvoorde en Waals-Brabant. 13 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

14 MISMATCH UPDATE Oproep tot mobiliteit Het is geen verrassing dat de werknemersstromen naar de Gewesten ons tonen dat de meerderheid van de pendelaars naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest trekt (71%). 19,3% van de pendelaars gaat naar het Vlaamse Gewest. Dagelijks pendelverkeer tussen de Gewesten in 2011 (Bronnen: ADSEI, Enquête naar de arbeidskrachten) Meer pendelaars De pendelaars, enerzijds van het Zuiden naar het Noorden of omgekeerd, en anderzijds, van het Brussels Hoofd ste delijk Gewest naar de andere Ge westen, zijn over de periode talrijker geworden. De beroepsmobiliteit is toegenomen in vergelijking met het jaar voordien. Er zijn iets meer dan pendelaars van het Waalse Gewest naar Vlaanderen bijgekomen. Dat is een groei met 30% in vergelijking met de toestand in Mobiliteit aanmoedigen De mobiliteit evolueert positief, maar zou nog meer aangemoedigd moeten worden om het hoofd te bieden aan de vastge - stelde mismatch. 14 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

15 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

16 ARBEIDSMARKT Werkloosheid zal niet verminderen vóór 2015 Toenemende werkloosheid Het jaar 2011 werd gekenmerkt door een sterkere verandering van de binnenlandse werkgelegenheid dan die van de beroepsbevolking, wat tot uiting kwam in een vermindering van de werkloosheid. Naast deze mooie vermindering stijgt het aantal werklozen opnieuw vanaf 2012 en blijft het de daar - opvolgende jaren toenemen. De toename zal het grootst zijn in 2013; in dat jaar zal het aantal werklozen met meer dan aangroeien. Pas vanaf 2016 en 2017 komt er een echte vermindering. Deze projectie toont ons aan dat er inspanningen nodig zijn als we de werkloosheid meer en sneller willen terugdringen. Werkgelegenheidsgraad verhogen Ook al is de werkgelegenheidsgraad in België sinds het begin van de jaren 2000 positief geëvolueerd, toch blijft er nog een weg af te leggen. In 2011 bedroeg de werkgelegenheidsgraad van de 20- tot 64-jarigen Verandering in duizenden van de beroepsbevolking, van de binnenlandse werkgelegenheid en van de werkloosheid (Bron: Planbureau, Economische vooruitzichten ) Verandering in duizenden Beroepsbevolking 67,3%. Volgens de vooruitzichten zal de werkgelegenheidsgraad relatief weinig stijgen aangezien hij in ,5% zal belopen. We zijn nog ver af van de Belgische doelstelling die voor 2020 werd vastgesteld (73,2%). Om deze doelstelling te halen, zullen er tegen 2020 iets meer dan banen moeten gecreëerd worden 5. Binnenlandse werkgelegenheid Werkloosheid Er moeten dan ook maatregelen komen om de groei en de werkgelegenheid in onze economie te bevorderen en tot een dynamische arbeidsmarkt te komen. Om het vastgestelde doel te halen, moeten wij doorgaan met de hervormingen van ons systeem. 5 Nationaal hervormingsprogramma STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

17 ARBEIDSMARKT NEW Overzicht van de faillissementen voor het jaar 2012 Recordaantal faillissementen Met iets meer dan faillissementen is 2012 het meest rampzalige jaar dat ooit werd geregistreerd. De toestand blijft verslechteren ten opzichte van vorig jaar, met een groei van 5,2% van het aantal faillissementen (stij- ging met 550 faillissementen). Sinds 2005, toen er iets minder dan faillissementen werden geteld, is het aantal faillissementen in ons land met 40% gegroeid. Evolutie van de faillissementen en van het jobverlies over de periode (Bron: Graydon) verloren banen Deze faillissementen brengen heel wat jobverlies met zich en 2010 waren moeilijke jaren waarin bijna banen verloren gingen bekleedt jammer genoeg de 3de plaats met een nog zeer hoog aantal verloren jobs. In vergelijking met vorig jaar is het jobverlies met 20% toegenomen, van in 2011 tot in We stellen vast dat er gemiddeld twee banen per faillissement verloren gaan, wat Faillissementen Jobverlies kan worden verklaard door het grote aantal faillissementen van eenmans- of twee- Weinig bemoedigende vooruitzichten mansbedrijven. De vooruitzichten voor 2013 zijn niet erg optimistisch, met een verdere stijging van het aantal faillissementen. 17 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

18 ARBEIDSMARKT UPDATE Uitstroom van werklozen Activering die beslissend is voor tewerkstelling Uitstroom van langdurig werklozen (2 jaar en meer) (Bron: RVA) Het systeem om het werkzoekgedrag te activeren (DISPO), werd sinds 2004 geleidelijk ingevoerd voor de werklozen beneden de 30 jaar, vervolgens in 2005 voor de werklozen van minder dan 40 jaar en in 2006 voor die onder de 50 jaar. Positieve effecten op uitstroom uit werkloosheid De uitstroom van de doelgroepen uit de werkloosheid is met meer dan 50% gegroeid ten opzichte van de uitstroom die vóór de invoering van de maatregel werd vastgesteld. Terwijl in 2003 nauwelijks 1/10 van de langdurig werklozen van 45 tot 49 jaar een kans had om uit de werkloosheid te raken, is deze verhouding in 2010 gestegen tot meer dan 1/4. Ook voor de lagere leeftijdsklassen worden sterkere prestaties waargenomen. De effecten houden aan, aangezien de uit - stroom tussen 2010 en 2011 blijft groeien. Het verschil in situatie met de niet-gerechtigden (van meer dan 50 jaar) is goed zichtbaar. Aangezien het regeerakkoord voorziet in de uitbreiding van de toepassing van deze maatregel tot de werklozen van 50 jaar en ouder 6 alsook in de vermindering van de opvolgingstermijnen, mogen we nog een verbetering van de uitstroom uit de werkloosheid verwachten. De maatregel werpt vruchten af, aangezien zelfs tijdens de crisis een daling van de langdurige werkloosheid bij de gerechtigden wordt vastgesteld. Hoe de conjunctuur er ook aan toe is, de resultaten blijven positief. 6 Tot 55 jaar (niet inbegrepen) in 2013 en tot 58 jaar in STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

19 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

20 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Werkgelegenheidsgraad van de oudere werknemers Positieve evolutie Het Generatiepact in 2005 interesseerde zich voor het eerst voor de problematiek van de vergrijzing en voert het concept actief ouder worden in. Sindsdien is de werkgelegenheids graad van de werknemers van jaar met bijna 7 percentpunten gestegen, van 31,8% tot 38,7%. Werkgelegenheidsgraad van oudere werknemers (55-64) en projecties voor 2020 (Bronnen: Eurostat, EC (The 2012 Ageing Report)) Weinig overtuigend huidig resultaat Desondanks is deze werkgelegenheids graad in 2011 heel wat lager dan in de rest van Europa, aangezien in ons land slechts 38,7% van de werknemers van 55 tot 64 jaar een baan heeft, tegen gemiddeld meer dan 47% in de EU. In Zweden wordt zelfs 72% gehaald. Het verschil met onze buurlanden is ook vrij groot, met een cijfer van 56,1% in Nederland en bijna 60% in Duitsland. Enkel met Frankrijk, waar 41,5% van deze werknemers een baan heeft, is het verschil kleiner. Ontoereikende vooruitzichten Ons land zal volgens de projecties voor 2020 nog altijd op de voorlaatste plaats blijven. Met een cijfer van 47,1% komen we vóór Luxem burg (41,2%). Dat cijfer maakt het echter niet mogelijk de nationale doelstellingen van de Europa strategie (50%) te halen. Voor uitzichten die rekening houden met de hervormingen, maken Verenigd Koninkrijk melding van een werkgelegenheidsgraad die tegen 2020 de 50% overschrijdt 7. We moeten voorzichtig zijn met deze resultaten, aangezien het voor 2011 voorspelde niveau, 39,1%, niet werd bereikt. 7 EC, Fiscal Sustainability Report STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

21 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Leeftijdspiramide Grotere toekomstige afhankelijkheid Niet alleen de beroepsbevolking zal ouder worden, maar het verschijnsel zal zich ook sterk voordoen bij de categorie van de 65-plussers. Het aantal 65-plussers zal met bijna 20% groeien tegen 2020 en met bijna 46% tegen Deze categorie zal iets meer dan 20% van de totale bevolking vertegenwoordigen in 2020 en tot 25% tegen 2030 (tegenover een huidige proportie van 17%). Evolutie van de leeftijdspiramide tussen 2011 en 2020 (Bron: Eurostat) Noodzaak om oudere werknemers te activeren De evolutie van de leeftijdspiramide brengt de vergrijzing goed tot uiting. Het spreekt vanzelf dat de peak (de meest talrijke leeftijdsklasse), die in 2010 rond 47 jaar lag, een decennium later zal evolueren naar 57 jaar. De komende jaren zullen meer oudere werknemers deel uitmaken van de beroepsbevolking (20-64 jaar). Volgens het verslag over de vergrijzing 8 vertegenwoordigden de 55- tot 64-jarigen 11,3% in 2010 en zullen ze toenemen tot 15,5% in Voortbestaan van het systeem Een almaar grotere groep zal kandidaat zijn voor brugpensioen en pensioen. Daarom zijn de maatregelen die werden genomen om het vertrek met brugpensioen of de vervroegde uittreding te verminderen, onontbeerlijk voor het financieringssysteem. Deze vaststellingen onderstrepen hoe be - lang rijk en dringend het is de wetgevingen en gedragingen op de arbeidsmarkt aan te passen aan de toenemende vergrijzing van de bevolking. 8 The 2012 Ageing Report, European Commission, May STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

22 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Gewerkte jaren versus inactiviteitsjaren Vergelijkbare aan studies gewijde proportie van het leven Terwijl in de meeste van de landen de proportie van de met studies doorgebrachte tijd betrekkelijk vergelijkbaar is, geldt datzelfde niet wat de gewerkte jaren en de inactiviteitsperioden betreft. Gemiddeld 32,5 gewerkte jaren Het aantal gewerkte jaren in België ligt een stuk lager dan in de meeste andere landen. Enkel in Italië, Luxemburg en Griekenland is het aantal jaren kleiner dan in ons land. Aan het andere uiteinde vinden we Zweden, Denemarken, Noorwegen en Nederland, met om en bij de 40 gewerkte jaren. De proportie gewerkte jaren in een leven varieert sterk van het ene tot het andere land. In Nederland bedraagt ze bijna 50% en in sommige Scandinavische landen overtreft ze zelfs dit percentage. In tegen - stelling hiermee vertegenwoordigt ze bij ons in België slechts 42%. Langere inactiviteitsperioden Gedurende iets meer dan 23 jaar van hun leven hebben mensen de neiging inactiviteitsperioden 9 door te maken. De proportie van de in inactiviteit doorgebrachte tijd bedraagt aldus in ons land meer dan 30%, waarmee het de 5de plaats bekleedt onder de landen waar deze inactiviteitsperioden het langst zijn. 9 Hier gedefinieerd als elke periode die niet aan werken of studeren wordt gewijd. 22 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

23 ACTIEF OUDER WORDEN NEW Levensduur volgens de verdeling gewerkte jaren/inactiviteitsjaren in 2010 (Bron: Eurostat) * Volgens de leeftijd van beëindiging van de opleiding 23 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

24 ACTIEF OUDER WORDEN Instroom in het brugpensioen Lichte stijging van gemiddeld 57 jaar tot 58 jaar in 6 jaar Sedert het Generatiepact is de gemiddelde leeftijd voor toegang tot het brugpensioen slechts zeer licht gestegen, aangezien ze van 57,2 jaar naar 58 jaar is gegaan. Instroom naargelang van de leeftijd van toegang tot het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (Bron: RVA, VBO-bewerkingen) Positieve evolutie in leeftijdscategorieën van nieuwkomers De samenstelling van de verschillende leeftijdsgroepen die toetreden tot het brugpensioen is sinds 2005 geëvolueerd. Enerzijds is de proportie nieuwkomers van minder dan 56 jaar met de helft geslonken, van iets meer dan personen in 2005 tot een goede in Anderzijds zijn er meer personen met brugpensioen gegaan op een latere leeftijd, dat wil zeggen vanaf 60 jaar of ouder, als men de situatie van 2011 vergelijkt met die van Nog steeds brugpensioneringen We stellen vast dat de instroom in het brugpensioenstelsel in 2011 is teruggelopen. We mogen hopen dat de maatregelen die werden uitgewerkt in het regeerakkoord het beroep op het brugpensioen nog meer zullen verminderen. Toch zal het nog enkele jaren vergen vóór er een echte mentaliteitsverandering komt en deze vervroegde uittredingen kunnen ontmoedigd en geleidelijk verminderd worden. 24 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

25 CONCURRENTIEVERMOGEN MISMATCH ARBEIDSMARKT ACTIEF OUDER WORDEN SOCIALE ZEKERHEID

26 SOCIALE ZEKERHEID NEW Schepping van rijkdom besteed aan sociale uitgaven die tot de hoogste behoren In een tijdelijke Europese vergelijking staat België tussen de landen waar een hoge proportie van het bbp naar uitgaven voor sociale bescherming gaat. Sociale uitgaven in % van het bbp in 2009 en vooruitzichten voor 2012 (Bron: Databank van de OESO betreffende de sociale uitgaven, november 2012) Net vóór de crisis besteedde België 27% van zijn rijkdom (gemeten aan het bbp) aan sociale uitgaven: pensioenen, geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheid, werkloos - heid en kinderbijslagen. In 2009 gingen die fors omhoog, tot 29,7% van het bbp. Met deze proportie kwam ons land terecht in de top 4 van de landen met de hoogste sociale uitgaven. In 2010 bekleden wij de 3 de plaats en geven enkel Frankrijk en Dene mar - ken nog meer uit. Volgens de vooruitzichten voor 2012 behoudt ons land zijn positie onder de meest gulle landen waar de proportie van de uitgaven 30% van het bbp zal bereiken. Verdere evolutie in stijgende lijn Uit de grafiek blijkt dat de proportie van de uitgaven in ons land hoger is dan het gemiddelde in de Europese Unie. De vooruitzichten voor 2012 geven zelfs in het merendeel van de landen een evolutie in neerwaartse zin te zien. Daarmee behoort onze economie tot de zeldzame landen waar het aandeel van de sociale uitgaven in het bbp blijft toenemen. Dat is ook het geval in Nederland, Spanje en Italië. 26 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

27 SOCIALE ZEKERHEID NEW Evolutie van de sociale uitgaven De evolutie van de proportie van de sociale uitgaven in het bbp valt enerzijds te verklaren door de scherpe daling van het bbp die ons land met de crisis heeft beleefd, maar anderzijds ook door de groei van het bedrag van de uitgaven in de loop van de tijd. Daarom is het inte - ressant de evolutie in de tijd van de sociale uitgaven als zodanig te analyseren. Groei van de sociale uitgaven exclusief inflatie ten opzichte van 2007 (Bron: Databank van de OESO betreffende de sociale uitgaven, november 2012) Zeer sterke groei van de sociale uitgaven in België Onderzoek van de vooruitzichten van de uitgaven voor sociale uitkeringen voor 2012 ten opzichte van het niveau in 2007 wijst uit dat die in België over deze pe - riode met 13% zijn gegroeid. Deze evolutie ligt heel wat hoger dan die in onze buurlanden en dan het Europese gemiddelde (8%). Ook al stellen we in de meeste landen sinds 2010 een zekere stabilisatie vast, toch is het belangrijk te onderstrepen dat het voor 2012 in het vooruitzicht gestelde niveau ten opzichte van de situatie van vóór de crisis heel wat hoger ligt in ons land dan in de andere landen. 27 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

28 SOCIALE ZEKERHEID Breuk tussen ontwikkeling van uitgaven en ontwikkeling van bbp Evolutie van het bbp en van de uitgaven voor sociale prestaties over de periode in reële termen (2001=100) (Bron: NBB, VBO-berekeningen) Snellere groei van de uitgaven Een betrekkelijk gelijklopende evolutie van de sociale prestaties en van het bbp kenmerkt ons land in het begin van de jaren Sinds 2006 komen de verschillende posten van de sociale prestaties echter steeds meer los van de evolutie van het bbp. De twee belangrijkste posten van de sociale zekerheid, met name pensioenen en gezondheidszorg, evolueren ook veel sneller dan onze economie. Sinds het begin van de jaren 2000 stegen de pensioenuitgaven met 30%, de uitgaven voor gezondheidszorg met iets meer dan 40% en de ziekte- en invaliditeitsuitkeringen met 60%. Op Europees vlak staat België bovenaan in het klassement met zijn socialezekerheids - uitgaven 10 in 2011 (29,6% van het bbp). Verband met de behaalde resultaten? We dienen ons af te vragen of de omvang van de middelen die België aan de sociale zekerheid besteedt zich positief weer - spiegelt in de behaalde resultaten (in termen van prestatie) en of deze middelen dus gerechtvaardigd zijn. De evolutie van de uitgaven zoals die nu wordt waargenomen met andere woorden dat ze veel sneller evolueren dan het bbp is op lange termijn niet houdbaar. Dit dreigt op het voortbestaan van ons huidig stelsel te wegen. 10 OESO, november STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

29 SOCIALE ZEKERHEID Globale prestatie van de sociale zekerheid Worden bijdragen goed geïnvesteerd? Een studie van het Institut de Recherches Economiques et Sociales 11 (UCL) meet de prestatie van de welvaartsstaat van de Europese Unie aan de hand van een sa - mengestelde indicator die rekening houdt met armoede, ongelijkheden, werkloos heid, schooluitval en levensverwachting. Genormaliseerde prestatie-indicatoren (hoe dichter de waarde van de indicator de eenheid benadert, hoe groter de prestatie van het land op dit gebied is. Bron: IRES) Van top naar middenmoot Terwijl ons socialezekerheidsstelsel een twintigtal jaren terug een goede reputatie had in Europa, geven de resultaten van de studie een minder gunstig beeld te zien voor de huidige situatie. België zit met een prestatie-indicator van 0,72 in het midden van het peloton op het niveau van het Europa van de 15. Met uitzondering van Duitsland halen onze buurlanden hogere scores: Nederland 0,86, Luxemburg 0,81 en Frankrijk 0,75. Deze cijfers geven aan dat onze buurlanden de neiging vertonen betere resultaten te behalen op de vijf in aanmerking genomen gebieden. In België worden veel middelen geïnvesteerd (bijna 30% van het bbp) en is de totale prestatie niet van de beste. Heel wat Europese landen, waaronder de meeste van onze buurlanden, staan vóór ons gerangschikt. De twee voornaamste factoren die de prestatie-indicator voor België neerwaarts beïnvloeden, zijn de werkloosheidsgraad en de armoedegraad. 11 Meer weten over de studie: Lefebvre M., Perelman S. en Pestieau P., La performance de l Etat-providence européen. Quel enseignement pour la Belgique?, Revue Regards économiques van december 2011, gepubliceerd door het IRES. 29 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2012 VBO

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003 Gepubliceerd Arbeidsmarktbeleid CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004 CRB (2003).. Brussel: CRB, CRB 2003/1000 CCR 11. De ontwikkeling van de uurloonkosten en de werkgelegenheid loopt volgens

Nadere informatie

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen in de volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Inleiding In ons recent onderzoek betreffende de gerechtigden op wacht- en

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

technisch verslag CRB 2012-1603

technisch verslag CRB 2012-1603 technisch verslag CRB 2012-1603 CRB 2012-1603 DEF CM/V/CVC/SDh Technisch verslag van het secretariaat over de maximale beschikbare marges voor de loonkostenontwikkeling 21 december 2012 2 CRB 2012-1603

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN

DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN 1 DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 1.1. DE WERKZOEKENDE VOLLEDIG WERKLOZE IN STRIKTE ZIN... 3 1.2. BREDERE DEFINITIE VAN WERKLOOSHEID... 4 2. DE CIJFERS VAN DE

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

FISCAAL ZAKBOEKJE 2012 TOTALE BELASTINGDRUK BELASTING OP ARBEID BELASTING OP KAPITAAL BELASTING OP CONSUMPTIE

FISCAAL ZAKBOEKJE 2012 TOTALE BELASTINGDRUK BELASTING OP ARBEID BELASTING OP KAPITAAL BELASTING OP CONSUMPTIE FISCAAL ZAKBOEKJE 2012 TOTALE BELASTINGDRUK BELASTING OP ARBEID BELASTING OP KAPITAAL BELASTING OP CONSUMPTIE VBO vzw Ravensteinstraat 4, 1000 Brussel T + 32 2 515 08 11 F + 32 2 515 09 99 info@vbo-feb.be

Nadere informatie

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat'

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat' I B O Een werknemer op maat gemaakt Eén van de kernopdrachten van de VDAB bestaat uit het verstrekken van opleiding. Het tekort aan specifiek geschoold personeel en de versnelde veranderingen in de werkomgeving

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid April 2014 FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt 1. Inleiding: context en algemene tendens Sinds tien stellen we elk een stijging

Nadere informatie

Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek

Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek CRB workshop 17 september 2013 Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek Koen Hendrickx Federaal Planbureau Overzicht 1. Data en methodologie 2. Demografie en activiteitsgraden 3. Impact

Nadere informatie

Vlaanderen binnen Europa

Vlaanderen binnen Europa Vlaanderen binnen Europa Een gekleurde blik op de arbeidsmarkt Voorjaar 2016 steunpuntwerk.be/vlaanderen-binnen-europa werk.be/vlaanderen-binnen-europa europa.vdab.be Steunpunt Werk Naamsestraat 61, 3000

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 VERGELIJKENDE EVOLUTIE VAN DE BEVOLKING VAN 15 T.E.M. 49 JAAR VOLGENS

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen Langdurige werkloosheid in Vlaanderen In 2015 daalde de kortdurige werkloosheid, maar steeg de langdurige werkloosheid sterk. Hierdoor bleef de totale werkloosheid een heel jaar min of meer status quo.

Nadere informatie

6/10/14. De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB

6/10/14. De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB 2 1 3 Werk in een veranderende wereld 4 VUCA Volatile Uncertain Complex Ambiguous Uitdagingen op de Arbeidsmarkt 2 EU doelstellingen voor 2020!

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

Studies. De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel

Studies. De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel Studies De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel Inhoudstafel Inleiding... 3 1. Evolutie aantal werkloze vrijwillig deeltijdse werknemers volgens geslacht... 5. Evolutie van het aantal

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Fiche 3: tewerkstelling

Fiche 3: tewerkstelling ECONOMISCHE POSITIONERING VAN DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Fiche 3: tewerkstelling In de sector werken meer dan 29.400 personen; het volume van de tewerkstelling stijgt met een constant ritme van 3,7 %,

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel) Eerste deel Evolueert de werkloosheidsduur naargelang de leeftijd van de werkloze? Hoe groot is de kans

Nadere informatie

Omschrijving: De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking.

Omschrijving: De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking. Methodologie Boordtabel Eindeloopbaan Steunpunt WSE Werkzaamheidsgraad naar leeftijd en geslacht De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking. - Voor België en

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE WERKGELEGENHEID. Verslag 2004

HOGE RAAD VOOR DE WERKGELEGENHEID. Verslag 2004 HOGE RAAD VOOR DE WERKGELEGENHEID Verslag 2004 30 juni 2004 Inhoudstafel I. STRUCTURELE ASPECTEN VAN HET ARBEIDSMARKTVERLOOP IN BELGIË EN IN DE LANDEN VAN DE EUROPESE UNIE...5 1. BIJDRAGE VAN DE ARBEIDSMARKT

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

De evolutie van het arbeidsvolume in België, de gewesten en de Europese unie

De evolutie van het arbeidsvolume in België, de gewesten en de Europese unie De evolutie van het arbeidsvolume in België, de gewesten en de Europese unie In het kader van de Jaarreeks 2000 verscheen een studie over de evolutie van het arbeidsvolume in België, het Vlaams en het

Nadere informatie

2. Simulatie van de impact van een "centen i.p.v. procenten"-systeem

2. Simulatie van de impact van een centen i.p.v. procenten-systeem Bijlage/Annexe 15 DEPARTEMENT STUDIËN Impact van een indexering in centen i.p.v. procenten 1. Inleiding Op regelmatige tijdstippen wordt vanuit verschillende bronnen gesuggereerd om het huidige indexeringssysteem

Nadere informatie

Changes in employment in the pharmaceutical industry 31.745 30.729. 1995 2000 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011e

Changes in employment in the pharmaceutical industry 31.745 30.729. 1995 2000 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011e Tewerkstelling In 2011e werkten in de sector bijna 32.200 personen. Dat is 6,4 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,3 % van de totale tewerkstelling in de private sector. In

Nadere informatie

Het verslag 2006 van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid: de arbeidsmobiliteit

Het verslag 2006 van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid: de arbeidsmobiliteit Het verslag 2006 van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid: de arbeidsmobiliteit Hoge Raad voor de Werkgelegenheid 2006. Verslag 2006. Brussel. In 2006, door de Europese Commissie uitgeroepen tot Europees

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit?

De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit? De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit? Arbeidsvolume en arbeidsduur in Vlaanderen en Europa Tielens, M. & Herremans, W. 2007. Leuven: Steunpunt WSE. Klopt het beeld van de hardwerkende Vlaming; van

Nadere informatie

2 Arbeidsmarkt in Nederland en Vlaanderen: instituties, ontwikkelingen en knelpunten

2 Arbeidsmarkt in Nederland en Vlaanderen: instituties, ontwikkelingen en knelpunten 2 Arbeidsmarkt in Nederland en Vlaanderen: instituties, ontwikkelingen en knelpunten Door: Dirk Malfait 1 Inleiding Deze bijdrage is gewijd aan de contouren ofwel krijtlijnen van de arbeidsmarkt in Nederland

Nadere informatie

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Fons Leroy Gedelegeerd bestuurder VDAB Seniorenuniversiteit Uhasselt 4 november 2013 Maatschappelijke evoluties Veranderen in ijltempo Vergrijzing Internationalisering Loopbaandifferentiatie

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

STATISTISCH ZAKBOEKJE 2011

STATISTISCH ZAKBOEKJE 2011 STATISTISCH ZAKBOEKJE 2011 Denkkader 1: Van loonkostenontsporing naar jobintensieve groei Denkkader 2: Van knelpunt- naar participatie-economie Denkkader 3: Van verlofstelsels naar flexibele arbeidstijden

Nadere informatie

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren?

Januari 2013. Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Januari 2013 Krediet en overmatige schuldenlast: wat leren wij uit de cijfers 2012 van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren? Analyse uitgevoerd voor het Observatorium Krediet en Schuldenlast Duvivier

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1 2.6 Bruto vaste kapitaalvorming 4.2 5.9 4.

Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1 2.6 Bruto vaste kapitaalvorming 4.2 5.9 4. Kerncijfers voor de Belgische economie Wijzigingspercentages in volume - tenzij anders vermeld Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in oktober 2014

De arbeidsmarkt in oktober 2014 De arbeidsmarkt in oktober 2014 Datum: 19 november 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche oktober 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl

Tewerkstelling. pharma.be vzw asbl Tewerkstelling In 2012e werkten in de sector meer dan 32.500 personen. Dat is 6,7 % van de totale tewerkstelling in de verwerkende industrie en 1,2 % van de totale tewerkstelling in de private sector.

Nadere informatie

Indicatoren competitiviteitspact

Indicatoren competitiviteitspact Indicatoren competitiviteitspact 1 Loonkost per eenheid product 2 Marktaandelen 3 Globale werkzaamheidsgraad 4 Jeugdwerkloosheidsgraad 5 Aandeel langdurig werklozen 6 Bruto binnenlandse uitgaven aan O&O

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Gert Peersman Universiteit Gent Seminarie VGD Accountants 3 november 2014 Dé grootste uitdaging voor de regering Alsmaar stijgende Noordzeespiegel

Nadere informatie

Allemaal langer werken voor minder pensioen?

Allemaal langer werken voor minder pensioen? Allemaal langer werken voor minder pensioen? Kim De Witte Ondoenbaar, onlogisch en onnodig Structuur van de uiteenzetting Drie onderdelen 1. Pensioenplan van de regering Michel De Wever: langer werken

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Resultaten van de socioeconomische. Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg

Resultaten van de socioeconomische. Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Resultaten van de socioeconomische monitoring Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg ORIGINE EN MIGRATIEACHTERGROND CONCEPTEN 2 Origine Identificatie van personen

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

DEEL II DE EINDELOOPBAANPROBLEMATIEK

DEEL II DE EINDELOOPBAANPROBLEMATIEK 63. DEEL II DE EINDELOOPBAANPROBLEMATIEK 64. 65. II. DE EINDELOOPBAANPROBLEMATIEK Het tweede deel van dit verslag behandelt de eindeloopbaanproblematiek op de arbeidsmarkten van de Europese Unie. In het

Nadere informatie

Vlaanderen laten werken voor meer werk

Vlaanderen laten werken voor meer werk Vleva werkgeverscommunity 1 Vlaanderen laten werken voor meer werk Jan Van Doren, adjunct-directeur Voka-kenniscentrum Symposium, Aktiekomitee Vlaamse sociale zekerheid 21 maart 2009 We komen van ver Jaren

Nadere informatie

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese:

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese: FEBRUARI 2016 16/02/2016 Boordtabellen Horeca Synthese: De omzetgroei in de horeca zet door en is het sterkst in restaurants en logies. De horeca inflatie blijft op een hoog niveau. Het aantal arbeidsplaatsen

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE

Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE NATIONAAL SECRETARIAAT Huidevettersstraat 165 1000 Brussel T 02 502 55 75 F

Nadere informatie

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 Training en opleiding (T&O) van werkzoekenden en werknemers is één van de kerntaken van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels hoofdstedelijk gewest en zijn hinterland. 700.000 jobs in het BHG, waarvan 400.000 ingenomen door Brusselaars

Nadere informatie

Arbeidsmarkt vijftigplussers

Arbeidsmarkt vijftigplussers Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt vijftigplussers Samenvatting 2012) 50.216 werkende 50+ ers (2011) aantal werkende vijftigplussers

Nadere informatie

FOCUS : Auteur : Benoît Laine

FOCUS : Auteur : Benoît Laine FOCUS : Brusselaars bij de gewestelijke administratie Auteur : Benoît Laine Personeelsggegevens - Statistieken 2011 19 Deze analyse is grotendeels beschrijvend van opzet. Ze geeft een stand van zaken weer

Nadere informatie

Vlaanderen-Wallonië: wie werkt hoe en waar?

Vlaanderen-Wallonië: wie werkt hoe en waar? Vlaanderen-Wallonië: wie werkt hoe en waar? Is de werkende Vlaming vergelijkbaar met zijn Waalse landsgenoot? Waar situeren zich de knelpunten in beide gewesten? Hoe flexibel zijn Walen en Vlamingen? Welke

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Brussel, 20 januari 2016 Uit een studie van de FOD Economie over de Belgische agrovoedingsindustrie blijkt dat de handel tussen 2000 en 2014 binnen de Europese

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent

Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden... 2 1.1 Wettelijke pensioenrechten in vergelijking

Nadere informatie

www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa

www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa Wat nu? De volgende stap in het 50+ in Europa - project is het toevoegen van de levensloopgeschiedenis van mensen aan de bestaande SHARE-database.

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE

R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE ---------------- 9 november 2005 1.984-1 Blijde Inkomstlaan, 17-21 - 1040 Brussel Tel: 02

Nadere informatie

FOCUS "RVA-SANCTIE EN DOORSTROOM NAAR DE OCMW'S"

FOCUS RVA-SANCTIE EN DOORSTROOM NAAR DE OCMW'S FOCUS "RVA-SANCTIE EN DOORSTROOM NAAR DE OCMW'S" Nummer 8 Juli 2014 1. Inleiding De activering van het zoekgedrag naar werk is het geheel van acties die de RVA onderneemt om de inspanningen van werklozen

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie