MS Skylge EMISSIEMETINGEN Gemaakt door: - Luite Bolhuis - Laurens-Jan Lagendijk. Datum:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MS Skylge EMISSIEMETINGEN 2015. Gemaakt door: - Luite Bolhuis - Laurens-Jan Lagendijk. Datum: 10-7-2015"

Transcriptie

1 2015 MS Skylge EMISSIEMETINGEN 2015 Gemaakt door: - Luite Bolhuis - Laurens-Jan Lagendijk Datum:

2 Voorwoord Dit rapport is geschreven in het kader van de tweede emissiemetingen aan boord van het algemene ladingschip MS Skylge voor het Sail project. De vorm en inhoud van dit rapport zijn informatief. Het rapport kan gebruikt worden ter aanvulling en verduidelijking van de uitgevoerde emissiemetingen. Ook kan er naar het rapport gerefereerd worden in eventuele vervolgonderzoeken. Dit rapport is bestemd voor de rederij Ameland en Skylge shipping, het kenniscentrum maritieme techniek en overige geïnteresseerden. Dit werkstuk is tot stand gekomen dankzij aanbieding van Dhr. R. van der Meer en de begeleiding en organisatie door Dhr. R. Schurink. Deze willen wij in het bijzonder bedanken voor het mogelijk maken van de emissiemetingen. Tevens willen wij dank betuigen aan de kapitein en bemanning van het MS Skylge voor hun medewerking en het feit dat wij een week bij hen aan boord mochten verblijven. Leeuwarden,

3 Inhoud Voorwoord... 1 Samenvatting... 4 Verklarende woordenlijst... 4 Symbolenlijst Inleiding Achtergronden De opdrachtgever De uitvoerenden Doelstelling Probleemstelling Vraagstelling Methode Metingen Meetapparatuur Voorbereiding Uitvoering Meetgegevens Resultaten Brandstofsample CO CO NO NO NO x SO x Conclusies Aanbevelingen Literatuurlijst Bijlagen

4 3

5 Samenvatting Het doel van dit onderzoek is om het verschil in emissies voor HFO en MDO brandstof te bepalen. Dit rapport behandeld eerst de emissiemeting op MDO brandstof aan boord van het MS Skylge. Vervolgens worden de metingen vergeleken met de eerder uitgevoerde metingen op HFO brandstof. Uit het onderzoek kan geconcludeerd worden dat overstappen van HFO op MDO brandstof de emissies verminderd waarbij vooral de SO emissies aanzienlijk worden verlaagd. Verklarende woordenlijst - HFO Heavy fuel oil, zware stookolie - MDO Marine diesel oil - SECA Sulphur Emission Control Area s - Scrubber Emissiefilter Symbolenlijst - CO Koolstofmonoxide, ontstaat bij onvolledige verbranding - CO 2 Koolstofdioxide, ontstaat bij volledige verbranding - NO Stikstofmonoxide - NO 2 Stikstofdioxide - NO x Stikstofoxiden, opgetelde emissies van NO+NO2, NO vervalt na verloop van tijd in de buitenlucht tot NO2 - SO x Zwaveloxiden 4

6 1. Inleiding Sinds 1 januari 2015 zijn in een deel van de Noordzee en de gehele Oostzee en Botnische golf de IMO SECA-normen van kracht. Dit betekend dat schepen in deze gebieden op brandstof met een maximaal massapercentage zwavel van 0,1% mogen varen. Bij de voorgaande meting voer het schip op HFO. Deze brandstof voldoet niet aan de SECA-normen voor het vaargebied waar het schip in vaart. Dit betekend dat de zwaveluitstoot beperkt moet worden door een zogeheten scrubber toe te passen of over te stappen op een zwavelarme brandstof. Op het MS Skylge is voor dat laatste gekozen. Als onderdeel van het project Sail zijn in mei 2014 aan boord van het MS Skylge van rederij Ameland shipping emissie metingen gedaan waarbij het schip op HFO voer. Hierbij is de uitstoot van CO, CO 2, NO, NO 2 en NO X gemeten. Vervolgens in aan de hand van het genomen brandstofmonster de SO X uitstoot berekend omdat de meetapparatuur dit niet kon waarnemen tegelijk met NO 2. Vanaf begin 2015 zijn in het gebied waar het MS Skylge voornamelijk vaart nieuwe emissie normen van kracht die het gebruik van HFO uitsluiten wanneer men geen gebruik maakt van filtersystemen (scrubber) voor uitlaatgassen. Deze zogeheten SECA s leggen restricties op aan het massapercentage zwavel (Engels: sulphur) dat in de brandstof mag voorkomen. Om aan de normen te voldoen is sinds begin 2015 overgeschakeld op MDO dit is een gedestilleerde olie waar onder andere minder zwavel in zit. MDO moet men niet verwarren met de diesel die men aan de pomp koopt. Die diesel is een stuk schoner. Om een goede vergelijking te kunnen maken met de voorgaande emissiemeting op HFO aan boord van het MS Skylge en de nieuwe meting op MDO zijn de metingen uitgevoerd op hetzelfde traject (Rotterdam naar Tornio, (Finland)), in hetzelfde gebied en in hetzelfde jaargetijde. 5

7 2. Achtergronden 2.1. De opdrachtgever Kenniscentrum Maritieme Techniek, Maritiem Instituut Willem Barentsz, NHL Hogeschool Contactpersoon Ruurd van der Meer Tel: De uitvoerenden Derdejaars studenten aan de opleiding Maritieme techniek / Scheepsbouwkunde, Maritiem Instituut Willem Barentsz, NHL hogeschool. Ten behoeve van de invulling van zogeheten vrije studiepunten. Laurens Jan Lagendijk Tel: Luite Bolhuis. Tel:

8 3. Doelstelling Het doel van dit onderzoek is om de uitstoot van de MS Skylge op MDO te bepalen en deze te vergelijken met de voorgaande emissiemeting op HFO. Dit onderzoek moet uitwijzen wat de verandering in emissies is van MDO ten opzichte van HFO. Dit is een relevant vraagstuk omdat veel schepen de keuze moeten maken tussen de investering van een scrubber en het overschakelen op MDO. De uitkomst van dit onderzoek toont de milieutechnische verbetering aan, met betrekking op de uitstoot, bij het schakelen naar een schonere brandstof op het MS Skylge. Ook zal dit onderzoek aantonen of het schip aan de SECA norm voldoet. 4. Probleemstelling Om het verschil in emissies te bepalen moeten er meerdere metingen uitgevoerd worden en moeten verschillende gegevens verzameld worden. Aan de hand van deze gegevens kan bepaald worden wat de afname in emissies is. 5. Vraagstelling De gegevens van de emissie metingen worden omgerekend naar g/kwh omdat er dan een vergelijking gemaakt kan worden voor de uitstoot per geleverde energie. Met deze methode worden de emissies van CO, CO 2, NO x (NO+NO 2) en SO x bepaald en vergeleken met de voorgaande meting. 7

9 6. Methode Om de uitstoot te kunnen bepalen moeten er meerdere gegevens gemeten, verzameld en verwerkt worden. Aan de hand van deze gegevens moet de emissie van het schip bepaald kunnen worden en moet een vergelijking gemaakt kunnen worden met de vorige emissiemetingen. Aan boord worden de gegevens bepaald met behulp van de op het schip aanwezige meetapparatuur en een koffer met specifieke meetapparatuur voor het bepalen van de emissies. De metingen zijn uitgevoerd door twee personen op verschillende locaties in het schip. Een persoon was voornamelijk op het schavot aanwezig en voert ook de metingen op de brug uit. De andere persoon voert de metingen in de machinekamer uit. De snelheden werden genoteerd door de kapitein die de wacht had op de brug. 8

10 7. Metingen 7.1. Meetapparatuur De metingen zijn gedaan met de ecom J2KN in het verslag wordt hiernaar gerefereerd als de meetkoffer. De meetkoffer bestaat uit verschillende elementen, de sonde die in de uitlaat wordt geplaatst, de kleinere temparatuursonde die in de buitenlucht wordt geplaatst. Voor het uitvoeren van de metingen zijn de filters in de meetkoffer vervangen voor nieuwe filters Voorbereiding Als voorbereiding voor de metingen heeft de begeleider R. van der Meer ons uitgelegd hoe de meetkoffer werkt en hoe deze ingesteld moet worden om de metingen uit te voeren. Ook zijn er ter voorbereiding drie proefmetingen gedaan. Dit heeft ervoor gezorgd dat we vertrouwd zijn geworden met de meetapparatuur. Deze metingen zijn niet meegenomen in de resultaten. Wel zijn deze resultaten gebruikt als test voor het vervaardigen van de rekensheets. Voor het uitvoeren van de metingen voert de meetapparatuur een kalibratie uit. Tijdens deze kalibratie ligt de meetsonde niet in de uitlaatgassen maar in de buitenlucht Uitvoering Het uitvoeren van een enkele meting duurt ongeveer 35 minuten. Hiervan worden de laatste 20 minuten van de meting gebruikt voor de resultaten, de overige tijd is om de motor te laten stabiliseren en voor het schip om een constante snelheid aan te nemen. Iedere seconde wordt er een meting gedaan door de meetkoffer. Het brandstofverbruik wordt om de 30 seconden gemeten en handmatig genoteerd. De snelheid van het schip wordt om de vijf minuten handmatig genoteerd. 9

11 7.4. Meetgegevens De meetgegevens worden opgeslagen op een SD-kaart en kunnen met een computer worden uitgelezen. De laatste drie minuten van de meting worden gebruikt voor de emissie resultaten. Voor het brandstofverbruik en de vaarsnelheid word het gemiddelde van de meting over 20 minuten gebruikt. Met de meetapparatuur worden de volgende gegevens gemeten: Gegevens Meetinstrument Locatie meting Eenheden Brandstofverbruik Brandstofmeter MS. Skylge Machine [m 3 /h] controlekamer Tijdsinterval meting Horloge Machine [s] brandstofverbruik controlekamer Toerental Toerenmeter MS. Skylge Brug/machine [RPM] controlekamer Spoed schroef Telegraaf MS. Skylge Brug [%] Snelheid over de grond GPS Brug [kn] Begintijd Meetkoffer Schavot [hh,mm,ss] Eindtijd Meetkoffer Schavot [hh,mm,ss] Zuurstofconcentratie Meetkoffer Schavot [%] Temperatuur uitlaatgassen Meetkoffer Schavot [ C] Buitenluchttemperatuur Meetkoffer Schavot [ C] CO concentratie Meetkoffer Schavot [ppm] NO concentratie Meetkoffer Schavot [ppm] NO2 concentratie Meetkoffer Schavot [ppm] Luchtdruk Meetkoffer Schavot [hpa] 10

12 8. Resultaten Bij het bekijken van de resultaten dient er rekening mee gehouden te worden dat het schip buiten het manoeuvreren vrijwel altijd op een motorvermogen hoger dan 80% vaart Brandstofsample Om de gegevens goed te kunnen verwerken zijn de brandstofspecificaties nodig. Hiervoor is een brandstofsample genomen zoals een schip bij het bunkeren verplicht is en deze is geanalyseerd. De resultaten van de brandstofspecificaties staan in bijlage I 8.2. CO De CO emissies op MDO brandstof zijn bij lage vermogens minder dan op HFO brandstof. Boven 90% motorvermogen is er geen verschil in emissies. De resultaten van de CO emissies en de vergelijkingen met de voorgaande meting staan in bijlage II 8.3. CO2 De CO 2 emissies op MDO brandstof zijn bij alle vermogens hoger dan op HFO brandstof. Vanaf 85% motorvermogen is het verschil in emissies het grootst en is de uitstoot op MDO ongeveer 2,7% groter ten opzichte van de uitstoot op HFO. De resultaten van de CO 2 emissies en de vergelijkingen met de voorgaande meting staan in bijlage II 8.4. NO De NO emissies op MDO brandstof is tot ongeveer 80% motorvermogen nagenoeg gelijk met de emissies op HFO brandstof. Vanaf 80% motorvermogen is zijn de NO emissies op MDO lager. De resultaten van de NO emissies en de vergelijkingen met de voorgaande meting staan in bijlage II 8.5. NO2 De NO 2 emissies op MDO brandstof zijn constant meer dan de emissies op HFO brandstof. De resultaten van de NO 2 emissies en de vergelijkingen met de voorgaande meting staan in bijlage II 8.6. NOx De NO x emissies bestaan uit de NO en de NO2 emissies bij elkaar opgeteld. Hierin hebben de NO emissies het grootste aandeel. De NO x emissies op MDO brandstof zijn tot ongeveer 82% motorvermogen hoger dan de emissies op HFO brandstof. Vanaf 82% motorvermogen is zijn de NO x emissies op MDO lager waarbij het grootste verschil van 8% minder emissies op MDO plaatsvind bij 100% motorvermogen. De resultaten van de NO x emissies en de vergelijkingen met de voorgaande meting staan in bijlage II 8.7. SOx De SO x emissies op MDO brandstof zijn bij alle motorvermogens ongeveer 96% lager dan de emissies op HFO brandstof. De resultaten van de SO x emissies en de vergelijkingen met de voorgaande meting staan in bijlage II 11

13 9. Conclusies Uit de resultaten kan geconcludeerd worden dat varen op MDO significante besparingen oplevert voor de SO x uitstoot. Ook zijn er duidelijke verminderingen van NO x emissies bij varen boven 82% motorvermogen en verbeteringen voor de CO2 emissies bij alle motorvermogens gemeten. De CO uitstoot is echter bij vermogens onder de 90% wel hoger op MDO brandstof. 10. Aanbevelingen Uit een emissieoogpunt bevelen wij aan de hand van dit onderzoek zeker aan om van HFO op MDO over te stappen om de emissies te verminderen. Een interessant vervolgonderzoek is om de uitstoot te vergelijken als er een scrubber op het schip is geïnstalleerd. Maar dit zelfde onderzoek zou ook uitgebreid kunnen worden door bij meerdere schepen te meten. Ook is het interessant om te bepalen wat de kosten zijn per vermindering van de emissies in bijvoorbeeld /kg besparing. Literatuurlijst Hansheinrich Meier-Peter, Frank Bernhardt (2009). Compendium Marine Engineering (1 e druk). Hamburg: Seehafen Verlag P. van Maanen (2000). Scheepsdieselmotoren (1 e druk) Harfsen: Nautech S.M.J. Nicolai, L. Bergsma, M.D. van der Meer (2014). Emissiemetingen M.S. Skylge. Terschelling: Kenniscentrum Maritieme Techniek. Bijlagen - Brandstofsample (bijlage I) - CO emissies (bijlage II) - CO2 emissies (bijlage II) - NO emissies (bijlage II) - NO2 emissies (bijlage II) - NOx emissies (bijlage II) - SOx emissies (bijlage II) 12

PROJECT H FROM O. Versie: 1. Dhr. Joosten. Maritiem Instituut Willem Barentsz. Door: Bart Enting, Bart Ruijter. Marijn Grevink,

PROJECT H FROM O. Versie: 1. Dhr. Joosten. Maritiem Instituut Willem Barentsz. Door: Bart Enting, Bart Ruijter. Marijn Grevink, PROJECT H FROM O Versie: 1 Dhr. Joosten Door: Bart Enting, Bart Ruijter & Marijn Grevink, Voorwoord Onder invloed van onder andere de economische crisis, zijn de olie prijzen torenhoog gestegen. Rederijen

Nadere informatie

Impact van. emissienormen op de. maritieme sector. Jaap Kolpa, beleidsmedewerker Ministerie van IenM, afd. Zeevaart

Impact van. emissienormen op de. maritieme sector. Jaap Kolpa, beleidsmedewerker Ministerie van IenM, afd. Zeevaart Impact van emissienormen op de maritieme sector Jaap Kolpa, beleidsmedewerker Ministerie van IenM, afd. Zeevaart Earnewald, 11 september 2013 Luchtemissies door zeeschepen: Kort overzicht van begrippen

Nadere informatie

EMISSIEMETING M.S. SKYLGE

EMISSIEMETING M.S. SKYLGE EMISSIEMETING M.S. SKYLGE Opleiding: Maritiem Officier Studiejaar: 3 Studenten: S.M.J. Nicolai L. Bergsma M.D. van der Meer Begeleidend docent: R. van der Meer Datum: 27-5-2014 Voorwoord Dit onderzoek

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst schone scheepvaart. SHIP, 1 november Henri van der Weide

Informatiebijeenkomst schone scheepvaart. SHIP, 1 november Henri van der Weide Informatiebijeenkomst schone scheepvaart SHIP, 1 november Henri van der Weide Vluchtige organische stoffen (VOS), geur van lading en geluid bij overslag Kooldioxide (CO2),Stikstofoxiden (NO X), Zwaveloxiden

Nadere informatie

NOx-emissiemeting conform SCIOS protocol

NOx-emissiemeting conform SCIOS protocol NOx emissiemeting Meting conform SCIOS protocol Toestel geplaatst bij: Naam bedrijf AAR Aircraft Component Services Adres Kruisweg 75 Postcode 2132 ND Plaats Hoofddorp Nadere aanduiding Referentie nummer

Nadere informatie

Emissies, wet- en regelgeving. Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel

Emissies, wet- en regelgeving. Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Emissies, wet- en regelgeving Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Wetgeving ter stimulering duurzaam varen CCR (Centrale Commissie Rijnvaart): Eisen aan

Nadere informatie

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal

Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Gesjoemel op de weg? Eric Feringa Igor van der Wal Wat kunt u verwachten? Hoe is úw kennis van luchtverontreiniging? Inzicht in normen en techniek Wat is de invloed van sjoemelsoftware? Casestudy A13 Overschie

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

De kortste weg naar duurzaam transport. Maak kennis met de binnenvaart en haar koplopers

De kortste weg naar duurzaam transport. Maak kennis met de binnenvaart en haar koplopers De kortste weg naar duurzaam transport Maak kennis met de binnenvaart en haar koplopers De kortste weg naar duurzaam transport The Blue Road is de kortste weg naar een duurzame toekomst. Waarom? Omdat

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Erik Jensma. Onderzoek naar de emissies aan boord van de Holland

Onderzoeksrapport. Erik Jensma. Onderzoek naar de emissies aan boord van de Holland Onderzoeksrapport Erik Jensma Onderzoek naar de emissies aan boord van de Holland Naam: Erik Jensma Klas: M4DP Begeleider: R. van der Meer School: Maritiem Instituut Willem Barentsz 29 December 2014 Versie:

Nadere informatie

Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp

Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp Introductie Doel van de ontwikkeling van de ESI Environmental Ship Index (ESI) studie Voorgestelde index Organisatie en verificatie Volgende stappen 1. Introductie

Nadere informatie

www.tcnn.nl Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel

www.tcnn.nl Leo van der Burg - projectmanager TCNN - projectmanager MariTIM - LNG Passenger Vessel Missie: economische versterking van Noord-Nederland door innovatie en samenwerking door het uitvoeren van concrete samenwerkingsprojecten tussen het MKB en de kennisinstellingen. www.tcnn.nl Leo van der

Nadere informatie

Beter voor het milieu?

Beter voor het milieu? Beter voor het milieu? Onderzoeksrapport Begeleider: F. Papp Instelling: MIWB Plaats: West Terschelling Datum: 5-10-15 Versie: 3 Studenten: J. Bijlsma M3A1 R. Bijlsma M3A1 J. Kuipers M3A4 Afkortingen Bv:

Nadere informatie

Uitgangspunten depositieberekeningen

Uitgangspunten depositieberekeningen Passende Beoordeling Verruiming Vaarweg Eemshaven Noordzee 3 december 2013 Bijlage E. Uitgangspunten depositieberekeningen 177 van 181 Passende Beoordeling Verruiming Vaarweg Eemshaven Noordzee 3 december

Nadere informatie

Ernst-Jan Voerman Leo van der Burg Katja Baumann

Ernst-Jan Voerman Leo van der Burg Katja Baumann Ernst-Jan Voerman Leo van der Burg Katja Baumann Maritiem Instituut Willem Barentsz Opleidingen Contract onderwijs Project & onderzoek Maritiem Officier Ocean Technology MSTC Commerciële cursussen Lectoraat

Nadere informatie

Liquefied Natural Gas of Marine Gas Oil in ECA s op M.S. Wisaforest

Liquefied Natural Gas of Marine Gas Oil in ECA s op M.S. Wisaforest Onderzoeksrapport Liquefied Natural Gas of Marine Gas Oil in ECA s op M.S. Wisaforest Datum: 29-12-2014 Opleiding: Maritiem Officier Studiejaar 4 Klas: M4T Versienummer: 2.0 Gijs Gertsen Maritiem Instituut

Nadere informatie

Nieuwe milieuregelgeving in de zeevaart: Vloek of zegen? Bart de Jong, Hoofd afdeling Zeevaart en Security, Min. van IenM. Breukelen, 3 oktober 2013

Nieuwe milieuregelgeving in de zeevaart: Vloek of zegen? Bart de Jong, Hoofd afdeling Zeevaart en Security, Min. van IenM. Breukelen, 3 oktober 2013 Nieuwe milieuregelgeving in de zeevaart: Vloek of zegen? Bart de Jong, Hoofd afdeling Zeevaart en Security, Min. van IenM Breukelen, 3 oktober 2013 Milieuregelgeving: De komende jaren komt er heel wat

Nadere informatie

Susan Laret (M4N) 22-1-2015

Susan Laret (M4N) 22-1-2015 WAGENBORG, M.V. REESTBORG Brandstofbesparing Onderzoeksrapport brandstofbesparing door middel van weerroutering Susan Laret (M4N) 22-1-2015 Begeleider MIWB: H. Spanjer Begeleider Reestborg: C/O X. van

Nadere informatie

DET. Onderzoeks resultaten alternatieve brandstof met een Mitsubishi diesel S4L2 In een aggregaat opstelling

DET. Onderzoeks resultaten alternatieve brandstof met een Mitsubishi diesel S4L2 In een aggregaat opstelling Onderzoeks resultaten alternatieve brandstof met een Mitsubishi diesel S4L2 In een aggregaat opstelling Technische onderzoek Aanpassingen Vloeibare biobrandstoffen Verbruik Emissies(NOx, CO,SO2, HC,PM)

Nadere informatie

Kooldioxide CO 2. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de vaststelling van kooldioxide in de emissies

Kooldioxide CO 2. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de vaststelling van kooldioxide in de emissies Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet- en regelgeving, een concrete bijdrage te leveren aan het waarborgen, ontwikkelen,

Nadere informatie

Kennisnetwerk Schoner Varen

Kennisnetwerk Schoner Varen Kennisnetwerk Schoner Varen Monitoring van emissies Amsterdam, Waternet, 24 november 2011 Ruud Verbeek / TNO Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees

Nadere informatie

LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT DE LNG SPECIALIST LNG LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST SOLUTIONS

LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT DE LNG SPECIALIST LNG LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST SOLUTIONS DE LNG SPECIALIST LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST LNG SOLUTIONS DE TRANSPORTSECTOR STAPT OVER OP LNG... DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST

Nadere informatie

GDF SUEZ LNG Solutions

GDF SUEZ LNG Solutions BECOMES GDF SUEZ LNG Solutions Nationale Distributiedag - 15 oktober 2015 Jan-Joris van Dijk Managing Director GDF SUEZ LNG Solutions GDF SUEZ LNG SOLUTIONS Een nieuw bedrijf binnen de groep met focus

Nadere informatie

HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN

HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN GAS IS EEN SCHONERE ENERGIE OPTIE IN VERGELIJKING TOT CONVENTIONELE VLOEIBARE BRANDSTOFFEN...MAAR MOEILIJKER TOE TE PASSEN IN DIESELMOTOREN BESTAAT ER EEN OPLOSSING

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

5. Herleiding van meetgegevens

5. Herleiding van meetgegevens 5. Herleiding van meetgegevens Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Emissie-eisen in wet- en regelgeving zijn gedefinieerd onder standaardcondities, waardoor zij generiek zijn en onafhankelijk

Nadere informatie

Uitlaatgassennabehandeling Industriële Verbrandingsmotoren

Uitlaatgassennabehandeling Industriële Verbrandingsmotoren Emitech B.V. / Emigreen B.V. Kjelt Remmen Technisch specialist / Adviseur Wij: Ontwerpen Specificeren Leveren en Ondersteunen systemen voor de uitlaatgassen nabehandeling van industriële verbrandingsmotoren

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Wat is in de komende 20 jaar technisch mogelijk, ecologisch verantwoord en economisch haalbaar? 20 Oktober 2016 Academic Consultancy

Nadere informatie

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten:

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten: Nu goedkoper en groener rijden Uw auto direct aanzienlijk voordeliger en schoner laten rijden? Dat kan met GO-Greener. Meer kilometers voor minder geld. Met behoud van comfort en zelfs verbetering van

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij

Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Haalbaarheidsstudie naar elektrische voortstuwing in de kottervisserij Wat is in de komende 20 jaar technisch mogelijk, ecologisch verantwoord en economisch haalbaar? 20 Oktober 2016 Academic Consultancy

Nadere informatie

Een pragmatische kijk op een duurzame zeevaart.

Een pragmatische kijk op een duurzame zeevaart. Een pragmatische kijk op een duurzame zeevaart. Jolanda Taekema 28-11-2012 Auteur: J.Taekema In opdracht van: Peters Shipyards Haatlandhaven 1 8263 AS Kampen Student: Maritiem Instituut Willem Barentsz

Nadere informatie

Datum 16/09/2013 Revisie 00 Opm. Start

Datum 16/09/2013 Revisie 00 Opm. Start Page 1 of 9 Datum 16/09/2013 Revisie 00 Opm. Start Emissiestromen Page 2 of 9 Baggerprojecten BeNeLux (zonder gunningsvoordeel) Baggerprojecten Buiten BeNeLux (outside boundery) Kantoren Bergen op Zoom

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren

MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren A MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren A MIB in de HAN 26 maart 2015 Alternatieve brandstoffen en industriële verbrandingsmotoren VIV? Wat is de VIV?

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse diesel. Aspect(en): 4.A.1

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse diesel. Aspect(en): 4.A.1 CO 2 Prestatieladder Ketenanalyse diesel Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 4.A.1 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 17 april 2014 Inhoudsopgave 1.0 Inleiding... 3 2.0 Doelstelling...

Nadere informatie

Alternatieve brandstof Waterstof Injectie op de Wartsila 46V12

Alternatieve brandstof Waterstof Injectie op de Wartsila 46V12 Alternatieve brandstof Waterstof Injectie op de Wartsila 46V12 1-6-2013 Organisatie: Maritiem Instituut Willem Barentsz Module Maritime Research 2013 Opdrachtnemers: Emile Persenaire jepersenaire@gmail.com

Nadere informatie

Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie.

Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie. Derde voortgangsrapportage CO2-emissiereductie. Graag informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO 2 Emissie-inventarisatie, dit alles over 2014. Hierin zijn de hoeveelheden

Nadere informatie

LNG is meer dan een nieuwe brandstof Het is pure concurrentiekracht... LNG, de brandstof van de toekomst is nu beschikbaar

LNG is meer dan een nieuwe brandstof Het is pure concurrentiekracht... LNG, de brandstof van de toekomst is nu beschikbaar LNG is meer dan een nieuwe brandstof Het is pure concurrentiekracht... LNG, de brandstof van de toekomst is nu beschikbaar De transportsector stapt over op LNG... De brandstof van de toekomst Liquefied

Nadere informatie

CO 2 Nieuwsbrief Eerste voortgangsrapportage scope 3 doelstellingen

CO 2 Nieuwsbrief Eerste voortgangsrapportage scope 3 doelstellingen Eerste voortgangsrapportage scope 3 doelstellingen September 2017 Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Graag informeren wij u over de voortgang van onze scope 3 doelstellingen. Recent hebben

Nadere informatie

NO, NO2 en NOx in de buitenlucht. Michiel Roemer

NO, NO2 en NOx in de buitenlucht. Michiel Roemer NO, NO2 en NOx in de buitenlucht Michiel Roemer Inhoudsopgave Wat zijn NO, NO2 en NOx? Waar komt het vandaan? Welke bronnen dragen bij? Wat zijn de concentraties in de buitenlucht? Maatregelen Wat is NO2?

Nadere informatie

POWER. For Marine Professionals. Binnenvaart Special

POWER. For Marine Professionals. Binnenvaart Special POWER For Marine Professionals Binnenvaart Special EDITORIAL Als zoon van een schippersgezin, heb ik de eerste jaren van mijn leven op de binnenvaart doorgebracht. Bij elk schip wat voorbij voer, vroeg

Nadere informatie

Notitie. Stadsontwikkeling Rotterdam

Notitie. Stadsontwikkeling Rotterdam Notitie Aan Stadsontwikkeling Rotterdam Kopie aan Datum Documentnummer Project Auteur 1 augustus 2017 22188119 MZ Rotterdam S.M. Davison J.W.T. Voerman M. Ameling J.H.H. van den Elshout Onderwerp Effect

Nadere informatie

Curaçao Carbon Footprint 2015

Curaçao Carbon Footprint 2015 Willemstad, March 2017 Inhoudsopgave Inleiding 2 Methode 2 Dataverzameling 3 Uitstoot CO2 in 2010 3 Uitstoot CO2 in 2015 4 Vergelijking met andere landen 5 Central Bureau of Statistics Curaçao 1 Inleiding

Nadere informatie

MEMO. Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012

MEMO. Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012 MEMO Aan/To: Van/From: Datum/Date: RAI Vereniging Chris van Dijk 18 september Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012 Ieder jaar publiceert het RIVM een jaaroverzicht van de meetresultaten

Nadere informatie

Antwoord: Ja, ik heb kennisgenomen van het bericht Winsten op vervuilde olie enorm, actie ondernomen uit de Volkskrant van 9 april 2011.

Antwoord: Ja, ik heb kennisgenomen van het bericht Winsten op vervuilde olie enorm, actie ondernomen uit de Volkskrant van 9 april 2011. > Retouradres Postbus 16191 2500 BD Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Nieuwe Uitleg 1 Postbus 16191 2500 BD Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw

Nadere informatie

Assignment In The Depth. Uitlaatgassen Scrubber

Assignment In The Depth. Uitlaatgassen Scrubber Assignment In The Depth Uitlaatgassen Scrubber MV. Happy Ranger Leerling: Joep Veling Stage periode: Maart - Augustus Schip: MV Happy Ranger Mentor: Dhr Spanjer Versie 2 List of symbols and abbreviations

Nadere informatie

Projectteam Overnachtingshaven Lobith. Uitgangspuntennotitie effectstudies MIRT 3 Overnachtingshaven Lobith. stikstofdepositie

Projectteam Overnachtingshaven Lobith. Uitgangspuntennotitie effectstudies MIRT 3 Overnachtingshaven Lobith. stikstofdepositie Projectteam Overnachtingshaven Lobith Uitgangspuntennotitie effectstudies MIRT 3 Overnachtingshaven Lobith stikstofdepositie INHOUDSOPGAVE blz. 1. KADERS 1 1.1. Wettelijk kader 1 1.2. Beleidskader 1

Nadere informatie

CO2-MEETPLAN INHOUDSOPGAVE 2 1. INLEIDING EN VERANTWOORDING 3 2. MEETMOMENTEN 3 2.1. ORGANISATIE 3 2.2. PROJECTEN 4

CO2-MEETPLAN INHOUDSOPGAVE 2 1. INLEIDING EN VERANTWOORDING 3 2. MEETMOMENTEN 3 2.1. ORGANISATIE 3 2.2. PROJECTEN 4 CO2-Meetplan Auteur(s) Koen Cleemput, Tim Van Damme Datum 27-07-2015 Versie 2.0 Controle door M. Vanderhorden Goedkeuring door B. Geltmeyer Status Definitief INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 1. INLEIDING

Nadere informatie

Duurzame scheepvaart omdat het loont Tekst: Ingrid Zeegers

Duurzame scheepvaart omdat het loont Tekst: Ingrid Zeegers 47 magazine over de zee # 1 october 2013 Tekst: Ingrid Zeegers De scheepvaartsector is druk in de weer met duurzaamheid. Deels vanwege internationale regelgeving, maar ook om de milieuvriendelijke reputatie

Nadere informatie

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek EFRO project Factsheets rondvaart Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek 2 Inhoud Inleiding Technische opties voor een schonere vloot Emissie in de praktijk Overzicht Conclusies

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse zand. Aspect(en): 4.A.1

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse zand. Aspect(en): 4.A.1 CO 2 Prestatieladder Ketenanalyse zand Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Aspect(en): 4.A.1 Datum: 04 april 2014 Inhoudsopgave 1.0 Identificatie... 3 2.0 Doelstelling...

Nadere informatie

Gericht op de toekomst. Stikstofoxiden. Praktische toepassing van meten van NO x

Gericht op de toekomst. Stikstofoxiden. Praktische toepassing van meten van NO x Stikstofoxiden Praktische toepassing van meten van NO x Maarten van Dam Mvdam@testo.nl 06-53782193 Michel de Ruiter Michel.deruiter@multi-instruments.nl 06-20360160 Dia 2 van 132 Waarom meten? Wetgeving:

Nadere informatie

EFFECT VAN DE AUTOLOZE ZONDAG OP DE CONCENTRATIES STIKSTOFOXIDEN 2007, 2008 EN 2009

EFFECT VAN DE AUTOLOZE ZONDAG OP DE CONCENTRATIES STIKSTOFOXIDEN 2007, 2008 EN 2009 GGD/LO 9-1136 EFFECT VAN DE AUTOLOZE ZONDAG OP DE CONCENTRATIES STIKSTOFOXIDEN 27, 28 EN 29 Amsterdam, oktober 29 Auteur: H.J.P. Helmink GGD Amsterdam LO afdeling Luchtkwaliteit Postbus 22 1 CE AMSTERDAM

Nadere informatie

Energieverbruik. Thermisch vermogen (GWth)

Energieverbruik. Thermisch vermogen (GWth) Projectbureau Nieuw Aardgas NL Milieu en Leefomgeving Prinses Beatrixlaan 9 AL Den Haag Postbus 93144 09 AC Den Haag www.agentschapnl.nl Contactpersoon A.J. van der Vlugt Monitoren van het effect van nieuw

Nadere informatie

CO2-MEETPLAN INHOUDSOPGAVE 2 1. INLEIDING EN VERANTWOORDING 3 2. MEETMOMENTEN 3 2.1. ORGANISATIE 3 2.2. PROJECTEN 4

CO2-MEETPLAN INHOUDSOPGAVE 2 1. INLEIDING EN VERANTWOORDING 3 2. MEETMOMENTEN 3 2.1. ORGANISATIE 3 2.2. PROJECTEN 4 CO2-Meetplan Auteur(s) Koen Cleemput, Tim Van Damme Datum 24-07-2014 Versie 1.0 Controle door M. Vanderhorden Goedkeuring door B. Geltmeyer Status Definitief INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 1. INLEIDING

Nadere informatie

EMS-protocol Verbrandingsemissies door stilliggende zeeschepen in havens

EMS-protocol Verbrandingsemissies door stilliggende zeeschepen in havens EMS-protocol Verbrandingsemissies door stilliggende zeeschepen in havens Versie 2, 22.11.2003 22 november 2003 Auteurs: Jan Hulskotte (TNO-MEP) Ernst Bolt (RWS-AVV) Dick Broekhuizen (RWS-AVV) ..........................

Nadere informatie

Stikstofoxiden NO x. Periodieke metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste

Stikstofoxiden NO x. Periodieke metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste Code van goede meetpraktijk van de VKL (Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen) Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet-

Nadere informatie

2011 H2. Certificatie CO2-prestatieladder 2011 H1&H2 EMVI. Jaargang 2 NR. 3 24-02-12

2011 H2. Certificatie CO2-prestatieladder 2011 H1&H2 EMVI. Jaargang 2 NR. 3 24-02-12 2011 H2 2011 H1&H2 EMVI Certificatie CO2-prestatieladder Jaargang 2 NR. 3 24-02-12 Certificatie CO 2 -prestatieladder Halverwege 2011 is Baggerbedrijf de Boer Holding B.V. begonnen met het vaststellen

Nadere informatie

Project P Blackbox garnalenvisserij. DCI Electronics bv Nijverheidsstraat AV Eindewege. Tel. (0113) Fax (0113)

Project P Blackbox garnalenvisserij. DCI Electronics bv Nijverheidsstraat AV Eindewege. Tel. (0113) Fax (0113) Project P10053 Blackbox garnalenvisserij DCI Electronics bv Nijverheidsstraat 14 4458 AV Eindewege Tel. (0113) 344880 Fax (0113) 340034 P10053, Blackbox garnalenvisserij.doc 1 / 8 info@dci-electronics.nl

Nadere informatie

Uitgangspunten onderzoek luchtkwaliteit

Uitgangspunten onderzoek luchtkwaliteit Verruiming Vaarweg Eemshaven-Noordzee Milieueffectrapport 9 december 2013 Bijlage F Uitgangspunten onderzoek luchtkwaliteit Inleiding In deze bijlage worden de methodiek en uitgangspunten beschreven zoals

Nadere informatie

Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013

Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013 Energie Management Actieplan Opgesteld: maart 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Bedrijfsdoelstelling 4 2.2 Scope 1 4 2.3 Scope 2 4 3. Plan van Aanpak 5 3.1 Maatregelen voor

Nadere informatie

Het Zwevende Bord. TNO-rapport TNO 2012 R Van Mourik Broekmanweg XE Delft Postbus AA Delft.

Het Zwevende Bord. TNO-rapport TNO 2012 R Van Mourik Broekmanweg XE Delft Postbus AA Delft. TNO-rapport TNO 212 R1478 Het Zwevende Bord Van Mourik Broekmanweg 6 2628 XE Delft Postbus 49 26 AA Delft www.tno.nl T +31 88 866 3 F +31 88 866 3 1 infodesk@tno.nl Datum 23 augustus 212 Auteur(s) Hans

Nadere informatie

Second opinion software-update Volkswagen

Second opinion software-update Volkswagen Second opinion software-update Volkswagen Beoordeling goedgekeurde oplossing voor terugroepactie November 2016 1 Inhoudsopgave 2 1. Aanleiding 3 2. De opdracht 3 3. De aanpak 3 4. Het manipulatie-instrument

Nadere informatie

Inhoud. Pagina 2 van 7

Inhoud. Pagina 2 van 7 Energie Audit 2014 Inhoud 1. Introductie... 3 2. Doelstelling... 3 3. Energie-aspecten... 3 Uitstoot door procesemissies... 3 Uitstoot door fabriek installaties... 3 Uitstoot vanuit de kantoorpanden...

Nadere informatie

Motorvermogen,verliezen en rendementen

Motorvermogen,verliezen en rendementen Hoofdstuk 3 Motorvermogen,verliezen en rendementen 1) Het indicatordiagram In het vorige hoofdstuk werd een pv diagram opgesteld van de cyclus die doorlopen werd. Dit diagram beschrijft eigenlijk het arbeidsproces

Nadere informatie

Kwantitatieve verkenning van het potentieel voor LNG in de binnenvaart. Martin Quispel, DCMR Schiedam 28 maart 2017

Kwantitatieve verkenning van het potentieel voor LNG in de binnenvaart. Martin Quispel, DCMR Schiedam 28 maart 2017 Kwantitatieve verkenning van het potentieel voor LNG in de binnenvaart Martin Quispel, DCMR Schiedam 28 maart 2017 Achtergrond Verkennende studie uitgevoerd door STC-NESTRA en EICB in opdracht voor het

Nadere informatie

Ketenanalyse ophoogzand voor MNO Vervat

Ketenanalyse ophoogzand voor MNO Vervat DEFINITIEVE RAPPORTAGE Ketenanalyse ophoogzand voor MNO Vervat Betrokkenen: John Kerstjens Sander Hegger Maxim Luttmer MNO Vervat Groep Vestiging Rotterdam, november 2010 Rapportage Ketenanalyse ophoogzand

Nadere informatie

Zonne-energie boot 2017.

Zonne-energie boot 2017. School: Bedrijf: Titel project: 1. De opdracht Opdrachtgever De opdrachtgever is dhr. Gert Schouwstra van AA-Planadvies uit Sneek. Situatie In de scheepvaart is het begrip Duurzaam Ondernemen steeds belangrijker

Nadere informatie

R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart

R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart Binnenvaartonderzoek op hoofdlijn Haalbaarheid van transport over water Gedetailleerd ontwerp Invloed op het milieu Nautische

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Situatiebeschrijving

1. Inleiding. 2. Situatiebeschrijving MEMO Onderwerp: Aanvullend luchtonderzoek KBC Electrabel Maasvlakte ARCADIS Ruimte & Milieu BV Beaulieustraat 22 Postbus 264 6800 AG Arnhem Tel 026 3778 911 Fax 026 4457 549 www.arcadis.nl Arnhem, 1 juni

Nadere informatie

Is (bio)diesel de brandstof van morgen? Ir. Ruud Verbeek - TNO

Is (bio)diesel de brandstof van morgen? Ir. Ruud Verbeek - TNO Is (bio)diesel de brandstof van morgen? Ir. Ruud Verbeek - TNO 1 Welke criteria gelden voor de brandstof van morgen? Duurzaam weinig effect op klimaat, lage CO 2 emissie Schoon laag niveau luchtverontreinigende

Nadere informatie

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint.

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint. Derde voortgangsrapportage CO₂-emissie reductie Hierbij informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO₂ -emissie inventarisatie, betreffende de periode van juni 2014 tot en

Nadere informatie

Motor- en voertuigprestatie (3)

Motor- en voertuigprestatie (3) Motor- en voertuigprestatie (3) E. Gernaat, ISBN 978-90-79302-01-7 1 Brandstofverbruik 1.1 Specifiek brandstofverbruik Meestal wordt het brandstofverbruik uitgedrukt in het aantal gereden kilometers per

Nadere informatie

Ketenanalyse Duo-label retail advies

Ketenanalyse Duo-label retail advies Ketenanalyse Duo-label retail advies Search Consultancy Oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE Suzanne de Vos-Effting OPZET PRESENTATIE Motivatie RWS milieuprofielen scheepsbrandstof Aanpak berekening Resultaten Gebruik milieuprofielen

Nadere informatie

Koolmonoxide CO. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de vaststelling van koolmonoxide in de emissies

Koolmonoxide CO. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de vaststelling van koolmonoxide in de emissies Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet- en regelgeving, een concrete bijdrage te leveren aan het waarborgen, ontwikkelen,

Nadere informatie

GREEN AWARD FOUNDATION

GREEN AWARD FOUNDATION Bijeenkomst milieu-indices voor zeeschepen Rotterdam, 16 september 2010 Karin Struijk, Deputy Managing Director A simple, recognised tool to address air quality issues in ports The link between environment

Nadere informatie

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie)

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie) Rapport Klimaatvoetafdruk 21 van Van Vessem & Le Patichou (openbare versie) Auteur: drs. Han van Kleef Datum: 4 april 211 Document: 2724RAPP1144 Rapport Klimaatvoetafdruk 21 Van Vessem & Le Patichou 1.

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

BIJLAGE V. Technische bepalingen inzake stookinstallaties. Deel 1. Emissiegrenswaarden voor de in artikel 32, lid 2, bedoelde stookinstallaties

BIJLAGE V. Technische bepalingen inzake stookinstallaties. Deel 1. Emissiegrenswaarden voor de in artikel 32, lid 2, bedoelde stookinstallaties BIJLAGE V Technische bepalingen inzake stookinstallaties Deel 1 Emissiegrenswaarden voor de in artikel 32, lid 2, bedoelde stookinstallaties 1. Alle emissiegrenswaarden worden berekend bij een temperatuur

Nadere informatie

NRMM verordening (EU) 2016/1628: Wat betekent deze verordening voor scheepseigenaren, leveranciers, verzekeraars?

NRMM verordening (EU) 2016/1628: Wat betekent deze verordening voor scheepseigenaren, leveranciers, verzekeraars? NRMM verordening (EU) 2016/1628: Wat betekent deze verordening voor scheepseigenaren, leveranciers, verzekeraars? Khalid Tachi EICB (EU) 2016/1628 (EU) 2016/1628 ARTIKEL(4): Motorcategorieën IWP: motoren

Nadere informatie

ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT HERINRICHTING BEMMELSEWAARD

ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT HERINRICHTING BEMMELSEWAARD ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT HERINRICHTING BEMMELSEWAARD Wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie Rapportnummer: BL2013.6836.01-V03 ONDERZOEK LUCHTKWALITEIT HERINRICHTING BEMMELSEWAARD Wijzigingen

Nadere informatie

Energie management actieplan 2016

Energie management actieplan 2016 Pagina : 1/7 Energie management actieplan 2016 In dit hoofdstuk wordt de doelstelling beschreven in het kader van de CO2-reductie, inclusief de reductiemaatregelen, die Oosterhuis BV vanaf het jaar 2016

Nadere informatie

2012 H1. Het eerste half jaar EMVI H1 2012. Jaargang 2 NR. 4 08-10-12

2012 H1. Het eerste half jaar EMVI H1 2012. Jaargang 2 NR. 4 08-10-12 Het eerste half jaar 2012 H1 EMVI H1 2012 Jaargang 2 NR. 4 08-10-12 Het eerste half jaar Op 23 januari van dit jaar heeft Baggerbedrijf de Boer B.V. haar CO₂-certificaat behaald. Inmiddels zijn we alweer

Nadere informatie

CO2 PRESTATIELADDER JAN DE NUL NV

CO2 PRESTATIELADDER JAN DE NUL NV Page 1 of 10 1 Inleiding Het objectief van Jan De Nul Group is om in 2015 de energy efficiency van onze activiteiten met minimaal 5% ten opzichte van het referentiejaar 2012 te verbeteren. Dit CO2-footprintverslag

Nadere informatie

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013 Goevaers Consultancy Duurzame stedelijke distributie België 16 februari 2013 GC Introductie Duurzaam goederen vervoer Duurzaamheid vraagt om samenwerking in de keten Nieuwe technologieën kunnen alleen

Nadere informatie

Meetapparatuur en interpretatie meetgegevens

Meetapparatuur en interpretatie meetgegevens Meetapparatuur en interpretatie meetgegevens 1 Waarom meten? Explosie- en brandgevaar Risico -> bevolking (< Evacuatie?) Milieu Gezondheid brandweerpersoneel Gevaar voor verstikking 2 BASISBEGRIPPEN: EXPLOSIE

Nadere informatie

Overspeed bij Dieselmotoren

Overspeed bij Dieselmotoren Overspeed bij Dieselmotoren WERKGROEP DIESELS 21 juni 2011, versie 1.0 WERKGROEPLEDEN: René Dirven Sjaak Blom Alex Zomer Gerben van Hal André Sikkink Niels van den Hurk Dirk-Jan de Jong Dick van der Donk

Nadere informatie

Clean fuel. LNG Facts & Figures

Clean fuel. LNG Facts & Figures 1 LNG Facts & Figures Waarom LNG Schoon Zonder nabehandeling voldoen aan emissie standaarden Veilig Lichter dan lucht als het verdampt Moeilijk ontsteekbaar Enorme voorraden Past in Europese doelstelling

Nadere informatie

memonummer KTM - Luchtkwaliteitonderzoek walstroom - revisie 0.1 datum 26 juni 2017 Antea Group Antea Group

memonummer KTM - Luchtkwaliteitonderzoek walstroom - revisie 0.1 datum 26 juni 2017 Antea Group Antea Group Memo memonummer 170626-405480 - KTM - Luchtkwaliteitonderzoek - revisie 0.1 datum 26 juni 2017 aan Koole Tankstorage Minerals van T. Sweerts Antea Group kopie J.G. Bastiaans M.T.J. Pronk Antea Group Antea

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 -emissie Ministerie IenM januari - juni 2016

Voortgangsrapportage CO 2 -emissie Ministerie IenM januari - juni 2016 Voortgangsrapportage CO 2 -emissie Ministerie IenM januari - juni 2016 Versie 1.0 Datum 8 november 2016 Status Definitief Colofon Bestuurskern Integrale Bedrijfsvoering IenM Koningskade 4, Den Haag Contactpersoon

Nadere informatie

Energiewinst door toepassing van DCA in vergelijking met ULO

Energiewinst door toepassing van DCA in vergelijking met ULO Verslag Doormeting Energiewinst door toepassing van DCA in vergelijking met ULO Auteur: Bert Verlinden 1 Situering Bij de algemeen toegepast ULO-bewaring van hardfruit wordt het fruit eerst gekoeld tot

Nadere informatie

Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren

Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren De ontwikkeling van het CVX-model CVX 140 CVX 150 CVX 160 CVX 175 CVX 195 Puma CVX 165 Puma CVX 180 Puma CVX 195 Puma CVX 130 Puma CVX 210 Puma CVX 145 Puma CVX 225

Nadere informatie

Voortgangsrapportage

Voortgangsrapportage Voortgangsrapportage Oktober 2016 Status: definitief Versie: 1.0 Datum: 01-10-2016 Onderneming: Holding Gebr. Van Esch B.V. hierna genoemd VAN ESCH BEDRIJVEN, bestaande uit: J. van Esch b.v. Gebroeders

Nadere informatie

motor D16K euro 6 Nettovermogen volgens: EC 582/2011 D16K750 D16K650 D16K550 D16K550 Motortoerental (t/min)

motor D16K euro 6 Nettovermogen volgens: EC 582/2011 D16K750 D16K650 D16K550 D16K550 Motortoerental (t/min) motor Dk euro 6 motor D16K euro 6 Vermogen/koppel Vermogen/koppel Nettovermogen volgens: EC 582/2011 Nettovermogen volgens: EC 582/2011 Vermogen (pk) Koppel (Nm) Vermogen (pk) Koppel (Nm) 950 5 850 530

Nadere informatie

AFDELING VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT GASTURBINES EN STOOM- EN GASTURBINE- INSTALLATIES

AFDELING VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT GASTURBINES EN STOOM- EN GASTURBINE- INSTALLATIES p.1/5 AFDELING 5.43.3. VOORWAARDEN MET BETREKKING TOT GASTURBINES EN STOOM- EN GASTURBINE- INSTALLATIES Art. 5.43.3.1. 1. In afwijking van de algemene emissiegrenswaarden, bepaald in hoofdstuk 4.4, moeten

Nadere informatie

SenseAir psense-ii: Gebruikshandleiding

SenseAir psense-ii: Gebruikshandleiding SenseAir psense-ii: Gebruikshandleiding NETVOEDING/BATTERIJEN De psense-ii gebruikt vier oplaadbare penlite (AA) batterijen. Om de batterijen te plaatsen of te vervangen moet je met een schroevendraaier

Nadere informatie

Naam:.. Klas: Datum:..

Naam:.. Klas: Datum:.. Naam:.. Klas: Datum:.. Vragen over motoren: 1 Wat is een rootscompressor? Een Roots type supercharger of Rootsblower vindt zijn toepassing in auto's en vrachtwagens in alternatief van een turbolader. Een

Nadere informatie

Duurzaam rijden, samen met ECOdrive

Duurzaam rijden, samen met ECOdrive Duurzaam rijden, samen met ECOdrive Beknopte gebruiksaanwijzing Algemene versie 07-2014 Introductie Het duurzaam ondernemen wordt steeds belangrijker. Veel bedrijven zijn verplicht CO 2 -doelstellingen

Nadere informatie

Emissie race: Road vs. SSS

Emissie race: Road vs. SSS Emissie race: Road vs. SSS Transport & Mobility Leuven Kris Vanherle 2/09/2008 ROAD vs. SSS 1 Overzicht Inleiding Berekeningsmethode Resultaten Conclusies 2/09/2008 ROAD vs. SSS 2 Inleiding Doelstelling:

Nadere informatie