Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog"

Transcriptie

1 Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Bert Molewijk (RN,MA, PhD) Voorbij de vrijblijvendheid Programmaleider Moreel Beraad, VUmc Associate professor Clinical Ethics, Oslo VWS, Week van Reflectie 26 november 2012 Quality of Care EMGO Institute for Health and Care Research

2 Citaat VWS expert seminar januari 2004 VVV In de agenda Ethiek en Gezondheid 2004 van VWS wordt benadrukt dat het de bedoeling is dat ethiek integraal onderdeel wordt van het kwaliteitsbeleid en handelen binnen de instelling. Daarmee is bedoeld dat binnen de zorginstelling structureel aandacht zou moeten zijn voor ethiek

3 Indeling 1. Inleiding klinische ethiek 2. Onderzoek naar klinische ethiek NL 3. Op de goede manier aan ethiek doen 4. Een integraal ethiek beleid voor zorginstellingen 5. Aanbevelingen

4 Ia. Inleiding klinische ethiek Soorten klinische ethiek Toetsing onderzoek: METC (CCMO) Ethische thema s Klinische ethiek ondersteuning Ethiek commissie Moreel Beraad Ethiek consulent Informele vormen (Dauwerse et al, 2012)

5 Ib. Inleiding klinische ethiek Waarom klinische ethiek ondersteuning? Mens is moreel wezen; gezondheidszorg is inherent moreel Er bestaat geen universele morele waarheid en betekenis Wet- en regelgeving & professionele kennis niet afdoende Professionals en patiënten denken verschillend over goede zorg Dialoog is noodzaak (geen romantiek of aardigheid) Dialoog als middel: Bepalen goede zorg door dialoog en reflectie Dialoog als doel: Goede zorg = proces samen vaststellen goede zorg

6 Ic. Inleiding klinische ethiek Doelen klinische ethiek ondersteuning Casus niveau (inzicht, compromis, alternatieven, acties) Professional (steun, moral distress, erkenning, empowerment, morele competentie) Team (samenwerking, besluitvorming, teambuilding, kritische houding) Instituut & beleid (beleid, klimaat, missie, visie, richtlijnen)

7 Id. Inleiding klinische ethiek Normatieve status van de klinische ethiek ondersteuning Begeleiden van andermans denken Samen met de ander denken Denken voor de ander Adviseren (vrijblijvend, op verzoek, bindend) Ingredient voor (andermans) richtlijnen & beleid Zelf ontwikkelen richtlijnen Voorschrijvend Toetsen, handhaven, (ver)oordelen Expliciet maken bij verzoek EN bij ondersteuning

8 Ie. Voorbeelden Moreel Beraad Ad hoc, eenmalig, serie/project, regulier moreel beraad Moreel Beraad serie voor ontwikkelen of implementeren beleid Opleiding: methodisch reflecteren Opleiding: conceptuele analyse en argumentatie Team middag: Wat is goede samenwerking? Dilemma van de maand wedstrijd Moreel beraad over cliëntenparticipatie met patiënten Dilemmabespreking met cliënt- en familieparticipatie Raad van Bestuur met Raad van Toezicht: Wat is goed toezicht? Ontwikkelen/implementeren dialogische gedragscode ( moreel kompas ) Ethisch dilemma spel

9 2a. Onderzoek naar klinische ethiek Onderzoek naar de feitelijke aanwezigheid en behoeften (VUmc onderzoek met subsidie van VWS) Onderzoeksvragen: Welke vorm van ethiek ondersteuning bestaat er momenteel? Waar is behoefte aan? Wat zijn doelen van ethiek ondersteuning? Dauwerse, Abma, Molewijk & Widdershoven (JME, 2011) vragenlijst: Directies: 30% (638 / 2137) vragenlijst: Ethiek staf 48% (247 / 515) Interviews & focusgroep interviews

10 2a. Onderzoek naar klinische ethiek Antwoorden van de ethiek staf: Ethiek commissie Moreel beraad Ethiek consulent Aanwezig 125/247 51% 109/247 44% 36/247 15% belangrijk niet belangrijk 71 29% 54 22% 52 21% 57 23% 12 5% 24 10%

11 2a. Onderzoek naar klinische ethiek Is klinische ethiek ondersteuning wenselijk? Antwoorden van de directies:

12 2b. Onderzoek naar klinische ethiek Onderzoek naar evaluatie van moreel beraad Molewijk et al % (zeer) tevreden over moreel beraad (N = 220) 7.62 Moreel beraad gerelateerd aan dagelijks werk: 8.06 Formuleren goede morele vragen: 5.27 Weidema et al 2011 Toename moed en assertiviteit; directheid (multidisciplinair) Toenemend begrip over gemaakte (medische/management) beslissingen

13 2c. Onderzoek naar klinische ethiek Onderzoek naar implementatie van moreel beraad Weidema et al 2012: - Inclusie van betrokkenen op alle niveaus in organisatie - Top-down (RvB, management, operationeel leidinggevenden) - Bottom-up (aandachtsfunctionarissen, clienten, zorgdragers) - Gedeeld eigenaarschap van het moreel beraad

14 2d. Onderzoek naar klinische ethiek Onderzoek naar resultaten klinische ethiek VUmc & Sweden Europese vragenlijst uitkomsten Moreel Beraad serie In 5 landen VUmc & Oslo Resultaat van serie Moreel Beraad op: Individuele morele competentie Teamsamenwerking en klimaat in team

15 3a. Op de goede manier aan ethiek doen Valkuilen van aan klinische ethiek ondersteuning doen Hameren op belang ethiek als iets op zichzelf in plaats van ethiek inzetten voor de praktijk ( ethiek laten werken ) Moreelberaadserieplannenomnormente implementeren In een moreel beraad niet de morele vraag onderzoeken maar andermans mening of andermans persoon be/veroordelen Onderscheid tussen beslissingsbevoegdheid, eindverantwoordelijkheid en moreel beraad niet helder maken

16 3b. Op de goede manier aan ethiek doen Visie op ethiek nodig. Transparantie over doelen, methoden, onderbouwing, verantwoordelijkheden RvB is verantwoordelijk voor het feit dat ethiek ondersteuning georganiseerd en ingebed wordt Afhankelijk van thema: RvB & Mt & professionals zijn verantwoordelijk voor inhoud ethiek beleid Ethiek ondersteuning experts zijn verantwoordelijk voor visie op en kwaliteit van aan ethiek doen Medewerkers zijn verantwoordelijk voor ethische onderbouwing van hun handelen en deelname ethiek activiteiten

17 4a. Elementen integraal ethiekbeleid Visie op ethiek en (status van) ethiekbeleid Wie welke expertise/verantwoordelijkheid waarvoor? Organisatie van ethiekbeleid Inbedding ethiekbeleid met beleidsstaf, kwaliteit, opleiding, HRM Database mbt ethiek beleid Relevante nationale ethiek richtlijnen & wetgeving Instellingsbeleidsdocumenten mbt ethiek Activiteiten in kader van ethiek beleid Evaluatie/monitoring ethiek beleid/activiteiten

18 4b. Een integraal ethiek beleid In een integraal ethiekbeleid laat een instelling zien vanuit welke visie en hoe zij de omgang met ethische kwesties binnen haar instelling organiseert (verantwoording). Elke instelling heeft idealiter een expliciet ethiekbeleid maar kan zelf de inhoud, timing en organisatie van het integraal ethiek beleid bepalen. Drie betekenissen van het woord integraal : Het verwijst naar het bewustzijn dat ethiek (beleid) op alle plekken en bij alle medewerkers een rol speelt Het veronderstelt dat er binnen het ethiek beleid diverse soorten ethiek (expertise) naast elkaar kunnen bestaan Het implicieert dat de diverse ethiek activiteiten met bestaande instellingsstructuren verbonden wordt

19 Citaat VWS expert seminar januari 2004 VVV In de agenda Ethiek en Gezondheid 2004 van VWS wordt benadrukt dat het de bedoeling is dat ethiek integraal onderdeel wordt van het kwaliteitsbeleid en handelen binnen de instelling. Daarmee is bedoeld dat binnen de zorginstelling structureel aandacht zou moeten zijn voor ethiek

20 5a. Aanbevelingen 1. Aan klinische ethiek ondersteuning doen is een vak! Doorontwikkelen & expliciteren kwaliteit & visie 2. Integraal werken aan kwaliteit van ethiek (beleid) Binnen zorginstellingen met rol Raad van Bestuur Instellingen, koepels, beroepsverenigingen, opleidingen, etc. werken aan professionele & organisatorische competentie Overheid, inspectie & ziektekostenverzekeraars stimuleren structurele aandacht voor een goede ethiek ondersteuning

21 5b. Aanbevelingen 3. (Visie op) Implementatie en inbedding doorontwikkelen 4. Onderzoek nodig in en met praktijk Implementatie Kwaliteit Resultaat ACTIE: Landelijk netwerk klinische ethiek ondersteuning Zorgaanbieders, ethiek experts, onderzoekers leren/delen Inhoudelijke richtlijnen klinische ethiek ontwikkelen

Deze vraagstelling is nader toegespitst op de volgende sub-vragen:

Deze vraagstelling is nader toegespitst op de volgende sub-vragen: Samenvatting Dit proefschrift gaat over ervaringen en leerprocessen in de ontwikkeling van de theorie en praktijk van Moreel Beraad als methode van ethiekondersteuning in de gezondheidszorg. Hoofdstuk

Nadere informatie

Stilstaan bij morele dilemma s. Prof. Dr. Guy Widdershoven Afdeling Metamedica

Stilstaan bij morele dilemma s. Prof. Dr. Guy Widdershoven Afdeling Metamedica Stilstaan bij morele dilemma s Prof. Dr. Guy Widdershoven Afdeling Metamedica Outline Wat is een dilemma? Vormen van ethiekondersteuning Wat is moreel beraad? Een voorbeeld uit de praktijk Reflectie in

Nadere informatie

Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc: Start 14 september 2016

Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc: Start 14 september 2016 Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc: Start 14 september 2016 Drs. Margreet Stolper (Onderzoeker & trainer Moreel Beraad Groep VUmc) Dr.

Nadere informatie

Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc

Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc Informatie over de landelijke training gespreksleiders Moreel Beraad van de Moreel Beraad Groep VUmc Dr. Bert Molewijk (Programmaleider & trainer Moreel Beraad Groep VUmc & GGnet) Drs. Margreet Stolper

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

Moreel Beraad. Roelie Dijkman, specialist ouderengeneeskunde SHDH

Moreel Beraad. Roelie Dijkman, specialist ouderengeneeskunde SHDH Moreel Beraad Roelie Dijkman, specialist ouderengeneeskunde SHDH Wat is goed handelen? Wat en wie bepaalt dat? Ethiek Het systematisch nadenken over normen en waarden die in handelings- en beslissituaties

Nadere informatie

SAMENWERKING TUSSEN MOREEL BERAAD IN HET SOCIALE TEAM PROFESSIONALS EN VRIJWILLIGERS

SAMENWERKING TUSSEN MOREEL BERAAD IN HET SOCIALE TEAM PROFESSIONALS EN VRIJWILLIGERS SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN VRIJWILLIGERS In het sociale domein wordt meer en meer gewerkt met werkwijzen die de morele oordeelsvorming ondersteunen. Werkwijzen die helpen morele kwesties te onderzoeken

Nadere informatie

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg Ideale site ideale samenwerking in clinical trials 3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg MICROSOFT CORPORATION

Nadere informatie

Quick scan Ambulant begeleid wonen

Quick scan Ambulant begeleid wonen Quick scan Ambulant begeleid wonen 21-07-2006 Rapport n.a.v. het onderzoek van de Inspectie jeugdzorg bij Jarabee Inspectie jeugdzorg Juli 2006 Inleiding De Inspectie jeugdzorg wil een inschatting maken

Nadere informatie

Aan ethiek doen, ethiek laten werken en ethiek organiseren

Aan ethiek doen, ethiek laten werken en ethiek organiseren Aan ethiek doen, ethiek laten werken en ethiek organiseren Bert Molewijk Programmaleider Moreel Beraad VUMC Amsterdam & GGNet Zutphen moreelberaad@ggnet.nl Bijlage 5 uit het Signaleringsrapport van het

Nadere informatie

Ethiek op de kaart zetten. Isala

Ethiek op de kaart zetten. Isala Ethiek op de kaart zetten Auteur Annie Hasker a.j.hasker@isala.nl Datum 26 juni 2017 Inventarisatie van aanwezigen Werkvelden: Ziekenhuizen Verpleeghuizen en verzorgingshuizen Verstandelijk gehandicapten

Nadere informatie

De facilitator begeleidt het horizontale beraad conform vastgestelde stappen:

De facilitator begeleidt het horizontale beraad conform vastgestelde stappen: Dialoog met externe belanghebbenden Stichting Zuidwester is een maatschappelijke organisatie die de dialoog met belanghebbenden een zodanige invulling geeft dat deze het mogelijk maakt om de ondersteuningsbehoefte

Nadere informatie

Inhoud. Vechten voor wie je bent! Illustratie van een docent 11

Inhoud. Vechten voor wie je bent! Illustratie van een docent 11 Inhoud Vechten voor wie je bent! Illustratie van een docent 11 Leidinggevende wie ben je? Inleiding op het centrale thema 13 Dolf van den Berg, namens alle auteurs en andere betrokkenen Wie is het die

Nadere informatie

Doel checklist Hulp bieden bij het opstellen van richtlijnen rondom ethische kwesties d.m.v. aanreiken van aandachtspunten

Doel checklist Hulp bieden bij het opstellen van richtlijnen rondom ethische kwesties d.m.v. aanreiken van aandachtspunten Bijlage 1 Checklist voor richtlijnontwikkeling Doel checklist Hulp bieden bij het opstellen van richtlijnen rondom ethische kwesties d.m.v. aanreiken van aandachtspunten Gebruikers Medewerkers die aan

Nadere informatie

De Aandachtsfunctionaris 1

De Aandachtsfunctionaris 1 De Aandachtsfunctionaris 1 Profiel aandachtsfunctionaris kindermishandeling Functieomschrijving De aandachtsfunctionaris heeft een belangrijke rol bij de implementatie van de meldcode in de organisatie,

Nadere informatie

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma Op weg naar een integraal kindcentrum Janny Reitsma Programma: Verkenning van het integraal kindcentrum Leiderschap: mensen in beweging zetten Leiderschap: planmatig organiseren Leren als strategie voor

Nadere informatie

EMGO Institute - Care and Prevention 1. Onderzoeksteam. De Levenseindekliniek: wetenschappelijk evaluatie INHOUD INHOUD.

EMGO Institute - Care and Prevention 1. Onderzoeksteam. De Levenseindekliniek: wetenschappelijk evaluatie INHOUD INHOUD. Onderzoeksteam Marianne Snijdewind De Levenseindekliniek: wetenschappelijk evaluatie Dick Willems Bregje Onwuteaka-Philipsen Bregje Onwuteaka-Philipsen > Quality of Care disclaimer : lopend onderzoek!

Nadere informatie

Implementatie Zorgstandaard Obesitas voor kinderen (4-12 jaar) KIZO-project

Implementatie Zorgstandaard Obesitas voor kinderen (4-12 jaar) KIZO-project Implementatie Zorgstandaard Obesitas voor kinderen (4-12 jaar) KIZO-project Annemarie Schalkwijk Sandra Bot, co-promotor Petra Elders, co-promotor Giel Nijpels, promotor Lifestyle, Overweight and Diabetes

Nadere informatie

Save the date! NEON Congres 9 juni 2017

Save the date! NEON Congres 9 juni 2017 View in browser Nieuwsbrief In deze laatste Nieuwsbrief van 2016 het laatste nieuws over de KwaliteitsPeilingen, het komende NEON-congres (save the date!), een workshop van Marije Stegenga en nieuwe participanten

Nadere informatie

Dialoog, de weg naar goede zorg

Dialoog, de weg naar goede zorg Dialoog, de weg naar goede zorg Inhoud 1. Macro / meso / micro 2. Zorg met aandacht 3. Ethiek ook iets voor ons? 4. Conclusies 2 Macro, meso, micro Macro meso micro Macrosysteem: Wereld Europa Mesosysteem

Nadere informatie

ZiN en kwaliteitsbeleid

ZiN en kwaliteitsbeleid ZiN en kwaliteitsbeleid Ineen Werkconferentie kwaliteit 24 april 2014 Prof Niek J de Wit, huisarts Lid advies commissie kwaliteit achtergrond Agenda Organisatie ZiN Visie op kwaliteit Kwaliteitsregister

Nadere informatie

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN

COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Bijlage 9 ETHIEK IN RICHTLIJNEN bij Arbeid en Gezondheid (EiR-A) COMMUNICATIE-EN IMPLEMEMENTATIEPLAN Versie INHOUD 1 Inleiding 2 Contextanalyse 2.1 Situatie en omgeving 2.2 De actoren 2.3 Het product 3

Nadere informatie

Innovatie bewust stimuleren

Innovatie bewust stimuleren Innovatie bewust stimuleren Theoretisch kader Master Innovation in Complex Care 1 Wat is innoveren? Innoveren is toepassen van een uitvinding Huizingh, 2015 Missie Levenskwaliteit Zelfredzaamheid Participatie

Nadere informatie

Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015

Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015 Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015 Programma Korte kennismaking met introductie en verkenning van het thema Presentatie: Sturen op rollen en verantwoordelijkheden?

Nadere informatie

RIE als prestatieverhogend instrument. Workshop Arbocongres 2 juni 2016 Jolanda Willems Maaikelien Wijma

RIE als prestatieverhogend instrument. Workshop Arbocongres 2 juni 2016 Jolanda Willems Maaikelien Wijma RIE als prestatieverhogend instrument Workshop Arbocongres 2 juni 2016 Jolanda Willems Maaikelien Wijma Opening Hoe tevreden ben jij over de RI&E in jouw organisatie Geef een cijfer van 1 tot 10 en licht

Nadere informatie

Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Kennis en wetenschap Samenwerking O et patiënt ppelijk unicatie m and Com elen

Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Kennis en wetenschap Samenwerking O et patiënt ppelijk unicatie m and Com elen Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Samenwerking Communicatie met patiënt Maatschappelijk handelen Kennis en wetenschap Organisatie Project SO 2020 Project SO 2020 De ouderenzorg is in

Nadere informatie

perspectief voor professionele ontwikkeling

perspectief voor professionele ontwikkeling Actie-onderzoek als perspectief voor professionele ontwikkeling Workshop ALTHUS-Seminar 6 maart 2012 Geert Kelchtermans (KU Leuven) 1. What s in a name? 1. Term: veelgebruikt; uitgehold? In literatuur:

Nadere informatie

Ethische Dilemma s. Zorgboogberaad 11 januari 2010 Lea Peen specialist ouderengeneeskunde

Ethische Dilemma s. Zorgboogberaad 11 januari 2010 Lea Peen specialist ouderengeneeskunde Ethische Dilemma s Zorgboogberaad 11 januari 2010 Lea Peen specialist ouderengeneeskunde Deze presentatie Wat is ethiek Waarom ethiek Zorgethiek Casuïstiek Ethiek in de zorgorganisatie Ethiek: Nadenken

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding 9. Werkkader Beïnvloeden van het proces van kwaliteitsmanagement 23. Kader interventieplan 25

INHOUD. Inleiding 9. Werkkader Beïnvloeden van het proces van kwaliteitsmanagement 23. Kader interventieplan 25 INHOUD Inleiding 9 Werkkader Beïnvloeden van het proces van kwaliteitsmanagement 23 Kader interventieplan 25 Werkdocument 1 Aandacht voor betekenisgeving van het veranderingsproces 27 1 Betekenisgeving/betekenis

Nadere informatie

Aandacht voor de morele dimensie van toezicht

Aandacht voor de morele dimensie van toezicht ARTIKEL Een onderzoek naar de inzet van moreel beraad voor inspecteurs Inspecteurs en toezichthoudende organisaties staan dagelijks voor lastige beslissingen. Het bepalen van wat uiteindelijk goed toezicht

Nadere informatie

Responsieve evaluatie van Beleidscapaciteit voor IGB

Responsieve evaluatie van Beleidscapaciteit voor IGB Responsieve evaluatie van Beleidscapaciteit voor IGB Marleen Bekker NCVGZ, 11-04-2014 Health Services Research, Maastricht University Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Cluster

Nadere informatie

research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar

research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar research manager is een product van: Cloud9 Software B.V. www.cloud9software.nl wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar U kunt via onderstaande

Nadere informatie

Vrijblijvendheid voorbij Toezien met Hart voor de Zaak

Vrijblijvendheid voorbij Toezien met Hart voor de Zaak Vrijblijvendheid voorbij Toezien met Hart voor de Zaak Alex Brenninkmeijer Bouwstenen voor toespraak 6 november 2014 Inleiding Opdracht: adviseren systeem kwaliteitsborging raden van toezicht. Directe

Nadere informatie

Toetsingskader nwmo. Denkmodel. Niet-interventioneel onderzoek. Toetsen?! Welk probleem lossen we precies op?

Toetsingskader nwmo. Denkmodel. Niet-interventioneel onderzoek. Toetsen?! Welk probleem lossen we precies op? Niet-interventioneel onderzoek ( niet WMO ) Toetsen?! Kit Roes Voorzitter stuurgroep Implementatie Toetsingkader nwmo Directeur Kwaliteit en Patiëntveiligheid UMC Utrecht NFU Platform Klinisch Onderzoek

Nadere informatie

Gez Hulpmiddelen met Klinis KO me t amenlijk MH: Medisc ge ch zam enlij Onderzoek toezicht k toe zich he t

Gez Hulpmiddelen met Klinis KO me t amenlijk MH: Medisc ge ch zam enlij Onderzoek toezicht k toe zich he t Klinisch Onderzoek met Medische Hulpmiddelen Gezamenlijk toezicht Doel en outline Doelen: 1) Verbeteren veiligheid medische hulpmiddelen voor patiënten; 2) Inzicht geven in insteek inspectie bij KO met

Nadere informatie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Kariene Mittendorff, lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Studieloopbaanbegeleiding Binnen scholen wordt op verschillende manieren gewerkt aan

Nadere informatie

Profielschets leden Raad van Toezicht. November 2015. Profielschets leden raad van toezicht Novadic-Kentron

Profielschets leden Raad van Toezicht. November 2015. Profielschets leden raad van toezicht Novadic-Kentron Profielschets leden Raad van Toezicht November 2015 1 Organisatie is dè gespecialiseerde instelling voor verslavingszorg in Brabant. ondersteunt iedereen die last heeft van een verslaving, of vragen heeft

Nadere informatie

Geschiedenis commissies medische ethiek. Gelijklopend met de bio-ethische beweging in het algemeen

Geschiedenis commissies medische ethiek. Gelijklopend met de bio-ethische beweging in het algemeen Geschiedenis commissies medische ethiek Gelijklopend met de bio-ethische beweging in het algemeen Medisch-technologische vooruitgang Economische impact van gezondheidszorg Integriteit en waardigheid van

Nadere informatie

Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut

Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut De scan Professionele leercultuur in teams is een instrument voor scholen voor voortgezet onderwijs waarmee in kaart wordt gebracht hoe ver het

Nadere informatie

Gelijke Kansen en Diversiteit binnen het UZ Gent

Gelijke Kansen en Diversiteit binnen het UZ Gent Gelijke Kansen en Diversiteit binnen het UZ Gent 1. Missie - visie Gelijke Kansen en Diversiteit UZ Gent Het UZ Gent is een pluralistische instelling. De benadering van Gelijke Kansen en Diversiteit op

Nadere informatie

Toezicht op uitvoering kan beter. Aanbevelingen uit rapport Toezicht op Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met mensen

Toezicht op uitvoering kan beter. Aanbevelingen uit rapport Toezicht op Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met mensen Toezicht op uitvoering kan beter Aanbevelingen uit rapport Toezicht op Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met mensen Najaarsbijeenkomst NVMETC 25 november 2015 Kor Grit, Jacqueline van Oijen 2 Inhoud presentatie

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Aanleiding onderzoek Meer kennis over cliëntgestuurde interventies nodig; belangrijk voor ontwikkelingen GGz Interventies door cliënten:

Nadere informatie

Empowerment Kwaliteit Instrument: Operationalisering en Normering Voor gezondheidsbevorderaars en preventiewerkers als aanvulling op de Preffi 2.

Empowerment Kwaliteit Instrument: Operationalisering en Normering Voor gezondheidsbevorderaars en preventiewerkers als aanvulling op de Preffi 2. Empowerment Kwaliteit Instrument: Operationalisering en Normering Voor gezondheidsbevorderaars en preventiewerkers als aanvulling op de Preffi 2.0 Cluster 0: Randvoorwaarden 0.1 Empowermentvaardigheden

Nadere informatie

Quickscan cultuursensitiviteit van organisaties

Quickscan cultuursensitiviteit van organisaties Quickscan cultuursensitiviteit van organisaties DOEL VAN DE SCAN Het doel van de quickscan is de bestuurder, directie en management snel een globaal inzicht te verschaffen in de actuele stand van zaken

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 15 Bauke Koekkoek

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 15 Bauke Koekkoek Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 15 Bauke Koekkoek 1 Ondersteunen of overnemen 27 Rick Kwekkeboom 1.1 Inleiding 27 1.2 Goede zorg : van klacht naar kracht, van helpen naar aanmoedigen 27 1.2.1 (Het denken

Nadere informatie

Patiëntenparticipatiecultuur in ziekenhuizen Implementatietrajecten 2015

Patiëntenparticipatiecultuur in ziekenhuizen Implementatietrajecten 2015 Patiëntenparticipatiecultuur in ziekenhuizen Implementatietrajecten 2015 Ondersteuningsplan Meerjarenplan 2013 2017 Prof. dr. Ann Van Hecke Prof. dr. Kristof Eeckloo Simon Malfait Doel van de begeleidingssessies

Nadere informatie

F U N C T I E P R O F I E L

F U N C T I E P R O F I E L F U N C T I E P R O F I E L I. I D E N T I F I C A T I E G E G E V E N S Functiebenaming Weddeschaal Graad Directie - dep - dienst Functiefamilie verantwoordelijke Kinderdagverblijf (B) B1-B2-B3 celhoofd

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

Projectopdracht PAR in oprichting in het Pilotjaar 2015

Projectopdracht PAR in oprichting in het Pilotjaar 2015 Projectopdracht PAR in oprichting in het Pilotjaar 2015 Waarom een PAR in Zinzia? De visie en strategie van Zinzia bieden een duidelijke koers aan de organisatie. Vanaf 2013 heeft - met het kompas Ziel

Nadere informatie

VN-VERDRAG HANDICAP VAN VERDRAG NAAR INCLUSIE. 16 punten voor volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving

VN-VERDRAG HANDICAP VAN VERDRAG NAAR INCLUSIE. 16 punten voor volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving VN-VERDRAG HANDICAP VAN VERDRAG NAAR INCLUSIE 16 punten voor volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving Van verdrag naar inclusie 16 punten voor volwaardige deelname van mensen

Nadere informatie

DE MONITOR. Bijlage 1

DE MONITOR. Bijlage 1 DE MONITOR Bijlage 1 legenda procesfase rol voorbereidingsfase v=verantwoordelijk uitvoeringsfase p= partner gerealiseerd evaluatiefase Geen actie agenda werkgroep aandachtslevel regisseur **** direct

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE RvC. Good enough never is. Een moment om kansen voor verbetering te benutten ZELFEVALUATIE RAAD VAN COMMISSARISSEN

ZELFEVALUATIE RvC. Good enough never is. Een moment om kansen voor verbetering te benutten ZELFEVALUATIE RAAD VAN COMMISSARISSEN ZELFEVALUATIE RAAD VAN COMMISSARISSEN Good enough never is ZELFEVALUATIE RvC Een moment om kansen voor verbetering te benutten Auteurs Carla van der Weerdt-Norder Partner Accent Organisatie Advies Frank

Nadere informatie

ConsumerQuality Index Uitkomsten cliëntenraadpleging Sociale Geriatrie 1 april 2015

ConsumerQuality Index Uitkomsten cliëntenraadpleging Sociale Geriatrie 1 april 2015 ConsumerQuality Index Uitkomsten cliëntenraadpleging Sociale Geriatrie 1 april 2015 Agenda Doel: Presenteren van de uitkomsten van het onderzoek Dialoog over sterke- en verbeterpunten Opbouw presentatie:

Nadere informatie

Duurzame integratieve kwaliteitszorg. Andre Vyt

Duurzame integratieve kwaliteitszorg. Andre Vyt Duurzame integratieve kwaliteitszorg Andre Vyt Kernaspecten Hoe integreren we alle relevante aspecten in ons kwaliteitsbeleid? Hoe integreren we het kwaliteitsbeleid in onze dagelijkse werking? Wat zijn

Nadere informatie

Casemanagement. in de palliatieve zorg. Annicka van der Plas Quest, 7 september 2010

Casemanagement. in de palliatieve zorg. Annicka van der Plas Quest, 7 september 2010 Casemanagement in de palliatieve zorg Annicka van der Plas Quest, 7 september 2010 Inhoud Aanleiding: waarom casemanagement in de palliatieve zorg? Evaluatie onderzoek Eerste resultaten van het Expert

Nadere informatie

EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN

EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN VOORBEELD VEILIGHEIDSPLAN EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN Hieronder ziet u de hoofdstukken en paragrafen van het veiligheidsplan. Per paragraaf ziet u welke informatie u moet geven.

Nadere informatie

Ethisch management. Prof Dr. Annick Willem Jens De Rycke. ALM Antwerpen 29/04/2014

Ethisch management. Prof Dr. Annick Willem Jens De Rycke. ALM Antwerpen 29/04/2014 Ethisch management Prof Dr. Annick Willem Jens De Rycke ALM Antwerpen 29/04/2014 Decreet Gemiddelde score's per thema 4,16 4,11 4,33 4,47 3,98 3,77 Rechten vh Kind Inclusie Diversiteit Fairplay Integriteit

Nadere informatie

Vragenlijst onderzoek

Vragenlijst onderzoek Vragenlijst onderzoek Compliance in de zorg KPMG, VCZ en Erasmus Februari 06. HOEVEEL MEDEWERKERS (FTE) TELT HET ZIEKENHUIS?. IN WAT VOOR TYPE ZIEKENHUIS BENT U WERKZAAM? Algemeen 9 Topklinisch 50-000

Nadere informatie

Ethisch Leiderschap in de zorg

Ethisch Leiderschap in de zorg Ethisch Leiderschap in de zorg Ranking en Toezicht NVLO, 26 september 2014 Drs. Marlies Akemann-vanWerkhoven Adviseur Advies & Beleid, Kennemer Gasthuis Haarlem Introductie Wie heb ik voor me? Leiderschapstijlen

Nadere informatie

DE PROFESSIONALITEIT VAN MAATSCHAPPELIJK WERK

DE PROFESSIONALITEIT VAN MAATSCHAPPELIJK WERK DE PROFESSIONALITEIT VAN MAATSCHAPPELIJK WERK Over de morele identiteit van het beroep en het belang van morele oordeelsvorming Jaarcongres NVMW (10-11-2011) Ed de Jonge INTRODUCTIE: thematiek en spreker

Nadere informatie

Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda

Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda 09.30 uur Ontvangst met koffie/thee 10.00-10.30 uur Woord van welkom door prof. dr. Rudolph decaan FMW NLDA Opening

Nadere informatie

Najaarscongres VMP/VHMZ. Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer

Najaarscongres VMP/VHMZ. Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer Najaarscongres VMP/VHMZ Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer Thema s 1. Setting of the scene: veranderende visie op zorg enzo... 2. Consequenties voor beroepsbeoefenaren (vier trends) 3.

Nadere informatie

Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut

Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut De scan Professionele leercultuur op scholen is een instrument voor scholen voor voortgezet onderwijs waarmee in kaart wordt gebracht hoe ver

Nadere informatie

BASIS-PUNTENSYSTEEM IN HET KADER VAN DE HERTOETSING VAN CMC-LEDEN (VERSIE 7.0)

BASIS-PUNTENSYSTEEM IN HET KADER VAN DE HERTOETSING VAN CMC-LEDEN (VERSIE 7.0) BASIS-PUNTENSYSTEEM IN HET KADER VAN DE HERTOETSING VAN CMC-LEDEN (VERSIE 7.0) UITGANGSPUNTEN Het CMC-certificaat heeft een geldigheidsduur van vier jaar. Teneinde het certificaat opnieuw voor een zelfde

Nadere informatie

Workshop HKZ dag Prestatiegericht sturen, het gebruik van indicatoren. Loes Theunissen, DEKRA Certification B.V.

Workshop HKZ dag Prestatiegericht sturen, het gebruik van indicatoren. Loes Theunissen, DEKRA Certification B.V. Workshop HKZ dag Prestatiegericht sturen, het gebruik van indicatoren Loes Theunissen, DEKRA Certification B.V. Agenda 1. Introductie DEKRA Certification 2. Inventarisatie 3. Wat is een (prestatie) indicator?

Nadere informatie

Positioning Paper Professionele Integriteit

Positioning Paper Professionele Integriteit Positioning Paper Professionele Integriteit IPMA-NL Versie: 1 Auteurs: Arjan van Bommel, Paul van der Steur IPMA-NL Professionele Integriteit januari 2016 2016 IPMA-NL POSITIONING PAPER PROFESSIONELE INTEGRITEIT

Nadere informatie

Visitatie en Inspiratie

Visitatie en Inspiratie Visitatie en Inspiratie BG-dagen, Papendal Vrijdag 19 juni 2015 Gertjan Beens Sabrina Kwint Jos Manders Disclosure belangen spreker Dienstverband(en) Eigen onderneming(en) en aandelen HumanCapitalCare

Nadere informatie

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp Voorbij de geraniums Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp 14 maart 2014 Voorbij de geraniums Visiestuk vitaliteitsdenken en vitaliteitscoaching

Nadere informatie

Tussenstand kwalitatieve monitoring m.b.v. narratieven in Hilversum

Tussenstand kwalitatieve monitoring m.b.v. narratieven in Hilversum Tussenstand kwalitatieve monitoring m.b.v. narratieven in Hilversum Een presentatie van een methode in ontwikkeling, focus op welzijnsvoorzieningen Door Esther Sarphatie, accountmanager gemeente Hilversum

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in het hbo: het team heeft het voor het zeggen

Duurzame inzetbaarheid in het hbo: het team heeft het voor het zeggen Duurzame inzetbaarheid in het hbo: het team heeft het voor het zeggen Willem de Lange Emeritus lector Avans Hogeschool Tijdschrift voor HRM HRM Praktijk en onderzoek congres Hogeschool Windesheim Zwolle,

Nadere informatie

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH)

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Inleiding en verantwoording De gezamenlijke medische hulpmiddelenindustrie SOMT, Stichting Ondernemingen Medische Technologie, heeft op uitdrukkelijk verzoek van

Nadere informatie

WIJZER informatie delen

WIJZER informatie delen WIJZER informatie delen Wat is het goede om te doen voor dit kind? Wat kan ik goed voor mezelf verantwoorden Afwegen juridisch kader: wet- en regelgeving Afwegen beroepsstandaard AW Kindermishandeling

Nadere informatie

Het gekantelde gesprek aan de keukentafel: Een methodiek. Seminar tijdens Supportbeurs - 10 mei 2012 door Bart van den Eijnde

Het gekantelde gesprek aan de keukentafel: Een methodiek. Seminar tijdens Supportbeurs - 10 mei 2012 door Bart van den Eijnde Het gekantelde gesprek aan de keukentafel: Een methodiek Seminar tijdens Supportbeurs - 10 mei 2012 door Bart van den Eijnde Het gekantelde gesprek Welkom Het keukentafelgesprek De ontwikkeling van een

Nadere informatie

Programma. Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) 5/24/2013. Integriteit verankeren. Introductie. Over BIOS. Wat is integriteit?

Programma. Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) 5/24/2013. Integriteit verankeren. Introductie. Over BIOS. Wat is integriteit? Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector (BIOS) Integriteit verankeren Marijntje Zweegers, Hoofd BIOS 23 mei 2013 1 Programma Introductie Over BIOS Wat is integriteit? Visie op integriteit Verankeren

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dartel, Hans van Title: Naar een handelingsgericht ethiekbeleid voor zorgorganisaties

Nadere informatie

workshop: waardengericht leidinggeven mbv een socratische dialoog als intervisiemodel

workshop: waardengericht leidinggeven mbv een socratische dialoog als intervisiemodel Socratische dialoog workshop: waardengericht leidinggeven mbv een socratische dialoog als intervisiemodel Tijdens een socratische dialoog volgen we een vast patroon. Het gesprek begint met het opvragen

Nadere informatie

op zoek naar good practices

op zoek naar good practices Werken met psychische klachten op zoek naar good practices Presentatie Congres Mensenwerk 9 februari 2015 Philip de Jong en Femke Reijenga Agenda 1. Het onderzoek 2. De bevindingen 3. De betekenis 4. Discussie

Nadere informatie

Toepassing van domotica in de zorg moet zorgvuldiger. Marijke Prins projectleider

Toepassing van domotica in de zorg moet zorgvuldiger. Marijke Prins projectleider Toepassing van domotica in de zorg moet zorgvuldiger Marijke Prins projectleider Aanleiding onderzoek Technologie in de zorg in opkomst en gebruik wordt gepromoot Technologie in de zorg kent voordelen

Nadere informatie

Een kinderbeschermingsmaatregel?

Een kinderbeschermingsmaatregel? Een kinderbeschermingsmaatregel? Stand van zaken naar aanleiding van het vervolgonderzoek naar de kwaliteit van de Bureaus Jeugdzorg en de Raad voor de Kinderbescherming bij de besluiten over een kinderbeschermingsmaatregel

Nadere informatie

Fleur Deenen en Jeannette Geldens VELONcongrespresentatie 26 maart 2015

Fleur Deenen en Jeannette Geldens VELONcongrespresentatie 26 maart 2015 Studentevaluaties leveren een bijdrage! VELONcongres, do 26 maart 2015 Congres voor lerarenopleiders: De kunst van het opleiden Zichtlijn 1: Ontwikkeling van de professionele identiteit van de lerarenopleider

Nadere informatie

Handreiking Governance Ziekenhuizen

Handreiking Governance Ziekenhuizen Handreiking Governance Ziekenhuizen Onderdeel rapportage Quick Scan Integrale Bekostiging en Governance Januari 2016 Opdrachtgever: VWS Deze rapportage is tot stand gekomen met dank aan de 30 ziekenhuizen

Nadere informatie

Wlz Zorginkoopbeleid 2016. drs. Ineke Wever, manager Zorg ZN

Wlz Zorginkoopbeleid 2016. drs. Ineke Wever, manager Zorg ZN Wlz Zorginkoopbeleid 2016 drs. Ineke Wever, manager Zorg ZN Wlz 01-01-2015 De Wlz is sinds 1 januari 2015 een feit. Met de invoering van deze wet staan drie onderling samenhangende doelstellingen centraal:

Nadere informatie

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan?

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Dr. Arnoud Evers Overzicht presentatie Wetenschap en praktijk

Nadere informatie

Evidence based nursing: wat is dat?

Evidence based nursing: wat is dat? Evidence based nursing: wat is dat? Sandra Beurskens Lector kenniskring autonomie en participatie van mensen met een chronische ziekte Kenniskring autonomie en participatie EBN in de praktijk: veel vragen

Nadere informatie

Stand van Zaken Doorontwikkeling Interne Organisatie

Stand van Zaken Doorontwikkeling Interne Organisatie Stand van Zaken Doorontwikkeling Interne Organisatie Huisartsopleiding Leiden Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde PROF. DR. A.W.M. KRAMER 16 MAART 2016 DOCUMENTBEHEER Organisatie: Afdeling: Adres:

Nadere informatie

Gedeelde besluitvorming in de beroepsethiek: beyond informed consent

Gedeelde besluitvorming in de beroepsethiek: beyond informed consent Gedeelde besluitvorming in de beroepsethiek: beyond informed consent Kees Jan van der Boom, klinisch psycholoog Lid Bestuurscommissie Ethische Zaken & Taskforce Privacy (NIP) Beroepscode NIP, artikel 100

Nadere informatie

E-learning (eerstelijns) interculturele zorg Informatie ten behoeve van Restore, 11 mei 2012

E-learning (eerstelijns) interculturele zorg Informatie ten behoeve van Restore, 11 mei 2012 E-learning (eerstelijns) interculturele zorg Informatie ten behoeve van Restore, 11 mei 2012 Korte omschrijving Mikado heeft in opdracht van de Parnassia Bavo Groep een e-learningprogramma ontwikkeld.

Nadere informatie

Voorwoord 13. Inleiding 15

Voorwoord 13. Inleiding 15 Voorwoord 13 Inleiding 15 Antoinette Verhage 1. Deontologie en integriteitsbewaking 15 2. Scandal & reform 17 3. Integriteit, ethiek, moraal, en integritisme 19 4. Waarom is dit belangrijk voor een criminoloog?

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

Morele dilemma s in de tandheelkundige zorg voor ouderen

Morele dilemma s in de tandheelkundige zorg voor ouderen 1 Morele dilemma s in de tandheelkundige zorg voor ouderen Guy Widdershoven Amsterdam Center on Aging Take-home messages 1. Belang van mensvisie in de ouderenzorg: autonomie in afhankelijkheid 2. Kwaliteit

Nadere informatie

Johanna van Gaalen, arts-onderzoeker Afdeling Medische Besliskunde 9 juni 2010

Johanna van Gaalen, arts-onderzoeker Afdeling Medische Besliskunde 9 juni 2010 Implementatie van internet-based zelfmanagement: wat werkt het beste? Johanna van Gaalen, arts-onderzoeker Afdeling Medische Besliskunde 9 juni 2010 Implementatie internet-based asthma selfmanagement (IBSM)

Nadere informatie

Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Ethische commissies. Door CNV Publieke Zaak en Reliëf

Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Ethische commissies. Door CNV Publieke Zaak en Reliëf Onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van Ethische commissies Door CNV Publieke Zaak en Reliëf Inleiding...2 Doelgroep...2 Methode...2 Respondenten...2 Resultaten...3 doelstelling van de ethische commissie...4

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11 DEEL 1 HET BEROEP VAN DE MBO-VERPLEEGKUNDIGE 13

Inhoud. Voorwoord 11 DEEL 1 HET BEROEP VAN DE MBO-VERPLEEGKUNDIGE 13 Inhoud Voorwoord 11 DEEL 1 HET BEROEP VAN DE MBO-VERPLEEGKUNDIGE 13 1 Waar gaat het om in de verpleging? 15 1.1 Oriëntatie op het beroep van mbo-verpleegkundige 15 1.1.1 Inhoud van het beroep 16 1.1.2

Nadere informatie

Beleid Beweegstimulering

Beleid Beweegstimulering Beleid Beweegstimulering Inleiding Zinzia Zorggroep onderkent het belang van kwaliteit van leven, zij streeft er naar excellente zorg met kleur te bieden. Dit streven is onder andere verwoord in het strategie

Nadere informatie

Stimulering van loopbaanflexibiliteit

Stimulering van loopbaanflexibiliteit Stimulering van loopbaanflexibiliteit Expert begeleider: Richard van der Loo Studenten: Sabina Brammer Edith van Dijssel Cis Groen Yvette Kokee Martin Kraak Cognitieve flexibiliteit Meta cognitie = Leren

Nadere informatie

Mantelzorg in Kampen AAN DE SLAG MET EN VOOR MANTELZORGERS

Mantelzorg in Kampen AAN DE SLAG MET EN VOOR MANTELZORGERS Mantelzorg in Kampen AAN DE SLAG MET EN VOOR MANTELZORGERS ARCON JULI 2016 1. Inleiding In 2015 heeft de gemeente Kampen een mantelzorgbeleidsscan uit laten voeren door Arcon. Op interactieve wijze zocht

Nadere informatie

VERBINDEN VAN ONDERZOEK EN ONDERWIJS

VERBINDEN VAN ONDERZOEK EN ONDERWIJS VERBINDEN VAN ONDERZOEK EN ONDERWIJS ONDERZOEK ALS BOUNDARY ACTIVITEIT OM DE PRAKTIJK TE VERSTERKEN EAPRIL SEMINAR 2017 MARCO SNOEK Onderwijs ontwikkeling 2 INHOUD Onderzoek als impuls voor onderwijsontwikkeling?

Nadere informatie

De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken?

De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken? De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken? Prof. dr. Jany Rademakers NIVEL Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg CAPHRI Maastricht University Vakgroep Huisartsgeneeskunde,

Nadere informatie

Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek

Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek Dr. Joost Keers Hoofd Wetenschappelijk Instituut j.keers@mzh.nl 050 524 5826 http://www.ccmo.nl/nl/europese-verordening Belangrijke

Nadere informatie