Toolkit. Implementatie Lokaal & Kleinschalig Werken. Omring Thuiszorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toolkit. Implementatie Lokaal & Kleinschalig Werken. Omring Thuiszorg"

Transcriptie

1 Toolkit Implementatie Lokaal & Kleinschalig Werken Omring Thuiszorg

2 2

3 Toolkit Inleiding De Toolkit Implementatie Lokaal & Kleinschalig Werken is onderdeel van het projectplan De Thuiszorg is van ons!. Met deze toolkit willen we jou als zorgmanager handvaten geven in het veranderingsproces om samen met de zorgteams te komen tot lokaal en kleinschalig werken. De ervaringen in deze toolkit zijn opgedaan in drie pilots. Deze pilots hebben begin 2011 de overstap gemaakt naar kleinschalige zorgteams van ongeveer 15 medewerkers. De pilots zijn gehouden in drie gebieden met een eigen regionaal karakter: een eiland, het platteland en de grote stad. In het kader van Lokaal & Kleinschalig werken is het de bedoeling dat elke cliënt een vaste contactpersoon vanuit het zorgteam krijgt. De cliënt kan bij hem/haar terecht met alle vragen over de zorgverlening. De kleinschalige zorgteams onderscheiden zich door hun vermogen snel te coördineren en te handelen, ook bij complexe zorg. Zij doen dit in nauwe samenwerking met de huisarts en zo nodig de tijdelijke inzet van specialistische zorgteams vanuit Omring. De zorgteams hebben hiermee meer eigen regie gekregen. Ze werken binnen heldere kaders vanuit de organisatie. Door deze kleinschalige manier van werken krijgen cliënten veel minder verschillende zorgverleners thuis en wordt de zorg weer teruggegeven aan de zorgprofessional. Waarom een toolkit? Het doel van de toolkit is om je te ondersteunen bij de implementatie van jouw kleinschalige zorgteam(s). Daarnaast levert de toolkit een bijdrage aan een eenduidige manier van werken en zorgt het voor structurele inbedding in de organisatie. Alle kennis, leerervaringen, tips, do s en dont s en instrumenten uit de pilots zijn gebundeld. De toolkit helpt je zodat je niet opnieuw het wiel hoeft uit te vinden. De toolkit is als print en digitaal beschikbaar via intranet en op een usb-stick. Wat zit er in de toolkit? De toolkit bestaat uit tips, do s en dont s, checklists, voorbeelden, instructies en verwijzingen naar instrumenten en werkmateriaal. Hoe is de toolkit opgebouwd? De toolkit is opgebouwd volgens de PDCA-cyclus. Plan (inrichten), Do (uitvoeren), Check (monitoren), Act (borgen). Dit geeft richting en structuur aan implementatie, verandering, verbetering en het lerende proces. Gebruik Toolkit De toolkit hoef je niet in de volgorde van de PDCA-cyclus te gebruiken. Gebruik wat jou kan helpen op het moment dat je het nodig hebt. Benut ook bijeenkomsten Leren & Presteren Loop je tegen zaken aan, waarbij de toolkit geen uitkomst biedt, benut de bijeenkomsten vanuit Leren & Presteren. Plan (inrichten) Do (uitvoeren) Act (borgen) Check (monitoren) Omring Thuiszorg April

4 Inhoud Plan Hoe organiseer ik dit met mijn zorgteams? De do s en don t s. 5 Wat moet ik wel en niet doen? 7 Hoe zet ik de koers uit? 9 Wijkanalyse: een eerste stap naar wijkgerichte zorg 10 Hoe stel je je zorgteam(s) samen? 11 Hoe neem ik de planners mee? 13 Waarvoor gebruik ik het migratieteam? 13 Communicatie aanpak: hoe breng ik mijn boodschap over? 14 Do Checklist Lokaal & Kleinschalig, Startfase en Dashboard 16 Plan van Aanpak voor de Regio opstellen 18 Dashboard 19 Teambarometer: zorgteams op weg 21 Check Hoe gaat het met de teamvorming? 23 Tevreden medewerkers? 23 Is de cliënt tevreden met de zorg? 24 Dashboard: de maandelijkse stand van zaken 25 Act Stel je Plan van Aanpak voor de Regio bij 26 Stel met je zorgteam het teamactieplan bij en voer dit uit 26 Beschrijf de resultaten uit het Plan van Aanpak voor de Regio 27 Zorg voor externe communicatie bij interessante ontwikkelingen 27 4

5 Plan (Inrichten) Een belangrijk onderdeel van het veranderingsproces is draagvlak creëren. Stem je aanpak hierop af. Bepaal de aanpak en gebruik onderstaande onderdelen waarmee je de verandering gaat doorvoeren. Leg vast hoe je de sturing regelt en hoe je de zorgteamleden enthousiast krijgt voor de aanpak. Onderdelen van Plan Hoe organiseer ik dit met mijn zorgteams? De do s en dont s. Wat moet ik wel en niet doen? Hoe zet ik de koers uit? Wijkanalyse: een eerste stap naar wijkgerichte zorg Hoe neem ik de planners mee? Waar voor gebruik ik het migratieteam? Communicatie aanpak: hoe breng ik mijn boodschap over? Hoe organiseer ik dit met mijn zorgteams Als zorgmanager heb je de hoofdrol in het zorgteamproces. Je stuurt, schept voorwaarden, ruimt hindernissen uit de weg, creëert uitdagingen en stuurt bij als het nodig is. Alles bij elkaar een hele klus. Richting geven en structureren De eerste stap is duidelijkheid scheppen over de richting, de ambitie of koers. Zorgteamleden moeten weten wat de doelstelling is van de implementatie, welke rol het zorgteam daarin speelt en wat daarin de bijdrage is van ieder zorgteamlid. De zorgmanager geeft die helderheid. Gebruik de Reminder Wat willen we met z n allen bereiken? om de ambities weer te geven. Wat willen we met z n allen bereiken? Om als zorgmanager je medewerkers mee te nemen staan hier op een rijtje de verschillende ambities en prestaties die met het project Lokaal & Kleinschalig beoogd worden. Bespreek deze niet allemaal en zeker niet allemaal tegelijk, maar degene waar je medewerkers warm voor lopen. Vertaal ze naar de medewerkers. Zie: Communicatie aanpak: hoe breng ik mijn boodschap over? De Thuiszorg zal zijn zorg slim en efficiënt moeten organiseren. Het vormen van lokale en kleinschalige zorgteams met een bepaalde mate van regelvrijheid vormt hierin een belangrijk ankerpunt. De zorgteams staan nauw in contact met hun omgeving en zijn zichtbaar in de wijk. Zorgmanager: De wijkanalyse heeft ons ook goed geholpen om gerichter te communiceren met cliënten in onze wijk. Cliënt: Ik vind de zorg aanzienlijk verbeterd. Voorheen kreeg ik iedere week een andere medewerker. Dat vond ik niet prettig. Nu komt steeds dezelfde medewerker. Ik ben nu gewoon dik tevreden. Cliënt: De Client blijft Omring Thuiszorg positief beoordelen met een 8,3 of hoger 85% van de cliënten geeft aan tevreden te zijn over het aantal hulpverleners 5

6 Medewerker: De medewerker heeft meer plezier in het werk. Er is sprake van een door de medewerkers adequaat ervaren ondersteuning (planning, PDA, Informatievoorziening) en een vereenvoudigd registratieproces. Dit leidt tot afname van irritaties en meer plezier in het werk; De kwaliteit van het werk stijgt in de benchmark van 2011 van een 6,9 naar het gemiddelde of hoger cijfer in de gehele thuiszorgbranche in Nederland. Zorgmanager: Ik ben benieuwd naar de uitslag van de vervolgmeting van de minimeteo. Ik verwacht dat de tevredenheid van de medewerkers zal stijgen. Ketenpartners/maatschappij: De tevredenheid bij ketenpartners is verhoogd: de huisartsen hebben allen een vaste contactpersoon en zijn tevreden over de samenwerking (tijdigheid, informatieverstrekking, kwaliteit van contact e.d.). De wijkverpleegkundige heeft een zichtbare rol bij interne en externe stakeholders gekregen. Bedrijfsvoering/organisatie: Het ziekteverzuim is gedaald van 8,24% in 2009 naar een gemiddelde van lager dan 7% in De productiviteit stijgt van 60,9% in 2009 naar 64 % in laatste kwartaal Er is in het vierde kwartaal van 2011 na doorbelasting een positief resultaat bij gelijkblijvende tarieven en loonkosten Coördinerend wijkverpleegkundige: Waar we voorheen met een groot team ongeveer 145 cliënten hielpen, werken we nu vanuit 3 teams, die elk 50 cliënten helpen. Strategie en beleid: Er wordt gewerkt conform vastgesteld beleid (met concrete kaders) met betrekking tot Lokaal & Kleinschalig werken bij Omring Thuiszorg. Op zijn alle lokale teams gevormd en met behulp van het migratieteam administratief doorgevoerd. Hiermee zijn belangrijke voorwaarden gecreëerd om de Eigen Regie in de teams verder vorm te geven. Zorgmanager: Bij de start van kleinschalig werken kun je het beste beginnen met de CWV, planners en de enthousiaste collega s die voorop lopen. 6 Zorgmanager: In de 4 maandenrapportage koppel ik de resultaten terug uit mijn plan van aanpak dat ik voor mijn regio heb geschreven. Management van processen: De cliënten- en medewerkersplanning is geborgd en zo veel mogelijk onder verantwoordelijkheid van het zorgteam georganiseerd.

7 Wat moet ik wel of niet doen? De collega s uit de pilots hebben alle handige do s en dont s voor jullie verzameld. Het zijn hun ervaringen waar je veel van kan leren. Maak er gebruik van. De do s en dont s zijn zoveel mogelijk gegroepeerd, zodat je ze gemakkelijk terug kan vinden. Ga vooral ook te raden bij deze collega s als je er niet helemaal uitkomt. Startfase Start met een zorgteambijeenkomst in de oude samenstelling. Een powerpointpresentatie is een handig hulpmiddel hierbij. Ga hierna met de zorgteamoverleggen verder; Ga in de beginfase in gesprek met de voorlopers en/of informele leiders in je zorgteams; Betrek in de beginfase de CWV en de planner gelijk in het proces. Ga eerst individueel met deze functionarissen in gesprek; Zorg dat je dicht op de transformatie van de OE s in de diverse systemen zit: het is complex maar ook van cruciaal belang dat het goed gebeurt; check, check, dubbel check! Er is speciaal voor deze administratieve omzettingen in de digitale systemen (DBS, Orion, Careware, Roosterweb en Helios) een zogenoemd migratieteam opgericht. Dit migratieteam bewaakt de volgordelijke omzetting van medewerkers en cliënten in de diverse systemen. In dit migratieteam zitten medewerkers van onder andere de zorgadministratie, ICT en applicatiebeheer. De zorgmanager wordt zo nodig aan het migratieteam tijdelijk toegevoegd. Startfase Maak het zorgteam gemiddeld medewerkers, maar zeker niet groter dan 20 medewerkers. Als het zorgteam groter is, is het leereffect in het zorgteam beperkter; Ga in de startfase in de gesprekken met het zorgteam niet in op de te behalen prestaties uit het dashboard, maar op wat het zorgteam aan verbeterpunten aandraagt. Sluit aan op wat leeft en actueel is in het desbetreffende zorgteam; Ga er niet van uit dat alle medewerkers gelijk enthousiast zijn om in een kleinschalig zorgteam te werken; Ga niet alleen in op de ontwikkeling van de medewerkers, maar ook op de ontwikkelingen om de cliëntenzorg te verbeteren; Geef werkgroepjes die verbeterpunten uitwerken niet te weinig tijd. En neem de resultaten serieus; Laat niet elke medewerker met alle ketenpartners overleggen, om te voorkomen dat er meerdere zorgteamleden met een bepaalde ketenpartner overleggen op 1 dag/moment; maak afspraken over de coördinatie hierin. Communicatie Maak als zorgmanager je visie duidelijk in begrijpelijke taal (o.a.: de cliënt ontvangt goede zorg, de medewerker werkt prettig als professional, de cliënt krijgt minder gezichten, elke cliënt krijgt een vaste contactpersoon). Zie ook: communicatie aanpak: hoe breng ik de boodschap over? Medewerkers Medewerkers voelen de kans om te groeien als professional. Luister goed naar alle zorgteamleden; Neem medewerkers serieus. Ga in op bezwaren. Sluit vooral aan op wat op dat moment in het zorgteam leeft. En verwerk dit in het teamactieplan. Doe dit zo vroeg mogelijk in het proces naar de lokale zorgteams; Integreer als zorgmanager de gelijkwaardigheid van alle medewerkers in het zorgteam in je handelen; Zorg voor voldoende ruimte met elkaar om te leren: niemand zal een nieuwe rol in het zelfsturende zorgteam onmiddellijk voor 100% uitvoeren. Dit heeft tijd, veiligheid en ruimte nodig. Dit zal zeker in de bijeenkomsten van het Leren & Presteren traject verder aan de orde komen. 7

8 Zorgteams Zorg dat in een zorgteamoverleg iedereen aan bod komen kan komen; Zorg bij de grotere zorgteams voor een aangepaste aanpak om toch tot veiligheid en leereffecten te kunnen komen; Bespreek in het zorgteamoverleg wat wel kan en steek geen tijd in zaken die niet kunnen. Sluit aan op wat er leeft in het zorgteam. Bij het ene team bleek dat de invoer van contactpersonen en bij het andere team de personeelsplanning en wat zij daarin zelf konden betekenen; Zorg voor begrijpelijke taal als je het hebt over zorgteamprestaties en sluit aan bij de beleving van de medewerkers op deze punten (handige routes in plaats van productiviteit, aandacht en waardering voor inzet en elkaar, in plaats van verzuimcijfers etc.); Door het invullen van de minimeteo op zorgteamniveau verandert de persoonlijke beleving van de medewerkers soms al in positieve richting. Bespreek de resultaten van de minimeteo per zorgteam. De samenvatting en de opmerkingen zijn hiervoor goed bruikbaar; Maak afspraken over de frequentie van het bijwonen van het zorgteamoverleg als medewerkers contracten hebben van minder dan 12 uur; Zorg voor afspraken in het zorgteam over contacten met huisartsen en terugkoppeling aan CWV; Ga niet te snel, veeg twijfels niet van tafel, maar ga er serieus op in. Planners Betrek in de beginfase de CWV en de planner gelijk in het proces. Ga eerst individueel met deze functionarissen in gesprek; Laat de cliëntenplanning aansluiten op de contactpersonen; Deel regelmatig ervaringen met de regionale planners en CWV s; Ga regelmatig in gesprek met de planners en cwv-ers. Uit de mini meteo blijkt dat in alle teams het verbeteren van de cliëntenplanning de hoogste prioriteit heeft. Coördinerend wijkverpleegkundige (CWV) Plan de CWV minimaal een ochtend per week in de wijk in. Behoud de CWV in haar rol als (wijk)verpleegkundige; Begeleid de CWV in haar rol als coördinator van de zorg in het zorg team en de hiermee samenhangende coachende rol richting de medewerkers uit het zorgteam; Geef met name de CWV een grote rol bij het tot stand komen van het plan van aanpak van het teamactieplan, om het draagvlak en de eigen regie op het proces te vergroten. Het maken van het plan van aanpak voor de regio maakt het proces voor de zorgmanager inzichtelijk. Zet een goed tijdpad uit; Stel de contactpersoon officieel aan door de CWV en doe dat in een persoonlijk gesprek. Het geeft de gelegenheid om er gewicht aan te geven en afspraken te maken over de uitvoering. Bespreek elkaars verwachtingen en leg dit vast; Deel regelmatig ervaringen met de regionale planners en CWV s; Zorg voor afspraken in het zorgteam over contacten met huisartsen en terugkoppeling aan CWV. Dit geldt ook voor andere ketenpartners, met name GGZ en DOC-zorgteam. Contactpersonen Stel de contactpersoon officieel aan door de CWV in een persoonlijk gesprek. Het geeft de gelegenheid om er gewicht aan te geven en afspraken te maken over de uitvoering. Bespreek elkaars verwachtingen en leg dit vast; Laat de cliëntenplanning aansluiten op de contactpersonen; In de minimeteo bleek het goed organiseren van een systeem met contactpersonen in het eigen zorgteam een veel genoemd verbeterpunt; Vul de rol van de contactpersoon met elkaar verder in de Leren & Presteren bijeenkomsten. 8

9 Administratief Geef elk zorgteam een nieuwe account met de nieuwe naam in Omringoutlook en zorg voor afsluiting van de oude accounts; Bedenk dat het omzetten van de gegevens in alle administratieve systemen een ingewikkeld proces. Plan er genoeg tijd voor in. Het kost vaak meer tijd dan je vooraf denkt; Gebruik het migratieteam om je te ondersteunen bij de administratieve omzettingen in de digitale systemen (DBS, Orion, Careware, Roosterweb en Helios). Zie ook: Waarvoor gebruik ik het migratieteam? Wijkanalysemodel Voer een adviesgesprek met de marketingadviseurs over het wijkanalysemodel, hierin zit de meerwaarde opgesloten. Doe dit vóór dat je de nieuwe zorgteams gaat samenstellen. Postcodelijsten Gebruik zo nodig de postcodelijsten. Afdeling Planning & Control kan lijsten voor je maken waarop per postcode een overzicht de cliënten staat. Deze cliënten zijn verdeeld in cliënten die PV krijgen en cliënten die VP krijgen. Op basis van deze lijst heb je inzicht in de aard en omvang van de zorgvraag per postcode en kun je bepalen welk deskundigheidsniveau van medewerker nodig is. Hoe zet ik de koers uit? Gebruik uit de Checklist zorgmanagers Lokaal & Kleinschalig het deel: 14 dagen voor de start om de koers uit te zetten voor wat er moet gebeuren en om te structureren. Gebruik hiertoe het standaard Format voor het Plan van Aanpak voor de Regio. Je kunt dit vinden op het intranet in het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg en in de bijlage van dit werkboek. De checklist helpt je bij het maken van: een helder overzicht van de huidige situatie; de activiteiten die er moeten gebeuren; de planning van de activiteiten; wanneer de activiteiten afgerond moeten zijn. Voor het omzetten van de OE s tot kleinschalige teams in de administratieve systemen is een migratieteam ingericht. Onderhoud hier regelmatig contact mee. 9

10 Wijkanalyse: een eerste stap naar wijkgerichte zorg Het antwoord op de vraag wat nodig is om de juiste zorg in de of buurt of wijk waar je werkt te ontwikkelen, is de wijkanalyse. Het is een instrument waarmee je als zorgverleners samen aan de slag gaat. Het geeft informatie over vraag en aanbod in de wijk. Het instrument stimuleert om met elkaar het gesprek aan te gaan over de zorgbehoefte in je buurt of wijk en het zorgaanbod te ontwikkelen of de zorg beter op elkaar af te stemmen. Voor het maken van een wijkanalyse zijn drie voorbeelden beschikbaar. In de bijlagen vind je een voorbeeld analyse op het niveau van gemeente. De afdeling marketing maakt ook wijkanalyses op het niveau van wijk en postcode. Van wijkanalyse naar Plan van Aanpak voor de Regio Als vervolg op de wijkanalyse is het een logische stap om een Plan van Aanpak voor de Regio op te stellen. De wijkanalyse wordt gemaakt door de marketingmedewerker van Omring. Deze worden automatisch in de startfase aan je uitgereikt. Als input voor dit plan van aanpak dienen de uitkomsten van de wijkanalyse. Voer een adviesgesprek met de marketingadviseurs over het wijkanalysemodel, hierin zit de meerwaarde opgesloten. Doe dit vóór dat je de nieuwe zorgteams gaat samenstellen. Zorgmanager: De wijkanalyse heeft ons ook goed geholpen om gerichter te communiceren met cliënten in onze wijk. 10

11 Hoe stel je je zorgteam(s) samen? Liggen koers en doelstellingen vast, dan is het zaak knopen door te hakken over de omvang en samenstelling van je zorgteam. Er is een korte instructie bij het bruto/margemodel beschikbaar (zie ook de bijlagen van dit boek). Wil je meer weten dan kan je de uitgebreide versie Handleiding Bruto/margemodel gebruiken (zie het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg op intranet). Wil je meer weten dan kan je de uitgebreide versie Handleiding Bruto/margemodel gebruiken. Beide kun je vinden in het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg op intranet en in de bijlage van dit boek. Bruto/margemodel Waarom het Bruto/margemodel? Het Bruto/margemodel is het instrument dat wordt ingezet bij de optimale vorming van de kleinschalige zorgteams op de zorgvraag en het bepalen van de functiemix in die zorgteams. Elk zorgteam zal moeten voldoen aan de vooraf afgesproken financiële parameters. De basis van het model wordt gevuld vanuit de werkelijke resultaten: die vormen het uitgangspunt. Het model wordt digitaal gevuld met gegevens vanuit het zorgregistratiepakket Helios. 11

12 Wat kan je er mee? De zorgmanager kan met behulp van dit instrument de voorgenomen besluiten zelf toetsen door deze in het instrument in te brengen. Bijvoorbeeld wijzigingen van de functiemix aanbrengen (de verdeling van Helpenden-plus, verzorgenden-ig en (wijk)verpleegkundigen in het zorgteam V&V). Het geeft inzicht in: de consequenties op productiviteitsniveau (ook per functie); de financiële resultaten. Coördinerend wijkverpleegkundige: Waar we voorheen met één team ongeveer 145 cliënten hielpen, werken we nu vanuit 3 kleine zorgteams, die elk 50 cliënten helpen. Het instrument biedt de bedrijfseconomische ratio s die voor de zorgmanager en haar zorgteams leidend zijn en dus ook in de onderbouwing van de besluitvorming. Memo Kaders Flexinzet In de bijlage staat een memo waarin de kaders zijn beschreven met betrekking tot de inzet van medewerkers in de thuiszorg. Bijvoorbeeld de mate van flexibiliteit en kaders met betrekking tot de inzet en deskundigheidsniveaus in de zorgteams. Belangrijk In het Memo Kaders Flexinzet dat in het organisatiehandboek op intranet en in de bijlagen staat zijn de kaders vastgelegd als het gaat om: Flexibele contracten en contractgrootte Wel of geen flexpoule thuiszorg; Afspraken zorgteamoverleg medewerkers naar rato van de contractgrootte; Zorgteamsamenstelling qua functie, opleidingsniveau, kwalificatiestructuurinschaling. Je bent er nog niet als de zorgteams op papier zijn ingevuld. Dan begint het pas. 12

13 Hoe neem ik de planners mee? De planners nemen een belangrijke plek in de organisatie van lokale en kleinschalige zorgteams. Vergeet ze niet! Betrek in de beginfase de CWV en de planner gelijk in het proces. Ga eerst individueel met deze functionarissen in gesprek; Plan dit ook in, zo kom je tot verbeteracties; Planners kunnen een belangrijke rol hebben bij team overstijgende planningen. Ga regelmatig in gesprek met de planners en CWV. Uit de minimeteo blijkt dat in alle zorgteams het verbeteren van de cliëntenplanning de hoogste prioriteit heeft. Waarvoor gebruik ik het migratieteam? Het omzetten van de gegevens in alle administratieve systemen is een ingewikkeld proces. Dit kost vaak meer tijd dan je vooraf denkt. Het migratieteam helpt je bij de omzetting. Wat doet een migratieteam? Voor de administratieve omzettingen in de digitale systemen (DBS, Orion, Careware, Roosterweb en Helios) is er speciaal een zogenoemd migratieteam opgericht. Dit migratieteam bewaakt de volgordelijke omzetting van medewerkers en cliënten in de diverse systemen. Wie zitten er in? In het migratieteam zitten medewerkers van onder andere de zorgadministratie, ICT en applicatiebeheer. Als zorgmanager wordt je zo nodig tijdelijk aan het migratieteam toegevoegd om alles zo soepel mogelijk te laten verlopen. Bedenk dat het omzetten van de gegevens in alle administratieve systemen een ingewikkeld proces. Plan er genoeg tijd voor in. Het kost vaak meer tijd dan je vooraf denkt; 13

14 Communicatie aanpak: hoe breng ik mijn boodschap over? Luister goed naar alle teamleden! 1. Wat wil ik bereiken met mijn communicatie? Effectieve communicatie staat of valt met een goed begrip van de doelgroep: de mensen in je zorgteam die je wilt bereiken. Stap niet te snel in de uitvoeringfase van de implementatie. Hoe individueler/persoonlijker je met je zorgteamleden communiceert, des te meer zullen mensen zich aangesproken voelen. Bij elke verandering willen medewerkers weten wat die verandering voor hen persoonlijk betekent: Wat betekent dat voor mijn werkwijze? Wat betekent dit voor mijn werkinhoud? En wat betekent het voor mijzelf of mijn cliënten? Het antwoord op deze vragen zal lang niet voor iedereen hetzelfde zijn. Daarom is het belangrijk dat je eventueel verschillende doelgroepen in je zorgteam benoemt. Hoe beter je de doelgroep(en) kent, hoe gerichter je je communicatie naar het zorgteam kunt gebruiken. 2. Met wie communiceer ik eigenlijk? Voordat je start met de uitvoering kun je de volgende vragen als richtlijn gebruiken: Wat is het huidige kennisniveau van de zorgteamleden ten aanzien van de nieuwe manier van werken? Welke houding heeft het zorgteam ten aanzien van de nieuwe manier van werken? Welke waarden spelen een rol? Wat leeft het meeste in het zorgteam? Wat is hetgeen ze op dit moment het meeste bezig houdt? Welke belangen heeft het zorgteam ten aanzien van de nieuwe manier van werken? Welk gedrag van het zorgteam heeft een relatie met de nieuwe manier van werken? Welke opinieleiders in de organisatie zijn belangrijk voor de zorgteamleden? Hoe kijkt het zorgteam tegen Omring aan? 3. Hoe breng ik mijn boodschap over? Het formuleren van een heldere boodschap is essentieel voor succes. De boodschap geeft aan wat je wil dat het zorgteam weet, voelt of doet naar aanleiding van de nieuwe manier van werken. Een goed begin is om op papier te zetten wat je jouw zorgteams zou willen vertellen over de nieuwe manier van werken. Voor effectiviteit op de langere termijn is het van belang dat de achterliggende redenen begrepen worden. Sluit met de boodschap ook aan op de belangstelling van de medewerkers. Omschrijf de kern van de boodschap(de nieuwe manier van werken, het belang van de cliënt, het belang van de medewerker, het belang van de organisatie) in enkele trefwoorden. Want iedereen wordt overspoeld met communicatie; Formuleer een boodschap die interessant, verrassend en spannend genoeg is om te onthouden; Zorg dat de boodschap (de nieuwe manier van werken) aansluit op de medewerkers. Houdt rekening met belangen, kennis, houding en gedrag; Zorg voor begrijpelijke taal als je het hebt over zorgteamprestaties. Sluit aan bij de beleving van de medewerkers (handige routes in plaats van productiviteit, aandacht en waardering voor inzet en elkaar in plaats van verzuimcijfers, etc.); Formuleer positief; geef niet aan hoe het niet moet, maar juist wat er wél kan; 14

15 Maak duidelijk wat je van je zorgteam verwacht door een handelingsperspectief te bieden. Wat wil je dat het zorgteam doet? 4. Hoe realiseer je betrokkenheid? Ga in dialoog met je zorgteamleden en betrek hen bij de plannen en oplossingen. Zo creëer je draagvlak en gedragsveranderingen. Tweerichtingsverkeer is vaak effectiever dan alleen maar het zenden van boodschappen; Schakel personen in die al meegedaan hebben aan de pilots. Wat hebben zij ervaren? Zij kunnen als voorbeeld fungeren. Dit kan een sprong voorwaarts betekenen. Zorgmanager: Bespreek in het zorgteamoverleg wat wel kan en steek geen tijd in zaken die niet kunnen. 15

16 DO (Uitvoeren) Een verandering gaat pas werken als de betrokkenen er direct voordeel van ondervinden en zij het als hun taak zien ermee aan de slag te gaan Zet de verandering in gang. Belangrijk is dat alles voldoende gefaciliteerd is, zoals middelen, tijd en geld. Tegelijkertijd leren de medewerkers omgaan met de verandering. Doel is dat de verandering volledig wordt geïntegreerd. Inhoud Do Checklist Lokaal & Kleinschalig Startfase Plan van Aanpak voor de Regio opstellen Dashboard Teambarometer: zorgteams op weg Het omzetten van cliënten en medewerkers in alle administratieve systemen is een ingewikkeld proces. Dit kost vaak meer tijd dan je vooraf denkt. 16

17 Checklist Lokaal & Kleinschalig Startfase Gebruik uit de Checklist Lokaal & Kleinschalig het deel Bij de Start en vul dat in. Je kunt deze checklist vinden in het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg en in de bijlage van dit werkboek. De checklist helpt je bij het maken van: een helder overzicht van de huidige situatie; de activiteiten die er moeten gebeuren; de planning van de activiteiten ; wanneer de activiteiten afgerond moeten zijn. Afstemming en samenwerking organiseren met de administratie afdelingen is een must! Hier hebben we speciaal een migratieteam voor opgericht. Zo nodig kun je hier als zorgmanager bij aansluiten. 17

18 Plan van Aanpak voor de Regio opstellen Gebruik hiervoor het Format Plan van Aanpak voor de Regio. Je kunt een voorbeeld van een inhoudsopgave vinden in het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg en in de bijlage van dit werkboek. Gebruik voor het plan ook de uitkomsten van de wijkanalyse. Voer een adviesgesprek met de marketingadviseur over het wijkinformatiemodel. Hierin zit de meerwaarde opgesloten. Als zorgmanager maak je een plan van aanpak voor je hele eigen regio. Het zorgteam werkt dit uit in een teamactieplan. Hierin staan de activiteiten van het zorgteam. 18

19 Dashboard Voor elk zorgteam wordt een eigen dashboard gemaakt. Dit is een soort van balance scorecard waarop de belangrijkste doelstellingen/prestaties van het zorgteam staan. De eerste keer dat je het dashboard leest, is dit de zogenaamde 0-meting. Dit is het vertrekpunt voor de maandelijkse informatie waarop je kan sturen. Lees het formulier Instructie Dashboard en model als je het voor de eerste keer gaat gebruiken. Je kunt dit document vinden in het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg en in de bijlagen van dit werkboek. Met het dashboard heb je gemakkelijk overzicht van alle informatie, zoals bijvoorbeeld de kosten. Je kan zo beter sturen op resultaten door alle informatie die je overzichtelijk bij elkaar hebt. 19

20 Voor het gebruik van het dashboard is de installatie van het Officepakket 2010 noodzakelijk. Ga in de startfase niet in op de te behalen prestaties uit het dashboard, maar op wat het zorgteam aan verbeterpunten aandraagt. Zorg voor begrijpelijke taal als je het hebt over zorgteamprestaties en sluit aan bij de beleving van de medewerkers op deze punten (handige routes in plaats van productiviteit, aandacht en waardering voor inzet en elkaar in plaats van verzuimcijfers etc.); 20

21 Teambarometer: zorgteams op weg Om een zorgteam blijvend te ontwikkelen, is het nodig momenten van reflectie in te bouwen. In welke fase zit het zorgteam? Wordt er voldoende samengewerkt? Hoe zit het met de besluitvorming? In welke mate kan het zorgteam zelf problemen oplossen? Hoe gaat het zorgteam om met conflicten? Hoe zit het met de zorgteamprestaties? Weet het zorgteam wat de cliënten willen? Gebruik de Teambarometer. Je kunt deze vinden het organisatiehandboek van Omring Thuiszorg en in de bijlage van dit werkboek. Wat is een Teambarometer? Een zorgteam is niet zomaar een zorgteam. De teambarometer is een middel voor de zorgmanager om te bepalen in welke fase het zorgteam zich in de ontwikkeling bevindt. Door het invullen van de digitale quickscan krijg je hier zicht op, om vervolgens gezamenlijk te kijken wat nodig is om naar de volgende fase te groeien. Het fasemodel voor zorgteamontwikkeling van Goof van Amelsvoort ( Kwaliteit in praktijk, maart 2004) is hiervoor het uitgangspunt. 21

22 Check (Monitoren) Monitoring maakt zichtbaar wat succesvol is en waar bijgestuurd moet worden. Dit is een wezenlijk onderdeel van het veranderproces. Door de integratie van de verandering te monitoren (meten), krijg je een duidelijk beeld van de mate waarin de verandering is geslaagd. Het is ook het moment om te vieren dat de verandering in jouw zorgteam is ingevoerd. Je gaat evalueren. Inhoud Check Hoe gaat het met de teamvorming? Tevreden medewerkers? Is de cliënt tevreden met de zorg? Dashboard: de maandelijkse stand van zaken Je kunt de vragenlijst die we bij een interne audit afnemen ook gebruiken om te checken of je alles in beeld hebt. Zie de bijlage met de vragenlijst Audit Lokaal&Kleinschalig. 22

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Teamontwikkeling. Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams. zorgadviseurs

Teamontwikkeling. Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams. zorgadviseurs Teamontwikkeling Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams zorgadviseurs Visie op teamontwikkeling Een$effectief$team$maakt$de$client$$ tevredener,$de$zorg$beter$en$het$werk$leuker

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Inleiding Zorg Groep Beek (ZGB) is al vele jaren een heel goed alternatief voor cliënt gerichte thuiszorg en wijkverpleging in de Westelijke Mijnstreek.

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Teamplan samenwerking huisarts - wijkteam

Teamplan samenwerking huisarts - wijkteam Project Het Dorp Samenwerking Huisarts- wijkteam: Teamplan Teamplan samenwerking huisarts - wijkteam Dit document is te vinden op: www.hetdorp.net/aandeslag Inleiding Om de samenwerking met de huisarts

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

COMMUNICATIE: Dat kan effectiever!

COMMUNICATIE: Dat kan effectiever! COMMUNICATIE: Dat kan effectiever! Of het nu gaat om een organisatie met een in- of externe communicatiebehoefte, of een nieuw project, het begint allemaal met het in beeld brengen van je stakehols. Wat

Nadere informatie

Aan de slag met het zorgplan Bewegen als onderdeel van het zorgplan

Aan de slag met het zorgplan Bewegen als onderdeel van het zorgplan Aan de slag met het zorgplan Bewegen als onderdeel van het zorgplan Steeds meer instellingen breiden de zorgplannen voor cliënten uit met een beweegplan! Zo wordt bewegen een onderdeel van een bestaande

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO

Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO Drs. Eveline Castelijns MBA 12 april 2016 Inhoudsopgave 1 2 3 Zelforganisatie in de zorg Werkende principes Vragen 1 Zelforganiseren in de

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

DE 5 STAPPEN DIE EEN ZELFSTUREND TEAM SUCCESVOL MAKEN

DE 5 STAPPEN DIE EEN ZELFSTUREND TEAM SUCCESVOL MAKEN www.zelfsturendeteamsindezorg.nl GERDA HAMMINK Zelfsturende teams in de zorg is een initiatief van DE 5 STAPPEN DIE EEN ZELFSTUREND TEAM SUCCESVOL MAKEN INHOUD Inleiding...3 Zelfsturend, waarom eigenlijk?...6

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Pilot Planning is Realisatie. Samenwerking van Menzis, Icare en Meander om met de Lean filosofie de extramurale ouderenzorg te verbeteren

Pilot Planning is Realisatie. Samenwerking van Menzis, Icare en Meander om met de Lean filosofie de extramurale ouderenzorg te verbeteren Pilot Planning is Realisatie Samenwerking van Menzis, Icare en Meander om met de Lean filosofie de extramurale ouderenzorg te verbeteren déò~ãéåäáàâé=~ãäáíáé Betaalbare, kwalitatief goede zorg voor cliënten

Nadere informatie

Van contract tot juiste, tijdige en volledige declaratie en verantwoording ~ Door: Lennart Roest, Hilde van Dongen en Noortje Peters

Van contract tot juiste, tijdige en volledige declaratie en verantwoording ~ Door: Lennart Roest, Hilde van Dongen en Noortje Peters REGIE OP DE WMO 2016 Van contract tot juiste, tijdige en volledige declaratie en verantwoording ~ Door: Lennart Roest, Hilde van Dongen en Noortje Peters Voor veel aanbieders die Wmo zorg en ondersteuning

Nadere informatie

Fasewaaier zelfsturing Thuiszorg Vivent

Fasewaaier zelfsturing Thuiszorg Vivent Fasewaaier zelfsturing Thuiszorg Vivent Terug naar de bedoeling Inhoudsopgave Inleiding...3 Voorbereiding...6 Fase Viventgroen...7 Doelen...7 Stappen...8 Fase Blauw...11 Doelen...11 Stappen...12 Fase Roze...14

Nadere informatie

Projectmatig veranderen in de bank

Projectmatig veranderen in de bank Projectmatig veranderen in de bank Maandag 21 september 2009 Ronald Janssen Implementatiemanager Even geen Prince2... of toch?! Aanpak LPM Materie Houding & Vaardigheden Lokale bankenkennis Project- management

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Langer thuis door innovatieve wijkverpleging. Andere focus, betere uitkomsten

Langer thuis door innovatieve wijkverpleging. Andere focus, betere uitkomsten Langer thuis door innovatieve wijkverpleging Andere focus, betere uitkomsten Uw focus op innovatie en uitkomsten van zorg bepaalt het succes De wereld van de wijkverpleging is sinds 2015 drastisch veranderd.

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

Recept 5: Hoe faciliteren we verbetering? Een recept voor een cultuur van verbeteren

Recept 5: Hoe faciliteren we verbetering? Een recept voor een cultuur van verbeteren Recept 5: Hoe faciliteren we verbetering? Een recept voor een cultuur van verbeteren Het gerecht Het resultaat: medewerkers met oog voor verbetering, in een organisatiecultuur waarin continu verbeteren

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Communicatiedoelstellingen 3 3. Doelgroepen 4 3.1 Stakeholdersanalyse 4 3.2 Doelgroepen intern 4 3.3 Doelgroepen

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

Samenwerken In gesprek met de markt

Samenwerken In gesprek met de markt Samenwerken In gesprek met de markt Arnold Breur Coördinerend adviseur Grote Projecten en Onderhoud Doel van deze middag Delen hoe het structurele gesprek met de markt zich de afgelopen jaren bij heeft

Nadere informatie

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! In dit E-book leer je hoe je door het inzetten van je eigen netwerk je bedrijf kan laten groeien. WAAROM DIT E-BOOK? Veel ondernemers beginnen

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

Werkbeleving Verder door vragen

Werkbeleving Verder door vragen Werkbeleving Verder door vragen Werkbeleving Verder door vragen INK / Flycatcher, 2014-2015 Wat we eigenlijk zouden moeten doen Wordt in uw organisatie wel eens verzucht: Weet je wat we eigenlijk zouden

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld:

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld: Join2Change advies Een adviestraject kunnen we op verschillende manieren inrichten: Dit hangt af van een aantal factoren, zoals de aard en omvang van het probleem, de beschikbare tijd om tot een oplossing

Nadere informatie

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ!

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Niet alleen toevoegen maar ook opruimen Een handleiding van de Opruimdienst als hulpmiddel voor jouw team Handleiding

Nadere informatie

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting Agendapunt Mededelingen 011015 BO GGDRU Vergadering : BO Adviescommissie GGDrU Datum : 15 oktober 2015 Onderwerp : Voortgang gezondheidscommunicatie, alcoholpreventie en convenant jeugd Bijlage : Evaluatie

Nadere informatie

Online onderzoek Uw werknemers

Online onderzoek Uw werknemers Toelichting Online onderzoek In dit bestand vindt u een inspirerende voorbeeldvragenlijst voor een werknemertevredenheid onderzoek! De vragenlijst is bedoeld als hulpmiddel bij het opstellen van uw eigen

Nadere informatie

Nikki van der Meer. Stage eindverslag. Stage Cordaan Thuiszorg.

Nikki van der Meer. Stage eindverslag. Stage Cordaan Thuiszorg. Nikki van der Meer. Stage eindverslag Stage Cordaan Thuiszorg. Klas: lv13-4agz2 Student nummer: 500631386 Docentbegeleider: Marieke Vugts Werkbegeleider: Linda Pieterse Praktijkopleider: Evelien Rijkhoff

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Team:Sales en Marketing Datum: 21-04-2011 WICKED TEAMS RAPPORT

Team:Sales en Marketing Datum: 21-04-2011 WICKED TEAMS RAPPORT Team:Sales en Marketing Datum: 21-04-2011 WICKED TEAMS RAPPORT 1. Inleiding Het Team Testing team heeft de WickedTeams Teamanalyse gedaan. Deze teamanalyse geeft inzicht in een aantal kenmerken die van

Nadere informatie

Zonder procesgerichte aanpak geen duurzame resultaten!

Zonder procesgerichte aanpak geen duurzame resultaten! Zonder procesgerichte aanpak geen duurzame resultaten! WORKSHOP VOOR GEMEENTEN 11 DECEMBER 2014 Waarom een procesgerichte aanpak? Aanpak gezondheidsachterstanden is geen project maar een langdurig proces..

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

360 graden feedback formulier

360 graden feedback formulier 360 graden feedback formulier Je bent gevraagd om feedback te geven door middel van dit formulier. Het doel van dit onderzoek is: Aangeven waar Tessa Persijn na haar vierdejaarsstage op het koning Willem

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

Managing PBS -gedeeld eigenaarschap of het feestje van de directeur?

Managing PBS -gedeeld eigenaarschap of het feestje van de directeur? Conferentie SWPBS, Zwolle, 16 november 2012 Managing PBS -gedeeld eigenaarschap of het feestje van de directeur? Hannelore Veltman & Machiel van de Laar Managing PBS; gedeeld eigenaarschap of het feestje

Nadere informatie

Draagvlak creëren met acceptatiestrategieën

Draagvlak creëren met acceptatiestrategieën Walvisgeluiden Maart 2013 Walvis ConsultingGroep Johannes Bosboomstraat 39-3817 DP Amersfoort www.walviscg.nl info@walviscg.nl tel: 085 87 80 640 Draagvlak creëren met acceptatiestrategieën Kwaliteit en

Nadere informatie

KNLTB Stappenplan. beleidsplan tennisvereniging X

KNLTB Stappenplan. beleidsplan tennisvereniging X KNLTB Stappenplan beleidsplan tennisvereniging X Inleiding Iedere verenigingsbestuurder weet in het achterhoofd dat het belangrijk is om beleidsmatig en doelgericht te werken. Toch komen de meeste verenigingsbestuurders

Nadere informatie

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012

Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie. Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Woningcorporatie 2020: Professionalisering Communicatie Uitkomsten benchmarkonderzoek 2012 Between-us, 2012 Voorwoord Met vijftien jaar ervaring in de corporatiebranche heeft Between-us een solide inzicht

Nadere informatie

Activiteit monitoring. Esther Hermans - projectleider Stichting Diafaan Nynke de Jong - adviseur Expertisecentrum LimeZ

Activiteit monitoring. Esther Hermans - projectleider Stichting Diafaan Nynke de Jong - adviseur Expertisecentrum LimeZ Activiteit monitoring Esther Hermans - projectleider Stichting Diafaan Nynke de Jong - adviseur Expertisecentrum LimeZ Hebt u weleens slecht geslapen? Inleiding delen kennis en ervaring activiteitenmonitoring

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

VISIE OP DE ORGANISATIE

VISIE OP DE ORGANISATIE VISIE OP DE ORGANISATIE WE ZIJN ER ALS ORGANISATIE VOOR PUBLIEK, ONDERNEMERS, BESTUUR EN COLLEGA S 00 INHOUDSOPGAVE 0. Inhoudsopgave 2 1. Missie visie kernwaarden 3 2. Toelichting 4 3. De kernwaarden 5

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

De rol en verantwoordelijkheden van de teamcoach (Teamcoachmatrix) KWIC INSTRUMENT

De rol en verantwoordelijkheden van de teamcoach (Teamcoachmatrix) KWIC INSTRUMENT De rol en verantwoordelijkheden van de teamcoach (Teamcoachmatrix) KWIC INSTRUMENT 8 TEAMCOACH MATRIX De teamcoaches hebben een houvast nodig. Elke team ontwikkelt zich met de tijd naar een meer matuur

Nadere informatie

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx ROM Doorbraakprojecten November 2014 Mei 2016 Gerdien Franx Projectleider, Trimbos-instituut The Choluteca bridge, Honduras Donald Berwick: Tijd voor continue vernieuwing Patiënt en hulpverlener gericht

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven Doel van de functiefamilie Aansturen van medewerkers en organiseren en superviseren van hun dagelijkse werkzaamheden teneinde een efficiënte en continue werking van het eigen team te garanderen en zodoende

Nadere informatie

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter POWERED BY BEPURE Elke dag beter Hallo zelfvertrouwen! Hallo inzicht! Hallo POWERED BY BEPURE Elke dag beter Innoveren is kansen zien en deze omzetten in producten of diensten die uw klanten echt willen.

Nadere informatie

Nu ook op mobiel of tablet! quez.movisie.nl. QueZ. Vragen naar zelfregie

Nu ook op mobiel of tablet! quez.movisie.nl. QueZ. Vragen naar zelfregie Nu ook op mobiel of tablet! quez.movisie.nl QueZ Vragen naar zelfregie Colofon Auteurs: Cora Brink, Anouk Poll en Petra van Leeuwen Met dank aan: Oda Berkhout (Beweging 3.0), Ieke Bron en Tineke van Dijk

Nadere informatie

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit.

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. TRAINING Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. DAGAGENDA 09.00 09.15 uur: Inloop en koffie 09.15 09.30 uur: Kennismaking

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurende zorg Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? Vilans helpt mee Hoe staat je organisatie ervoor? Kom erachter hoe het staat met vrijheidsbeperking

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Nieuwe teams met nieuwe taken. Coby Franken - Trainer / adviseur Anita Jonkman

Nieuwe teams met nieuwe taken. Coby Franken - Trainer / adviseur Anita Jonkman t Nieuwe teams met nieuwe taken Coby Franken - Trainer / adviseur Anita Jonkman i t Teams Zelfsturende teams Zelforganiserende teams Resultaatverantwoordelijke teams Autonome teams Zelf doen teams Bij

Nadere informatie

Effectief investeren in management

Effectief investeren in management Effectief investeren in management Veel organisaties zijn in verandering. Dat vraagt veel van de leidinggevenden/managers. Zij moeten hun medewerkers in beweging krijgen om mee te veranderen. En dat gaat

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 MISSIE DE VORDERING Vanuit een traditie van katholieke waarden en voor iedereen toegankelijk, verzorgen wij kwalitatief hoogstaand eigentijds basisonderwijs,

Nadere informatie

Werkgroep. Duurzame Inzetbaarheid van medewerkers, Lean en Vitale, Productieve medewerkers. Inventarisatie en start bijeenkomst

Werkgroep. Duurzame Inzetbaarheid van medewerkers, Lean en Vitale, Productieve medewerkers. Inventarisatie en start bijeenkomst Werkgroep Duurzame Inzetbaarheid van medewerkers, Lean en Vitale, Productieve medewerkers Inventarisatie en start bijeenkomst Dinsdagmiddag 2 september van 13.00 17.00 uur Bosweg 15 te Zwolle. Lean Innovation

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten Afhankelijk van uw keuzes voor de aanpak van werkdruk kunt u één of meer stappen van het stappenplan doorlopen. Het werkdrukplan is gebaseerd

Nadere informatie

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Effectief investeren in mens en organisatie Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Stellingen van Rob Vinke Stelling 1 De kern van de HRM-opdracht is er voor te zorgen dat de ambitie van de organisatie

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid met resultaat. Presteren met Passie

Duurzame Inzetbaarheid met resultaat. Presteren met Passie Duurzame Inzetbaarheid met resultaat Presteren met Passie Duurzame Inzetbaarheid voor meer rendement Investeren in duurzame inzetbaarheid loont Doen waar je goed in bent en samen met je collega s gaan

Nadere informatie

6 DIAGNOSTICEREN VAN PROCESSEN PPI-MODEL

6 DIAGNOSTICEREN VAN PROCESSEN PPI-MODEL 6 DIAGNOSTICEREN VAN PROCESSEN PPI-MODEL Inleiding Deel 2 van dit werkboek richt zich op het diagnosticeren en verbeteren van de individuele onderdelen van het Professional Performance Improvement model,

Nadere informatie

Het is hier toch zeker (g)een hotel, of wel?

Het is hier toch zeker (g)een hotel, of wel? Zorg in control? Zorgcontrol dus! Het is hier toch zeker (g)een hotel, of wel? Maarten Kouws Bertine van Winkel 05-06-2015 Introductie Wat gaan we doen? Wat verstaan wij onder zorgcontrol? Zorglogistiek

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement cc. Functie strategisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub cc Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Communicatieplan project Gaan!

Communicatieplan project Gaan! Communicatieplan project Gaan! Team Communicatie, Tom Schooltink 11 januari 2012, versie 0.1 Inleiding Veranderen kan niet zonder communiceren. Daarom is er voor alle verandertrajecten een plan voor de

Nadere informatie

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Traject Tilburg Aanvragers: Gemeente Tilburg Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Opgave: Beantwoorde ondersteuningsvraag In Tilburg is het traject Welzijn Nieuwe Stijl onderdeel van een groter programma

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken is voor iedereen

Het Nieuwe Werken is voor iedereen Het Nieuwe Werken is voor iedereen Lessen uit 10 Best Practices 2010 Corporate Facility Partners Het Nieuwe Werken inhoud Korte Introductie Het Nieuwe Werken is voor iedereen Gefaseerde aanpak van Het

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

In dit boekje worden de volgende onderdelen besproken:

In dit boekje worden de volgende onderdelen besproken: Voorwoord Voor een geslaagd festival ben je vaak afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Als organisatie van een festival loont het dan ook om een gedegen vrijwilligersbeleid te voeren. De vraag is

Nadere informatie

Hoe stel je goede online marketingdoelen op? checklist

Hoe stel je goede online marketingdoelen op? checklist Hoe stel je goede online marketingdoelen op? checklist Hoe stel je goede online marketingdoelen op? 2 Veel marketeers kennen de pijn: het stellen van nieuwe marketingdoelen. Het blijft een uitdaging om

Nadere informatie

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen RRBOUWRAPPORT 144 Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen 2 Handreiking Virtueel Bouwen Aan de slag met BIM, Gewoon doen! Jan Straatman en Willem Pel, Balance & Result Organisatie

Nadere informatie

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST Werkboek MEER MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST MANIER! Hoofdstuk 1 Nieuwe klanten nodig? Marketing is een vakgebied waar veel om te doen is.

Nadere informatie

SAMEN-WERKEN MET DE MENSEN OM JOU HEEN

SAMEN-WERKEN MET DE MENSEN OM JOU HEEN Trainershandleiding Cursus SAMEN-WERKEN MET DE MENSEN OM JOU HEEN SAMEN-WERK BOEK Ontwikkeld in opdracht van het project Er samen voor staan door Pauline Rosendaal, trainer Zozijn School www.zozijn.nl/zozijnschool

Nadere informatie

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven Coachend Leidinggeven Sales Force Consulting inleiding Leidinggeven aan de alledaagse uitvoering van het werk, is één van de belangrijkste kerntaken van elke manager.

Nadere informatie

Inleiding Veterinair communicatiemanagement. 20 maart 2010, Amersfoort

Inleiding Veterinair communicatiemanagement. 20 maart 2010, Amersfoort Inleiding Veterinair communicatiemanagement 20 maart 2010, Amersfoort Inleiding Veterinair communicatiemanagement Ochtendprogramma Wat verstaan we onder communicatie? Hoe belangrijk is communicatie voor

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf. Improve through Reflection

Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf. Improve through Reflection Improve through Reflection Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf Tevredenheidsonderzoek onder klanten, medewerkers en interne klanten. Advies en verbetermanagement. eindgebruikers. de beleving

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken bij ABN AMRO Christa van der Aa, lid van HNW gilde

Het Nieuwe Werken bij ABN AMRO Christa van der Aa, lid van HNW gilde Het Nieuwe Werken bij ABN AMRO Christa van der Aa, lid van HNW gilde www.ohnw.nl/congres Gedragsverandering belangrijker dan faciliteiten HNW bij de bank de gewoonste zaak van de wereld Hoe is het veranderproces

Nadere informatie

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur

Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Handreiking zelfevaluatie functioneren van het bestuur Met onderstaande handreiking wil OPF aangesloten ondernemingspensioenfondsen helpen bij het organiseren van de zelfevaluatie van het functioneren

Nadere informatie