Naar krachtige scholen met een professionele identiteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naar krachtige scholen met een professionele identiteit"

Transcriptie

1 vakblad voor schoolleiders Naar krachtige scholen met een professionele identiteit Schoolbesturen halen de broekriem aan Gevolgen van andere schooltijden De meerwaarde van leidinggeven Van schoolleiders naar onderwijsondernemers 2 maart 2013, 7 e jaargang

2 08 inhoud rubrieken 04 Korte berichten 07 CNVStandpunt 11 Open Mind 16 Vraag & antwoord 18 Mijn school 22 Boeken 23 Column Dirk van Boven 26 Column Chris Lindhout 27 Korte berichten Naar krachtige scholen met een professionele identiteit Maak medewerkers ambassadeurs van de school. Schoolbesturen halen de broekriem verder aan Hoe ga je als schoolleider om met bezuinigingen. LinkedIn voor schoolleiders Uw profiel als database van professionele contacten. Recensie: Prikkels in de groep! Hoe kinderen prikkels verwerken. De meerwaarde van leidinggeven Aantal vrouwelijke directeuren in het onderwijs groeit. Van schoolleiders naar onderwijsondernemers Gaan voor ondernemerschap in tijden van crisis. 2 maart 2013

3 colofon Direct is een uitgave van CNV Schoolleiders en is bestemd voor leidinggevenden in het primair en voortgezet onderwijs. Hoofdredactie: Rob Bovee (tijdelijk) Redactie: Martin de Kock, Fokke Rosier, Wim Oostra, Henk Andeweg, Chris Lindhout Eindredactie: Froukje Meerman Secretariaat: Sonia Piccirillo Bureau CNV Schoolleiders Postbus GM Utrecht Directieadvies leden CNV Schoolleiders: Ed Weevers (030) Advertenties: Recent BV (020) CNV Schoolleiders Ledenadministratie (030) Opmaak: FIZZ marketing & communicatie, Meppel Druk en afwerking: Ten Brink, Meppel (0522) Direct is het officiële orgaan van CNV Schoolleiders. Sinds november 2010 is er de mogelijkheid om een los abonnement te nemen op Direct. De kosten zijn 46,00 per jaar voor 8 nummers. Hiervoor is geen lidmaatschap van CNVS vereist. Bij een lidmaatschap van CNV Schoolleiders is toezending van het blad inbegrepen. directief Steeds meer scholen stappen af van traditionele schooltijden. Een aanpassing die uiteraard niet alleen gevolgen heeft voor leerlingen, maar ook voor ouders. Hoe ga je met die consequenties om? Het onderwijsveld wordt geconfronteerd met een daling van leerlingaantallen in de krimpgebieden. In tijden van krimp is het vooral een spel van belangen dat voornamelijk gedreven wordt door euro s, of het gebrek daaraan. In de dagelijkse realiteit van een schoolleider verandert de agenda van schoolontwikkeling naar financieel economische haalbaarheid. Met minder mensen minimaal hetzelfde werk doen. De Citoscores zijn verschenen en de discussie is losgebrand over het voornemen van de staatssecretaris om de gemiddelde Citoscores van basisscholen openbaar te maken. Met een gemiddelde van 535,1 is te zien welke scholen dit jaar beter of slechter scoren. Er is veel kritiek vanuit het onderwijsveld. De PO Raad wil onderzoeken of er hierdoor sprake is van benadeling van scholen. Tweede Kamerleden twijfelen over het nut ervan. Ook het Cito zelf is niet gelukkig hiermee. In 2011 en 2012 heeft CNV Onderwijs onderzoek gedaan naar zowel de beroeptrots als de professionele identiteit, waaruit de visie is ontwikkeld dat de ontwikkeling van kinderen voorop staat, het van belang is dat er sprake is van een waarderende omgeving. Als de gemiddelde Citoscores achter elkaar worden gezet zonder de context daarbij te vermelden en daar lijkt het voornemen op is er sprake van ranking, met het risico van een veel minder waarderende omgeving. Van elke honderd euro die we als land uitgeven, gaan er twaalf naar onderwijs (Friesch Dagblad, 7 maart 2013). Onderwijs is belangrijk, alleen is niet altijd duidelijk waarover dat onderwijs dan moet gaan. De rol van u als schoolleider is cruciaal hierbij. De redactie maart

4 korte berichten Rapporten opvragen Wilt u een van de volgende rapporten of policy papers ontvangen? Stuur dan een met het verzoek naar Diederik Brink, beleidsmedewerkers CNV Onderwijs via Andreas Schleicher - Preparing Teachers and Developing School Leaders for the 21st Century: Lessons from Around the World. ETUCE Policy Paper on School Leadership. Rapport Onderwijsraad: Kiezen voor kwalitatief sterke leraren. Regionale bijeenkomsten over werkverdeling middelbaar beroepsonderwijs Organisaties van werkgevers en werknemers in het mbo hebben afgesproken enkele regionale bijeenkomsten te organiseren om met het personeel van de verschillende ROC s van gedachten te wisselen over het werkverdelingsbeleid, in samenhang met de documenten die hiervoor bepalend zijn, te weten de cao, het Professioneel Statuut en de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Aan de cao-tafel is al tijden de verdeling van werkzaamheden c.q. de ervaren werkdruk binnen de teams een heet hangijzer. Om de reeds gemaakte afspraken te evalueren, is ervoor gekozen om de dialoog met het onderwijswerkveld te zoeken. Vervolgens zal worden bekeken hoe het onderwijsveld kan worden ondersteund in het proces. CNV Onderwijs sluit daarbij niet uit dat een aanpassing van de cao-afspraken daarvoor noodzakelijk is. Namens CNV Onderwijs nemen Joany Krijt, Paul Hassing, Diederik Brink en verscheidene regiobestuurders deel. Na je bachelor natuurlijk ook je master! Master Special Educational Needs (M SEN) Over leren, gedrag, begeleiden en passend onderwijs Bezoek de open avond op: woensdag 17 april donderdag 23 mei woensdag 5 juni van uur. Maak gebruik van de Lerarenbeurs. Jij maakt het verschil! Kijk voor meer informatie over locaties en aanvraag van een brochure op fontys.nl/oso, mail naar of bel fontys.nl/oso 4 maart 2013

5 Summer schools om zittenblijven tegen te gaan Vlak voor zijn vertrek heeft voormalig CNV Onderwijs voorzitter Michel Rog de landelijke media gehaald met een oproep om zittenblijven tegen te gaan door summer schools op te zetten. Na zijn vertrek heeft Joany Krijt dit onderwerp opgepakt en is met de VO Raad en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om de tafel gaan zitten. Hierbij waren een aantal uitgangspunten voor CNV Onderwijs leidend. De belangrijkste zijn het effect op het leerrendement en de motivatie voor en van de leerling, eventuele opbrengsten mogen niet worden ingezet als bezuiniging, maar moeten terugvloeien naar het onderwijsproces, scholen nemen alleen vrijwillig deel aan een pilot met summer schools, er wordt niet getornd aan de vakanties van leraren en schoolleiders. Op basis van deze uitgangspunten is afgesproken om een pilotproject op te zetten. Met financiering vanuit het ministerie en ondersteuning door consultants van BMC wordt op dit moment een projectplan geschreven. Een expertisegroep met daarin vertegenwoordigers van CNV Onderwijs, de VO Raad en uit de wetenschap zal het proces volgen en analyseren. De pilot duurt twee jaar en stelt deelnemende scholen in staat om summer schools te organiseren om zo het effect op de leerlingen en de doorstroom te kunnen meten. Voor de uitvoering worden externe bureaus ingeschakeld. Nationaal onderwijsakkoord Op dit moment wordt er in de Stichting van het Onderwijs, waarin werkgevers en werknemers in het onderwijs zijn verenigd, onderhandeld over een nationaal onderwijsakkoord. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is betrokken bij dit proces. Het doel is om gezamenlijk tot een langetermijnvisie te komen voor het onderwijs, om zo rust te brengen en gezamenlijke doelen te formuleren. CNV Onderwijs bij conferentie Education International Oproep tot meer promotiebeurzen voor leraren Bestuurslid Willem Jelle Berg van CNV Onderwijs roept op tot het verdelen van meer promotiebeurzen onder leraren in het onderwijs. Volgens hem bevordert dit de professionele ontwikkeling van leraren en kan het leerlingen enthousiast maken voor een wetenschappelijke opleiding. Op 29 en 30 januari heeft een delegatie van CNV Onderwijs deelgenomen aan de Algemeen secretaris Cees Kuiper. conferentie van Education International over framing education for the public good. Onder leiding van algemeen secretaris Cees Kuiper en met ondersteuning van manager beleid en regio Leon Meijer en beleidsmedewerker Diederik Brink, heeft CNV Onderwijs gesproken met verschillende spelers in het internationale onderwijsveld. maart

6 MR Partnerschap Een professionele school vraagt professionele medezeggenschap. CNV Onderwijs Academie onderstreept het belang van een goed functionerende MR en biedt advies. Daarnaast biedt de Academie verschillende trainingen aan die op uw eigen locatie kunnen worden gegeven. Voor structurele ondersteuning biedt CNV Onderwijs Academie het MR Partnerschap aan. Kijk voor meer informatie over advies en Partnerschap op bel (030) of stuur een naar Uw partner in training en advies

7 CNVStandpunt Leerlingaantallen dalen: wat staat ons nog te wachten? Jan Kieft bestuurslid CNV Schoolleiders Veel schoolleiders, leerkrachten en besturen zijn op een onaangename manier geschrokken van het rapport en het advies van de Onderwijsraad over de problematiek rondom de daling van het aantal leerlingen. Na een periode van stabilisering van het aantal leerlingen in Nederland, is er nu sprake van een relatief snelle daling. Het aantal geboorten bereikte in 2000 een piek met Sindsdien is een daling ingezet en het Centraal Bureau voor de Statistiek gaat ervan uit dat het geboortecijfer binnen enkele jaren rond de ligt. Dit betekent dat er de komende jaren een forse inkrimping zal plaatsvinden van het aantal leerlingen op veel (kleine) basisscholen op het platteland. Het bestaansrecht van van de basisscholen komt in groot gevaar, wanneer het advies van de Onderwijsraad opgevolgd zal worden. Dat advies geeft aan dat elke school honderd of meer leerlingen moet hebben om te kunnen bestaan. De staatssecretaris Sander Dekker noemt de conclusie van het rapport van de Onderwijsraad een zeer ingrijpend advies. De PO-Raad, bij monde van voorzitter Kete Kervezee, heeft het over een vrije val wanneer er niets gebeurd. Andere instanties reageerden eveneens geschokt. Ook CNV Schoolleiders ziet de situatie met zorg tegemoet. Wat gaat dit allemaal betekenen voor onze collega s en hun personeel op de werkvloer en voor het onderwijs? Welke perspectieven zijn voorhanden om het werkplezier en de onderwijskwaliteit op peil te houden en de werkgelegenheid zo veilig mogelijk te stellen? Het zijn zomaar enkele aandachtspunten die naar voren komen om de komende jaren volop aan te werken. De kwaliteit van het onderwijs mag bij een inkrimping niet uit het oog verloren worden CNV Schoolleiders zal, waar mogelijk, zich richten op de ondersteuning en begeleiding van al haar leden bij het doorlopen van dit proces. Vooral passende maatregelen op lokaal niveau moeten volgens ons mogelijk zijn. De kwaliteit van het onderwijs moet bij een eventuele inkrimping of fusie niet uit het oog verloren worden. Tevens is het van groot belang dat de toegankelijkheid en keuzevrijheid belangrijke rollen moeten spelen. Natuurlijk is de betaalbaarheid een belangrijke factor, maar dat mag volgens ons niet het belangrijkste zijn om zomaar scholen te sluiten. Het is positief dat de Onderwijsraad uitdrukkelijk de keuzevrijheid en een pluriform onderwijsaanbod ook in de krimpgebieden onderschrijft. CNV Schoolleiders zal haar invloed aanwenden om de belangen van haar leden op verschillende niveaus te behartigen, ook wat betreft deze krimpproblematiek. Rechtspositioneel zullen wij u bijstaan en u kunt altijd informatie en advies bij ons inwinnen. Het bestuur van CNV Schoolleiders houdt u op de hoogte. maart

8 Op weg naar krachtige scholen met een professionele identiteit To be better than the competition, you can t stay always the same. Een prikkelende slogan volgens Peter Ottenhoff, directeur van HCE JobCreator, die hem doet denken aan de Carrière Workshops met het adagium Are you Ready-2-Move? die hij samen met de trainers van de CNV Onderwijs Academie organiseerde voor onderwijsmedewerkers. Ottenhoff schetst het belang om de professionele identiteit van medewerkers te stimuleren voor een krachtige school. Het begin van de Carrière Workshop gaat in op de passie van waaruit mensen hebben gekozen voor een baan in het onderwijs. Al gauw werd duidelijk dat veel deelnemers moeite bleken te hebben met het actualiseren van hun oorspronkelijke passie, vanwege tal van interne en externe factoren die invloed hebben op hun arbeidssatisfactie. In de meeste gevallen waarin sprake was van zogenaamde passieremmers, kwam naar voren dat er weinig persoonlijke aandacht was van de zijde van de schoolleiding. Een aantal leerkrachten verwoordde hun gevoel dat zij zich in hun werk nauwelijks konden ontplooien en er vaak alleen voor stonden, terwijl zij zich wel erg betrokken voelden bij de leerlingen en het onderwijsproces. Verderop in de workshop kwamen we erachter dat men het heel moeilijk vond om eigen sterk ontwikkelde competenties goed te benoemen. Van doorgroeimogelijkheden buiten het onderwijs om hadden vrijwel alle deelnemers geen concreet beeld. Hiermee neemt het onderwijs een enigszins geïsoleerde positie in, terwijl het daarentegen wel een vitaal segment vormt van de arbeidsmarkt. De reacties illustreren tevens hoe weinig leerkrachten vanuit hun school worden uitgenodigd tot nadere zelfverkenning, ervan uitgaande dat ze gewoon de onderwijsklus wel klaren in de loop der jaren. Daardoor wordt ook de noodzaak in de kiem gesmoord om mee te gaan met andere omstandigheden in de onderwijsmarkt en pro actief te anticiperen op een wijzigend loopbaanperspectief, onder meer vanwege krimp of beperktere financiële middelen. 8 maart 2013

9 Human resources Vanuit mijn betrokkenheid als arbeidsmarktspecialist bij het meehelpen oplossen van personele knelpunten binnen onder meer onderwijsinstellingen, heb ik ervaringen opgedaan aan de kant van de dagelijkse praktijk van schoolleiders en schoolbesturen. Vooral wanneer ik hen mocht bijstaan in de uitvoering van outplacementtrajecten Van Werk Naar Werk of bij het herplaatsen van langdurig zieke medewerkers, werd mij duidelijk dat human resource (HR) management en een consistent mobiliteitsbeleid niet op alle scholen even goed ontwikkeld zijn. In het geval van boventalligheid of ziekteverzuim worden bepaalde personele kwesties dikwijls bestempeld als heilige huisjes, waarin het lastig opereren is als schoolleider, temeer omdat hij in de meeste gevallen niet is opgeleid tot HR professional. Vooral kleinere en middelgrote scholen beschikken niet over een eigen P&Oafdeling die voldoende kennis van zaken heeft op het gebied van wet- en regelgeving en daardoor soms belangrijke beslissingen te lang uitstelt. Vanuit goed werkgeverschap is het echter van belang medewerkers professioneel te (laten) coachen tijdens de uitoefening van hun werk, dat er de afgelopen jaren niet eenvoudiger op is geworden. Stimuleren Mijn ervaring is ook dat binnen het onderwijs veranderingsprocessen doorgaans langzaam en moeizaam verlopen. Medewerkers uitnodigen om vaste patronen los te laten en voor veranderingen een goed draagvlak creëren, is voor menig schoolleider allerminst een sinecure. Gelukkig kom ik ook regelmatig situaties tegen, waarin er een open cultuur heerst binnen de school en waarbij medewerkers goed in hun vel zitten en zich sterk betrokken voelen bij de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. In alle gevallen bespeur ik dan een coachende schoolleider die erin slaagt aan te sluiten bij het emotionele aspect van zijn medewerkers en hen stimuleert zichzelf verder te ontwikkelen binnen een professionele leer- en werkomgeving. Medewerkers worden daardoor gesterkt in hun gevoel voor eigenwaarde, waardoor zij beter presteren, minder vaak uitvallen en zichzelf beschouwen als een onderwijsprofessional. Ook neemt hierdoor hun beroepstrots enorm toe en identificeren zij zich sterker met de school vanuit de rol van ambassadeur. Andere cultuurfocus In 2011 en 2012 is er binnen CNV Onderwijs onderzoek gedaan naar zowel de beroepstrots als de professionele identiteit, waaruit de visie is ontwikkeld dat de ontwikkeling van kinderen voorop staat, het van belang is dat er sprake is van een waarderende omgeving en mensen vooral prettig kunnen werken en zich kunnen ontwikkelen binnen een professionele cultuur. Hierdoor ontstaat een waarderend en veilig klimaat op basis van de geleefde visie, hetgeen inhoudt dat binnen de school alle bij het onderwijsproces betrokken medewerkers deze visie in hart en nieren mede vormgeven en naar buiten toe uitdragen. Door het volgen van opleidingen en trainingen wordt hun vakmanschap versterkt en voorkomen dat hun passie aan kracht inboet. Al deze pijlers vormen samen de basis van de krachtige school. Om tot een dergelijke cultuurverandering te komen, is aanpassingsbereidheid van alle kanten noodzakelijk. Alle betrokkenen moeten inzien dat veranderingen tal van nieuwe kansen en Hierdoor identificeren zij zich met de school vanuit de rol van ambassadeur uitdagingen bieden, zoals hun eigen persoonlijke ontwikkeling, het verlagen van de perceptie van een te hoge werkdruk en het toenemen van de beroepstrots. Daarmee ontstaat ook het besef dat het mogelijk is om samen het imago van de school te versterken door betere prestatie-indicatoren die leiden tot een hogere klanttevredenheid. Dit proces voorkomt tevens dat de aandacht voor verandering van binnenuit voortdurend blijft afgeleid door alleen te wijzen op externe factoren, zoals een regulerende overheid die het onderwijsveld onder druk zet. Meesterschap is vakmanschap In tal van vakgebieden is het voor beroepsbeoefenaren verplicht om zich op periodieke basis bij te scholen, zoals heel gebruikelijk is in de advocatuur, de financiële dienstverlening en de medische wereld. Het is daarom frappant om te zien dat dit binnen het onderwijs geen gemeengoed is en men vaak eenzijdig focust op het overbrengen van kennis en vaardigheden aan leerlingen. In het kader van het door Europa gestimuleerde beleid rondom life long learning zouden schoolleiders hun medewerkers breder moeten inspireren om voortdurend in zichzelf te blijven investeren, niet alleen voor het onderhouden van hun vakkennis en vakbekwaamheid, maar ook om verder te bouwen aan hun rol als professional als het gaat om zaken die verder reiken dan de overdracht van kennis en vaardigheden. Hiertoe behoren het bij- maart

10 en het mede versterken van de klanttevredenheid. Emotionele waardering, erkenning en uitnodiging tot verdere professionalisering zijn hierbij kernbegrippen, die ertoe leiden dat medewerkers de intrinsieke noodzaak tot verandering gaan voelen en bereid zijn in beweging te komen én te blijven. Hierdoor ontstaan tevens de eerste contouren van de uitstraling van een krachtige school, die populair is in de brede regio en daardoor ouders uitnodigt hun kinderen daar onderwijs te laten volgen. Daarmee vormt het predicaat krachtige school naast een essentiële managementtool tegelijk een belangrijk promotiemiddel. brengen van belangrijke maatschappelijke inzichten en het vervullen van een voorbeeldrol als het gaat om attitude en respectvolle omgangsvormen. Het is zaak dat onderwijsmedewerkers ook werken aan het creëren van een evenwichtige balans tussen werk en privé. Dit vereist van schoolleiders ook een beweging richting coachend leiderschap en een verdieping van hun kennis en inzicht op het gebied van HR management. Krachtige school Schoolleiders spelen een bepalende rol als het gaat om het formeren van een team dat zich voortdurend gesteund en uitgedaagd voelt om de kwaliteit van het onderwijs hoog te houden dan wel verder te verbeteren. Zij moeten de visie van school vertalen in een werk- en leeromgeving, waarin niet alleen leerlingen zich veilig en geprikkeld voelen om adequaat te presteren, maar waarin ook de onderwijsgevenden en onderwijs ondersteunende medewerkers zich herkennen en prettig functioneren. De medewerkers vormen immers het human capital bij uitstek van de school en zijn in die zin allesbepalend voor het meehelpen realiseren van de beoogde prestatiedoelstellingen Kwaliteitsscan In samenwerking met CNV Schoolleiders bieden wij schoolleiders de mogelijkheid met ons te sparren over support ten behoeve van hun HR-beleid en op die manier het potentieel van hun medewerkers optimaler te benutten. In dit kader kan een kwaliteitsscan van een school goede diensten bewijzen. HR professionals onderzoeken dan samen met de schoolleiding en eventuele P&O functionaris hoe de samenstelling van de huidige medewerkers zich verhoudt tot de gewenste onderwijsvisie annex beoogde cultuurverandering voor de komende jaren in het licht van het toegroeien naar een krachtige school. Welke medewerkers zitten op de juiste plek, welke medewerkers hebben doorgroeimogelijkheden, op welke terreinen is aanvullende scholing en coaching gewenst en in welke gevallen is het raadzaam medewerkers te begeleiden naar een andere invulling van hun loopbaan, waarbij hun duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt gewaarborgd blijft. Durft u de uitdaging aan? Ik nodig u graag uit om na het lezen van dit artikel uw visie en ervaringen met ons te delen. Wanneer u prijs stelt op meer informatie of support of reeds binnen uw school ontwikkelde good practices met ons wilt delen, dan kunt u hiervoor contact opnemen met het secretariaat van CNV Schoolleiders. Drs. Peter Ottenhoff, HCE JobCreator 10 maart 2013

11 Open mind Van Karel de Grote wordt gezegd dat hij niet kon lezen en schrijven, maar wel kon rekenen. Van hem wordt ook gezegd dat hij de eerste minister voor Onderwijs in Europa benoemde, Alcuinus, die ook zijn persoonlijke leermeester was. Alcuinus introduceerde opnieuw de inhoud van de brede klassieke vorming in het cultureel sterk teruggevallen Europa. Historici spreken van de Karolingische Renaissance. Ik zag een reportage over ijszeilen een uitvinding van Simon Stevin voor Prins Maurits. Stevin onderwees de prins in wiskunde, maar schreef ook leerboeken over andere vakken uit het toenmalige onderwijs, waaronder een over logica. Stevin was een goede ambassadeur van een brede intellectuele ontwikkeling. Aandacht voor een brede intellectuele vorming van jonge mensen is een regelmatig terugkerend thema in de Europese onderwijstraditie. De antieke intellectuele vorming kreeg al vroeg een vaste vorm in de zeven vrije kunsten: drie talige vakken en vier exacte vakken. Deze zeven vormden een behoorlijk hecht basiscurriculum dat voorbereidde op een vervolgstudie in rechten, theologie of geneeskunde. Hun Latijnse naam was septem artes liberales. De artes liberales hebben altijd een dubbele functie gehad: voorzien in een algemene basisvorming én dienstbaarheid aan een hoger doel. In de katholieke middeleneeuwen lag de dienende functie vooral in de bestudering van theologie. In de Renaissance viert de bewondering voor de klassieke tijd hoogtij. Wat ondanks deze verschillen bleef, is intellectuele vorming; ontwikkeling van het vermogen om via inzicht in de mogelijkheden van taalgebruik en wiskundige regels toe te treden tot de wereld van de hogere cultuur. Ik maak een sprong naar het heden en naar onze manier van kijken naar vormingsdoelen. Ik zie veel Nederlandse scholen ook in onze tijd streven naar een breed onderwijsprogramma. Nu eens wordt dit streven ingegeven door verlangen om tegenwicht te bieden aan claims die leiden tot verenging van het aanbod. Claims zoals de te grote nadruk op rekenen en taal en het gevoel dat het opbrengstgerichte werken te eenzijdig oog heeft voor direct meetbare opbrengsten. Dan weer gaat het om de oprechte, bevlogen wens om leerlingen een breed, uitdagend programma aan te bieden, zodat ze getriggerd worden om te leren. En soms gaat het om het zoeken naar een eigen profiel in een sterk concurrerende omgeving. Veel gehoorde motieven voor school- en onderwijsontwikkeling zijn in het primair onderwijs: recht doen aan verschillen, leerlingen verder brengen, het beste uit een kind halen. In het voortgezet onderwijs: leerlingen uitdagen, activeren tot zelfstandig leren, kansen geven en ze in het schooltype brengen en houden dat past bij hun mogelijkheden. Niet zo lang geleden publiceerde Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum het interessante essay Niet voor de winst ; een pleidooi voor revitalisering van een brede basisvorming volgens het recept van de artes liberales. Interessant is vooral haar motief. Ze signaleert om zich heen een forse tendens, waarin onderwijsdoelen steeds nadrukkelijker worden afgestemd op economische winst en op alle zaken die daarvoor nuttig zijn. Nussbaum neemt een neiging waar om alles wat niet direct aantoonbaar bijdraagt aan economisch rendement te elimineren uit het curriculum. Ze ziet het om zich heen in de bestemming van subsidies. Voor haar is het duidelijk: alles van waarde is weerloos. En waarom dit erg is? Volgens Nussbaum: door alles weg te snijden wat niet direct van nut is, hollen we onze democratie Liberal arts uit. Want onze democratie kan alleen bestaan in een situatie van vrij en kritisch kunnen, mogen en durven denken. Het zijn juist de kunstzinnige en reflectieve vakken die burgers vormen tot mondige burgers en dat is precies waaraan een democratie behoefte heeft om adequaat te functioneren. Debat, spraak en tegenspraak, tegendraads denken ze zijn onontbeerlijk in een wereld die de dictatuur en de macht van enkelen achter zich heeft gelaten. Het is een mooi, aansprekend pleidooi, waarin Nussbaum nader uitwerkt om welke competenties het precies gaat. Voor haar is het in de VS gebruikelijke programma van de liberal arts een goed voorbeeld dat bijdraagt aan de ontwikkeling van de beoogde competentie. Het Nederlandse onderwijs heeft de traditie van de artes liberales achter zich gelaten. Wij hebben de laatste twee eeuwen schooltypes ontwikkeld die nauw aansloten bij de standenmaatschappij, zoals die was (hogere burgerschool, ambachtsschool, huishoudschool, etc.) om deze schooltypes vervolgens naar elkaar toe te laten groeien in twee stromen: het algemeen vormende onderwijs en het beroepsonderwijs. Ons hoger onderwijs sluit hierop aan, voorziet niet ook zelf in een breed basisprogramma dat gericht is op intellectuele vorming in de traditie van de liberal arts. Wij, nuchtere Nederlanders, kooplieden die we waren en zijn gebleven, zijn vooral gesteld op efficiënte leerwegen, op routes die in een keer tot een vroeg bepaalde bestemming leiden, op onderwijsrendement. We zijn minder gesteld op diplomastapeling of op een keer mogen switchen, omdat je het ook nog niet precies wist. En hoeveel waarde hechten we aan vorming zonder aantoonbare waarde? En zo krijgt elke samenleving het onderwijsbestel dat het verdient. Of bereid is te bekostigen. Harm Klifman U kunt reageren op deze column via harm. maand maart

12 Schoolbesturen halen de broekriem verder aan De leerlingenaantallen dalen, evenals de bijdragen van de overheid per leerling over de komende jaren. Hierdoor is de financiële positie van veel schoolbesturen niet rooskleurig te noemen. En nu? Hoe ga je hiermee om als schoolleider? Het artikel Begroten: de nul aanhouden of kopje onder? uit Direct 1 nam u mee in een beschouwing over de financiële positie, waarin veel schoolbesturen zich geplaatst zien en wat deze positie betekent voor de bestedingsruimte en het opstellen van de begrotingen voor Simpelweg komt het erop neer dat het leerlingaantal doorslaggevend is voor de hoeveelheid geld die je als schoolbestuur te besteden hebt. Daarnaast speelt voor de bestedingsmogelijkheden die een bestuur heeft nog een aantal eigen kengetallen mee, waarop je Doemdenken is een opstelling, waarmee je geen ambities kunt waarmaken niet heel veel invloed kunt uitoefenen, zoals de formatieomvang van de opgenomen BAPO, het ziekteverzuimcijfer, de vervangingskosten, de huisvestingsomstandigheden en de exploitatie ervan en de hoogte van de Gemiddelde Personeelslast (GPL) binnen de vereniging of stichting; wat betaalt het bestuur gemiddeld genomen per docent/leerkracht. Papier bloost niet Een begroting maken lukt over het algemeen nog wel. Het zijn immers maar cijfers. Papier bloost niet. Maar daarachter ligt wel een hele wereld. Een wereld waarin leerlingen voorkomen die geld genereren en een wereld waarin medewerkers, schoolgebouwen en leermiddelen voorkomen, waaraan je dat geld weer uitgeeft. In ons land geven we ongeveer 80 procent uit aan salarissen en andere personele kosten. De rest gaat zitten in de exploitatie van het gebouw en de middelen die ingezet worden voor het uitvoeren van het onderwijsprogramma dat je als school aanbiedt. De conclusie is dat we gemiddeld genomen per schoolorganisatie minder te besteden hebben. Dat komt, omdat er over het afgelopen decennium in ons land, absoluut gezien, minder kinderen geboren zijn. Daarnaast worden de overheidsbijdragen per leerling over de komende jaren, te beginnen voor 2013, teruggeschroefd. En aangezien het grootste gedeelte van de ontvangsten uitgegeven wordt aan personeel, lijkt het voor de hand te liggen dat besturen binnen die kostenpost de uitgaven terug gaan proberen te brengen. Een docent ontslaan, per GPL aan inkomsten ongeveer euro (voor niet-ingewijden, het betreft hier niet alleen het brutosalaris, maar ook de andere werkgeverslasten, zoals pensioenpremies en sociale premies), zet meer zoden aan de dijk dan de thermostaat twee graden lager zetten en het Meerjaren OnderhoudsPlan (MOP) wat schraler invullen. Wegsnijden Voor een school in het voortgezet onderwijs betekent het wegsnijden van een fte het gaat daarbij overigens wel om een loyale docent die naast zijn lesgevende taken ook stinkend zijn best doet in de ouder- en leerlingbegeleiding en ook zelf een gezin heeft te onderhouden dat er 25 lessen minder in het rooster geprogrammeerd worden. Het gevolg is dat je als schoolleiding besluit om de klassengrootte binnen een afdeling van gemiddeld 27 leerlingen te verhogen naar 32 of 33 leerlingen. Daarmee wordt een complete klas opgeheven en worden de betreffende leerlingen verdeeld over vijf andere klassen. Bij het noodzakelijkerwijs terugschroeven van de formatie 12 maart 2013

Wat is er afgesproken? LOON Waarom komt er pas op 1 januari nog wat extra s bij en niet al per 1 september? WERKDRUK

Wat is er afgesproken? LOON Waarom komt er pas op 1 januari nog wat extra s bij en niet al per 1 september? WERKDRUK Op 30 juni is tussen CNV Onderwijs, de overige bonden en de PO-Raad een akkoord gesloten over een nieuwe cao voor het primair onderwijs. Daarmee komt een eind aan een langdurig traject van onderhandelen

Nadere informatie

VEEL GESTELDE VRAGEN OVER ANDERE SCHOOLTIJDEN

VEEL GESTELDE VRAGEN OVER ANDERE SCHOOLTIJDEN VEEL GESTELDE VRAGEN OVER ANDERE SCHOOLTIJDEN Waarom de overstap naar andere schooltijden? We verwachten dat bij invoering van Andere Schooltijden met korte middagpauze er meer rust en regelmaat voor de

Nadere informatie

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD secretariaat: Marisja Zych en Inge van der Linden e-mail: secretariaat@bmtskpo.nl Website: www.skpo.nl VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR Datum: Woensdag

Nadere informatie

Gespreksleidraad CAO-regelingen 2015

Gespreksleidraad CAO-regelingen 2015 Gespreksleidraad CAO-regelingen 2015 Doel van het document dat voor u ligt is om handvatten te bieden voor het voeren van de gesprekken binnen de schoolorganisatie naar aanleiding van de veranderingen

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Samenwerken Omgevingsgericht/samenwerken Reflectie en zelfontwikkeling competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Competentieprofiel stichting Het Driespan, (V)SO

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag Landelijk debat Ons Onderwijs 2032 28 mei 2015 Colofon Juni 2015 Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag 070 315 41 00 info@edventure.nu www.edventure.nu

Nadere informatie

Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013

Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013 Terugblik op het Schoolcafé Andere Schooltijden, 23 mei 2013 Op 23 mei woonden circa 30 ouders het 'Schoolcafe' over andere schooltijden bij. Net als veel andere scholen, oriënteert ook De Schelven zich

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie staat in het voortgezet onderwijs volop in de belangstelling. De VO raad ziet loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) als

Nadere informatie

Passend onderwijs. Lid van het dagelijks bestuur, Liesbeth Verheggen

Passend onderwijs. Lid van het dagelijks bestuur, Liesbeth Verheggen Passend onderwijs De AOb heeft zich uitgesproken vóór het behouden van zoveel mogelijk leerlingen binnen het reguliere onderwijs. Maar de AOb voegde daar altijd aan toe dat passend onderwijs dan wel op

Nadere informatie

Continurooster? Voorlichtingsbijeenkomst ouders 28 november 2012

Continurooster? Voorlichtingsbijeenkomst ouders 28 november 2012 Continurooster? Voorlichtingsbijeenkomst ouders 28 november 2012 Agenda Inleiding Het continurooster Voor- en nadelen continurooster Consequenties? Aanpak Afsluiting Inleiding Waarom de schooltijden veranderen:

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Daartoe spreken partijen onderstaand pakket maatregelen af ter bevordering van de mobiliteit van personeel.

Daartoe spreken partijen onderstaand pakket maatregelen af ter bevordering van de mobiliteit van personeel. Onderhandelaarsakkoord convenant mobiliteit passend onderwijs PARTIJEN Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap PO-Raad VO-raad AOC Raad CNV Onderwijs AVS CMHF OVERWEGENDE: dat er sprake is van

Nadere informatie

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging Schoolplan 2015-2019 Inhoud: Verantwoording Motto, missie, visie, overtuigingen Doelen Samenvatting strategisch beleid van de vereniging 21 e eeuwse vaardigheden Schematische weergave van de vier komende

Nadere informatie

Directeur Daltonschool Rijnsweerd. Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht

Directeur Daltonschool Rijnsweerd. Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht Directeur Daltonschool Rijnsweerd Stichting Openbaar Primair Onderwijs Utrecht 1 SPO Utrecht De Stichting Openbaar Primair Onderwijs, kortweg SPO Utrecht genoemd, is verantwoordelijk voor 33 openbare basisscholen

Nadere informatie

VRAGENLIJST CONTINUROOSTER

VRAGENLIJST CONTINUROOSTER VRAGENLIJST CONTINUROOSTER Beste ouders, Via deze brief willen we u informeren over het continurooster. We willen uw mening vragen of het continurooster eventueel moet worden ingevoerd op onze school.

Nadere informatie

11 september 2014. Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015

11 september 2014. Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015 11 september 2014 Onderhandelingsakkoord CAO-PO 01-07-2014 tot en met 30-06-2015 Eerste Informatievoorziening en te hanteren procedures: Met dit onderhandelingsakkoord hebben sociale partners beoogd tot

Nadere informatie

Andere schooltijden en de werktijdfactor

Andere schooltijden en de werktijdfactor Andere schooltijden en de werktijdfactor Inleiding Andere schooltijden in het onderwijs staan volop in de belangstelling en veel scholen zijn bezig met de invoering ervan. De website www.anderetijdeninonderwijsenopvang.nl

Nadere informatie

WMS. Ede, 11 november 2015. www.poraad.nl

WMS. Ede, 11 november 2015. www.poraad.nl WMS Ede, 11 november 2015 Wie hebben we in de zaal? Bestuurders Schoolleiders Leden medezeggenschapsraad Agenda Speeddaten Standpunt PO-Raad Keuzemoment in het programma Speeddaten Wat is het belangrijkste

Nadere informatie

Peer review in de praktijk

Peer review in de praktijk Rotterdam, maart 2013 Gwen de Bruin Susan van Geel Karel Kans Inhoudsopgave Inleiding Vormen van peer review Wat is er nodig om te starten met peer review? Wat levert peer review op? Succesfactoren Inleiding

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

Amsterdam, 1 mei 2015. Beste ouders,

Amsterdam, 1 mei 2015. Beste ouders, Vancouverstraat 3 1056 DT Amsterdam 020-6128000 directie@rosaboekdrukker.net www.rosaboekdrukker.net Amsterdam, 1 mei 2015 Beste ouders, In deze brief informeren wij u over de nieuwe CAO voor het Primair

Nadere informatie

Naar andere schooltijden 2015-2016 Besluit

Naar andere schooltijden 2015-2016 Besluit Naar andere schooltijden 2015-2016 Besluit KBS Kameleon Stradivariusstraat 159 3822 DP Amersfoort 033 4550488 kameleon@kpoa.nl www.kbskameleon.nl Inleiding Het bestuur van de stichting voor Katholiek Primair

Nadere informatie

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS @ ----- Managers en REC-vorming ----- AB ZONDER VOORTREKKERS GEEN VOORUITGANG De wereld van de REC-vorming is volop beweging. In 1995 werden de eerste voorstellen gedaan en binnenkort moeten 350 scholen

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Meten is leren: Hoe eff

Meten is leren: Hoe eff Meten is leren: Hoe eff De kwaliteit van uw werkgeverschap in De ziekenhuiswereld kent van oudsher een goed ontwikkeld HR-instrumentarium. Opleidingsmogelijkheden zijn voorhanden, de cao is veelomvattend,

Nadere informatie

Communicatieplan MR Triangel

Communicatieplan MR Triangel Communicatieplan MR Triangel Voorwoord In de MR wordt gediscussieerd over onderwerpen die verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor leerlingen en ouders. Om adviezen te formuleren en instemming te verlenen,

Nadere informatie

Succesvol overstappen naar een nieuwe tso

Succesvol overstappen naar een nieuwe tso Whitepaper tussenschoolse opvang Succesvol overstappen naar een nieuwe tso Stichting Lunchen op School (LoS) April 2014 Inleiding Deze whitepaper is bedoeld voor schoolleiders, directies en besturen in

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

Een vragenlijst voor de Empowerende Omgeving

Een vragenlijst voor de Empowerende Omgeving Een vragenlijst voor de Empowerende Omgeving Introductie Met de REQUEST methode wordt getracht de participatie van het individu in hun eigen mobiliteit te vergroten. Hiervoor moet het individu voldoende

Nadere informatie

Tussenschoolse opvang

Tussenschoolse opvang SBO DE HAAGSE BEEK Openbare speciale school voor basisonderwijs Tussenschoolse opvang Mei 2007 (versie 2) A. ALGEMEEN Alle leerlingen blijven tussen de middag op school. Tijdens het eten en het buitenspelen

Nadere informatie

Notulen openbare vergadering Medezeggenschapsraad De Triangel

Notulen openbare vergadering Medezeggenschapsraad De Triangel Notulen openbare vergadering Medezeggenschapsraad De Triangel Datum: 20 december 2011 Aanwezig: Janny Hakkers, Colinda van Milligen, Gezien Stam Afwezig met kennisgeving: Jan-Matthijs Hulsman, Marianne

Nadere informatie

nformatie» Solidariteit» Geluk Ogen en oren amen» Collega's» Minder werkdruk Balans uisterend oor Hulp» Klaarstaan voor elkaar

nformatie» Solidariteit» Geluk Ogen en oren amen» Collega's» Minder werkdruk Balans uisterend oor Hulp» Klaarstaan voor elkaar Werkplezier» Samenwerken Samen Collega's choolcontactpersoon Tijd Gezelligheid» T isterend oor Hulp» Klaarstaan voor elkaar I st» Overzicht Steuntje in de rug Goed Prachtig vak» Geluk Betrokken Solidariteit

Nadere informatie

Evenredige verdeling man / vrouw bij het Veenplaspersoneel

Evenredige verdeling man / vrouw bij het Veenplaspersoneel Evenredige verdeling man / vrouw bij het Veenplaspersoneel Opgesteld : maart 2006 Vastgesteld : juni 2006 0 Inhoudsopgave Inleiding 2 2005 vergeleken met 1999 2 Genomen maatregelen vanaf 1999 3 Nieuwe

Nadere informatie

2. Waarom is de overblijf zoals die nu georganiseerd wordt niet langer mogelijk?

2. Waarom is de overblijf zoals die nu georganiseerd wordt niet langer mogelijk? Veel gestelde vragen Andere schooltijden? Onderstaande lijst van vragen en antwoorden is opgesteld door leden van de werkgroep Andere schooltijden? en is bedoeld om antwoord te geven op de vragen die op

Nadere informatie

Maak je eigen professionaliseringsplan!

Maak je eigen professionaliseringsplan! DAG VAN DE LERAAR 5 OKTOBER 2013 Maak je eigen professionaliseringsplan! Een minicursus Sectorraad Hoger Onderwijs CNV Onderwijs Academie Maak je eigen professionaliseringsplan! 1. Inleiding In de CAO

Nadere informatie

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom Den Haag Ons kenmerk 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Onderwerp Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon Bijlage(n) geen Geachte heer Van

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010. De Meent

Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010. De Meent Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010 De Meent Gorinchem 08 december 2010 Inhoud I Voorwoord... 3 II Inleiding... 4 III Resultatenoverzicht... 5 IV Analyse... 23 V Conclusies... 25 2

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 676 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 in verband met buitenschoolse opvang Nr. 5 BRIEF

Nadere informatie

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I Sociaal plan Organisaties zijn continu in beweging. Reorganisaties, fusies of uitbesteding van werk zijn aan de orde van de dag. Voor het personeel heeft dit grote gevolgen. Mensen raken hun baan bijvoorbeeld

Nadere informatie

OOP ers in het vo. Arbeidsmarktpositie, scholingsmogelijkheden en werktevredenheid van

OOP ers in het vo. Arbeidsmarktpositie, scholingsmogelijkheden en werktevredenheid van Arbeidsmarktpositie, scholingsmogelijkheden en werktevredenheid van OOP ers in het vo Gegevens over het onderwijsondersteunend personeel (OOP) uit de Arbeidsmarktanalyse ondersteunend personeel voortgezet

Nadere informatie

Samenvatting eindvoorstel CAO PO 2014-1015

Samenvatting eindvoorstel CAO PO 2014-1015 Samenvatting eindvoorstel CAO PO 2014-1015 (20140411) Dit eindvoorstel komt voort uit de gesprekken die de PO-Raad en de werknemersorganisaties voerden tussen november 2013 en februari 2014. Het is de

Nadere informatie

Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1

Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1 Hoe houd je werknemers met een hoge autonomie gezond? 1 Door Dr. Judith Bos, Dr. Nathalie Donders en Dr. Joost van der Gulden Bij het nieuwe werken kunnen werknemers deels zelf bepalen waar en wanneer

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Stuurgroep Jong

Nieuwsbrief. Stuurgroep Jong Nieuwsbrief Stuurgroep Jong IN DIT NUMMER Even voorstellen: Stuurgroep Jong Wat doet CNV onderwijs voor Jou? Op reis met Edukans Invallen Even wat anders! Nieuws: - Event 2014 - Netwerkbijeenkomsten Vacature

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid met resultaat. Presteren met Passie

Duurzame Inzetbaarheid met resultaat. Presteren met Passie Duurzame Inzetbaarheid met resultaat Presteren met Passie Duurzame Inzetbaarheid voor meer rendement Investeren in duurzame inzetbaarheid loont Doen waar je goed in bent en samen met je collega s gaan

Nadere informatie

ZES VORMEN VAN GEZAG

ZES VORMEN VAN GEZAG ZES VORMEN VAN GEZAG OVER LEIDERSCHAP VAN DE ONDERNEMINGSRAAD Gezag is in de moderne maatschappelijke verhoudingen steeds minder vanzelfsprekend. Er is sprake van een verschuiving van verkregen gezag (op

Nadere informatie

www.poraad.nl CAO PO 2014-2015

www.poraad.nl CAO PO 2014-2015 CAO PO 2014-2015 Wat gaan we doen? Zorgen dat jullie aan de slag kunnen met de CAO Door: Informatie over de CAO PO Vragen beantwoorden Welke ruimte is er voor eigen invulling? Welke kansen liggen er? Koppelen

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

Inspirerend onderwijs

Inspirerend onderwijs Inspirerend onderwijs Voor u ligt de verkorte versie van het strategisch beleidsplan 2006 2010 van de Una Scholengroep. Het spoorboekje voor de komende jaren. Er staat in wie we zijn en wat we willen.

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

Tekst: Gofrie van Lieshout Foto's: Ken Wong

Tekst: Gofrie van Lieshout Foto's: Ken Wong Bij onderzoeken die de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt en de samenwerking in kaart brengen, komt steevast de zorgsector als beste uit de bus. Sinds het bestaan van KBB, nu vier jaar, pakken

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Samen leren in een professionele leergemeenschap

Samen leren in een professionele leergemeenschap Samen leren in een professionele leergemeenschap De Onderwijsinspectie heeft in de Staat van de leraar 2013-2014 (Inspectie van het Onderwijs, 2015) de visie op de kwaliteit van het onderwijs beschreven.

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

(G)MR Scan. werkwijze. Naar verdere professionalisering van medezeggenschap

(G)MR Scan. werkwijze. Naar verdere professionalisering van medezeggenschap (G)MR Scan Naar verdere professionalisering van medezeggenschap werkwijze Het is de bedoeling dat deze scan aan de MR, deelraad of GMR van een organisatie een snel beeld geeft over de professionaliteit.

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Teaching and Learning International Survey Nederland

Teaching and Learning International Survey Nederland Teaching and Learning International Survey Nederland Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling www.talis2013.nl Talis 2013 Teaching and Learning International Survey Sjoerd Slagter, voorzitter

Nadere informatie

scholings - mogelijkheden van onderwijsondersteunend personeel in de CAO VO

scholings - mogelijkheden van onderwijsondersteunend personeel in de CAO VO scholings - mogelijkheden van onderwijsondersteunend personeel in de CAO VO 2 Informatie over de scholingsmogelijkheden van onderwijsondersteunend personeel in de CAO voortgezet onderwijs Uit een grootschalig

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking Blijvend beter inzetbaar Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking mogelijkheden Aanleiding Door vergrijzing en ontgroening kan in de nabije toekomst het aantal mensen dat met pensioen

Nadere informatie

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven.

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven. Bijlage 1 Reintegratiemiddelen Chronologische volgorde van reïntegratiemiddelen, die ingezet kunnen worden tijdens het Van Werk Naar Werk-traject, hieronder volgt een beknopt overzicht: 1. arbeidsmarktprofiel

Nadere informatie

Jaarplan 2014-2015 Medezeggenschapsraad R.K. Basisschool Gerardus Majella

Jaarplan 2014-2015 Medezeggenschapsraad R.K. Basisschool Gerardus Majella Jaarplan 2014-2015 Medezeggenschapsraad R.K. Basisschool Gerardus Majella 1/8 Inhoudsopgave Algemeen 3 1 Visie, uitgangspunten en werkwijze 4 2 Regelingen en beleidsplannen 4 3 Bezetting en verkiesbaarheid

Nadere informatie

Trekkingsrecht werkdrukvermindering: antwoorden op veel gestelde vragen

Trekkingsrecht werkdrukvermindering: antwoorden op veel gestelde vragen NIEUWSBRIEF DATUM: KENMERK: VOLGNUMMER: 26 februari 2009 CNV Onderwijs afd. beleid 2009-1 Let op! Vóór 15 maart keuze maken Trekkingsrecht werkdrukvermindering: antwoorden op veel gestelde vragen Op 20

Nadere informatie

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA 53 8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA Media Afhankelijk van de omstandigheden kan het verstandig zijn om de media proactief te benaderen op het moment dat een afdeling van de school zwak of zeer zwak wordt. Bij

Nadere informatie

1. Naar gelijke schooltijden maakt een pas op de plaats

1. Naar gelijke schooltijden maakt een pas op de plaats Nieuwsbulletin voor ouders over het project Naar gelijke schooltijden No 3, Februari 2012 Vorig jaar is het project Naar gelijke schooltijden van start gegaan. Binnen de Stichting Openbaar Onderwijs Noord

Nadere informatie

Fusie nieuwsbrief obs Onnema en obs de Schutsluis. Nummer 1, 24 maart 2015

Fusie nieuwsbrief obs Onnema en obs de Schutsluis. Nummer 1, 24 maart 2015 Fusie nieuwsbrief obs Onnema en obs de Schutsluis Nummer 1, 24 maart 2015 Beste ouders, teamleden en betrokkenen, Voor u ligt de fusienieuwsbrief. Met deze nieuwsbrief willen wij u informeren over de voortgang

Nadere informatie

hr Duurzaam succesvol

hr Duurzaam succesvol hr Duurzaam succesvol Duurzaamheid is een thema binnen veel organisaties. Logisch, iedere organisatie wil graag goed gekwalificeerde, gemotiveerde en gezonde medewerkers. In steeds meer Cao s worden dan

Nadere informatie

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5 DAG VAN DE BEROEPSKOLOM MBO-HBO 9 O K TO B E R 20 1 5 Doelen Kijken wat al goed werkt Nagaan of iets bijdraagt aan de kwaliteit van de aansluiting en doorstroom Aangeven wat kan verder worden uitgewerkt

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

PE,PEPP en Samen Werken

PE,PEPP en Samen Werken PE,PEPP en Samen Werken Permanente Educatie Platform voor Pedagogische Professionals Begeleiding, Ondersteuning, Tijd en Moeite 15-10-2015 Alex Cornellissen Kleine Ikke lid AGOOP 1 Permanente Educatie

Nadere informatie

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met:

Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: Executive MBA Service management Onderwijs Deze geaccrediteerde master ontwikkelt en ondersteunt de professionalisering van onderwijskundige leiders in het vo en mbo. In samenwerking met: De wereld waarin

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Daar zouden we het vaker over moeten hebben. Inleiding Simultaan

Daar zouden we het vaker over moeten hebben. Inleiding Simultaan Daar zouden we het vaker over moeten hebben. Onderzoek naar interculturele competenties van onderwijsmedewerkers (Judith de Beer. Erasmus Universiteit Rotterdam. april 2006) Inleiding De titel daar zouden

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Continurooster ja of nee?

Continurooster ja of nee? Whitepaper tussenschoolse opvang Stichting Lunchen op School (LoS) November 2013 Inleiding Deze whitepaper is bedoeld voor schoolleiders, directies en besturen in het primair onderwijs in Nederland die

Nadere informatie

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1 Opbrengst van de werkgroepen tijdens het VSV Cafe 3 april met als Thema talentontwikkeling Stelling 1 Talentontwikkeling is de benadering om tot een positieve leerattitude te komen. Centraal staat de erkenning

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu

Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Ardis Organisatie Ontwikkeling Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Ardis Organisatie Ontwikkeling Na een afspraak niet terug naar kantoor, maar door naar huis waar je

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Wat zijn belangrijke doelen voor jouw school de komende jaren?

Wat zijn belangrijke doelen voor jouw school de komende jaren? CAO en de St. KOE Wat zijn belangrijke doelen voor jouw school de komende jaren? Wat zijn belangrijke professionele doelen voor jouzelf de komende jaren? Waar zou de St. KOE de komende jaren aan moeten

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Jaarplan SOPOH 2014-2018. Personeel. Onderwijs. Organisatie. Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit.

Jaarplan SOPOH 2014-2018. Personeel. Onderwijs. Organisatie. Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit. SOPOH Jaarplan 2014-2018 Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit Personeel Onderwijs Organisatie Huisvesting Pr-Marketing Financiën 1 Voorwoord Stichting Openbaar Primair

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59 Inhoud Inleiding 7 1 Coaching en ontwikkeling van medewerkers in organisaties 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Professionele ontwikkeling in organisaties 13 1.3 Coaching in organisaties 14 1.4 Coachend leidinggeven

Nadere informatie