3. NORMEN INZAKE DE CERTIFICATIE VAN DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3. NORMEN INZAKE DE CERTIFICATIE VAN DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING"

Transcriptie

1 3. NORMEN INZAKE DE CERTIFICATIE VAN DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Overwegende dat de controle van de geconsolideerde jaarrekening dient uitgevoerd te worden overeenkomstig de algemene controlenormen; dat de methodologische en wettelijke kenmerken evenwel vereisen dat voormelde normen dienen aangevuld te worden met bijkomende specifieke bepalingen; Gelet op de Wet van 22 juli 1953 (artikel 18bis) houdende oprichting van een Instituut der Bedrijfsrevisoren, gewijzigd bij de Wet van 10 juli 1956, bij de Wet van 21 februari 1985 en bij de Wet van 7 mei 1999; Gelet op de adviezen van de Hoge Raad voor de Economische Beroepen van 23 oktober 1992 en 2 juni ; Heeft de Raad van het Instituut der Bedrijfsrevisoren op zijn zitting van 2 september 1994 de normen inzake de certificatie van de geconsolideerde jaarrekening goedgekeurd. Deze normen zijn gewijzigd door de beslissing van de Raad van 5 december 1997 (IBR-Jaarverslag, 1997, p. 90). De Raad heeft de aanpassingen aan deze normen aan het Wetboek van Vennootschappen en zijn uitvoeringsbesluiten aangenomen in zijn zitting van 6 december <em>Algemene beginselen 1.1.<em>Inleiding verwijzing naar de algemene normen 1.2.<em>Wettelijk kader 1.3.<em>Toepassingsgebied 2.<em>Uitvoering van de controle 2.1.<em>Kennis van de groep 2.2.<em>Interne controle van de groep 2.3.<em>Samenwerking met de revisoren van dochterondernemingen 2.4.<em>Niet aan een audit onderworpen dochterondernemingen 2.5.<em>Consolidatieverrichtingen 2.6.<em>Voorstelling van de geconsolideerde jaarrekening en van het jaarverslag 17 Deze normen hebben voorwerp uitgemaakt van een advies van de Hoge Raad voor het Bedrijfsrevisoraat en de Accountancy (Jaarverslag HREB, , p en Jaarverslag HREB, , p. 9).

2 2.7.<em>Werkdocumenten 3.<em>Verslag 1. Algemene beginselen 1.1.<em>Inleiding De controle van de geconsolideerde jaarrekening is een revisorale opdracht die te onderscheiden valt van de controle van de enkelvoudige jaarrekening van de moedervennootschap. Naast de specifieke bepalingen van onderhavige normen, zijn de algemene beginselen en de beginselen inzake de tenuitvoerlegging van een controleopdracht, vastgesteld door de algemene controlenormen, van toepassing <em>De consolidatie heeft tot doel de financiële staten voor te stellen van een groep vennootschappen waartussen moeder-dochterverhoudingen bestaan, of die onder centrale leiding staan, waarbij abstractie wordt gemaakt van de rechtspersoonlijkheid van deze entiteiten, alsof het één enkele onderneming betrof. Zij bevat informatie over het economisch belang van de groep, de financieringsmiddelen en de resultaten. Die financiële staten hebben een grote informatieve waarde, die in vele opzichten de waarde overstijgt van de jaarrekening van elk van de afzonderlijke entiteiten. Via de consolidatie worden inderdaad voor een groot stuk de problemen weggewerkt die verband houden met de waardering van de deelnemingen, alsook de resultaten van verrichtingen tussen vennootschappen van de groep onderling. Die meerwaarde op het informatieve vlak belangt alle personen aan tot wie de financiële informatie gericht is, zowel de bestuurders als de aandeelhouders van de consoliderende vennootschap, de ondernemingsraden van de vennootschappen van de groep, hun schuldeisers, enz <em>De consolidatie steunt op economische en financiële motieven, veeleer dan op juridische, omdat de geconsolideerde jaarrekening enerzijds geen rechtstreekse juridische gevolgen heeft en zij anderzijds abstractie maakt van de rechtspersoonlijkheid. Wel hebben de Europese (7e richtlijn) en Belgische (artikel 108 tot en met artikel 121 van het Wetboek van vennootschappen en Titel II Boek II van het KB van 30 januari 2001 houdende uitvoering van het Wetboek van vennootschappen) reglementeringen een aantal dwingende normen opgelegd voor wezenlijke aspecten van het consolidatieproces, onder meer de consolidatiekring, de verwerking van de consolidatieverschillen, de voorstelling van de geconsolideerde jaarrekening, enz. De revisor van de geconsolideerde jaarrekening moet niet enkel onderzoeken in welke mate de reglementering wordt nageleefd, maar dient tevens te onderzoeken in welke mate de geconsolideerde jaarrekening de economische werkelijkheid van de groep voorstelt.

3 1.1.3.<em>De algemene controlebeginselen, met inbegrip van de controledoelstellingen en de structuur van de controlewerkzaamheden, verschillen niet naargelang de revisor de jaarrekening van een afzonderlijke onderneming dan wel de geconsolideerde financiële staten controleert. De algemene controlenormen waarvan de afdelingen 1 en 2 onverminderd van toepassing blijven, hoeven hier dan ook niet herhaald te worden. De aanbevelingen die de Raad van het Instituut, met toepassing van die normen, heeft aangenomen, zijn ook onverminderd van toepassing op de controle van de geconsolideerde jaarrekening. Dit strookt overigens met de internationale praktijk die geen onderscheid maakt tussen de twee soorten opdrachten. Toch zijn onderhavige normen vanuit een drievoudig aspect verantwoord: vooreerst bepalen zij een methodologie die toepasselijk is op de controle van de financiële vaste activa die ook nog in andere gevallen toepasselijk is; vervolgens bevatten zij ook een toelichting bij de controle van de consolidatie die op diverse plaatsen in de internationale beroepsleer aan bod komt; ten slotte besteden zij ook aandacht aan de regelgeving die toepasselijk is wanneer de verklaring wordt afgegeven met toepassing van het Wetboek van vennootschappen. In dit opzicht wordt verwezen naar sectie 3 van de algemene controlenormen m.b.t. het verslag. 1.2.<em>Het wettelijk kader Wanneer de geconsolideerde jaarrekening wordt opgesteld door een vennootschap naar Belgisch recht, overeenkomstig een bestuursrechtelijke verplichting, dan verloopt de controle overeenkomstig die reglementering <em>Het gemeen recht van de consolidatie wordt behandeld onder het Wetboek van vennootschappen en Titel II van Boek I van het KB van 30 januari 2001 houdende uitvoering van het Wetboek van vennootschappen. Bijzondere bepalingen zijn toepasselijk op bepaalde soorten ondernemingen, onder meer de portefeuillemaatschappijen 18 (K.B. 1 september 1986, laatst gewijzigd door het koninklijk besluit van 20 juli 2000) en de kredietinstellingen (K.B. 23 september 1992, laatst gewijzigd door KB 20 juli 2000) <em>Overeenkomstig de artikelen 146 tot en met 148 W. Venn., wordt de controle op de geconsolideerde jaarrekening toevertrouwd aan de commissaris van de consoliderende onderneming, of aan één of meer bedrijfsrevisoren die daartoe door de algemene vergadering van deze worden aangesteld. In geval van consortium, zal de geconsolideerde jaarrekening gecontroleerd worden door de commissaris(sen) van ten minste één van de ondernemingen van het consortium of door één of meer bedrijfsrevisoren, die daartoe zijn aangesteld met onderlinge instemming. Artikel 6 van het koninklijk besluit betreffende de controle van de 18 Het statuut van de portefeuillemaatschappijen werd opgeheven via de wet van 2 augustus 2002 (B. S. 4 september 2002) betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten.

4 portefeuillemaatschappijen heeft tot gevolg dat op de controle van de geconsolideerde jaarrekening van die ondernemingen de artikelen 146 tot en met 148 van het Wetboek van vennootschappen van toepassing zijn. Wanneer er andere bijzondere wetgevingen toepasselijk zijn op de geconsolideerde jaarrekening, worden die prioritair toegepast bij de vaststelling van het statuut van de personen die met de controle op de geconsolideerde jaarrekening worden belast <em>De hoger aangehaalde wetten en bestuursrechtelijke bepalingen bevatten een aantal uitzonderingen op de verplichting tot het opstellen van een geconsolideerde jaarrekening. We verwijzen vooral naar de artikelen 16, 112 tot en met 115 van het Wetboek van vennootschappen. Wanneer de onderneming gebruik maakt van de mogelijkheid om geen geconsolideerde jaarrekening op te stellen omdat zijzelf een dochteronderneming is (art. 113 W. Venn.), dan moet zij in de toelichting verantwoorden dat zij aan de toepassingsvoorwaarden voor die vrijstelling voldoet. Het behoort tot de taak van de commissaris om na te gaan of die verantwoording relevant is en, in voorkomend geval, om in zijn verslag over de jaarrekening van de betrokken onderneming de opmerkingen te maken die hij nuttig acht. Verder weze eraan herinnerd dat de vrijstellingen bedoeld in de artikelen 16, 112 en 113 van het Wetboek van vennootschappen niet van toepassing zijn, wanneer alle of een deel van de aandelen van één van de in de consolidatie op te nemen ondernemingen worden genoteerd op de beurs in de zin van artikel 4 van het Wetboek van vennootschappen (art. 114 W. Venn.). Bovendien doen deze vrijstellingen geen afbreuk aan de wettelijke en reglementaire bepalingen met betrekking tot het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening of van het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening terwijl deze documenten vereist zijn voor de informatie van de ondernemingsraad (art. 17 K.B. 27 november 1973) of op vraag van een administratieve of gerechtelijke overheid (art. 115 W. Venn.) <em>Wanneer de revisor verslag uitbrengt aan de ondernemingsraad, moet hij controleren of volgende stukken opgenomen zijn in de jaarlijkse informatie (art. 17, 4º en 21 K.B. 27 november 1973 houdende reglementering van de economische en financiële inlichtingen te verstrekken aan de ondernemingsraden): - de geconsolideerde jaarrekening van de onderneming die een geconsolideerde jaarrekening moet opstellen, in voorkomend geval met toepassing van het artikel 17, 4º van het hoger aangehaalde Koninklijk Besluit van 27 november 1973; - de geconsolideerde jaarrekening van de moederonderneming wanneer de onderneming, met toepassing van de integrale of evenredige methode, werd opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van een andere onderneming (art. 21 K.B. 27 november 1973); - wanneer de onderneming vrijgesteld is van subconsolidatie met toepassing van art. 113 W. Venn., moet in de notulen van de ondernemingsraad een besluit zijn opgenomen dat de afwijking van de consolidatieverplichting bevestigt.

5 1.2.5.<em>De burgerlijke aansprakelijkheid van de commissaris van de consoliderende onderneming m.b.t. de geconsolideerde jaarrekening, wordt volgens artikel 140 van het Wetboek van vennootschappen geregeld. De bepalingen van het vennootschapsrecht inzake aansprakelijkheid van de aangeduide revisor die geen commissaris is, zijn niet toepasselijk, omdat de verklaring over de geconsolideerde jaarrekening een opdracht is die onderscheiden is van de commissarisopdracht (art B.W.). De revisor neemt evenwel de volle verantwoordelijkheid op voor het oordeel dat hij in zijn verslag opneemt, ook al steunt hij daarbij op de werkzaamheden van een andere externe controledeskundige (zie paragraaf 2.3.). 1.3.<em>Toepassingsgebied van de normen De normen inzake de controle van de geconsolideerde jaarrekening zijn toepasselijk in alle gevallen waar een bedrijfsrevisor wordt gevraagd een verklaring over die stukken af te geven, met toepassing van een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling, en ook onder andere omstandigheden waarin het verslag bestemd is om, zelfs al zij het in beperkte mate, verspreid te worden buiten de consoliderende vennootschap en haar dochterondernemingen <em>Onderhavige normen zijn in hoofdzaak toepasselijk op de certificering van de geconsolideerde jaarrekening die overeenkomstig het Wetboek van vennootschappen (voor wat betreft de geconsolideerde jaarrekening), zijn koninklijk uitvoeringsbesluit en het koninklijk besluit van 1 september 1986 (betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening van de portefeuillemaatschappijen) 19 wordt opgesteld. Behoudens de bijzondere bepalingen in de controlenormen die op die sectoren toepasselijk zijn, zijn zij eveneens van toepassing op de controle van de geconsolideerde jaarrekening die door de kredietinstellingen en de verzekeringsondernemingen worden opgesteld <em>Wanneer de revisor wordt verzocht verslag uit te brengen over de geconsolideerde jaarrekening, opgesteld zonder wettelijke verplichting, moet hij eveneens onderhavige normen naleven van zodra hij wordt ingelicht dat bedoelde geconsolideerde jaarrekening bestemd is om samen met zijn verslag ter beschikking te worden gesteld van derden. Wanneer de controle niet conform onderhavige normen werd uitgevoerd, dient het verslag dit uitdrukkelijk te vermelden <em>Naast de verplichtingen die de Belgische wet oplegt, kan de 19 Het statuut van de portefeuillemaatschappijen werd opgeheven door de wet van 2 augustus 2002 (B. S. 4 september 2002) betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten.

6 consoliderende vennootschap besluiten een geconsolideerde jaarrekening op te stellen onder referte aan boekhoudprincipes, die afwijken van de Belgische boekhoudwetgeving, zoals onder meer de internationale standaarden voor de jaarrekening van de International Accounting Standards Board (IASB). De certificering van dergelijk stuk kan aan een bedrijfsrevisor worden toevertrouwd in aansluiting op zijn wettelijke opdracht. In dit geval wordt de controle conform onderhavige normen uitgevoerd. Wanneer de revisor zijn oordeel geeft over de geconsolideerde jaarrekening, die volgens boekhoudprincipes die verschillen van de Belgische reglementering werd opgesteld, moet hij in zijn verslag: a) de toegepaste boekhoudprincipes vermelden; b) opmerkingen formuleren of voorbehoud maken indien deze boekhoudprincipes onvoldoende werden geïdentificeerd en verduidelijkt in de toelichting bij de geconsolideerde jaarrekening; c) verklaren in welke mate de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld geeft overeenkomstig de aangegeven boekhoudprincipes. 2. Uitvoering van de controle 2.1.<em>Iedere controleopdracht zal uitgevoerd worden volgens een aangepast werkprogramma gesteund op een voldoende kennis van de groep <em>De geconsolideerde jaarrekening is de uitdrukking van het vermogen, de financiële toestand en de resultaten van een groep bestaande uit de consoliderende onderneming, haar dochterondernemingen en geassocieerde ondernemingen. Bijgevolg zal de revisor, die gelast is met de certificering van de geconsolideerde jaarrekening, over voldoende inzicht in het groepsgebeuren moeten beschikken <em>De kwaliteit van de geconsolideerde jaarrekening wordt bepaald door de kwaliteit van de gegevens overgemaakt door de ondernemingen die in de consolidatiekring begrepen zijn. De tijdigheid van het verstrekken van informatie is eveneens doorslaggevend. De revisor zal bijzondere aandacht besteden aan de wijze waarop de informatieverstrekking binnen de groep beheerst wordt. Hij zal nagaan of aan de volgende doelstellingen voldaan wordt: - de consolidatiekring en eventuele uitsluitingen beantwoorden aan de wettelijke bepalingen terzake; - de consolidatie wordt doorgevoerd op basis van gegevens afgesloten op eenzelfde datum of op een datum die daar dicht bij ligt conform de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen; - bij het opstellen van de bekomen financiële gegevens, zijn de waarderingsregels van de groep nageleefd geworden, of kan de verkregen financiële informatie overeenkomstig deze regels herwerkt worden; - de intragroepsverrichtingen en -resultaten zijn voldoende nauwkeurig

7 geedentificeerd, zodat zij correct kunnen behandeld worden; - alle informatie noodzakelijk om de consolidatieboekingen te kunnen uitvoeren, wordt verstrekt <em>De revisor zal de nodige maatregelen treffen om zich ervan te vergewissen dat een voldoende externe controle tijdig zal worden uitgevoerd over de gegevens verstrekt door de dochterondernemingen en geassocieerde ondernemingen <em>De revisor zal aangepaste controlemiddelen aanwenden, rekening houdend met het relatieve belang van de ondernemingen begrepen in het geconsolideerd geheel. 2.2.<em>De bedrijfsrevisor dient na te gaan op welke wijze de consolidatieprocedures en de daarop betrekking hebbende interne controle werden uitgewerkt. Hij moet zijn oordeel steunen op het onderzoek van het interne controlesysteem van de groep, met inbegrip van de maatregelen inzake administratieve organisatie die werden genomen om de betrouwbaarheid te waarborgen van enerzijds de boekhoudkundige en financiële informatie die wordt medegedeeld door de dochterondernemingen en de geassocieerde ondernemingen met het oog op hun verwerking in de consolidatie van de groep, en anderzijds de procedures voor de opstelling van de geconsolideerde jaarrekening <em>De revisor dient zich te vergewissen van het bestaan van een systeem van administratieve organisatie, dat voldoende waarborgen biedt opdat: - de uitgewerkte procedures ertoe leiden dat alle in de consolidatie te betrekken ondernemingen en alleen maar die, in de geconsolideerde boekhouding worden opgenomen; - geëigende consolidatiemethoden toegepast worden voor elk van de in de consolidatiekring begrepen ondernemingen en voor de geassocieerde ondernemingen; - binnen de groep geharmoniseerde boekhoudregels en waarderingsmethoden worden aangenomen, die tijdig aan de dochterondernemingen en de geassocieerde ondernemingen worden medegedeeld, zodat zij daadwerkelijk kunnen worden toegepast <em>De revisor zal zich een oordeel vormen over de bekwaamheid van de medewerkers van de onderneming, die met het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening worden belast, alsook over hun gezag en hun contacten met de dochterondernemingen, de geassocieerde ondernemingen en bepaalde centrale diensten in de groep <em>De revisor zal een onderzoek instellen naar de verspreiding en inhoud van de groepsinstructies. Gewoonlijk omvatten deze instructies: - een gedetailleerde voorstelling van de boekhoudregels en -procedures in de vorm

8 van instructies of van een handboek; - een voorstelling van en een toelichting bij de consolidatieprocedures, met een gedetailleerde verklaring van de consolidatiebundel en de omschrijving van een aantal bijzondere procedures (afstemming tussen de rekeningen, herwerkingen, te volgen procedures in geval van verschillende afsluitdata, enz.); - de afsluitonderrichtingen met de lijst van de geconsolideerde ondernemingen en de consolidatiemethoden, de toe te passen wisselkoersen, de lijst van de verantwoordelijken, de timing voor de afsluitverrichtingen (vergelijking tussen de wederzijdse rekeningen, versturen van de bescheiden, overhandigen aan de revisoren, overhandigen aan de raad van bestuur), enz <em>In het kader van de consolidatieprocedures, zal de bijzondere aandacht van de revisor uitgaan naar de genormaliseerde melding van de financiële en boekhoudkundige gegevens door de dochterondernemingen (consolidatiebundel). Deze consolidatiebundel bevat gewoonlijk de financiële staten, de tabellen met de uitsplitsing van de rubrieken die voor herwerking in aanmerking komen, of die bijkomende informatie vergen, evenals een beschrijving van de toegepaste boekhoudregels en waarderingsmethoden (in de mate dat zij afwijken van deze die toegepast worden voor de voorstelling van de geconsolideerde jaarrekening) <em>De revisor zal het systeem bestuderen dat werd uitgewerkt met het oog op het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening. Dit systeem kan onder meer omvatten: - de validatie van de informatie doorgegeven door de dochterondernemingen en de geassocieerde ondernemingen; - de verwerking van de gegevens in de consolidatieboekhouding; - de specifieke maatregelen van interne controle die op het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening betrekking hebben, zoals de controle op de boekingen, het bestaan van documentatie, de samenhang van het geheel <em>Overeenkomstig artikel 118 van het koninklijk besluit van 30 januari 2001 moeten de geconsolideerde balans en resultatenrekening voortvloeien uit een samenhangend en controleerbaar boekhoudsysteem, zodanig dat de boekhoudkundige continuïteit van de geconsolideerde jaarrekening van het ene jaar op het andere is verzekerd. Het nazicht van de boekhoudkundige continuïteit bestaat uit een coherentieonderzoek van de geconsolideerde jaarrekening met die van het vorige boekjaar, de reconciliatie en de verantwoording van de evolutie van bepaalde balansposten ten aanzien van het voorgaand boekjaar (consolidatiereserves, consolidatieverschillen, belangen van derden, enz.). Daarnaast zal de revisor een onderzoek uitvoeren naar de continuïteit van de consolidatieprincipes, -regels en - methoden, evenals naar hun correcte toepassing. 2.3.<em>De bedrijfsrevisor zal zich voor de controle van de Belgische

9 dochterondernemingen in voorkomend geval steunen op de werkzaamheden die een andere bedrijfsrevisor heeft uitgevoerd, en wiens werkzaamheden hij daar waar aangewezen heeft beoordeeld. Wat betreft de gegevens die betrekking hebben op buitenlandse ondernemingen, zal hij zich, in voorkomend geval, steunen op de werkzaamheden van een bekwame externe controledeskundige, na zich een oordeel te hebben gevormd over diens bekwaamheid en onafhankelijkheid en, daar waar aangewezen, over de kwaliteit van de uitgevoerde werkzaamheden <em>Wanneer de revisor die met de controle op de geconsolideerde jaarrekening is belast, ook verantwoordelijk is voor de controle op de rekeningen van de dochteronderneming, zal hij zijn werkprogramma opstellen rekening houdend met de vereisten van de controle op de geconsolideerde jaarrekening <em>De revisor moet aan de leiding van de consoliderende onderneming vragen dat zij haar gezag zou aanwenden om van de in de consolidatie opgenomen of op te nemen dochterondernemingen, te bekomen dat zij hun revisor de toestemming zouden geven actief mede te werken aan de controle op de geconsolideerde jaarrekening, door aan de revisor van de geconsolideerde jaarrekening de nodige inlichtingen en bevestigingen ter beschikking te stellen. Het is als een goed gebruik te beschouwen dat de revisor van de dochteronderneming zijn actieve medewerking verleent als hem daarom gevraagd wordt <em>Voor de dochterondernemingen die hijzelf niet controleert, zal de revisor van de geconsolideerde jaarrekening voor zijn controle een geëigend programma uitwerken. De frequentie en de wijze van onderzoek van het werk van de confraters die met de controle in de dochterondernemingen zijn belast, zullen geval per geval worden afgewogen, rekening houdend met volgende principes 20 : - De bekwaamheid en de onafhankelijkheid van de revisoren die in België ingeschreven zijn op de ledenlijst van het Instituut der Bedrijfsrevisoren worden verondersteld. Dit moet wel onderzocht worden wanneer het buitenlandse controledeskundigen betreft; - Ten aanzien van de dochterondernemingen die, alleen en gezamenlijk, in de consolidatie van ondergeschikt belang zijn, kan het volstaan dat de revisor kennis neemt van het verslag van de confraters over de jaarrekening van die ondernemingen. Hij zal bijzondere aandacht besteden aan de jaarrekeningen t.a.v. dewelke geen verklaring zonder voorbehoud werd geformuleerd; - Van zodra de dochteronderneming in de consolidatie betekenisvol is, is het aangewezen om aan de confraters die bij die onderneming een opdracht uitoefenen, een vragenlijst over te maken om de voor de controle noodzakelijke inlichtingen te bekomen binnen de termijn vereist voor de verklaring over de geconsolideerde jaarrekening. Verder zal hij ook de door die confraters 20 Zie de Aanbeveling 3.2. van 4 maart 1988 over het gebruik van de werkzaamheden van een andere revisor.

10 uitgevoerde werkzaamheden beoordelen om zich ervan te vergewissen dat die overeenstemmen met de doelstellingen die hijzelf in zijn werkprogramma heeft vooropgesteld; - Wanneer de dochteronderneming voor de consolidatie van doorslaggevend belang is, is inzage van de werkpapieren en een diepgaande bespreking met de revisor van de dochteronderneming aangewezen <em>De revisor van de geconsolideerde jaarrekening kan het noodzakelijk achten om zelf ter plaatse een aantal aanvullende controles in de dochterondernemingen uit te voeren, wanneer de omstandigheden dit verantwoorden. Vooraleer zulke aanvullende controles uit te voeren, zal hij de leiding van de consoliderende onderneming vragen dat zij haar controlebevoegdheid aanwendt opdat de betrokken dochterondernemingen hem schriftelijk de toestemming geven bepaalde controles ter plaatse uit te voeren. In zijn verslag zal de revisor, desgevallend, melding maken van de vennootschappen waar hij geen toelating verkreeg om controles uit te voeren, wanneer zij van doorslaggevend belang zijn in het kader van de consolidatie <em>De procedures die van toepassing zijn op dochterondernemingen, zijn per analogie toepasselijk op de moederonderneming wanneer de revisor van de geconsolideerde jaarrekening niet de commissaris is. Het verdient aanbeveling deze procedures eveneens toe te passen op geassocieerde ondernemingen <em>De revisor die de jaarrekening van een consortium moet certificeren, zal t.a.v. de te consolideren ondernemingen handelen zoals t.a.v. dochterondernemingen. Daar artikel 147 van het Wetboek van vennootschappen niet toepasselijk is, zal hij, indien hij niet over de nodige informatie beschikt om tot een oordeel te komen, een onthoudende verklaring kunnen afgeven. 2.4.<em>Wanneer een voor de geconsolideerde jaarrekening belangrijke dochteronderneming niet het voorwerp heeft uitgemaakt van een aanvaardbare externe controle, zal de bedrijfsrevisor bijkomende werkzaamheden moeten uitvoeren. Wanneer een niet aan een audit onderworpen dochteronderneming geen belangrijke betekenis heeft voor de consolidatie, zal hij oordelen of het nuttig is om zelf aanvullende controles uit te voeren <em>Onder niet aan een audit onderworpen dochterondernemingen wordt verstaan: - de ondernemingen die niet onderworpen zijn aan een externe controle in uitvoering van de plaatselijke wetgeving; - de ondernemingen die overeenkomstig de plaatselijk vigerende wetgeving een externe controledeskundige hebben aangesteld, doch de naleving van controlenormen gelijkwaardig aan deze van het IBR kan niet gegarandeerd worden. Om het materieel belang van een dochteronderneming te bepalen, moet niet alleen

11 het relatieve belang t.a.v. het geconsolideerde geheel worden onderzocht, doch ook het relatieve belang van alle niet aan een audit onderworpen dochterondernemingen gezamenlijk <em>De revisor dient vooreerst na te gaan of, ondanks het gebrek aan een normatief geregeld controlekader, toch niet kan gesteund worden op de werkzaamheden van de commissaris of van een andere externe controle. Indien dit mogelijk lijkt, zal hij handelen overeenkomstig punt 2.3. van deze normen <em>Indien er geen enkele aanvaardbare externe controle bestaat in de dochteronderneming, kan de revisor van de groep naargelang de omstandigheden: - er bij de leiding van de onderneming op aandringen dat in deze onderneming een revisor zou worden aangeduid die onderworpen is aan vergelijkbare beroepsregels, met name op het gebied van onafhankelijkheid; - Vragen dat specifieke controles worden uitgevoerd door de interne auditafdeling van de moederonderneming; - zelf de controles uitvoeren die hij nodig acht <em>Het verdient aanbeveling dezelfde procedures toe te passen op geassocieerde ondernemingen. 2.5.<em>De bedrijfsrevisor zal een aangepast geheel van bewijskrachtige gegevens verzamelen, die hem moeten toelaten het door hem uitgesproken oordeel over de geconsolideerde jaarrekening te rechtvaardigen. Die bewijskrachtige gegevens hebben betrekking op de geconsolideerde ondernemingen, de herwerkingsverrichtingen, evenals op de consolidatieverrichtingen zelf <em>De consolidatiebundels opgesteld door de ondernemingen die deel uitmaken van de consolidatiekring, vormen de basis van de geconsolideerde jaarrekening. Bijgevolg zal de revisor nagaan of deze documenten de nodige inlichtingen bevatten om een oordeel uit te spreken over de geconsolideerde jaarrekening <em>Om uit te maken of het bewijskrachtig materiaal waarover hij beschikt voldoende is, zal de revisor oordelen in welke mate hijzelf al dan niet zal overgaan tot een controle van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen; in voorkomend geval zal hij gebruik maken van het werk van andere revisoren, onder de voorwaarden zoals hierboven in paragraaf 2.3. bepaald <em>De revisor zal bewijskrachtig materiaal inzamelen betreffende de volledige, correcte en ononderbroken toepassing van de herwerkingen, die in het licht van de door de consoliderende onderneming toegepaste principes en methoden noodzakelijk zijn. Hij zal in het bijzonder aandacht besteden aan de omrekening van financiële staten opgesteld in andere deviezen.

12 2.5.4.<em>Bij het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening worden de deelnemingen vervangen door het aandeel dat zij vertegenwoordigen in het eigen vermogen, onder eliminatie van de wederzijdse verrichtingen en de intragroepsresultaten. Uit het onderzoek van de revisor moet blijken dat de eliminaties correct en volgens consistente regels werden uitgevoerd. Er zal ook bijzondere aandacht besteed worden aan de specifieke problemen i.v.m. de berekening van de consolidatieverschillen, de belangen van derden, en de evolutie van de groepsreserves <em>Onder de technieken die de revisor kan aanwenden om de nodige bewijskrachtige gegevens in te zamelen, vermelden wij onder meer: - het onderzoek van de consolidatiebundels en van andere bescheiden die bij de consoliderende vennootschap beschikbaar zijn; - de bevestiging van de inlichtingen door de leiding van de consoliderende vennootschap; - de enquête in de vorm van een vragenlijst, gericht aan de revisoren van de dochterondernemingen; - de bevestiging van inlichtingen door de leiding van de in de consolidatie opgenomen ondernemingen; - het nazicht ter plaatse van de inlichtingen die in de dochterondernemingen beschikbaar zijn; - het nazicht van de reconciliatie en de verantwoording van de evolutie van bepaalde balansposten ten aanzien van het voorgaand boekjaar (consolidatiereserves, consolidatieverschillen, belangen van derden, waarde van vergelijkbare ondernemingen); - de rekenkundige controles; - de ratioanalyse van de geconsolideerde jaarrekening om de interne samenhang ervan na te trekken en de ongewone schommelingen, de uitzonderlijke verrichtingen en de evolutie van de financiële positie toe te lichten <em>De procedures die van toepassing zijn op dochterondernemingen zijn per analogie toepasselijk op de moederonderneming, wanneer de revisor van de geconsolideerde jaarrekening niet de commissaris is. Het verdient aanbeveling deze procedures eveneens toe te passen op geassocieerde ondernemingen. 2.6.<em>Bij zijn controlewerkzaamheden moet de revisor nagaan of de consoliderende onderneming de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in verband met de voorstelling van de geconsolideerde jaarrekening en van het geconsolideerde jaarverslag in acht neemt <em>De controle van de geconsolideerde jaarrekening omvat het nazicht van de naleving van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de geconsolideerde jaarrekening. De revisor moet met name de kwaliteit van de formele voorstelling van de stukken, alsook de volledigheid en aangepastheid van de gegevens die in de

13 toelichting worden verstrekt, controleren <em>De revisor moet nagaan of het geconsolideerde jaarverslag de door de wet voorgeschreven inlichtingen bevat en of deze overeenstemmen met de geconsolideerde jaarrekening. Dienaangaande zal hij steunen op paragraaf 3.9. van de algemene controlenormen m.b.t. het jaarverslag van de raad van bestuur <em>De bedrijfsrevisor is verplicht van de controlewerkzaamheden die hijzelf of zijn medewerkers hebben verricht, aantekening te houden of te doen houden om zo over betrouwbare documentatie te beschikken van de uitvoering van zijn opdracht. Deze werkdocumenten moeten gedurende vijf jaar worden bewaard <em>De basisprincipes m.b.t. het bijhouden van de werkdocumenten, zoals deze in de algemene controlenormen werden vastgelegd, zijn eveneens toepasselijk op de controlewerkzaamheden van de geconsolideerde jaarrekening <em>Het werkdossier betreffende de controle van de geconsolideerde jaarrekening zal onder meer volgende specifieke documenten bevatten: - een memorandum met omschrijving van de aard, de omvang en de kalender der controles; - het werkprogramma; - de verslagen van besprekingen met de verantwoordelijken van de vennootschappen; - de instructies gericht aan de andere revisoren van de groep, de documenten ontvangen van deze confraters, evenals de verslagen van besprekingen met deze laatsten; - de controleaantekeningen die een vastlegging zijn van de controles uitgevoerd door de revisor; - de geconsolideerde jaarrekening; - een synthesenota. 3. Verslag over de geconsolideerde jaarrekening (Wijziging, Jaarverslag 1997, p. 89) 3.1.<em>De bedrijfsrevisor die belast wordt met de controle op de geconsolideerde jaarrekening van een onderneming moet een schriftelijk en omstandig verslag opstellen. Dit verslag is onderscheiden van het verslag over de niet-geconsolideerde jaarrekening van de consoliderende onderneming, zelfs wanneer eenzelfde revisor met de controle over beide rekeningen is belast <em>De paragrafen 3.1. tot 3.9. en van de algemene controlenormen zijn 21 Zie de Controlenorm Controle van het jaarverslag over de (geconsolideerde) jaarrekening.

14 toepasselijk <em>Indien de leiding van de moederonderneming of van de dochteronderneming zich zou verzetten tegen het direct contact tussen de revisor van de dochteronderneming en deze van de geconsolideerde jaarrekening, zal deze laatste een voorbehoud opnemen in zijn verslag met vermelding van de naam van deze ondernemingen waarover hij over geen voldoende informatie beschikt en de impact op de draagwijdte van zijn verklaring. De impact zal worden bepaald in functie van de betekenisvolle elementen van de jaarrekening van de dochteronderneming ten aanzien van de geconsolideerde jaarrekening. Het is aan te bevelen om op gelijkaardige wijze tewerk te gaan indien de revisor van een dochteronderneming, die van materieel belang is, zijn medewerking weigerde en de revisor van de geconsolideerde jaarrekening geen voldoende alternatieve werkzaamheden heeft kunnen uitvoeren <em>Als het voor de revisor niet mogelijk was voldoende controlewerkzaamheden uit te voeren met betrekking tot een geconsolideerde dochteronderneming die van materieel belang is, maar die niet vooraf het voorwerp uitmaakte van een audit, zal hij in zijn verslag de naam van deze dochteronderneming vermelden alsook de impact hiervan op de draagwijdte van zijn verklaring over de geconsolideerde jaarrekening. Deze impact zal bepaald worden in functie van de betekenisvolle elementen van de jaarrekening van de dochteronderneming ten aanzien van de geconsolideerde jaarrekening.

Nieuwe controlenorm Bevestigingen van de leiding van de entiteit

Nieuwe controlenorm Bevestigingen van de leiding van de entiteit Nieuwe controlenorm Bevestigingen van de leiding van de entiteit Op 6 juni 1997 heeft de Raad van het IBR een controleaanbeveling goedgekeurd Bevestigingen door de leiding. Deze aanbeveling heeft het voorwerp

Nadere informatie

Deze 3 verslagen dienen in onderlinge samenhang te worden gelezen en kunnen niet afzonderlijk van elkaar worden gezien of gebruikt.

Deze 3 verslagen dienen in onderlinge samenhang te worden gelezen en kunnen niet afzonderlijk van elkaar worden gezien of gebruikt. Hoofding van het kantoor XYZ Verslagen van de bedrijfsrevisor (1) aan de raad van bestuur (2) van de Vlaamse rechtspersoon in uitvoering van artikel 9 van het Besluit van de Vlaamse Regering van 7 september

Nadere informatie

RAAD advies van 7 januari De rol van de commissaris-revisor inzake halfjaarlijkse en jaarlijkse communiqués van beursgenoteerde vennootschappen

RAAD advies van 7 januari De rol van de commissaris-revisor inzake halfjaarlijkse en jaarlijkse communiqués van beursgenoteerde vennootschappen RAAD advies van 7 januari 2000 De rol van de commissaris-revisor inzake halfjaarlijkse en jaarlijkse communiqués van beursgenoteerde vennootschappen Het koninklijk besluit van 3 juli 1996 betreffende de

Nadere informatie

sector en de financiële diensten. 99 Deze aanbeveling heeft voorwerp uitgemaakt van een Advies Hoge Raad voor het

sector en de financiële diensten. 99 Deze aanbeveling heeft voorwerp uitgemaakt van een Advies Hoge Raad voor het dit niet het geval, dan vestigt hij uitdrukkelijk, in zijn verslag over de jaarlijkse informatie, de aandacht van de ondernemingsraad op dit tekort (art. 17 K.B. 27 november 1973). De hierboven bedoelde

Nadere informatie

Klynveld Peat Marwick Goerdeler

Klynveld Peat Marwick Goerdeler Klynveld Peat Marwick Goerdeler Bedrijfsrevisoren Helga Platteau Bedrijfsrevisor Verslag van het College van sen over de geconsolideerde jaarrekening over het boekjaar afgesloten op 31 december 2004 en

Nadere informatie

2.4. Doelstelling van de controle van de jaarrekening (5 januari 1987) 65

2.4. Doelstelling van de controle van de jaarrekening (5 januari 1987) 65 3. Interactie tussen toepassingscontroles en algemene IT-controles Toepassingscontroles en algemene IT-controles zijn sterk met elkaar verbonden. De algemene IT-controles zijn noodzakelijk om de betrouwbaarheid

Nadere informatie

Bedrijfsrevisor. Verklaring over de jaarrekening zonder voorbehoud

Bedrijfsrevisor. Verklaring over de jaarrekening zonder voorbehoud Burg. CVBA Helga Platteau Verslag van het College van Commissarissen aan de Algemene Vergadering der Aandeelhouders van Euronav NV over de jaarrekening over het boekjaar afgesloten op 31 december 2008

Nadere informatie

3.4. Gebruikmaken van de werkzaamheden van deskundigen (6 september 1996) 86

3.4. Gebruikmaken van de werkzaamheden van deskundigen (6 september 1996) 86 3.4. Gebruikmaken van de werkzaamheden van deskundigen (6 september 1996) 86 1. Inleiding 1.1.In toepassing van paragraaf 2.5. van de algemene controlenormen, heeft deze aanbeveling ten doel grondslagen

Nadere informatie

Gezien het ontwerp van norm van het IBR voorgelegd aan openbare raadpleging die plaatsvond van

Gezien het ontwerp van norm van het IBR voorgelegd aan openbare raadpleging die plaatsvond van Ontwerp van norm tot wijziging van de bijkomende norm bij de in België van toepassing zijnde internationale auditstandaarden (ISA s) - Het commissarisverslag in het kader van een controle van financiële

Nadere informatie

Praktische nota bij artikel 618 Wetboek van vennootschappen (interimdividend)

Praktische nota bij artikel 618 Wetboek van vennootschappen (interimdividend) Praktische nota bij artikel 618 Wetboek van vennootschappen (interimdividend) Het Instituut van de Bedrijfsrevisoren (IBR) heeft met de norm van 10 november 2009 de internationale controlestandaarden (International

Nadere informatie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie

Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie Norm inzake de toepassing van de ISA's in Belgie De Raad van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren, Overwegende dat het moderniseren van het norrnatief kader voor de uitvoering van revisorale opdrachten

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom AFWIJKING 2005/1 Samenvatting van het advies dd. 17 mei 2005 met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 Samenvatting van het advies met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die het bedrag beperkt

Nadere informatie

het commissarisverslag 2013 ERRATUM

het commissarisverslag 2013 ERRATUM VERSLAG VAN DE COMMISSARIS AAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE NV OVER HET BOEKJAAR AFGESLOTEN OP 20 Overeenkomstig de wettelijke en statutaire bepalingen 30) en de toelichting. Verslag over Oordeel met

Nadere informatie

1.3. Werkdocumenten van de bedrijfsrevisor (5 januari 1987) 54

1.3. Werkdocumenten van de bedrijfsrevisor (5 januari 1987) 54 1.3. Werkdocumenten van de bedrijfsrevisor (5 januari 1987) 54 1. Inleiding Onderhavige aanbeveling wil een nadere uitwerking geven van de in paragraaf 2.2. van de algemene controlenormen opgenomen regel:

Nadere informatie

4. SPECIFIEKE ASPECTEN VAN DE CONTROLE. 4.1. Controle van de inlichtingen opgenomen in de toelichting

4. SPECIFIEKE ASPECTEN VAN DE CONTROLE. 4.1. Controle van de inlichtingen opgenomen in de toelichting 4. SPECIFIEKE ASPECTEN VAN DE CONTROLE 4.1. Controle van de inlichtingen opgenomen in de toelichting 96 97 (1 december 1995) 1. Inleiding 1.1.Het Wetboek van vennootschappen (art. 144) legt de commissaris

Nadere informatie

fjr/cewaierhouse(ajpers I

fjr/cewaierhouse(ajpers I fjr/cewaierhouse(ajpers I It PricewaterhouseCoopers Bedrijfsrevisoren PricewaterhouseCoopers Reviseurs d'entreprises Financial Assurance Services Woluwe Garden Woluwedal 18 8-1932 Sint-Stevens-Woluwe Telephone

Nadere informatie

Opmaken en neerleggen van de geconsolideerde jaarrekening en het geconsolideerde jaarverslag

Opmaken en neerleggen van de geconsolideerde jaarrekening en het geconsolideerde jaarverslag Departement Micro-economische informatie Dienst Balanscentrale de Berlaimontlaan 14 - BE-1000 Brussel tel. 02 221 30 01 - fax 02 221 32 66 e-mail: balanscentrale@nbb.be - website: www.nbb.be BTW BE 0203.201.340

Nadere informatie

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom ADVIES 2005/1 Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 600 GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN EEN ANDERE AUDITOR

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 600 GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN EEN ANDERE AUDITOR INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 600 GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN EEN ANDERE AUDITOR INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-5 Voorwaarden voor het aanvaarden van de opdracht als groepsauditor...

Nadere informatie

3.3. Gebruik van het werk van een interne auditafdeling (10 november 1989) 84

3.3. Gebruik van het werk van een interne auditafdeling (10 november 1989) 84 7.3.Rekening houdend met de regel van de plichtenleer, die stelt dat de honoraria worden bepaald in functie van de aard, de complexiteit en het belang van de opdracht, verdient het aanbeveling om een

Nadere informatie

2. METHODOLOGIE VAN DE CONTROLE

2. METHODOLOGIE VAN DE CONTROLE 2. METHODOLOGIE VAN DE CONTROLE 2.1. Controlerisico (3 december 1993) 58 1. Inleiding 1.1.Het hoofddoel van de controle van de jaarrekening bestaat erin de lezer de zekerheid te geven dat deze een

Nadere informatie

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 9 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 9 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom ADVIES 2004/2 Samenvatting van het advies goedgekeurd op 9 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid

Nadere informatie

Waarschuwing Woord vooraf Executive Summary (NL) Executive Summary (FR) Executive summary (EN) Inleiding 1

Waarschuwing Woord vooraf Executive Summary (NL) Executive Summary (FR) Executive summary (EN) Inleiding 1 Waarschuwing Woord vooraf Executive Summary (NL) Executive Summary (FR) Executive summary (EN) V VII IX XV XXI XXVII Inleiding 1 Hoofdstuk 1. Het commissarisverslag: structuur 3 1.1. Inleiding 5 1.2. Verslag

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2017/06 Consolidatie bij de horizontale groep (consortium) Advies van 15 maart

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2017/06 Consolidatie bij de horizontale groep (consortium) Advies van 15 maart COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2017/06 Consolidatie bij de horizontale groep (consortium) Advies van 15 maart 2017 1 I. Definitie A. Horizontale groep 1. In de meeste vennootschapsgroepen

Nadere informatie

Beslissing van de Tuchtcommissie Nederlandstalige Kamer (art. 58 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van het IBR)

Beslissing van de Tuchtcommissie Nederlandstalige Kamer (art. 58 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van het IBR) Beslissing van de Tuchtcommissie Nederlandstalige Kamer (art. 58 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van het IBR) Openbare terechtzitting van 14 maart 2013 In de zaak 424/11/( )/N De Raad

Nadere informatie

Opmaken en neerleggen van de geconsolideerde jaarrekening en het geconsolideerde jaarverslag

Opmaken en neerleggen van de geconsolideerde jaarrekening en het geconsolideerde jaarverslag Departement Micro-economische informatie Dienst Balanscentrale de Berlaimontlaan 14 - BE-1000 Brussel tel. 02 221 30 01 - fax 02 221 32 66 e-mail: balanscentrale@nbb.be - website: www.nbb.be BTW BE 0203.201.340

Nadere informatie

Modelverslagen met betrekking tot de statistieken

Modelverslagen met betrekking tot de statistieken Bijlage 6 Circulaire _2011_06-6 dd. 14 februari 2011 Modelverslagen met betrekking tot de statistieken Toepassingsveld: Openbare instellingen voor collectieve belegging naar Belgisch recht met een veranderlijk

Nadere informatie

Huidige toestand: Entiteiten met standaard schema Aantal VTE. Entiteiten op de DVD

Huidige toestand: Entiteiten met standaard schema Aantal VTE. Entiteiten op de DVD Les seuils, le contrôle des comptes annuels et des documents complémentaires De drempels, de controle van de jaarrekeningen en de bijkomende documenten Impactanalyse 1 Impact van de nieuwe drempels - Algemeen

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7

Inhoud. Woord vooraf 7 Inhoud Woord vooraf 7 1 Diverse aspecten van de controle 9 1.1 Doelstelling van de controle van de jaarrekening 9 1.1.1 Basisprincipes 9 1.1.2 De specifieke Belgische context 10 1.2 Andere controleopdrachten

Nadere informatie

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom ADVIES 2004/1 Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 11

Inhoud. Woord vooraf 11 5 Inhoud Woord vooraf 11 1 Diverse aspecten van de controle 13 1.1 Doelstelling van de controle van de jaarrekening 14 1.1.1 Basisprincipes 14 1.1.2 De specifieke Belgische context 15 1.2 Andere controleopdrachten

Nadere informatie

Instituut van de Bedrijfsrevisoren Institut des Réviseurs d'entreprises

Instituut van de Bedrijfsrevisoren Institut des Réviseurs d'entreprises - Instituut van de Bedrijfsrevisoren Koninklijk Instituut Institut royal MEDEDELING AAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter Correspondent sg@ibr-ire.be Onze referte DS/NHikt Uw referte Datum 8 maart 200

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 1-6 Europese economische samenwerkingsverbanden en economische samenwerkingsverbanden

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 1-6 Europese economische samenwerkingsverbanden en economische samenwerkingsverbanden COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 1-6 Europese economische samenwerkingsverbanden en economische samenwerkingsverbanden De Europese Ministerraad hechtte op 25 juli 1985 zijn goedkeuring

Nadere informatie

HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE TWEEDE EDITIE

HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE TWEEDE EDITIE HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE TWEEDE EDITIE HANDBOEK BOEKHOUDEN CONSOLIDATIE Em. Prof. dr. Erik De Lembre Lic. Sadi Podevijn Tweede editie Antwerpen Cambridge Handboek Boekhouden. Consolidatie. Tweede

Nadere informatie

Instituut van de Bedrijfsrevisoren Institut des Réviseu rs d'entreprises

Instituut van de Bedrijfsrevisoren Institut des Réviseu rs d'entreprises Institut des Réviseu rs d'entreprises Koni nklijk Instituut Institut royal OMZENDBRIEF' 2011110 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter Correspondent sg@ibr-ire.be Onze referte DKlDS!lVB/cs

Nadere informatie

De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum EV/SDB/sdb 31/01/2017

De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum EV/SDB/sdb 31/01/2017 MEDEDELING 1 2017/02 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum sg@ibr-ire.be EV/SDB/sdb 31/01/2017 Geachte Confrater, Betreft: EMIR Wet van 25

Nadere informatie

De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum sg@ibr-ire.be IVB/VY/sr 29 oktober 2014

De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum sg@ibr-ire.be IVB/VY/sr 29 oktober 2014 MEDEDELING (1) 2014/10 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum sg@ibr-ire.be IVB/VY/sr 29 oktober 2014 Geachte Confrater, Betreft: 1. Nazicht

Nadere informatie

CANARA. Jaarlijks verslag Boekjaar 2006. Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene Vergadering van 31 MEI 2007. Jaarlijks Verslag 2006

CANARA. Jaarlijks verslag Boekjaar 2006. Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene Vergadering van 31 MEI 2007. Jaarlijks Verslag 2006 2 2006 CANARA V.Z.W. Liefdadigheidstraat 33 Bus 1 1210 BRUSSEL Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene Vergadering van 31 MEI 2007 Boekjaar 2006 Jaarlijks Jaarlijks verslag Boekjaar 2006 22006

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2017/XX Onbeperkt aansprakelijk vennoot: vermeldingen in de jaarrekening

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2017/XX Onbeperkt aansprakelijk vennoot: vermeldingen in de jaarrekening COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2017/XX Onbeperkt aansprakelijk vennoot: vermeldingen in de jaarrekening Ontwerpadvies van 31 mei 2017 I. Inleiding 1. Wanneer een vennootschap onbeperkt

Nadere informatie

Studiedag De rol van de bedrijfsrevisor ten aanzien van de ondernemingsraad

Studiedag De rol van de bedrijfsrevisor ten aanzien van de ondernemingsraad Studiedag De rol van de bedrijfsrevisor ten aanzien van de ondernemingsraad 7.11.2007 1 Studiedag De rol van de bedrijfsrevisor ten aanzien van de ondernemingsraad Daniel Kroes, Bedrijfsrevisor 7.11.2007

Nadere informatie

CONSOLIDATIE. Belgian GAAP en IFRS

CONSOLIDATIE. Belgian GAAP en IFRS CONSOLIDATIE Belgian GAAP en IFRS CARINE COPPENS MARIO DEKEYSER Antwerpen Cambridge Consolidatie. Belgian GAAP en IFRS Carine Coppens en Mario Dekeyser 2016 Antwerpen Cambridge www.intersentia.be Omslagfoto:

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZ/11/035 BERAADSLAGING NR 11/026 VAN 5 APRIL 2011 MET BETREKKING TOT DE RAADPLEGING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR

Nadere informatie

Koninklijk besluit van 4 mei 1999 betreffende het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten

Koninklijk besluit van 4 mei 1999 betreffende het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten Koninklijk besluit van 4 mei 1999 betreffende het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten Bron : Koninklijk besluit van 4 mei 1999 betreffende het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten

Nadere informatie

Inhoud HOOFDSTUK 1 INLEIDING WAAROM EEN GECONSOLIDEERDE JAARREKENING? BASISPRINCIPES... 3 HOOFDSTUK 2 BEGRIPSBEPALINGEN...

Inhoud HOOFDSTUK 1 INLEIDING WAAROM EEN GECONSOLIDEERDE JAARREKENING? BASISPRINCIPES... 3 HOOFDSTUK 2 BEGRIPSBEPALINGEN... HOOFDSTUK 1 INLEIDING... 1 1 WAAROM EEN GECONSOLIDEERDE JAARREKENING?... 2 2 BASISPRINCIPES... 3 HOOFDSTUK 2 BEGRIPSBEPALINGEN... 7 1 DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING... 8 2 DE MOEDER- EN DOCHTERVENNOOTSCHAP...

Nadere informatie

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 1. Inleiding Dit verslag bevat de informatie zoals bepaald in artikel 15 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van een Instituut van de Bedrijfsrevisoren, aangepast

Nadere informatie

NORMEN VAN HET INSTITUUT DER BEDRIJFSREVISOREN INZAKE BEPAALDE ASPECTEN VERBONDEN MET DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS

NORMEN VAN HET INSTITUUT DER BEDRIJFSREVISOREN INZAKE BEPAALDE ASPECTEN VERBONDEN MET DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS NORMEN VAN HET INSTITUUT DER BEDRIJFSREVISOREN INZAKE BEPAALDE ASPECTEN VERBONDEN MET DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS (in werking op 29 juni 2008) Toepassing van de Richtlijn van het Europees Parlement

Nadere informatie

BIJLAG E 1: COMMISSARISVERSLAG VAN EEN VENNOOTSCHAP (JAARREKEN ING EN OVERIGE DOOR WET- EN REGELGEVING GESTELDE EISEN)

BIJLAG E 1: COMMISSARISVERSLAG VAN EEN VENNOOTSCHAP (JAARREKEN ING EN OVERIGE DOOR WET- EN REGELGEVING GESTELDE EISEN) BIJLAG E 1: COMMISSARISVERSLAG VAN EEN VENNOOTSCHAP (JAARREKEN ING EN OVERIGE DOOR WET- EN REGELGEVING GESTELDE EISEN) VERSLAG VAN DE COMMISSARIS AAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE VE NNOOTSCHAP OV ER

Nadere informatie

FSMA_2011_01 dd. 27 april 2011

FSMA_2011_01 dd. 27 april 2011 Mededeling FSMA_2011_01 dd. 27 april 2011 Mededeling inzake de wet van 20 december 2010 betreffende de uitoefening van bepaalde rechten van aandeelhouders van genoteerde vennootschappen Toepassingsveld:

Nadere informatie

Artikel 140/1 tot 140/6 van het Wetboek der registratie-, hypotheeken griffierechten

Artikel 140/1 tot 140/6 van het Wetboek der registratie-, hypotheeken griffierechten Artikel 140/1 tot 140/6 van het Wetboek der registratie-, hypotheeken griffierechten (van toepassing vanaf 01.01.2017) Artikel 140/1 1. In afwijking van artikel 131, wordt van het schenkingsrecht vrijgesteld:

Nadere informatie

Instituut der Bedrijfsrevisoren Institut des Reviseurs d'entreprises

Instituut der Bedrijfsrevisoren Institut des Reviseurs d'entreprises MEDEDELING AAN DE LEDEN De Voorzitter Comespondent d.szafran@ibr-ire.be Onze referte SVBIDS/vb Uw referte Datum 31 juli 2006 Geachte Confrater, Betreft: Wijzigingen aan artikelen 133 en 134 van het Wetboek

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2013/5 - De aandeelhoudersstructuur van ondernemingen: opname in de toelichting van de jaarrekening

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2013/5 - De aandeelhoudersstructuur van ondernemingen: opname in de toelichting van de jaarrekening COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/5 - De aandeelhoudersstructuur van ondernemingen: opname in de toelichting van de jaarrekening I. Inleiding Advies van 4 maart 2013 1. Zowel het volledig

Nadere informatie

CIRCULAIRE PPB CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van de MiFID- richtlijn

CIRCULAIRE PPB CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van de MiFID- richtlijn Prudentieel beleid Brussel, 20 juni 2007 CIRCULAIRE PPB-2007-8-CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van de MiFID- richtlijn (circulaire aan de kredietinstellingen, de beleggingsondernemingen,

Nadere informatie

Aanbevelingen in verband met de oproepingen tot de algemene vergadering

Aanbevelingen in verband met de oproepingen tot de algemene vergadering Mededeling FSMA_2013_06 dd. 27 februari 2013 Aanbevelingen in verband met de oproepingen tot de algemene vergadering Toepassingsveld: De Belgische emittenten waarvan de aandelen zijn toegelaten tot de

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2013/4 De boekhoudkundige verwerking van step disposals. Advies van 20 februari 2013

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2013/4 De boekhoudkundige verwerking van step disposals. Advies van 20 februari 2013 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/4 De boekhoudkundige verwerking van step disposals Advies van 20 februari 2013 I. Inleiding 1. In wat volgt wenst de Commissie aan de hand van een

Nadere informatie

naamloze vennootschap Paepsem Business Park, Boulevard Paepsem 20 B-1070 Brussel, België BTW BE 0876.488.436 (Brussel)

naamloze vennootschap Paepsem Business Park, Boulevard Paepsem 20 B-1070 Brussel, België BTW BE 0876.488.436 (Brussel) naamloze vennootschap Paepsem Business Park, Boulevard Paepsem 20 B-1070 Brussel, België BTW BE 0876.488.436 (Brussel) VOLMACHT gewone en buitengewone algemene vergadering van aandeelhouders die zal worden

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/14 De boekhoudkundige verwerking van de uitgestelde belastingen bij gerealiseerde meerwaarden waarvoor de uitgestelde belastingregeling geldt en bij

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten. Ontwerpadvies van 9 september 2015

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten. Ontwerpadvies van 9 september 2015 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2015/XX - Verrichtingen met betrekking tot inschrijvingsrechten Ontwerpadvies van 9 september 2015 In het kader van een individuele vraagstelling omtrent

Nadere informatie

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité

Bijlage 3. Intern reglement van het Auditcomité Bijlage 3 Intern reglement van het Auditcomité 1. Samenstelling en vergoeding Het Comité bestaat uit twee leden die door de Raad van Bestuur van de Zaakvoerder worden aangeduid uit de onafhankelijke Bestuurders.

Nadere informatie

Accountantsverklaringen bij de Jaarrekeningen 2008 van Fortis

Accountantsverklaringen bij de Jaarrekeningen 2008 van Fortis Fortis Jaarrekening 2008 Accountantsverklaringen bij de Jaarrekeningen 2008 van Fortis Fortis Geconsolideerd Fortis SA/NV Fortis N.V. 2 Accountantsverklaringen bij de Jaarrekeningen 2008 van Fortis Inleiding

Nadere informatie

Boekhoudrecht en W.Venn.

Boekhoudrecht en W.Venn. Boekhoudrecht en W.Venn. Koen GEENS Jan VERHOEYE Federatie voor Vrije Intellectuele Beroepen Donderdag 15 maart 2001 Basisidee Opnemen van bepalingen boekhoudrecht rond jaarrekeningen in W.Venn. K.B. W.Venn.

Nadere informatie

Nieuwe controlenorm: Controle van het jaarverslag over de (geconsolideerde) jaarrekening

Nieuwe controlenorm: Controle van het jaarverslag over de (geconsolideerde) jaarrekening Nieuwe controlenorm: Controle van het jaarverslag over de (geconsolideerde) jaarrekening INLEIDING Historiek 1.Op 6 oktober 1989 heeft de Raad van het IBR een controleaanbeveling goedgekeurd Controle van

Nadere informatie

3.5. Controle van de voorraadopname (8 juni 1990) 87

3.5. Controle van de voorraadopname (8 juni 1990) 87 van inbreng in natura en quasi-inbreng, geen melding maken van het gebruik van de werkzaamheden van de deskundige. Een dergelijke mededeling zou ten onrechte kunnen opgevat worden als een voorbehoud of

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies 2017/02 Gezamenlijke controle - groottecriteria. Advies van 1 februari

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Advies 2017/02 Gezamenlijke controle - groottecriteria. Advies van 1 februari COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Advies 2017/02 Gezamenlijke controle - groottecriteria Advies van 1 februari 2017 1 I. Algemeen 1. Onderhavig advies verduidelijkt de berekening van de groottecriteria

Nadere informatie

7. NORMEN INZAKE DE CONTROLE BIJ HET VOORSTEL TOT ONTBINDING VAN VENNOOTSCHAPPEN MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID

7. NORMEN INZAKE DE CONTROLE BIJ HET VOORSTEL TOT ONTBINDING VAN VENNOOTSCHAPPEN MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID 7. NORMEN INZAKE DE CONTROLE BIJ HET VOORSTEL TOT ONTBINDING VAN VENNOOTSCHAPPEN MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID Gelet op de wet van 22 juli 1953 houdende oprichting van een Instituut der Bedrijfsrevisoren,

Nadere informatie

INSTITUUT DER BEDRIJFSREVISOREN JAARLIJKSE MEDEDELING M.B.T. DE WERKZAAMHEDEN VAN HET KANTOOR 1 BOEKJAAR AFGESLOTEN OP... (...

INSTITUUT DER BEDRIJFSREVISOREN JAARLIJKSE MEDEDELING M.B.T. DE WERKZAAMHEDEN VAN HET KANTOOR 1 BOEKJAAR AFGESLOTEN OP... (... INSTITUUT DER BEDRIJFSREVISOREN JAARLIJKSE MEDEDELING M.B.T. DE WERKZAAMHEDEN VAN HET KANTOOR 1 BOEKJAAR AFGESLOTEN OP... (... maanden) 2 I. IDENTIFICATIE VAN DE AANGEVER 1. Benaming :. : A/B 3 nr....

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2013/3 De boekhoudkundige verwerking van step acquisitions. Advies van 20 februari 2013

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2013/3 De boekhoudkundige verwerking van step acquisitions. Advies van 20 februari 2013 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/3 De boekhoudkundige verwerking van step acquisitions Advies van 20 februari 2013 I. Inleiding 1. In hetgeen volgt wenst de Commissie aan de hand van

Nadere informatie

Extracten van het wetboek van vennootschappen

Extracten van het wetboek van vennootschappen Extracten van het wetboek van vennootschappen Art. 533bis. [ 1 1. De oproepingen tot de algemene vergadering van een vennootschap waarvan de aandelen zijn toegelaten tot de verhandeling op een markt als

Nadere informatie

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor Ontwerpadvies I. Inleiding 1. Wat betreft de boekhoudkundige

Nadere informatie

Voorbeeld van een bevestigingsbrief van de leiding van de entiteit

Voorbeeld van een bevestigingsbrief van de leiding van de entiteit Voorbeeld van een bevestigingsbrief van de leiding van de entiteit [Hoewel het verzoeken om bevestigingen van de leiding van de entiteit aangaande bepaalde aangelegenheden ertoe kan leiden dat zij haar

Nadere informatie

KEY ISSUES - Corporate Governance COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN

KEY ISSUES - Corporate Governance COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN KEY ISSUES - Corporate Governance COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN Rapportering corporate governance Brussel, 18 november 1999 Mevrouw, Mijnheer, De Commissie voor het Bank en Financiewezen en

Nadere informatie

Bijlage aan de circulaire PPB-2007-7-CPB over de administratie van financiële instrumenten INHOUDSOPGAVE

Bijlage aan de circulaire PPB-2007-7-CPB over de administratie van financiële instrumenten INHOUDSOPGAVE PPB-2007-7-CPB-1 Bijlage aan de circulaire PPB-2007-7-CPB over de administratie van financiële instrumenten Inhoudsopgave 0. Wettelijke basis en overzicht van de principes INHOUDSOPGAVE 1. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ

INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ BIJLAGE 2. INTERN REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITÉ Dit intern reglement maakt integraal deel uit van het Corporate Governance Charter van de Vennootschap. Deze bijlage is een aanvulling op de toepasselijke

Nadere informatie

Samenstelling en takenpakket van het auditcomité. Het nieuw commissarisverslag en het verslag aan het auditcomité

Samenstelling en takenpakket van het auditcomité. Het nieuw commissarisverslag en het verslag aan het auditcomité Samenstelling en takenpakket van het auditcomité. Het nieuw commissarisverslag en het verslag aan het auditcomité Tom MEULEMAN Vice-President IBR-IRE 1 De rol van het auditcomité 2 Evolutie Auditcomités

Nadere informatie

MEDEDELING /08 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN

MEDEDELING /08 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN MEDEDELING 1 2017/08 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum sg@ibr-ire.be MB/EV/edw 10.05.2017 Geachte Confrater, Betreft: Typologie van de

Nadere informatie

CONSO CONCESSIES, OCTROOIEN, LICENTIES, KNOWHOW, MERKEN EN NETTOBOEKWAARDE PER EINDE VAN HET BOEKJAAR Nr. BE

CONSO CONCESSIES, OCTROOIEN, LICENTIES, KNOWHOW, MERKEN EN NETTOBOEKWAARDE PER EINDE VAN HET BOEKJAAR Nr. BE CONSO 4.8.2 CONCESSIES, OCTROOIEN, LICENTIES, KNOWHOW, MERKEN EN SOORTGELIJKE RECHTEN Aanschaffingswaarde per einde van het boekjaar... 8052P xxxxxxxxxxxxxxx 54.544 Aanschaffingen, met inbegrip van de

Nadere informatie

Omzetting van vennootschappen Een specifieke taak, bij wet toevertrouwd aan uw bedrijfsrevisor of externe accountant

Omzetting van vennootschappen Een specifieke taak, bij wet toevertrouwd aan uw bedrijfsrevisor of externe accountant 2. Bas i s reg el s voor een g ezon d f i n an ci eel b el ei d Omzetting van vennootschappen Een specifieke taak, bij wet toevertrouwd aan uw bedrijfsrevisor of externe accountant SPECIFIEKE OPDRACHTEN

Nadere informatie

Reglement voor het toezicht op de boekhouding

Reglement voor het toezicht op de boekhouding NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Reglement voor het toezicht op de boekhouding Aangenomen door de algemene vergadering van de Nationale Kamer van notarissen op 29 januari 2002 Goedgekeurd bij K.B. van 9

Nadere informatie

0377/08/N Tuchtcommissie van 3 februari 2009 (definitieve beslissing)

0377/08/N Tuchtcommissie van 3 februari 2009 (definitieve beslissing) 0377/08/N Tuchtcommissie van 3 februari 2009 (definitieve beslissing) A.I. Inbreuken op de wetgeving en reglementering bij de aanvaarding van de opdracht. (art. 64 ter, 1 der gecoördineerde wetten op de

Nadere informatie

Sadi Podevijn Commissie voor Boekhoudkundige Normen. Omvorming van jaarrekening in Euro naar functionele valuta Verwerking van omrekeningsverschillen

Sadi Podevijn Commissie voor Boekhoudkundige Normen. Omvorming van jaarrekening in Euro naar functionele valuta Verwerking van omrekeningsverschillen Memo Aan: Van: Sadi Podevijn Commissie voor Boekhoudkundige Normen Pascal Janssens / Herwig Opsomer PwC Datum: 23 juli 2013 Onderwerp: Omvorming van jaarrekening in Euro naar functionele valuta Verwerking

Nadere informatie

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2013/13 - Het gebruik van de verbindingsrekening tussen een buitenlandse vennootschap en haar Belgisch bijkantoor Advies van 4 september 2013 1 I. Inleiding

Nadere informatie

BEZINNINGSNOTA INZAKE DE OPDRACHT VAN DE BEDRIJFSREVISOR BIJ EEN STOCK OPTION PLAN DECEMBER 1999

BEZINNINGSNOTA INZAKE DE OPDRACHT VAN DE BEDRIJFSREVISOR BIJ EEN STOCK OPTION PLAN DECEMBER 1999 BEZINNINGSNOTA INZAKE DE OPDRACHT VAN DE BEDRIJFSREVISOR BIJ EEN STOCK OPTION PLAN DECEMBER 1999 De wet van 26 maart 1999 betreffende het Belgisch actieplan voor de werkgelegenheid 1998 (1 april 1999)

Nadere informatie

Normen inzake de controle bij het voorstel tot ontbinding. beperkte aansprakelijkheid (Art. 181 W. Venn.) HOOFDSTUK 1 : INLEIDING

Normen inzake de controle bij het voorstel tot ontbinding. beperkte aansprakelijkheid (Art. 181 W. Venn.) HOOFDSTUK 1 : INLEIDING Normen inzake de controle bij het voorstel tot ontbinding van vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (Art. 181 W. Venn.) Gelet op de Wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale

Nadere informatie

5. NORMEN INZAKE HET VERSLAG OP TE STELLEN BIJ DE OMZETTING VAN EEN VENNOOTSCHAP

5. NORMEN INZAKE HET VERSLAG OP TE STELLEN BIJ DE OMZETTING VAN EEN VENNOOTSCHAP 5. NORMEN INZAKE HET VERSLAG OP TE STELLEN BIJ DE OMZETTING VAN EEN VENNOOTSCHAP Gelet op de wet van 22 juli 1953 houdende oprichting van een Instituut der Bedrijfsrevisoren, zoals gewijzigd bij de wet

Nadere informatie

Wetsvoorstel Titel 9 handhaaft. bepalingen die strijdig zijn. met EG-richtlijn G.-P. den Hollander RA

Wetsvoorstel Titel 9 handhaaft. bepalingen die strijdig zijn. met EG-richtlijn G.-P. den Hollander RA Wetsvoorstel Titel 9 handhaaft bepalingen die strijdig zijn met EG-richtlijn 2013-34 G.-P. den Hollander RA Inleiding Het wetsvoorstel heeft bestaande verschillen tussen Titel 9 en de 4 e en 7 e EG-richtlijn

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2010/5 - Berekening criteria artikel 15 W.Venn.

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2010/5 - Berekening criteria artikel 15 W.Venn. COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2010/5 - Berekening criteria artikel 15 W.Venn. Advies van 19 mei 2010 Artikel 15 maakt op basis van de jaaromzet, het balanstotaal en het personeelsbestand

Nadere informatie

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1115 Aanpassing van het oordeel in de controleverklaring bij materiële tekortkomingen in de toelichting op de jaarrekening 20 december 2010 NBA-handreiking

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSARIS R0403 UITGIFTE VAN AANDELEN ZONDER VERMELDING VAN NOMINALE WAARDE BENEDEN FRACTIEWAARDE

VERSLAG VAN DE COMMISSARIS R0403 UITGIFTE VAN AANDELEN ZONDER VERMELDING VAN NOMINALE WAARDE BENEDEN FRACTIEWAARDE VERSLAG VAN DE COMMISSARIS R0403 UITGIFTE VAN AANDELEN ZONDER VERMELDING VAN NOMINALE WAARDE BENEDEN FRACTIEWAARDE IN KADER VAN ARTIKEL 582 VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN 4ENERGY INVEST NV GEVESTIGD

Nadere informatie

Jaarlijks verslag Boekjaar 2006

Jaarlijks verslag Boekjaar 2006 Jaarlijks verslag Boekjaar BELGISCH BUREAU VAN DE AUTOVERZEKERAARS V.Z.W. goedgekeurd door K.B. van 12 april 2004 Liefdadigheidstraat 33 bus 2 1210 BRUSSEL Jaarlijks verslag voorgesteld aan de Gewone Algemene

Nadere informatie

SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE. De leden van het Auditcomité worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van twee jaar.

SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE. De leden van het Auditcomité worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van twee jaar. SOLVAY NV HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET AUDITCOMITE I. SAMENSTELLING VAN HET AUDITCOMITÉ 1. Aantal leden - Duur van de mandaten Het Auditcomité telt minstens vier leden. De leden van het Auditcomité

Nadere informatie

VOLMACHTFORMULIER VOOR DE GEWONE ALGEMENE VERGADERING

VOLMACHTFORMULIER VOOR DE GEWONE ALGEMENE VERGADERING VOLMACHTFORMULIER VOOR DE GEWONE ALGEMENE VERGADERING Ondergetekende: naam en voornaam / (vennootschaps)naam: adres / zetel: eigenaar van: aandelen op naam 1 ; en/of eigenaar van: gedematerialiseerde aandelen

Nadere informatie

Effectenleningen en cessies-retrocessies van effecten

Effectenleningen en cessies-retrocessies van effecten Circulaire _2009_29 dd. 30 september 2009 Effectenleningen en cessies-retrocessies van effecten Toepassingsveld: Verzekeringsondernemingen onderworpen aan de wet van 9 juli 1975 betreffende de controle

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2017/XX Consolidatie bij de horizontale groep (consortium) Ontwerpadvies van 6 juli 2016

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2017/XX Consolidatie bij de horizontale groep (consortium) Ontwerpadvies van 6 juli 2016 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2017/XX Consolidatie bij de horizontale groep (consortium) Ontwerpadvies van 6 juli 2016 I. Definitie A. Horizontale groep 1. In de meeste vennootschapsgroepen

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies Omrekening van kapitaal bij grensoverschrijdende fusies

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies Omrekening van kapitaal bij grensoverschrijdende fusies COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Omrekening van kapitaal bij grensoverschrijdende fusies Advies van 16 december 2009 I. INLEIDING De Belgische wetgever heeft de grensoverschrijdende fusie, voorzien

Nadere informatie

INHOUD AUTEURSLIJST 3 WOORD VOORAF 15. AFDELING 1 De jaarrekening opstellen 17

INHOUD AUTEURSLIJST 3 WOORD VOORAF 15. AFDELING 1 De jaarrekening opstellen 17 INHOUD AUTEURSLIJST 3 WOORD VOORAF 15 AFDELING 1 De jaarrekening opstellen 17 1. Algemene principes 17 1.1. Evolutie 17 1.2. Het principe van de secties 17 1.3. De omschrijving van bepaalde rubrieken 18

Nadere informatie

MEDEDELING (1) 2016/01 VAN DE RAAD VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN

MEDEDELING (1) 2016/01 VAN DE RAAD VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter MEDEDELING (1) 2016/01 VAN DE RAAD VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN Correspondent Onze referte Uw referte Datum reg@ibr-ire.be CDH/LP/mr 25/03/2016 Geachte Confrater, Betreft: De

Nadere informatie

Vlaamse Regering :~~< " '.~

Vlaamse Regering :~~<  '.~ = Vlaamse Regering :~~< ~~,.n.- " '.~ Ministeriële uitspraak in de beroepsprocedure met toepassing van artikel 29bis, 5, van de Vlaamse Wooncode betreffende de besiissing van de sociale huisvestingsmaatschappij

Nadere informatie

Circulaire CBFA_2009_26 dd. 24 juni 2009

Circulaire CBFA_2009_26 dd. 24 juni 2009 Circulaire _2009_26 dd. 24 juni 2009 Verslaggeving van de effectieve leiding over de beoordeling van het internecontrolesysteem en verklaring van de effectieve leiding over de periodieke prudentiële rapportering

Nadere informatie

* * * Gezien de stukken van het door de Raad samengestelde en aan de Tuchtcommissie toegezonden dossiers; * * *

* * * Gezien de stukken van het door de Raad samengestelde en aan de Tuchtcommissie toegezonden dossiers; * * * 0288/05/N Tuchtcommissie definitieve beslissing Laattijdige neerlegging van de jaarrekening van de revisorenvennootschap; feitelijk bestuursmandaat; verstrekken van foutieve informatie aan de Stagecommissie

Nadere informatie

ONAFHANKELIJKHEID VAN DE BEDRIJFSREVISOR SPECIFIEKE BEPALINGEN VOOR DE COMMISSARIS VAN ENTITEITEN DIE NIET VAN OPENBAAR BELANG ZIJN (NIET-OOB)

ONAFHANKELIJKHEID VAN DE BEDRIJFSREVISOR SPECIFIEKE BEPALINGEN VOOR DE COMMISSARIS VAN ENTITEITEN DIE NIET VAN OPENBAAR BELANG ZIJN (NIET-OOB) ONAFHANKELIJKHEID VAN DE BEDRIJFSREVISOR SPECIFIEKE BEPALINGEN VOOR DE COMMISSARIS VAN ENTITEITEN DIE NIET VAN OPENBAAR BELANG ZIJN (NIET-OOB) 1. Algemeen onafhankelijkheidsbeginsel Artikel 133, 1 en 2

Nadere informatie