Programma IGZ Patiëntveiligheidscongres

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Programma IGZ Patiëntveiligheidscongres"

Transcriptie

1 Utrecht, juni Voor gerechtvaardigd vertrouwen in verantwoorde zorg Programma IGZ Patiëntveiligheidscongres Leren of straffen? Waar ligt de balans? Zet de volgende stap in de ontwikkeling van patiëntveiligheid: van Blame Free naar Just Culture 19 juni 2014, Congresgebouw De Doelen te Rotterdam Inspectie voor de Gezondheidszorg

2 Programma IGZ Patiëntveiligheidscongres Leren of straffen? Waar ligt de balans? Zet de volgende stap in de ontwikkeling van patiëntveiligheid: van Blame Free naar Just Culture 19 juni 2014, Congresgebouw De Doelen te Rotterdam Utrecht, juni 2014 Inspectie voor de Gezondheidszorg

3 Introductie Leren of straffen? Waar ligt de balans? Zet de volgende stap in de ontwikkeling van patiëntveiligheid: van Blame Free naar Just Culture Welkom op het jaarlijkse Patiëntveiligheidscongres van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Hoofdprogramma Just Culture Het hoofdprogramma van het congres staat in het teken van Just Culture. U kunt interessante lezingen bijwonen waarin u geïnspireerd wordt om te werken aan een Just Culture in uw zorginstelling. In de middag kunt u kiezen uit een keur aan workshops waarin u kunt leren te werken aan een Just Culture vanuit verschillende perspectieven. Bijvoorbeeld een workshop om te leren hoe u een Just Culture creëert in uw dagelijkse praktijk, een workshop waarin de ethische kant belicht wordt of een workshop waarin u kunt ervaren hoe moeilijk het is om achteraf een oordelen te hebben over een situatie. Parallelprogramma ZonMw middagsymposium voor bestuurders Sturen op kwaliteit en veiligheid Wanneer u bestuurder in de zorg bent, bent u van harte uitgenodigd deel te nemen aan het middagprogramma dat ZonMw organiseert voor zorgbestuurders over Sturen op Kwaliteit en Veiligheid. Ook voor de bestuurder geldt dat de balans tussen leren en straffen soms moeilijk te hanteren is. Welke instrumenten heeft de bestuurder daarbij tot zijn beschikking? In dit programma wordt uit de doeken gedaan welke projecten er in ZonMw verband specifiek voor de bestuurder zijn ontwikkeld. Wij wensen u een inspirerende dag toe! De congresorganisatie Parallelprogramma Sturen op functioneren Naast dit hoofdprogramma kunt u ook een parallel programma volgen over Sturen op Functioneren. Ook hier kunt u kiezen uit diverse workshops, u kunt deelnemen aan de Ronde Tafel Gesprekken in het Ontmoetingscafé en u kunt een interessante lecture bijwonen waarin u een snelcursus krijgt over het herkennen en omgaan met zorgen over het functioneren van zorgprofessionals. Een juiste balans kiezen in leren of straffen is bij problemen in het functioneren van een professional de uitdaging waar menig collega of manager zich voor gesteld ziet. In dit programma krijgt u handvatten om met die problemen om te gaan. U kunt zelf kiezen welk programma u volgt. Het staat u uiteraard vrij tussen de programma s te switchen. 2 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 3

4 Programma Just Culture Sturen op functioneren Sturen op kwaliteit en veiligheid Just Culture Ontvangst en registratie Welkom en opening mw. Ronnie van Diemen, Inspecteur-generaal voor de Gezondheidszorg drs. Leon van Halder, Secretaris-generaal voor VWS Wat is een rechtvaardige veiligheidscultuur? prof. dr. Sidney Dekker Patiëntveiligheid vanuit ethisch perspectief: kwestie van discipline of reflectie? dr. Hans van Dartel Ochtendpauze Opleiden in patiëntveiligheid: sleutel is de cultuur Prof. dr. Jaap Hamming Mijn diagnose is gemist mw. Désirée Hairwassers Uitreiking IGZ Zorgveiligprijs Lunch Sturen op functioneren Workshopronde 1 of Ronde Tafel Gesprekken Wissel van zalen Workshopronde 2 of Ronde Tafel Gesprekken Workshopronde Middagpauze Workshopronde Tough problems, new solutions mw. Maureen Bisagnano, president and CEO of the Institute for Healthcare Improvement Afsluiting mw. Ronnie van Diemen, Inspecteur-generaal voor de Gezondheidszorg Afsluitende borrel NCAS lecture Steven Preece, NCAS lead advisor of Ronde Tafel Gesprekken Vragenuurtje voor NCAS of Ronde Tafel Gesprekken Ontvangst en registratie met lunch uur Welkom en inleiding op het onderwerp uur Projectenpresentatie en interactie met de zaal Middagpauze Tijdens de pauzes kunt u zonder reservering in gesprek gaan bij de organisaties aan de Ronde Tafels in het Ronde Tafel Ontmoetingscafé. Wellicht kunt u juist bij een andere beroepsgroep of organisatie ideeën opdoen hoe zij invulling geven of u kunnen ondersteunen invulling te geven aan sturen op functioneren. 4 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 5

5 Hoofdprogramma Just Culture 6 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma congres 7

6 Introductie Just Culture Waar angst regeert, wordt niet geleerd [1]. Veel problemen in de zorg ontstaan door structurele fouten in processen, en niet door het individueel handelen van de mensen die het werk uitvoeren [2]. Leren van fouten kan alleen als er open kan worden gesproken over deze fouten, zonder directe angst voor repercussies voor het individu. Deze persoon was dan misschien wel bij het probleem betrokken, maar had hier feitelijk ook weinig invloed op. Dit is de basis van elk veiligheidsmanagementsysteem binnen en buiten de zorg. Echter, de maatschappij heeft de neiging om beroepsbeoefenaren niet te beoordelen op hun individuele bijdrage, maar te (ver-)oordelen op basis van de ernst van de uitkomst van een proces. Vooral als dat tot een incident of calamiteit leidt : Als het ongeluk ernstig is dan zal die persoon wel erg fout zijn. Dit leidt tot angst en ondermijnt het leerproces in de keten. Er is sprake van een Just Culture wanneer een zorgverlener, die bij een ongewenste uitkomst van zorg betrokken was, beoordeeld wordt op basis van zijn gedrag voorafgaand aan die uitkomst en niet op basis van de ernst van de uitkomst. Het moet vooraf helder zijn waar de grens van acceptabel gedrag ligt en eenduidig worden opgetreden bij overtredingen [5]. Dit is ook het uitgangspunt van de IGZ bij het incidententoezicht. Een Just Culture gaat ervan uit dat de meeste mensen hun best doen om werk te leveren waar ze trots op kunnen zijn. Het biedt ruimte voor het sociale proces waarin gedragsnormen afgesproken kunnen worden. Just Culture is de voorwaarde voor een zelfkritische houding en meer transparantie om van elkaars fouten te leren. Het scheppen van een Just Culture vereist een heldere afstemming tussen de zorg, inspectie en justitie maar ook een structurele communicatie naar de maatschappij en het vermijden van incidentenpolitiek. Er zijn zeker ook fouten die veroorzaakt worden door gedragskeuzes, zoals het negeren van een afgesproken werkwijze. Het is niet meer dan rechtvaardig om in deze situaties de betrokkene ter verantwoording te roepen voor deze gedragskeuze [3]. Er kan sprake zijn van het bewust of onbewust nemen van een risico maar ook van roekeloos gedrag: gedrag waarbij het risico voor de patiënt/cliënt niet opweegt tegen de potentiële winst [4]. In dat laatste geval kan het opportuun zijn om te straffen. Hierbij kan tuchtrecht, bestuursrecht, civielrecht of strafrecht worden ingezet. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en het Openbaar Ministerie hebben hierin hun verantwoordelijkheden. [1] Fear is the enemy of improvement. Donald Berwick, final plenary, International Forum on Quality and Safety in Healthcare, april [2] Kohn LT, Corrigan JM, Donaldson MS, eds. To Err Is Human: Building a Safer Health System. Washington, DC: National Academy Press; [3] Wachter RM, Pronovost PJ. Balancing no blame with accountability in patient safety. N Engl J Med. 2009;361(14): [4] Marx D. Whack-a-Mole: The Price We Pay For Expecting Perfection. Dallas: By Your Side Studio; [5] Dekker S. Just culture. Balancing safety and accountability. Hampshire: Ashgate; Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 9

7 Plenaire sprekers Wat is een rechtvaardige veiligheidscultuur? uur (Nederlandstalig) Dr. Sidney Dekker, PhD. Professor, Safety Science Innovation Lab, Griffith University. Honorary Professor, School of Psychology, The University of Queensland Sidney Dekker (PhD Ohio State University, USA, 1996) is hoogleraar aan de Griffith Universiteit in Brisbane, Australië en hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Queensland. Eerder was hij hoogleraar human factors and system safety aan de Universiteit van Lund in Zweden. Nadat hij hoogleraar was, bekwaamde hij zich als piloot op de Boeing 737, en was hij parttime werkzaam bij een commerciële airliner. Hij heeft wereldwijd bekendheid gekregen voor zijn baanbrekend werk op het gebied van human factors en veiligheid, en schreef meerdere boeken: Second Victim (2013), Just Culture (2012), Drift into Failure (2011), and Patient Safety (2011). Zijn laatste boek is Safety Differently (2014). Meer informatie is te vinden op sidneydekker.com. Patiëntveiligheid vanuit ethisch perspectief: kwestie van discipline of reflectie? uur Dr. Hans van Dartel, universitair docent en onderzoeker, Ethiek & Recht van de Gezondheidszorg LUMC Hans van Dartel (1951) is ethicus. Hij heeft ook een verpleegkundige achtergrond. Momenteel werkt hij als universitair docent en onderzoeker ethiek bij het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij is mede-initiatiefnemer van een landelijk platform Moreel Beraad dat ontwikkelingen op dit gebied in de zorg stimuleert. Tevens is hij voorzitter van de Commissie Ethiek van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN). Hij publiceerde o.a. over ethiekbeleid van zorgorganisaties, moreel beraad en gespreksmethoden voor ethiek, maatschappelijk ondernemerschap in de zorg en over professionaliteit. Opleiden in patiëntveiligheid: sleutel is de cultuur uur Professor Jaap Hamming (1958) heeft zijn studie geneeskunde gevolgd aan de Universiteit Leiden waar hij afstudeerde in Hij promoveerde tot doctor in de geneeskunde in 1988 aan de Universiteit van Leiden. De opleiding tot chirurg volgde hij van 1988 tot 1994 in Rotterdam onder andere aan het Erasmus MC. Sinds 2004 werkt hij als chirurg in het LUMC als hoofd van de Sub-afdeling Vaatchirurgie van de Afdeling Heelkunde en is hij Opleider Heelkunde. Hij werd dat jaar benoemd tot hoogleraar Heelkunde met als leeropdracht minimale invasieve vaatchirurgie. Tevens is hij verantwoordelijk voor het SkillsLab Snijdende Disciplines. Sinds enige jaren is hij ook Opleider Spoedeisende Geneeskunde in het LUMC. Naast overige organisatorische activiteiten is hij actief betrokken bij de ontwikkeling van een cursus voor opleiders in Patiëntveiligheid in samenwerking met de KNMG. Mijn diagnose is gemist uur Mw. Désirée Hairwassers Gezondheidswetenschapper, borstkanker Patient Advocate Désirée Hairwassers (1970) was werkzaam in de farmaceutische industrie totdat ze in 2007 diagnose borstkanker kreeg. Sindsdien zet ze zich in voor andere borstkankerpatiënten. Ze is oprichtster van Stichting Borstkankeractie en en lid van de patiëntenadviesraad van Pink Ribbon. 10 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 11

8 Workshops Tough problems, new solutions uur (Engelstalig) Maureen Bisagnano is president en Chief Executive Officer van het Institute for Healthcare Improvement (IHI) uit Boston, USA, een onafhankelijke, not-for-profit organisatie die wereldwijd initiatieven neemt om de gezondheidszorg te verbeteren. Hiervoor leidde Maureen 15 jaar de IHI als Executive Vice President en Chief Executive Officer, samen met de voormalige President en CEO, Dr. Donald Berwick. Zij is een prominente autoriteit om het gebied van het verbeteren van gezondheidszorgsystemen. De erkenning daarvoor is in haar lidmaatschap van het Institute of Medicine van de National Academy of Sciences en door haar benoeming in de Commonwealth Fund s commissie High Performance Health system en andere onderscheidingen. In de workshops kunt u op een interactieve manier kennismaken met een veelheid aan onderwerpen passende bij het thema Just Culture. U kunt bijvoorbeeld een training volgen, meedoen aan intensieve discussies, of u kunt u laten voorlichten over de laatste ontwikkelingen op een bepaald gebied. Er is voor elk wat wils. De workshops zijn veelal geschikt voor wat kleinere groepen (ca deelnemers). Wij nodigen u van harte uit een actieve bijdrage te leveren! U kunt deelnemen aan twee workshoprondes en zodoende kiezen welke workshop het beste bij uw wensen past. Ronde 1: uur Ronde 2: uur Workshops 1 Filosofisch café over veiligheid 2 Zelf aan het werk met Just Culture 3 Functioneren bespreekbaar maken, moeilijk én essentieel 4 De rol van de calamiteitenprocedure bij Just Culture 5 Leren of bezeren? 6 Transparantie of transpiratie? 7 Achteraf is het NIET makkelijk praten 8 Opleiden in patiëntveiligheid: de sleutel is de cultuur, de praktijk 9 The bottom line waar het allemaal om gaat: Fair and Just Culture 12 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 13

9 1 Filosofisch café over veiligheid In het filosofisch café vindt een gesprek met het publiek plaats over een fundamentele vraag rond veiligheid. We gaan op zoek naar meningen, overtuigingen, waarden, uitgangspunten en interpretaties. Dit doen we in een dialoog. Na een eerste verkenning over de inhoud en het belang van veiligheid gaan we na welke vragen er leven en onderzocht kunnen/moeten worden rond veiligheid. We kiezen één vraag, een vraag die een belangrijke kwestie van veiligheid raakt, een vraag die kort en helder is, die prikkelt en boeit en waar ervaringen uit de eigen praktijk bij te vertellen zijn. We bespreken die ervaringen. Hierna gebruiken we de ervaringen om antwoorden te geven op de vraag en door te dringen tot essenties en wat ons aan het hart gaat. Spreker Dick Kleinlugtenbelt, socioloog en filosoof IGZ moderator Henk Milius, specialistisch adviseur IGZ 2 Zelf aan het werk met Just Culture Blame-free? Non-punitive? Nu hebben we wel Veilig Incidenten Melden maar is dat nu Just Culture? Het concept Just Culture, hoe simpel ook, kan toch nog abstract zijn. Wat doen we als een gebeurtenis niet wordt gemeld terwijl er duidelijk van geleerd had kunnen worden? Wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor de juiste cultuur in een organisatie? En praten we dan alleen over de werkvloer of gaat het ook over de rest van de organisatie? En als er een adverse event is opgetreden, is het dan niet vreemd dat we alleen over de dader praten en niet over de staf, de teamleader, afdelingshoofd of bestuurder? Er is een aantal stroomschema s in omloop die gebruikt kunnen worden om culpability in te kunnen schatten. Bekende voorbeelden zijn David Marx, Baines & Simmons, of de aloude culpability tree van James Reason. Maar wie heeft het eigenlijk voor het zeggen als er een besluit moet worden genomen? Is dat de baas, de peers of moeten we een onafhankelijke commissie vormen? Hoe gaan we om met externe druk op de organisatie: wat wil de cliëntenraad, willen de media graag een dader aanwijzen, wil de inspectie dat er gehandhaafd wordt, of wil het OM graag dat er opgetreden wordt? Kunnen we externe druk nuttig inzetten? In deze workshop gaat Job Brüggen in op de bovenstaande vragen en licht hij een nieuwe synthese van diverse stroomschema s toe. Daarna worden de deelnemers uitgenodigd zelf voorbeelden in te brengen die aan deze theorie getoetst en gezamenlijk besproken worden. Het resultaat is concrete aanknopingspunten die in de eigen organisatie kunnen worden toegepast. Spreker Ir. Job Brüggen, safety manager bij Luchtverkeersleiding Nederland IGZ moderator Kees de Kok, coördinerend specialistisch senior adviseur IGZ 14 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 15

10 3 Functioneren bespreekbaar maken, moeilijk én essentieel Alleen een cultuur waarin normaal gesproken kan worden over het eigen functioneren kan rechtvaardig zijn. Het is niet rechtvaardig pas te praten over persoonlijke kwaliteit als die slecht geworden is. Iemand heeft dan niet meer de gelegenheid tot bijsturen. Het praten over functioneren in een situatie zonder hiërarchie vraagt bijzondere vaardigheiden. Dat is een van de redenen waarom het IFMS systeem is ontwikkeld. Bedoeld voor artsen, maar ook uitstekend geschikt voor andere situaties waarin mensen op voet van gelijkheid met elkaar moeten samenwerken. Daarbij zijn er stevige uitdagingen: hoe zorg je er voor dat er een echte cyclus ontstaat van meerdere gesprekken? Hoe gebruik je feedback? Wat laat je aan de buitenwereld weten? Hoe ga je om met collega s? Bespreek je het functioneren ook in je eigen groep of maatschap? Vragen die relevant zijn voor medisch specialisten, maar zeker ook voor alle andere professionals. 4 De rol van de calamiteitenprocedure bij Just Culture Tijdens een calamiteitenonderzoek kan de commissie stuiten op mogelijk verwijtbaar gedrag. Hoe moet de commissie daarmee omgaan? Yulius Geestelijke Gezondheid en Gelre Ziekenhuizen delen hun ervaring en dilemma s en proberen in deze interactieve workshop met u antwoord te vinden op de vraag hoe een calamiteitenprocedure optimaal kan bijdragen aan het ontwikkelen en onderhouden van een Just Culture. Spreker Mw. Margje Plug, manager afdeling kwaliteit, veiligheid en bureau geneesheerdirecteur van Yulius Geestelijke Gezondheid Gerjan Heuver, Raad van Bestuur Gelre Ziekenhuizen IGZ Moderator Ian Leistikow, coördinerend/specialistisch inspecteur Sprekers Frans Meijer, Meijer Consulting Group Maarten de Boo, Reinier de Graaf groep, Orde van Medisch Specialisten IGZ Moderator Jan Maarten van den Berg, coördinerend/specialistisch inspecteur 16 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 17

11 5 Leren of bezeren? Deze workshop neemt u mee in de functie en werking van het tuchtrecht. Hoe gaat het er bij een tuchtzaak aan toe en wat is nu precies het doel van het tuchtrecht? Hoe gaat de inspectie ermee om? En welke verwachtingen mag de patiënt ervan hebben? Na een inleiding vanuit het tuchtrecht zelf én vanuit de inspectie, wordt een casus gepresenteerd en mag u uw mening geven. Is in de casus sprake van leren of vooral van bezeren? En hoe past het tuchtrecht binnen een systeem van Just Culture? Kortom: een inspirerende workshop, geleid door een tuchtrechter. Dit wilt u niet missen! Sprekers Mr. F.G. Bauduin, voorzitter (plv.) Regionaal Tuchtcollege Amsterdam IGZ Moderatoren Mw. mr. Robinetta de Roode, senior adviseur juridische zaken IGZ Mw. Yvonne Tuitert- van Asten, inspecteur 6 Transparantie of transpiratie? Transparantie, openheid, leercultuur. Deze mooie woorden worden gemakkelijker uitgesproken dan daadwerkelijk in praktijk gebracht. Hoe kunt u als zorgprofessional deze begrippen laten landen op de werkvloer van uw zorginstelling? En wat valt er te leren van de veelbesproken veiligheidscultuur in de vliegwereld? In deze workshop zal Stichting Patiëntveilig.nl samen met voormalig gezagvoerder en veiligheidskundige Benno Baksteen u laten zien en ervaren dat met relatief eenvoudige middelen persoonlijke ervaringsverhalen rond incidenten een plek kunnen krijgen in uw organisatie. Spreker Benno Baksteen (Voorzitter van DEGAS (Dutch Expert Group Aviation Safety) en voorzitter van de Raad van Advies van Stichting patientveilig.nl) Matthijs Buikema (hoofdredactie Patientveilig.nl) Stef Verhoeven (hoofdredactie Patientveilig.nl) IGZ Moderator Mw. Sylvie de Peijper, woordvoerder IGZ 18 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 19

12 7 Achteraf is het NIET makkelijk praten Het lijkt zo eenvoudig om een schuldige aan te wijzen ten aanzien van gemaakte menselijke fouten. Het is een gevolg van een tekort aan aandacht voor onvolkomenheden in het systeem (blame culture) én door het oordelen met de wijsheid achteraf (hindsight bias). Veel veiligheidsproblemen in de zorg ontstaan door structurele fouten in processen en systemen en niet door individueel gemaakte menselijke fouten. Echter, met de kennis van de ongunstige uitkomst lijkt het achteraf makkelijk oordelen en een zondebok aan te wijzen. De a priori waarschijnlijkheid van de ongunstige uitkomst en de verwijtbaarheid van de gemaakte fout worden overschat. Dit kan leiden tot selectiviteit bij het verzamelen van informatie, omdat al snel voor een bepaalde hypothese van de toedracht van de gebeurtenissen wordt gekozen. Als we willen leren van onze fouten in het verleden hebben we onbewust te maken met deze valkuil. Door het harder oordelen over beslissingen in het verleden dan rechtvaardig is, leggen we nieuwe causale verbanden die niet helemaal juist zijn. We lopen onbewust het risico om voorbij te gaan aan het gedrag van de zorgverlener voorafgaand aan de ongunstige afloop en aan onvolkomenheden in processen en systemen. Sterker nog, dit vertekende beeld zal niet leiden tot een verbetering van de veiligheid. Wij willen u in deze workshop laten kennismaken met de valkuil van hindsight bias door u aan de hand van experimenten dit fenomeen te laten beleven. We zullen u ervan bewust maken dat het achteraf NIET makkelijk praten is. 8 Opleiden in patiëntveiligheid: de sleutel is de cultuur, de praktijk Hoe kan opleiden in patiëntveiligheid worden vormgegeven als de sleutel de cultuur is? Op interactieve wijze gaan we met u als deelnemer hier een praktische vertaalslag mee maken. Met kennis vanuit de Human Factor krijgt u voorbeelden aangereikt hoe u morgen al aan de slag kunt gaan. Deze workshop sluit aan op de plenaire lezing uit het ochtendprogramma. Sprekers Prof. dr. Jaap Hamming (chirurg en opleider, voorzitter project patientveiligheid in de medische vervolgopleidingen CanBetter/MMV) Mw. drs. Corry den Rooyen (onderwijskundige en projectleider patientveiligheid in de medische vervolgopleidingen CanBetter/MMV) Sprekers Mr. drs. Wout van Wissen, psycholoog IGZ Moderatoren Mw. dr. Sandra Spronk, coördinerend/specialistisch adviseur Richard Versteeg, medewerker advisering 20 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 21

13 9 The bottom line waar het allemaal om gaat: Fair and Just Culture! Waar u ook werkt, verpleegkundigen staan voor een veilige omgeving voor patiënten. Dat gaat verder dan een cultuur van blame free melden en vraagt om een veiligheidscultuur, een fair en Just Culture die een appèl doet op professionele verantwoordelijkheid en waarde van het verpleegkundig beroep. Parallelprogramma Sturen op Functioneren Deze workshop gaat over de essentie van een Just Culture en biedt ervaringen, tips en tools om deze vorm te geven. Verpleegkundigen komen aan het woord en ook u krijgt de kans uw ervaringen met anderen te delen. De (on)mogelijkheden om openlijk en vrij te kunnen praten over calamiteiten, incidenten, fouten, noodzakelijke verbeteringen en onzekerheden zonder angst voor vergelding, gezichtsverlies en zonder gêne worden bespreekbaar gemaakt. Een Just Culture is geen schuldvrije cultuur. Het is een cultuur die openheid vereist ten aanzien van fouten, vergissingen, bijna-ongevallen en die de veiligheid van patiënten voorop stelt. Een werkomgeving waar billijkheid, aanspreekbaar zijn en verantwoordelijkheid nemen uitgangspunten zijn. Hieruit voortkomende acties variëren van optimaliseren van het proces/systeem, training en opleiding tot corrigerende maatregelen bij roekeloos, onbezonnen, niet te verantwoorden gedrag. Het is balanceren tussen leren van fouten en noodzaak om corrigerende maatregelen tegen een persoon te nemen als zijn gedrag dit vereist. Sprekers Er zullen VAR-leden komen spreken uit een aantal Santeon ziekenhuizen. IGZ Moderator Mw. Willeke Helthuis, senior inspecteur Mw. Christien Hofstra, senior inspecteur 22 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma congres 23

14 Introductie Sturen op functioneren Workshops Investeren in de kwaliteit van zorgprofessionals komt de kwaliteit van zorg en de patiëntveiligheid ten goede en is cruciaal om disfunctioneren te voorkomen. Sturen op verantwoord functioneren stond daarom in de Staat van de Gezondheidszorg (SGZ) 2013 centraal èn vormt het onderwerp van dit parallel programma. Wat betekent sturen op functioneren voor beroepsbeoefenaren in de zorg? Daarover is zowel in de zorg zelf als in de samenleving als geheel een discussie gaande, mede naar aanleiding van een aantal casus waarbij het functioneren van artsen en verpleegkundigen, afdelingen of hele locaties centraal stond. Steeds meer mensen zowel medici als niet medici - vinden het vanzelfsprekend dat beroepsbeoefenaren in de zorg reflecteren op hun eigen functioneren en zich toetsbaar opstellen omdat dit belangrijk is voor de kwaliteit van de zorg. Dat erover gediscussieerd wordt, betekent dat het nog geen staande praktijk is. Maar het is ook een teken dat er een cultuurverandering op gang komt die de inspectie noodzakelijk acht voor het vergroten van de patiëntveiligheid. Just Culture lijkt een noodzakelijke voorwaarde om daadwerkelijk te kunnen sturen op functioneren in de zorg. In de SGZ staat beschreven welke waarborgen minimaal noodzakelijk zijn om te sturen op functioneren en disfunctioneren te voorkomen. Zo is het van belang dat er adequaat wordt gehandeld als iemand (tijdelijk) minder functioneert. Dat kan zijn door volgens een vaststaand protocol in te grijpen, of bijvoorbeeld te werken met een herstelprogramma. Het programma van vandaag biedt vele handvatten om sturen op functioneren in de praktijk vorm te geven, van assessments uit Engeland tot de persoonlijke ervaringen van een patiënt. In de workshops kunt u gericht shoppen naar informatie: hoe beoordeel ik of iemand goed functioneert, welke dilemma s kom ik tegen, wat kan ik van collega s in een ander werkveld leren? Wat kan ik leren van een onderzoek dat door een collega al is uitgevoerd, wat kan ik doen, wat gebeurt er als ik niets doe, hoe voert de inspectie haar onderzoek uit? Zo maar een reeks vragen waar de workshops een antwoord voor aanreiken. U kunt deelnemen aan twee workshoprondes en zodoende kiezen welke workshop het beste bij uw wensen past. Ronde 1: uur Zalenwissel Ronde 2: uur Workshops 1 Hoe spreken accountants elkaar aan op kwaliteit? 2 Expertise en optimaliseren functioneren medisch specialisten: eerste ervaringen van de Nederlandse Verenigingen voor Neurologie en Psychiatrie 3 In de cockpit 4 Een boom die valt 5 Meldingen behandelen door de IGZ: doel en middelen 6 Hoe te onderzoeken bij verdenkingen, uitbesteden of niet? 24 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 25

15 1 Hoe spreken accountants elkaar aan op kwaliteit? Accountants lijken in sommige opzichten op zorgprofessionals: ze zijn trots op hun vak en hechten aan autonomie en onafhankelijkheid. En weten hoe het is om in de schijnwerpers te staan. Hoe borgen zij de kwaliteit van hun eigen werk en dat van hun collega s? En wat gebeurt er als het dan toch misgaat? Spreker Prof. Dr. Peter Eimers RA, PwC en hoogleraar aan de Vrije Universiteit Moderator Paul Zwietering, coördinerend/specialistisch senior inspecteur 2 Expertise en optimaliseren functioneren medisch specialisten: eerste ervaringen van de Nederlandse Verenigingen voor Neurologie en Psychiatrie Waarnaar kijk je bij een expertise? Een voorbeeld: naar het verleden of naar de toekomst? Welke rol heeft een expertise bij het optimaliseren van functioneren en wat is er nodig om een goede expertise te verrichten? De Nederlandse Verenigingen voor Neurologie en Psychiatrie delen hun ervaringen met u. Sprekers Drs. Ineke de Bruin, psychiater, Voorzitter Raad voor beroepscode NVvP, Martin Taphoorn, voorzitter Commissie Neurologische Professionaliteit, van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) Moderator Edzo van Slooten, coördinerend/specialistisch senior inspecteur 26 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 27

16 3 In de cockpit Hoe spreken piloten elkaar aan, kun je veilig melden? Hoe stuur je op functioneren in de luchtvaart. Kan je als werkgever eisen dat iemand aantoont in toestel x te kunnen vliegen en totdat het bewijs geleverd is iemand aan de grond houden? Wat is daarbij het prijskaartje, wegen de kosten tegen de baten op; hoe weeg je dat eigenlijk af? En zijn daar lessen uit te trekken voor de gezondheidszorg, of liggen de werelden te ver uit elkaar? Spreker Ir. Job Brüggen, Luchtverkeersleiders LVNL Moderator Frank Neefjes, senior inspecteur 4 Een boom die valt Medisch specialisten voelen zich verantwoordelijk voor het eigen functioneren en dat van hun omgeving en spreken elkaar aan bij signalen van suboptimaal functioneren of (mogelijk) disfunctioneren. Dit is één van de uitgangspunten die staan verwoord in het Visiedocument Optimaal Functioneren van medisch specialisten. Hoe gaan specialisten hun visie verwezenlijken en wie hebben ze daarvoor nodig? Want een boom die valt maakt meer lawaai dan een bos dat groeit. Sprekers Jan Fossen en Frank van Oosterhout, Orde van Medisch Specialisten Moderator Esther Raateland, medewerker toezicht 28 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 29

17 5 Meldingen behandelen door de IGZ: doel en middelen Hoe behandelt de inspectie meldingen? Wie kijkt ernaar en wie beoordeelt. Welk doel heeft de inspectie met het behandelen van meldingen en gaat de inspectie die realiseren en meten? Transparantie naar alle betrokkenen en lerend vermogen van instellingen als ziekenhuizen, wanneer is het goed genoeg? Is rapporteren een blijvende noodzaak? Spreker Maarten de Wit, coördinerend senior inspecteur, IGZ Moderator Ingrid Broos, inspecteur 6 Hoe te onderzoeken bij verdenkingen, uitbesteden of niet? Is het uitbesteden van een onderzoek door een zorginstelling bij mogelijk disfunctioneren per definitie zorgvuldig? Hoe weeg je de belangen van de patiënt en hoe die van een medewerker? Welke rol speelt het imago van je instelling? Waar kijkt de inspectie naar bij haar beoordeling of weging van het onderzoek van een instelling? Spreker Arjeh Stofkooper, coördinerend specialistisch senior inspecteur, IGZ Moderator Frederike ten Cate, senior inspecteur, jurist 30 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 31

18 Plenair programma Sturen op functioneren Lecture NCAS uur (Engelstalig) Steven Preece, Lead Advisor, National Clinical Assessment Service (NCAS) Steven Preece is na zijn studie geschiedenis in een nationaal programma als management trainee bij de National Health Service (NHS) gestart. Hij is zowel in de USA als de UK opgeleid. Vervolgens heeft hij als ziekenhuismanager in Liverpool en Manchester gewerkt. Een volgende stap in zijn carrière vormde omscholing tot advocaat en het partnerschap in een grote advocatenfirma. Hij vertegenwoordigde vooral NHS bodies zoals ziekenhuizen en groepspraktijken maar ook de NHS Litigation Autority (NHSLA). In april 2004 is Steven Preece als adviseur voor de NCAS gaan werken. In november van dat jaar werd hij senior adviseur en inmiddels is hij de Lead Advisor en staat aan het hoofd van het hele team NCAS adviseurs voor het noordelijk deel van Engeland. Hij is tevens een CEDR (Centre for Effective Dispute Resolution) geaccrediteerd mediator. Lecture NCAS De National Clinical Assessment Service (NCAS) uit het Verenigd Koninkrijk geeft u een verkorte versie van een training van twee dagdelen die de NCAS verzorgt voor managers en professionals in het zorgveld. De training is hands-on : gericht op het daadwerkelijk omgaan met zorgen over het functioneren van professionals. Hoe herken je dat er mogelijk problemen zijn en wat kan je dan daadwerkelijk doen. Hoewel er uiteraard verschillen zijn met de Britse situatie zijn er grote overeenkomsten in dilemma s en knelpunten. In het Verenigd Koninkrijk is de NCAS van oudsher vooral bekend van de gedegen assessments die zij kunnen uitvoeren wanneer er grote zorgen zijn over het functioneren van een arts. Deze assessments zijn duur, maar zijn nog nooit succesvol bestreden in de rechtszaal. Naast deze assessments echter heeft de NCAS inmiddels ook veel breder en vooral eerder toepasbaar dienstenpakket variërend tot het doen van onderzoek bij zorgen omtrent functioneren, het opstellen van een plan van aanpak en nog veel meer. De sessie zal kort de Engelse context schetsen en is verder gericht op het herkennen en omgaan met zorgen over het functioneren van een professional en is gebaseerd op case studies. Vragen die aan bod komen zijn: How to conduct a local performance investigation - Op basis van wat voor zorgen ga je onderzoek doen naar het functioneren van een professional en hoe pak je dat dan aan? The back on track framework for further training, restoring practitioners to safe and valued practice - Een methode met een gestructureerde aanpak voor training van professionals die bijscholing nodig hebben, of langere tijd niet gewerkt hebben. Professionalism: dilemmas and lapses - Wat is professioneel gedrag, waar liggen grenzen in het optreden naar patiënten toe, hoe ga je binnen een team met elkaar om en wat doe je met storend gedrag van een collega? Het NCAS assessment: De NCAS verricht uitgebreide assessments in geval van twijfel aan het functioneren van een professional. Deze assessments omvatten verschillende soorten onderzoek: - Occupational health; - Behavioural; - Clinical Van tot bestaat de gelegenheid om Steven Preece van de NCAS zelf vragen te stellen. This workshop will be interactive and provide core knowledge, information and skills development in the principles and practices of the management of concerns of professional performance in general and acute practice, using case studies as learning tools 32 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 33

19 Ronde Tafel Gesprekken De Ronde Tafels U kunt dit jaar deelnemen aan Ronde Tafel Gesprekken. U kunt zich hiervoor inschrijven, parallel aan de workshops. Maar u kunt ook aanschuiven tijdens de pauzes. Dus kom naar het Ronde Tafel Ontmoetingscafé! De Ronde Tafel Gesprekken bieden u de gelegenheid om op uw gemak, met een kopje koffie,aan tafel aan te schuiven bij diverse experts rondom sturen op functioneren van zorgprofessionals. U kunt direct, één op één met uw vragen terecht bij heel verschillende gesprekspartners! Zo kunt u gerichte informatie halen, ervaringen delen, kennismaken en contacten leggen. Kortom: een unieke kans om in een ontspannen setting veel informatie te halen. U schrijft zich in voor een compleet blok Ronde Tafel Gesprekken. U kunt vervolgens ter plekke zelf bepalen welke gesprekspartners u uitkiest. U heeft de keus uit 21 tafels! Ronde 1: uur Ronde 2: uur Ronde 3: uur Ronde 4: uur Daarnaast is het Ronde Tafel Ontmoetingscafé ook geopend tijdens de pauzes. 1 Assessments in de Ambulancezorg Ambulance personeel wordt regelmatig, locaal en regionaal bevraagd op hun wijze van functioneren. Bij topprestaties onder hoge tijdsdruk met beslissingen die grote gevolgen kunnen hebben is aandacht voor hoe het met je gaat van groot belang. Ervaring leert dat professionals beter presteren als er ook aandacht is voor de persoonlijke situatie. Aandacht hiervoor leidt tot betere resultaten, voor het hele team. De bredere kijk op de persoon met betrekking tot bekwaamheid en individueel functioneren is van belang voor een veilig leerklimaat. Hoe het assessment er uit kan zien en hoe dit werkt in de praktijk bespreekt u tijdens het Ronde Tafel Gesprek. Drs. Ron Brendel, onderwijskundige, Manager Opleidingen Academie voor Ambulancezorg 2 Monitor mondzorg Zorgen over een collega, waar moet je er mee naar toe? Inspectie? Of zou een melding bij de Stichting Monitor Mondzorg een optie zijn? Deze volledig onafhankelijke stichting probeert hulp te bieden aan tandartsen die niet (meer) goed functioneren bij hun beroepsuitoefening. Hoe werkt dat in de praktijk? Hoe ziet een onderzoek eruit, wanneer wordt er gemeld? Engelbert ter Brugge, Stichting Monitor Mondzorg 3 De rol van de patiënt Hoe kunt u de patiënt betrekken bij het verbeteren van het functioneren van uzelf of de instelling waar u werkt? En wat doet de patiënt en de patiëntenvereniging al? Welke visie heeft Stichting Kind en ziekenhuis, welke tools hebben zij al beschikbaar? Hester Rippen, directeur Kind en Ziekenhuis en ervaringsdeskundige 34 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 35

20 4 Fysiotherapeuten: kwaliteit in beweging Voor het inzicht in kwaliteit en kwaliteitsverbetering van fysiotherapeuten ontwikkelt het KNGF een kwaliteitssysteem, mede gebaseerd op resultaat van de behandeling. Belangrijk is de actieve rol en ervaring van de cliënt hierin. Wilt u weten hoe het KNGF dit aanpakt? Drs. Esther Rutte en Drs. Gerben Aarnoudse KNGF 5 Sturen op functioneren in de praktijk Wat heeft een (huis)arts nodig om goed te blijven functioneren? En wat hebben (huis)artsen nodig om elkaar te kunnen steunen om goed te blijven functioneren? De LHV wil de beroepsgroep hierbij ondersteunen. Een kijkje in de keuken bij de LHV. Swanehilde Kooij en Louwrens Boomsma, LHV 6 Optimaal functioneren van de apotheker: driemaal scheepsrecht? Apothekers werken al jaren met (her)registratie van de apotheker op basis van scholing en werkervaring en certificering van de apotheek volgens HKZ. Dit wordt transparant gemaakt met het kwaliteitsprofiel van de apotheek (zie Toch kwam de roep om een meldpunt disfunctioneren bij de KNMP. Dit meldpunt is er nu. Hoe verhouden deze drie instrumenten zich tot elkaar? Versterkt het een het ander? Dr. Frans van de Vaart, KNMP, mevr. drs. Ingrid Heiboer Vinks, lid kwaliteitsvisitatiecommissie 8 SAZ Carrière Support / Carrière Centrum voor Artsen Op de toekomst gerichte medici zijn zich bewust van de toenemende eisen aan hun functioneren. Zij staan regelmatig stil bij hun functioneren en ontwikkeling. Zowel vakinhoudelijk, persoonlijk als in maatschaps- of vakgroepverband. Ze beseffen dat de arbeidsmarkt voor specialisten/professionals in de gezondheidszorg snel en radicaal aan het veranderen is. Het Carrière Centrum is een initiatief van de Vereniging van Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen, de VvAA en de LAD. Wij bieden integrale ondersteuning bij functionerings-, ontwikkelings- en loopbaanvragen. En via ons mobiliteitsprogramma hulp bij het veranderen van werkplek, re-integratie of outplacement. Onderdeel van ons dienstenaanbod zijn op CANMEDS gebaseerde assessments. Loes Hooijdonk, msc, drs. Jeroen Woertman, Loes van der Linden, SAZ 9 Santeon: duurzaam goed functioneren van medisch specialisten Doordat de schijnwerpers zijn gericht op een paar disfunctionerende specialisten, staat de overgrote meerderheid van goed functionerende collega s in de schaduw. Santeon ziekenhuizen willen juist de goed functionerende medisch specialisten stimuleren en bekrachtigen. Hoe gaat dat dan in de praktijk? Hoe selecteer je de juiste personen en hoe zorg je ervoor dat deze goed worden ingewerkt, begeleid en betrokken bij de medische staf? Hoe stimuleer je de cohesie binnen de medische staf en creëer je een positieve aanspreekcultuur? Hoe kun je als ziekenhuis nu rekening houden met de levensfase, ambities en persoonlijke ontwikkeling van de medisch specialist? Hoe zorg je ervoor dat goed functioneren wordt gestimuleerd en disfunctioneren tijdig wordt herkend? Santeon ziekenhuizen werken hierin samen en leren van elkaars best practices. Stafvoorzitters Mariel Keemers, CWZ en Jeroen van Vugt, MST 7 ABS-artsen- steunpunt voor verslaafde artsen Wat is ABS-artsen? Wanneer kunt u melding doen bij ABS-artsen en wie kan dat doen? Wat doet ABS-artsen dan? Wat is de rol van een werkgever? Hoe kan re-integratie er uit zien? Dr. Marlies de Rond, Beleidsadviseur KNMG en drs. Ingrid M. Dam, arts niet-praktiserend, ervaringsdeskundige 10 A&A beoordeeld: Hoe werkt A&A in de praktijk, hoe pakt het uit voor individu, groep en instelling? Wanneer halen alle betrokken maximaal rendement uit het systeem of is daar meer voor nodig? Ton Hoofwijk, Chirurg Orbis Medisch Centrum, mede oprichter en bestuurslid Stichting Appraisal & Assessment 36 Inspectie voor de Gezondheidszorg Programma Congres 37

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Onderdeel van 4 sessies om Iedere patiënt altijd veilig op uw afdeling waar te maken 17 april 2012 19 juni 2012 25 september

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dartel, Hans van Title: Naar een handelingsgericht ethiekbeleid voor zorgorganisaties

Nadere informatie

Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie

Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie Uitnodiging en programma Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie Datum: donderdag 27 november 2014 Tijdstip: 12.00-18.00 uur Locatie: Domus Medica, Mercatorlaan 1200, 3528 BL Utrecht Universitair

Nadere informatie

Invitational Conference Lectoraat Acute Intensieve Zorg

Invitational Conference Lectoraat Acute Intensieve Zorg Invitational Conference Lectoraat Acute Intensieve Zorg Omgaan met (on)macht in de acute intensieve zorg Leren van ervaringen Donderdag 14 oktober 2010 te Nijmegen Inleiding Iedere hulpverlener ervaart

Nadere informatie

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG E-HEALTH EN DE OUDERENZORG Donderdag 6 februari 2014 Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de doelgroepcommissie Ouderengeneeskunde op donderdag 6 februari 2014 de cursus: E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

Nadere informatie

Edith ter Braak Namens werkgroep Herregistratie CGS

Edith ter Braak Namens werkgroep Herregistratie CGS Vernieuwde regeling Herregistratie stimuleert ontwikkeling verantwoord = overwogen, veilig verantwoording afleggen verantwoordelijkheid nemen Edith ter Braak Namens werkgroep Herregistratie CGS Belangenverstrengeling?

Nadere informatie

Congres Zorg ICT op vrijdag 28 november 2014. Congres Zorg ICT. De rol van de patiënt in het EPD. Vrijdag 28 november 2014 Hotel Mitland Utrecht

Congres Zorg ICT op vrijdag 28 november 2014. Congres Zorg ICT. De rol van de patiënt in het EPD. Vrijdag 28 november 2014 Hotel Mitland Utrecht Congres Zorg ICT op vrijdag 28 november 2014 Congres Zorg ICT De rol van de patiënt in het EPD Vrijdag 28 november 2014 Hotel Mitland Utrecht Ervaringen met diverse systemen om patiënten optimaal te laten

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) is een expertisecentrum voor letselonderzoek bij kinderen en

Nadere informatie

Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem

Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem PART zorg 13 mei 2014 Agenda 1 2 3 4 5 Introductie VMS - huiswerkopdracht Introductie VIM Casus en gespreksoefening Taken VIM-team Discussie + afsluiting Plaats

Nadere informatie

REGELGEVING EN ETHIEK IN DE MEDISCHE PRAKTIJK

REGELGEVING EN ETHIEK IN DE MEDISCHE PRAKTIJK REGELGEVING EN ETHIEK IN DE MEDISCHE PRAKTIJK Medische fouten, incidenten en meldingsplicht voor specialisten en AIOS Vrijdag 8 juni 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert op 8 juni 2012 de cursus

Nadere informatie

Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog

Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Bert Molewijk (RN,MA, PhD) Voorbij de vrijblijvendheid Programmaleider Moreel Beraad, VUmc Associate professor Clinical Ethics, Oslo VWS, Week

Nadere informatie

TEGEN DE DRAAD IN. Ontwikkelingen op het gebied van verloskundige zorg op maat. 24e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen

TEGEN DE DRAAD IN. Ontwikkelingen op het gebied van verloskundige zorg op maat. 24e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen TEGEN DE DRAAD IN Ontwikkelingen op het gebied van verloskundige zorg op maat 24e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen Donderdag 8 oktober 2015 Toelichting PAO Heyendael organiseert,

Nadere informatie

Namens het NeSECC bestuur en de NeSECC studiecommissie

Namens het NeSECC bestuur en de NeSECC studiecommissie NeSECC Uitnodiging Het NeSECC bestuur en de NeSECC studiecommissie nodigen u van harte uit om een bijzondere najaarsbijeenkomst bij te wonen. Het programma is gevuld met een rijk pallet aan sprekers. Zij

Nadere informatie

Workshops VNVA in het kader van het NVR project 154 Doorbreek huiselijk geweld; Praat erover

Workshops VNVA in het kader van het NVR project 154 Doorbreek huiselijk geweld; Praat erover Workshops VNVA in het kader van het NVR project 154 Doorbreek huiselijk geweld; Praat erover Doelgroep: huisartsen en overige belangstellenden Methode: interactieve workshops Ontwikkeling workshops: Radboud

Nadere informatie

Conferentie Eenheid van Taal

Conferentie Eenheid van Taal Conferentie Eenheid van Taal Het belang van eenduidige terminologie voor elektronische informatie-uitwisseling in de zorg Programma 30 maart 2009 Als de taal niet zuiver is, dan is hetgeen gezegd wordt

Nadere informatie

Een situatie kan lastig worden indien. - voor de bedrijfsarts als arts sommige waarden zwaarder wegen dan voor de bedrijfsarts als adviseur

Een situatie kan lastig worden indien. - voor de bedrijfsarts als arts sommige waarden zwaarder wegen dan voor de bedrijfsarts als adviseur Inleiding Sociaal Medisch Overleg (SMO) is een gestructureerd en multidisciplinair overleg over individuele casuïstiek tussen het management en diens adviseur(s) aangaande verzuim en re-integratie. Deelnemers

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen

Letseldiagnostiek bij kinderen Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) verricht letseldiagnostiek bij 0- tot 18-jarigen. Dit gebeurt

Nadere informatie

Leren van wat goed gaat, hebben we daar tijd voor?

Leren van wat goed gaat, hebben we daar tijd voor? S Y M P O S I U M 19 november 2015, 11.45 17.00 uur Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus Paviljoen Leren van wat goed gaat, hebben we daar tijd voor? Dit symposium wordt georganiseerd door het Kenniscentrum

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Inleiding De toezichtketen in perspectief Toezicht door IGZ Onderzoek A. Huisman De toezichtketen in perspectief bij suïcides Persoonlijke adviezen Inleiding

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces

Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces Leergang Effectief Beleidsonderzoek Interactieve leergang over de rol van beleidsonderzoek in het beleidsproces Vrijdagen 31 oktober, 7 & 14 November 2014 Utrecht (Hotel NH Utrecht) Doelgroepen leergang:

Nadere informatie

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg 2016-2018 De master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg De zorg heeft initiatiefnemers en leiders in kwaliteit en veiligheid van zorg nodig.

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Incident? Actie! 1 e bijeenkomst 1 oktober 2015 Sander Flight Deel I Introductie over het Actieplan Veilig Werken in de Zorg Door Miriam Kop Zorgbranches

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

ZOMERCURSUS. bedrijfs- en verzekeringsartsen. Woensdag 31 augustus t/m vrijdag 2 september 2016. bedrijfs- en verzekeringsgeneeskunde

ZOMERCURSUS. bedrijfs- en verzekeringsartsen. Woensdag 31 augustus t/m vrijdag 2 september 2016. bedrijfs- en verzekeringsgeneeskunde ZOMERCURSUS bedrijfs- en verzekeringsartsen Woensdag 31 augustus t/m vrijdag 2 september 2016 bedrijfs- en verzekeringsgeneeskunde Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de SGBO op woensdag 31

Nadere informatie

we invite you to grow

we invite you to grow we invite you to grow Talentprogramma Kwaliteitsverpleegkundige Zorgmanagement Bedrijfsvoering Medisch Verpleegkundig adviseur van het zorgproces 2 Doelgroep Verpleegkundigen niveau 4 en 5 met minimaal

Nadere informatie

toonaangevend in toezicht

toonaangevend in toezicht toonaangevend in toezicht Toonaangevend in toezicht De Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in Zorg en Welzijn is een onafhankelijke, kritische vereniging die staat voor een een verantwoordelijk

Nadere informatie

Masterclass Zorgmanagement voor Specialisten in Opleiding

Masterclass Zorgmanagement voor Specialisten in Opleiding Masterclass Zorgmanagement voor Specialisten in Opleiding Hoe ga ik om met de ziekenhuisorganisatie? Nascholing voor professionals in de gezondheidszorg Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en

Nadere informatie

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5.

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen : UITNODIGING vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht Accreditatie FGzP: 6 punten Voorwoord Geachte collega, In het voorjaar van

Nadere informatie

E-HEALTH @ DE VERLOSKUNDIGE PRAKTIJK. 21e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen

E-HEALTH @ DE VERLOSKUNDIGE PRAKTIJK. 21e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen E-HEALTH @ DE VERLOSKUNDIGE PRAKTIJK 21e Nijmeegse nascholingsdag voor verloskundigen en huisartsen Donderdag 11 oktober 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert op donderdag 11 oktober 2012 de cursus:

Nadere informatie

Wat hebben artsen nodig voor de toekomstige uitoefening van hun vak?

Wat hebben artsen nodig voor de toekomstige uitoefening van hun vak? Deze Informatiekaart biedt een overzicht van wat artsen nodig hebben voor de toekomstige van hun vak. Waar op deze kaart gesproken wordt over artsen, gaat het in eerste instantie over artsen in dienstverband.

Nadere informatie

INSPIRATIE VOOR INNOVATIE Ontwikkelingen in de acute intensieve zorg

INSPIRATIE VOOR INNOVATIE Ontwikkelingen in de acute intensieve zorg INVITATIONAL CONFERENCE 14 november 2013 locatie: Scandic Sanadome, Weg door Jonkerbosch 90, Nijmegen INSPIRATIE VOOR INNOVATIE Ontwikkelingen in de acute intensieve zorg INLEIDING Wij nodigen professionals

Nadere informatie

Implementatie van het convenant: hoe doe je dat. Datum: woensdag 27 november 2013 Tijdstip: 12.00-17.30 uur Locatie: UMC Utrecht, Groene collegezaal

Implementatie van het convenant: hoe doe je dat. Datum: woensdag 27 november 2013 Tijdstip: 12.00-17.30 uur Locatie: UMC Utrecht, Groene collegezaal Uitnodiging middagsymposium Patiëntveiligheid en Medische Technologie Implementatie van het convenant: hoe doe je dat Datum: woensdag 27 november 2013 Tijdstip: 12.00-17.30 uur Locatie: UMC Utrecht, Groene

Nadere informatie

VEILIGE ZORG BEGINT BIJ Q-ACADEMY! Trainingen veiligheids- en risicomanagement

VEILIGE ZORG BEGINT BIJ Q-ACADEMY! Trainingen veiligheids- en risicomanagement VEILIGE ZORG BEGINT BIJ Q-ACADEMY! Trainingen veiligheids- en risicomanagement Veilige zorg Met de trainingen van Q-Academy Veilige zorg voor cliënten en patiënten wordt steeds belangrijker. Bewustwording

Nadere informatie

Stewardessen doen het beter

Stewardessen doen het beter Stewardessen doen het beter BIR Themadag 25 april 2012 Hoe serieus nemen wij onszelf als professionals? Bas Vogel, verpleegkundige Hoofd Registers V&VN Doel Informeren over wet- en regelgeving in relatie

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

UITNODIGING. 5 juni 2012: CORPORATE UNIVERSITY EVENT 5 JUNI ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT ERASMUS UNIVERSITY SAVE THE DATE

UITNODIGING. 5 juni 2012: CORPORATE UNIVERSITY EVENT 5 JUNI ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT ERASMUS UNIVERSITY SAVE THE DATE ROTTERDAM SCHOOL OF MANAGEMENT ERASMUS UNIVERSITY EXECUTIVE EDUCATION AND ORGANISATIONAL DEVELOPMENT SAVE THE DATE 5 JUNI 14:00-17:30 RSM Open Programmes UITNODIGING 5 juni 2012: CORPORATE UNIVERSITY EVENT

Nadere informatie

Ik heb een klacht, wat nu? Landelijk Meldpunt

Ik heb een klacht, wat nu? Landelijk Meldpunt Ik heb een klacht, wat nu? Landelijk Meldpunt Z0rg Het Landelijk Meldpunt Zorg helpt u verder! Soms loopt het contact met uw zorgverlener anders dan u had verwacht. Er ging bijvoorbeeld iets mis bij uw

Nadere informatie

ACUTE INTENSIEVE ZORG: DE TOEKOMST

ACUTE INTENSIEVE ZORG: DE TOEKOMST INVITATIONAL CONFERENCE 15 november 2012, locatie: HAN, Kapittelweg 33 te Nijmegen ACUTE INTENSIEVE ZORG: DE TOEKOMST in samenwerking met: INLEIDING Wij nodigen professionals werkzaam in de keten van de

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Kwaliteitsregister, criteria 2015-2020: Voorstel tot aanpassing door Ergotherapie Nederland

Kwaliteitsregister, criteria 2015-2020: Voorstel tot aanpassing door Ergotherapie Nederland Kwaliteitsregister, criteria 2015-2020: Voorstel tot aanpassing door Ergotherapie Nederland Ergotherapie Nederland, november 2014. Hieronder volgt het voorstel van Ergotherapie Nederland voor een aanpassing

Nadere informatie

Positionering van de specialist ouderen geneeskunde

Positionering van de specialist ouderen geneeskunde Positionering van de specialist ouderen geneeskunde Samenwerking tussen professional en bestuur/management Specialist ouderen genees kunde: betrokken professional en gesprekspartner Bestuurders of management

Nadere informatie

Werkplan IGZ 2014. Overzicht hoogte- en focuspunten

Werkplan IGZ 2014. Overzicht hoogte- en focuspunten Werkplan IGZ 2014 Overzicht hoogte- en focuspunten 2014 Geen nieuwe inhoudelijke toezichtprioriteiten 2014 cruciaal jaar voor de implementatie van de vastgestelde koers 2013: Toezicht & handhaving verder

Nadere informatie

Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen. Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis

Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen. Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis Video registratie van Korte praktijkbeoordelingen Lex Linsen, coördinator medisch onderwijs Catharina Ziekenhuis 2 3 Video registratie KPB Programma 1/ Waarom videoregistratie 2/ Juridische aspecten 3/

Nadere informatie

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013 Uitnodiging Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013 Voor de burger is het straks van belang dat gemeenten en zorgverzekeraars tot een goede afstemming van

Nadere informatie

Sprekers en voorzitters: 8 e Groninger Stollingssymposium 26 mei 2011. Veneuze trombose

Sprekers en voorzitters: 8 e Groninger Stollingssymposium 26 mei 2011. Veneuze trombose 8 e Groninger Stollingssymposium 26 mei 2011 Veneuze trombose Veneuze trombose Tijdens deze alweer achtste editie van het Groninger Stollingssymposium staat de alledaagse aandoening veneuze trombo-embolie

Nadere informatie

Leg hoofdbehandelaarschap bij de psychiater

Leg hoofdbehandelaarschap bij de psychiater Leg hoofdbehandelaarschap bij de psychiater Publica tie Jaargan g Rubrie k Auteur Pagina' s Nr. 26-27 juni 2013 2013 Medisch Contact Artikelen Chris Vleugels 1448-1450 Regie in gespecialiseerde ggz hoort

Nadere informatie

Nut en noodzaak van een goed imago Informatie Workshops drs. J.M. (Walther) Verhoeven vrijdag 28 november 2008 11.45 18.00 uur

Nut en noodzaak van een goed imago Informatie Workshops drs. J.M. (Walther) Verhoeven vrijdag 28 november 2008 11.45 18.00 uur Media (e)en zorg De media is niet meer weg te denken in de gezondheidszorg. Lees de afgelopen maanden de kranten er maar eens op na en je vindt uiteenlopende berichtgeving over zorggerelateerde onderwerpen.

Nadere informatie

De disfunctionerende hulpverlener. Behoeft de dokter behandeling?

De disfunctionerende hulpverlener. Behoeft de dokter behandeling? Samenvatting najaarsvergadering, 4 november 2005 De disfunctionerende hulpverlener. Behoeft de dokter behandeling? mr. E.W.M. Meulemans, advocaat bij Nysingh advocaten notarissen in Zwolle Het disfunctioneren

Nadere informatie

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Zaterdag 30 augustus 2014 Toelichting Ook dit jaar organiseert het Radboud Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

Samenvatting werkwijze bij calamiteiten in de patiëntenzorg. Instituut Ondersteuning Patiëntenzorg April versie 3

Samenvatting werkwijze bij calamiteiten in de patiëntenzorg. Instituut Ondersteuning Patiëntenzorg April versie 3 Samenvatting werkwijze bij calamiteiten in de patiëntenzorg Instituut Ondersteuning Patiëntenzorg April versie 3 Inleiding en definities Enkele woorden vooraf Calamiteiten in de patiëntenzorg hebben veelal

Nadere informatie

Continu ontwikkelen als openbaar apotheker specialist

Continu ontwikkelen als openbaar apotheker specialist Continu ontwikkelen als openbaar apotheker specialist Nieuwe eisen aan herregistratie per 1-1-2015 Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie brochure herregistratie 1 27-10-14

Nadere informatie

De openbaar apotheker specialist

De openbaar apotheker specialist De openbaar apotheker specialist Veranderingen in vervolgopleiding en registratie per 1 januari 2012 Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie Openbaar apotheker specialist Per

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg

3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg 3-daagse Masterclass Zorg ICT: EPD en ehealth toepassingen in de zorg 12 maart, 9 april en 7 mei 2014 Locatie: Broederplein 39, 3703 CD Zeist Nascholing voor professionals in de gezondheidszorg Georganiseerd

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Balans werk en privé. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd?

Balans werk en privé. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? Balans werk en privé Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? dinsdag 30 oktober 2012 dinsdag 4 december 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met het Servicebedrijf productgroep HRM

Nadere informatie

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur LEIDRAAD Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur 1 Januari 2014 1 INLEIDING Medisch specialisten zijn voor een goede en veilige uitoefening

Nadere informatie

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen Zinthese Plus is een bureau gespecialiseerd in het gedrag van mensen in hun werkomgeving.

Nadere informatie

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Bijlage 9 ETHIEK IN RICHTLIJNEN bij Arbeid en Gezondheid (EiR-A) COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Versie INHOUD 1 Inleiding 2 Contextanalyse 2.1 Situatie en omgeving 2.2 De actoren 2.3 Het product 3

Nadere informatie

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken www.segment.nl BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken Investeren in uw persoonlijk vakmanschap 3 Samen studeren in een vaste groep 3 Persoonlijke benadering 3 Gemotiveerde studenten 3 Enthousiaste

Nadere informatie

wat betekent dit voor jou?

wat betekent dit voor jou? CONGRES INDIVIDUALISERING OPLEIDINGSDUUR: wat betekent dit voor jou? DONDERDAG 26 MEI 2016 15.30 21.00 UUR FORT VOORDORP, GROENEKAN Op donderdag 26 mei 2016 organiseert de Federatie Medisch Specialisten

Nadere informatie

ACHTER DE SCHERMEN VAN HET ARBEIDSCONFLICT Een palet vol nieuwe inzichten. Kennisworkshop

ACHTER DE SCHERMEN VAN HET ARBEIDSCONFLICT Een palet vol nieuwe inzichten. Kennisworkshop ACHTER DE SCHERMEN VAN HET ARBEIDSCONFLICT Een palet vol nieuwe inzichten Kennisworkshop Achter de schermen van het arbeidsconflict Nieuwe trainingsvorm: een kennisworkshop In deze workshop is gezocht

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen mensenkennis De opleiding sluit perfect aan: sterker nog, door de theorie worden de tools die ik nu onbewust gebruik, meer bewust Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Nadere informatie

BALANS WERK EN PRIVÉ VOOR AIOS. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd?

BALANS WERK EN PRIVÉ VOOR AIOS. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? BALANS WERK EN PRIVÉ VOOR AIOS Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met het Servicebedrijf productgroep HRM van het de workshop: BALANS WERK EN

Nadere informatie

Onderlinge Toetsing voor arbeidsdeskundigen Toelichting

Onderlinge Toetsing voor arbeidsdeskundigen Toelichting Onderlinge Toetsing voor arbeidsdeskundigen Toelichting 1. Doel van onderlinge toetsing Elke zich respecterende beroepsgroep is aan zichzelf verplicht om steeds én gestructureerd aan inhoud en vorm van

Nadere informatie

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider.

Competentieprofiel MZ Opleider. Competentieprofiel voor mz-opleider. Competentieprofiel MZ Opleider Dit is een verkorte versie van het document dat is vastgesteld door de ledenvergaderingen van BVMP en BVMZ. In de volledige versie zijn enkele bijlagen toegevoegd, deze worden

Nadere informatie

ZOMERCURSUS VOOR BEDRIJFS- EN VERZEKERINGSARTSEN

ZOMERCURSUS VOOR BEDRIJFS- EN VERZEKERINGSARTSEN ZOMERCURSUS VOOR BEDRIJFS- EN VERZEKERINGSARTSEN Kloosterhotel ZIN te Vught Maandag 25 t/m woensdag 27 augustus 2014 Nijmeegse bedrijfsartsenopleiding Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Discussiebijeenkomst WAT KOM JE TEGEN BIJ EEN COPD PATIËNT MET ERNSTIGE ZIEKTELAST

Discussiebijeenkomst WAT KOM JE TEGEN BIJ EEN COPD PATIËNT MET ERNSTIGE ZIEKTELAST Discussiebijeenkomst WAT KOM JE TEGEN BIJ EEN COPD PATIËNT MET ERNSTIGE ZIEKTELAST Vrijdag 23 september 2016 Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met Universitair Centrum Chronische Ziekten

Nadere informatie

Brochure Vitaliteitstraining

Brochure Vitaliteitstraining Brochure Vitaliteitstraining Omdat vitale medewerkers beter presteren 1 Vitaliteitstrainingen met een blijvend effect Het is wetenschappelijk bewezen dat vitale medewerkers zich niet alleen beter voelen,

Nadere informatie

TRAININGSAANBOD STEM. Bewustwordingsbijeenkomst Verdiepingsbijeenkomsten Inspiratiecyclus

TRAININGSAANBOD STEM. Bewustwordingsbijeenkomst Verdiepingsbijeenkomsten Inspiratiecyclus TRAININGSAANBOD STEM Bewustwordingsbijeenkomst Verdiepingsbijeenkomsten Inspiratiecyclus STEM Leren praten over de dood Stichting STEM organiseert trainingen rond het thema praten over de dood voor iedereen

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

Centrale Cursus Anesthesiologie E Cursus 2008

Centrale Cursus Anesthesiologie E Cursus 2008 PROGRAMMA Centrale Cursus Anesthesiologie E Cursus 2008 Datum: 16 januari 2009 Locatie: Domus Medica, Mercatorlaan 1200, Utrecht Zaal: Auditorium Programma Ochtend 09.00 09.25 Ontvangst met koffie 09.25

Nadere informatie

Najaarscongres VMP/VHMZ. Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer

Najaarscongres VMP/VHMZ. Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer Najaarscongres VMP/VHMZ Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer Thema s 1. Setting of the scene: veranderende visie op zorg enzo... 2. Consequenties voor beroepsbeoefenaren (vier trends) 3.

Nadere informatie

Scherpbier 2.0. Hein Brackel Arno van Rooijen Martin Rutten Albert Scherpbier

Scherpbier 2.0. Hein Brackel Arno van Rooijen Martin Rutten Albert Scherpbier Scherpbier 2.0 Hein Brackel Arno van Rooijen Martin Rutten Albert Scherpbier Scherpbier 1.0 Interne QA Externe QA Continue QA monitoring gebaseerd op systematische verzameling in PDA cyclus Periodieke

Nadere informatie

Functieomschrijving Hoofd Huisartsopleiding UMCG

Functieomschrijving Hoofd Huisartsopleiding UMCG Pagina 1 van 5 Functiebeschrijving Hoofd Huisartsopleiding Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Doel Het hoofd huisartsopleiding (hoofd opleidingsinstituut huisartsgeneeskunde, conform regelgeving)

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Derde Jaarcongres Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011

Derde Jaarcongres Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011 Derde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011

Nadere informatie

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Groeien in gezondheid door kennis Onze gezondheid is ons belangrijkste bezit. Daarom is het goed dat we ons er steeds meer van bewust worden dat

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport > Retouradres Postbus 2680 3500 GR Utrecht OMS, NVZ St. Jacobsstraat 16 3511 OS Utrecht Postbus 2680 3500 GR Utrecht T

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Vragenlijst onderzoek

Vragenlijst onderzoek Vragenlijst onderzoek Compliance in de zorg KPMG, VCZ en Erasmus Februari 06. HOEVEEL MEDEWERKERS (FTE) TELT HET ZIEKENHUIS?. IN WAT VOOR TYPE ZIEKENHUIS BENT U WERKZAAM? Algemeen 9 Topklinisch 50-000

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie

Een andere kijk op werken kanker en re-integratie Een andere kijk op werken kanker en re-integratie human support grensverleggend mensenwerk Kanker wordt steeds meer een chronische ziekte, dus krijgen organisaties en werkgevers in toenemende mate te maken

Nadere informatie

Masterclass Crisisbeheersing. voor bestuurders van zorginstellingen

Masterclass Crisisbeheersing. voor bestuurders van zorginstellingen Masterclass Crisisbeheersing voor bestuurders van zorginstellingen Een masterclass voor bestuurders van zorginstellingen, gericht op crisisbeheersing, rampenbestrijding en integrale veiligheid. Georganiseerd

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

V&VN we gaan ervoor. Onderwerpen. 10 november 2015. drs. Myriam L.A. Crijns, hoofdvereniging V&VN V&VN. Hot issues / actualiteit

V&VN we gaan ervoor. Onderwerpen. 10 november 2015. drs. Myriam L.A. Crijns, hoofdvereniging V&VN V&VN. Hot issues / actualiteit V&VN we gaan ervoor 10 november 2015 drs. Myriam L.A. Crijns, hoofdvereniging V&VN Onderwerpen V&VN Hot issues / actualiteit Kwaliteitsregister Verpleegkundigen & Verzorgenden 2 1 Beelden over V&VN? 3

Nadere informatie

Behandeling van plexus brachialis letsel:

Behandeling van plexus brachialis letsel: Behandeling van plexus brachialis letsel: EEN NIEUWE AANPAK 14 maart 2014 Toelichting Binnen de multidisciplinaire plexuspolikliniek van het Radboudumc, een samenwerking van de afdelingen Neurologie en

Nadere informatie

Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit

Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit Datum 23-07- 2012 Versie: 1.0 Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit Inleiding: De personal coach wordt ingezet om deelnemers van WelSlagen Diversiteit met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie