P. 6 DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN. Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "P. 6 DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN. Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties"

Transcriptie

1 Versie maart 2013 P.1 INHOUD P. 3 INLEIDING P. 4 PEDAGOGISCHE VISIE P. 5 KINDEROPVANG IN HET GROEN P. 6 DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN Gevoel van emotionele veiligheid bieden Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties Gelegenheid tot het ontwikkelen van sociale competenties De kans om zich waarden en normen, de cultuur van een samenleving, eigen te maken (socialisatie). P. 8 LEEFKLIMAAT Groepsindeling Groepsinrichting Dagindeling Hygiëne Veiligheid Pagina 1

2 P. 12 HET KIND STAAT CENTRAAL Motorische ontwikkeling Cognitieve ontwikkeling Sociaal / emotionele ontwikkeling Zintuiglijke ontwikkeling Helpen naar zelfstandigheid en werken aan zelfvertrouwen P. 15 OUDER BELEID Informatie Intakegesprek Wenbeleid Afname extra dagdelen Samenvoeging groepen Oudercommissie Klachtencommissie Overdracht / oudercontact Ontwikkelingsvolgmodel Pagina 2

3 INLEIDING Kinderdagverblijf Bloesem is een particulier kinderdagverblijf waar opvang wordt geboden aan kinderen van 0 tot 4 jaar. Kinderopvang betekent deelname aan de opvoeding en begeleiding van kinderen in een belangrijke ontwikkelingsfase van hun leven. Dit gebeurt vanuit een duidelijke visie en door veel aandacht te schenken aan kwaliteit. Pagina 3

4 Pedagogische visie Ons pedagogisch beleid geeft richting aan het dagelijks handelen van de groepsleiding, maar vormt tevens de basis voor de inrichting van de omgeving waarin het kind verkeert. Bij kinderdagverblijf Bloesem staat de belevingswereld van kinderen centraal. Wij gaan niet uit van gemiddelden, maar van het individuele kind en zijn / haar ontwikkelingsfase, interesse en tempo. Wij stimuleren kinderen om nieuwe dingen uit te proberen en hun eigen mogelijkheden te verkennen in een beschermde omgeving. Daarbij streven wij in de eerste plaats naar een klimaat waarin kinderen zich veilig en geborgen voelen, waar ruimte is voor persoonlijke aandacht en waar rekening wordt gehouden met de behoeftes van elk kind maar waar tegelijkertijd duidelijke omgangsvormen heersen. Wij bieden veel ruimte voor spelen, zowel binnen als buiten. Wij hanteren de ontwikkelingsgerichte benadering ten opzichte van de kinderen. Dit wil zeggen dat we ervan uit gaan dat kinderen veel ruimte voor eigen initiatief nodig hebben maar dat de invloed van de omgeving en de leidster een belangrijke rol speelt. De leidster begeleidt actief het ontwikkelingsproces en probeert hierdoor het kind een stapje verder te brengen. Zij heeft dus een ondersteunende en begeleidende rol. Pagina 4

5 KINDEROPVANG IN HET GROEN Groen wil zeggen om in een natuurlijke omgeving de kinderen de mogelijkheid te bieden om positieve ervaringen op te doen met flora en fauna. Maar wat is dan de pedagogische meerwaarde van een groene natuurlijke omgeving in de kinderopvang? Natuurervaringen zorgen ervoor dat kinderen zich beter kunnen concentreren, creatiever, actiever en weerbaarder zijn, minder snel dik worden. Het bevordert tevens de motorische ontwikkeling want ze kunnen in de tuin rennen, springen, glijden, rollen, balanceren, klimmen, fietsen, etc. Ze gaan andere uitdagingen aan, ervaren vrijheid en tevens ontmoeten ze andere kinderen waar ze mee kunnen samenspelen. Een Noors onderzoek wees uit dat kinderen die vaak in de buitenlucht spelen, minder vaak ziek zijn dan kinderen die weinig buiten zijn. Daarnaast doen kinderen eigen ervaringen op in het directe contact met de natuur. De veelheid aan indrukken en de aanwezigheid van verschillende materialen geven kinderen andere ervaringen dan in een niet-natuurlijke omgeving. Ervaringen als: wind, regen, zon, water, maar ook harde tegels, zachte bosgrond, houtsnippers, ruwe boomstammen, de geur van pas gemaaid gras, de modderplassen waar je doorheen stampt, maken dat ze zich bewuster worden van de omgeving om hen heen. Dieren horen hier zeker in thuis. Te denken valt aan bijvoorbeeld kippen en konijnen. Door dieren te verzorgen leren ze verantwoordelijkheid te dragen, maar ze leren zich ook in te leven in- en rekening houden met de ander (voorzichtig doen, zacht aaien). Ook zullen abstracte begrippen voor kinderen gaan leven, wanneer ze bijvoorbeeld de zachte vacht van een konijn voelen. Daarnaast hebben dieren een gunstige invloed op bijvoorbeeld drukke kinderen en bieden ze troost. De natuur om het kinderdagverblijf heen geeft ook aanleiding tot gesprekjes met kinderen. Een basis om hen liefde en respect voor de natuur bij te brengen. Daarnaast leren ze zo allerlei woorden en begrippen. Pagina 5

6 DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN Riksen-Walraven stelt in haar theorie vier opvoedingsdoelen. Deze opvoedingsdoelen gelden voor alle kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 12 jaar. Zij stelt ook dat het bieden van een gevoel van veiligheid de meest basale pedagogische doelstelling is in de kinderopvang. Wanneer hier niet aan wordt voldaan, zullen de drie andere doelen ook niet behaald worden. De vier opvoedingsdoelen: 1. Gevoel van emotionele veiligheid bieden Een gevoel van emotionele veiligheid bieden. Het bieden van een gevoel van veiligheid is de meest basale pedagogische doelstelling voor alle vormen van kinderopvang. Wanneer hier niet aan wordt voldaan, zullen de andere drie doelen ook niet behaald worden. Er zijn drie bronnen van veiligheid te onderscheiden: Vaste en sensitieve verzorgers. De beschikbaarheid van sensitief reagerende opvoeders in de eerste levensjaren blijkt bevorderlijk voor de veerkracht van kinderen, ook op de langere termijn. Aanwezigheid van bekende leeftijdsgenoten. In een vertrouwde groep kunnen kinderen gevoelens van verbondenheid en sociale verantwoordelijkheid ontwikkelen. De inrichting van de omgeving. De inrichting van een ruimte kan een bijdrage leveren aan een gevoel van geborgenheid. Aandachtspunten zijn akoestiek, licht, kleur en indeling van de ruimte 2. Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties Met het begrip persoonlijke competentie worden persoonskenmerken zoals bijvoorbeeld veerkracht, zelfstandigheid en zelfvertrouwen, flexibiliteit en creativiteit bedoeld. Dit stelt een kind in staat om allerlei typen problemen adequaat aan te pakken en zich goed aan te passen aan veranderende omstandigheden. Spel helpt kinderen bij het verwerken van emoties en bij de ontwikkeling van allerhande cognitieve en sociale vaardigheden. Inrichting van de ruimte en aanbod van materialen en activiteiten. De inrichting van de ruimte moet zodanig zijn dat een kind zich veilig voelt en ongestoord kan spelen. Vooral voor de jongsten moet er veel gelegenheid en uitdaging zijn voor motorisch spel. Vaardigheden van leidsters in het uitlokken en begeleiden van spel. Leidsters scheppen condities voor spel door een aanbod van materialen en activiteiten dat aansluit bij het ontwikkelingsniveau en de interesse van een kind, zonder een kind het initiatief uit handen te geven. Pagina 6

7 Aanwezigheid van bekende leeftijdsgenoten. Goede relaties met leeftijdsgenoten bevorderen de kwaliteit van hun uitwisselingen en van hun spel. Het streven naar een zo groot mogelijke stabiliteit bij het samenstellen van groepen verdient prioriteit. 3. Gelegenheid tot het ontwikkelen van sociale competenties Het begrip "sociale competentie"omvat een scala aan sociale kennis en vaardigheden, zoals zich in een ander kunnen verplaatsen, kunnen communiceren, samenwerken, andere helpen, conflicten voorkomen en oplossen, het ontwikkelen van sociale verantwoordelijkheid. De interactie met leeftijdsgenoten, het deel zijn van een groep en het deelnemen aan groepsgebeurtenissen biedt kinderen een leefomgeving voor het opdoen van sociale competenties. Het geeft aan kinderen kansen om zich te ontwikkelen tot evenwichtige personen die functioneren in de samenleving. In de kinderopvang kan communicatie met opvoeders dus vanaf het begin een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van kinderen. 4. De kans om zich waarden en normen, de cultuur van een samenleving, eigen te maken (socialisatie). De kans om zich waarden en normen, de "cultuur" van een samenleving, eigen te maken; socialisatie. Kinderopvang biedt een bredere samenleving dan het gezin, waar kinderen in aanraking komen met andere aspecten van de cultuur en de diversiteit die onze samenleving kenmerkt. De groepssetting biedt daarom in aanvulling op de socialisatie in het gezin, heel eigen mogelijkheden tot socialisatie en cultuuroverdracht. Deze vier opvoedingsdoelen zijn verweven in het hoofdstuk leefklimaat en in het hoofdstuk het kind staat centraal. Pagina 7

8 LEEFKLIMAAT Groepsindeling: We hanteren een babygroep (maximaal 8 baby s) op de bovenverdieping, zij blijven hier tot ze één jaar geworden zijn, daarna stromen ze door naar de dreumesgroep beneden, dit in ons kader van onze visie, dat kinderen de mogelijkheid moeten hebben om veel buiten te spelen. De dreumesgroep telt maximaal 16 kinderen. Vanaf 3 jarige leeftijd gaan ze door naar de peutergroep, hetgeen gebaseerd is op de voormalige peuterspeelzaal, ook deze groep telt maximaal 16 kinderen. De kinderen hebben een vaste stamgroep waar ze elke ochtend binnen komen. We proberen ook zoveel mogelijk vaste leidsters op vaste dagen te plannen in dezelfde stamgroep, dit om een goede relatie tussen kind en leidsters te kunnen laten ontstaan. De groep heeft daarnaast een vaste samenstelling hetgeen de veiligheid en de mogelijkheid vertrouwd te raken met groepsgenoten vergroot. We hebben een grote centrale hal, die fungeert als ontmoetingsplek voor zowel kinderen als leidsters. De kinderen zullen altijd worden opgevangen in hun eigen groep. Wanneer een kind zijn of haar omgeving wil verkennen dan kan het kind ook buiten de eigen stampgroep ervaring op doen, door bijvoorbeeld in de hal te gaan spelen of in de andere groep. Door dit open-deuren beleid is er voor de kinderen volop gelegenheid met elkaar in contact te komen. Leeftijdsgenootjes hebben de mogelijkheid elkaar op te zoeken en samen te spelen. Een groot voordeel hiervan is ook dat de kinderen alle leidsters leren kennen maar ook dat de leidsters alle kinderen leren kennen. Bij ziektevervanging is dit een groot voordeel. Groepsinrichting / buiteninrichting We werken in Bloesem met hoeken, bijvoorbeeld de bouwhoek, knutselhoek, poppenhoek, leeshoek, etc. Kinderen kunnen hier in alle rust alleen spelen of juist met elkaar spelen. Tussen de verschillende ruimtes is een balans tussen rust en actie, stilte en geluid, alleen en samen, spannend veilig. Het speelgoed in de groepen is gericht op de fijne en grove motoriek, leer- en ontwikkelingsmethoden. Daarnaast is het materiaal voor een deel zodanig opgesteld dat kinderen de mogelijkheid hebben zelf te kiezen en ook zelfstandig te gebruiken. De groepsleiding stimuleert, helpt en adviseert het kind bij het kiezen van nieuw, spannend en/of uitdagend materiaal. Het materiaal wordt zo neergezet dat het ook uitdaagt om tot spel te komen. Het kan ook tot een verrassing leiden, wanneer de leidsters s ochtends voor binnenkomst de tafel in de poppenhoek al hebben gedekt of bijvoorbeeld wanneer er al een hele hoge toren klaar staat om mee verder te spelen. Dit nodigt uit! Tevens is het belangrijk om op bepaalde momenten van de dag, het speelgoed op te ruimen. Een teveel aan speelgoed kan leiden tot niet spelen. In de grote centrale hal is er de mogelijkheid om te klimmen en klauteren of te rijden op fietsjes of autootjes. Wij hebben bewust gekozen voor horizontale groepen: Pagina 8

9 Op deze manier kunnen leidsters gerichter inspelen op het ontwikkelingsniveau van kinderen. Tevens kunnen ze hun aandacht focussen. Ze hoeven niet terwijl ze een baby aan het voeden zijn, een ondernemende dreumes in de gaten te houden. Peuterleidsters kunnen extra tijd besteden aan b.v. de voorbereiding naar de basisschool. Leidsters hebben meer tijd voor ieder individueel kind. Kinderen hebben in een horizontale groep volop leeftijdsgenootjes die een zelfde soort ontwikkeling doormaken. Binnen iedere groep zit echter ook verschil qua ontwikkeling, interesses e.d. waardoor kinderen hierdoor ook veel van elkaar kunnen leren. De veiligheid van de kinderen is in een horizontale groep groot, omdat een dreumes of peuter tijdens zijn spel een baby bijvoorbeeld niet kan bezeren. In de babygroep hebben de allerkleinsten kans om hun veilige omgeving in eigen tempo te ontdekken. Zo hangen er voor de baby s 2 grote leander wiegen, die heerlijk schommelen. Daarnaast ligt er een grote mat in groep, waar de kinderen heerlijk op kunnen liggen, dit bevordert hun motorische ontwikkeling, denk hierbij aan het omrollen van rug naar buik en andersom of kruipen. Aan de wand is een looprek gemonteerd met een grote spiegel, waar ze zich aan kunnen optrekken. Daarnaast is er mogelijkheid tot klimmen en klauteren. De peutergroep is gebaseerd op de voormalige peuterspeelzaal. Is een heerlijke lichte, ruime groep met een prachtig uitzicht over de tuin. In de groep zijn er verschillende hoeken aanwezig zoals, een keukenhoek, een bouwhoek, een leeshoek, etc. In de ruimte staan ook tafels en stoelen waar kinderen zelf een werkje aan kunnen maken, zoals een puzzel of een spelletje of een knutselactiviteit. Ook hier zijn tuindeuren waardoor kinderen gemakkelijk naar buiten kunnen. Buiten bij het kinderdagverblijf hebben we een grote tuin (1800 m2) tot onze beschikking. Hier kunnen de kinderen naar hartelust spelen, ontdekken, ravotten, etc. De tuin is opgedeeld in verschillende thema s zoals muziek, zand-, waterhoek, moestuin, kleindierenverblijf, verkeersplein, etc. Ook is er gelegenheid om buiten te eten met de kinderen. Er staan her en der picknick tafels in de tuin. Zowel baby s, als dreumesen en de peuters spelen gezamenlijk in de grote tuin. Heel bewust kiezen we voor dit samenspel. De ouderen kinderen kunnen waar nodig de jongere kinderen helpen, ook leren zij voorzichtig te zijn met de jongere kinderen, baby s. De jongere kinderen kunnen zich weer aan de oudere kinderen optrekken en leren van het nadoen. Daarnaast zoeken broertjes en zusjes elkaar op. Thuis spelen ze ook samen, dus waarom bij Bloesem niet. Voor de allerkleinsten is er een speciaal deel afgezet waar ze ongestoord kunnen liggen en/of kruipen. In de tuin is balans tussen rust en actie, stilte en geluid, alleen en samen, spannend en veilig. Elementen als hoog-laag, zacht-hard, nat-droog, vertrouwd-uitdagend bieden het kind de mogelijkheid met de eigen omgeving te experimenteren en de eigen mogelijkheden te onderzoeken in relatie tot anderen. Pagina 9

10 Dagindeling van de dreumesgroep: De kinderen kunnen vanaf uur tot uur worden opgevangen uur De kinderen komen binnen in hun eigen stamgroep en mogen vrij spelen; informatie uitwisseling met ouders uur O.a. vrij spelen met allerlei materiaal, kleuren, tekenen, etc uur Samen speelgoed opruimen en samen aan tafel. Liedjes zingen, kringgesprek (adhv thema), voorlezen,fruit eten en iets drinken uur Lekker naar buiten, de dieren voeren, buiten spelen (of binnen bij heel slecht weer) uur Er is tijd voor o.a. een groepsactiviteit (binnen of buiten) bijvoorbeeld in de kring een verhaal voorlezen of samen zingen en dansen, knutselopdracht, etc uur Opruimen, handen wassen en samen tafel dekken; tussendoor worden de kinderen verschoond uur Broodmaaltijd (buiten picknicken op een kleed of samen aan de picknicktafel eten of binnen aan tafel eten) uur Toiletbezoek, even de ochtend doorspreken of een liedje zingen of lekker even knuffelen en dan naar bed. Kinderen van de ochtend worden opgehaald. Middagkinderen worden gebracht uur Kinderen die niet meer slapen gaan een boekje lezen of doen samen een spelletje aan de groepstafel of gaan samen knutselen of mogen buiten spelen; uur Kinderen worden wakker, toiletbezoek of worden verschoond en dan aangekleed uur Gezamenlijk drinken en wat eten (crackers, biscuitjes, ontbijtkoek, soepstengels, e.d.) binnen of buiten uur Net als s morgens een aanbod van verschillende activiteiten of vrij spelen zowel binnen als buiten uur Rond dit tijdstip zullen we de kinderen nogmaals wat te eten en te drinken aanbieden in de vorm van crackertjes met beleg. Andere kinderen zullen warm eten op verzoek van ouders uur De eerste kinderen worden opgehaald. Vrij spel uur Sluiting van het kinderdagverblijf Dagindeling van de peutergroep: De kinderen kunnen vanaf uur tot uur worden opgevangen. Pagina 10

11 07.00 uur De kinderen komen binnen in hun eigen stamgroep en mogen vrij spelen; informatie uitwisseling met ouders. Vrij spel uur Samen speelgoed opruimen en in de kring. Naar aanleiding van het thema een kringgesprek, liedjes zingen, versjes opzeggen, verhaal voorlezen, spelletjes in de kring, etc. Kiezen in welke hoek ze willen spelen, of welk werkje ze willen maken, na het fruit eten uur Fruit eten en iets drinken uur Spelen in de hoeken, werkjes maken uur Buiten spelen uur Broodmaaltijd uur Voor sommige kinderen een moment om even te slapen of uit te rusten. De andere kinderen spelen buiten uur Binnen spelen, werkjes afmaken uur In de kring uur Gezamenlijk drinken en een koekje uur Buiten of binnen spelen. Aanbod van verschillende activiteiten uur Rond dit tijdstip zullen we de kinderen nogmaals wat te eten en te drinken aanbieden in de vorm van crackertjes met beleg. Andere kinderen zullen warm eten op verzoek van ouders uur De eerste kinderen worden opgehaald. Vrij spel uur Sluiting van het kinderdagverblijf Dagindeling van de babygroep: De structuur van de dag ligt vast: vaste activiteiten op vaste momenten bieden het kind zekerheid en structuur. Zoals op vaste tijden eten, zingen voor het eten, na het fruit eten de dieren voeren, etc. De groepsleidsters gebruiken het aanbod van verschillende activiteiten afwisselend, zodat er een opbouw in de dag is van rustige en drukke momenten en sociale en individuele activiteiten. Ook zal er worden gewerkt aan terugkerende thema s zoals seizoenen, sinterklaas, kerst, verjaardagen, etc. Deze feesten worden ieder jaar traditioneel gevierd. Er zijn thema mappen aangelegd waaruit gewerkt kan worden. Deze kunnen te allen tijden gepakt worden. Voor elke leeftijd staat hier uitgewerkte thema s in. Pagina 11

12 De leidster biedt het kind steun bij activiteiten door het spel / materiaal aan te laten sluiten bij het niveau van het kind, door het kind te complimenteren / prijzen, door het zelf te laten doen (succeservaring!), door mee te gaan in het spel / fantasie. Wanneer je uitgaat van wat ze kunnen, toon je ook respect voor het kind. Hygiëne: Wij stellen een hygiënische omgeving en werkwijze als heel erg belangrijk. Alle kinderen hebben binnen sloffen aan, de leidsters dragen werkschoenen. Zodat alle kinderen in een hygiënische omgeving kunnen spelen. 3x Per week komt er een schoonmaakster in de avonduren het kinderdagverblijf schoonmaken. De leidsters dragen de dagelijks zorg voor een schone en hygiënische omgeving. Zij dragen dagelijks schone kleding, beperking van het dragen van sieraden en korte nagels. Daarnaast zijn algemene aandachtspunten ook het regelmatig verschonen van de bedjes en slaapzakken, het opruimen en schoonhouden van de groepen, het regelmatig wassen van speelgoed en pluche beesten en het dagelijks schoonmaken van de aankleedtafels (hiervoor hanteren wij een schoonmaakrooster in de groepen). Korte houdbare levensmiddelen moeten worden gecontroleerd, koelkasten en kasten moeten worden schoongehouden. Voor het dagelijks reinigen van de vloeren zowel groepsruimte als slaapkamers en toiletten zijn de leidsters verantwoordelijk. Bij het bereiden van voedsel geldt dat ze voor de tijd hun handen wassen. Ook zullen de leidsters erop toezien dat alle kinderen hun handen voor het eten hebben gewassen, zo ook bij een bezoek aan het toilet. Veiligheid / achterwacht Om er voor te zorgen dat onze opvang blijft voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen voert de GGD jaarlijks een inspectie uit volgens de wet kinderopvang. Hiervan wordt een rapport opgemaakt. De rapportages zijn terug te vinden op de site van de gemeente en de GGD en daarnaast in te zien bij Bloesem. Daarnaast beschikken we over een risico-inventarisatie lijst veiligheid en gezondheid, welke elk jaar opnieuw worden uitgevoerd. Deze inventarisaties worden door de toezichthouder van de GGD beoordeeld. Wij vinden het belangrijk dat er altijd iemand op de achtergrond aanwezig is. Het kan zijn dat een leidster even alleen is (b.v. bij openen van het kinderdagverblijf). In die gevallen hebben we een achterwacht geregeld. De leidster kan als eerste een beroep doen op een van de directieleden. Kunnen die binnen 5 minuten niet op locatie zijn, dan kan de leidster een beroep doen op haar collega s. Mochten ook deze niet binnen vijf minuten niet aanwezig kunnen zijn, dan is er een buurvrouw beschikbaar die binnen vijf minuten aanwezig kan zijn. Pagina 12

13 ONTWIKKELING VAN HET KIND Motorische ontwikkeling: De meeste kinderen bewegen van nature veel en graag. Ze grijpen, kruipen, lopen, klimmen, voetballen, fietsen, etc. Bewegen is van alle leeftijden, en behalve leuk en gezond vooral ook heel nuttig. Spelenderwijs oefenen kinderen hun spieren, zintuigen en motoriek. Ongemerkt leren ze zo de vaardigheden die ze de rest van hun leven nodig hebben. De motorische ontwikkeling kunnen we splitsen in de ontwikkeling van de grove motoriek (b.v. leren omdraaien, zitten en lopen) en fijne motoriek (puzzelen, tekenen enz.). De motorische ontwikkeling gaat heel snel bij jonge kinderen, immers een pasgeboren baby is totaal afhankelijk van anderen, maar binnen 4 jaar heeft het kind een grote mate van zelfstandigheid ontwikkeld. Ieder kind doet dat in zijn eigen tempo, de ene is actiever en sneller dan de ander. Bij allerlei activiteiten worden fijne en grove motoriek geoefend. De fijne motoriek wordt geoefend bij b.v. het knutselen, het verven, het puzzelen en/ of spelen met constructiemateriaal, aan- en uitkleden en eten en drinken met bestek. Bij de jonge kinderen laten we de gesneden stukjes brood zelf van het bordje pakken en in de mond stoppen. De iets oudere kinderen prikken zelf met een vork de stukjes brood van hun bord. De grove motoriek wordt geoefend bij het rennen, klimmen, rollen, balanceren, glijden, fietsen, etc. We hebben onze buitenruimte zo ingericht dat elk kind op zijn /haar eigen niveau een uitdaging vindt en zich zo goed kan ontwikkelen op zijn/ haar eigen tempo. Cognitieve ontwikkeling: We stimuleren de cognitieve ontwikkeling spelenderwijs. We werken altijd met thema s die aansluiten bij de belevingswereld van het kind. In de babygroep kan er een ander thema gehanteerd worden dan bijvoorbeeld in de dreumesgroep of peutergroep. Door middel van deze leeftijdsgroepen kan heel gericht ingespeeld worden op de belevingswereld van alle kinderen. De natuur om Bloesem heen wordt ook altijd geïntegreerd in alle thema s, dit omdat we ook veel met de kinderen buiten zijn. Een belangrijk onderdeel van de cognitieve ontwikkeling is de taalontwikkeling. Baby's reageren op het praten van de groepsleiding door zelf ook geluidjes te maken. Naast het reageren op deze geluidjes, wordt de taalontwikkeling ook gestimuleerd door het zingen van liedjes, het voorlezen van boekjes en het benoemen van wat we doen (b.v. het verschonen). Zo leert het kind zijn eerste woordjes, gaat begrijpen wat anderen zeggen en gaat uiteindelijk zelf praten. In de dreumesgroep wordt ook altijd een kleine kring georganiseerd om bijvoorbeeld taal zwakke kinderen extra te kunnen begeleiden, maar ook kinderen die veel taalgevoel hebben zullen worden uitgedaagd om bijvoorbeeld hun woordenschat te vergroten. We werken altijd met een vertel plaat, die varieert per thema. Door het aanbieden van puzzels, constructiemateriaal, spelletjes en andere gerichte activiteiten wordt de cognitieve ontwikkeling verder gestimuleerd. Pagina 13

14 Sociaal / emotionele ontwikkeling: Wij willen kinderen ruimte bieden om sociale ervaringen op te doen, waardoor sociale vaardigheden verworven worden (sociale competentie). Elk kind krijgt individuele zorg en aandacht. Ook de groep heeft een belangrijke functie, want kinderen maken deel uit van de samenleving. Wij zien het kinderdagverblijf als een samenleving in het klein waar kinderen kunnen oefenen. Dit gaat letterlijk en figuurlijk met vallen en opstaan. Wij stellen kinderen in de gelegenheid om vanuit het kinderdagverblijf de wereld om hen heen te ontdekken. Kinderen leren van én door elkaar, voor nu én later. Het kennismaken met andere volwassenen en kinderen, het respecteren van anderen en het opkomen voor eigen belang zijn belangrijke toegevoegde waarden van het samenzijn in een groep. In de groep worden deze vaardigheden gestimuleerd door bijvoorbeeld elkaar te helpen, samen een spelletje te doen, samen muziek te maken, speelgoed samen op te ruimen en het vieren van feestelijke gebeurtenissen. Dit zijn allerlei activiteiten om te leren rekening houden met de ander. Het maken van eenvoudige afspraken zoals, het wachten op de beurt (bijvoorbeeld; twee kinderen willen allebei met hetzelfde speelgoed spelen), een ander laten uitpraten (wanneer ze bijvoorbeeld in de kring zitten en iets mogen vertellen), luisteren naar elkaar, respecteren van een ander (niet iedereen hoeft hetzelfde mooi te vinden), al deze afspraken dragen hieraan bij. Voor de ontwikkeling van het gevoelsleven is een vertrouwde en veilige omgeving belangrijk. We vinden het belangrijk dat de kinderen de gelegenheid krijgen om hun gevoelens zoals boosheid, angst, verdriet en vreugde te uiten. Bij boosheid benaderen we de kinderen positief, door vragen te stellen of te zeggen wat je ziet als leidster. Ik zie dat je erg boos bent, het lukt je niet zo goed om zelf de schoenen aan te doen. Zal ik je helpen, door de veter alvast los te maken, zodat je zelf de schoen aan kunt trekken?. Bij angst kun je de vraag stellen; ik zie dat je bang bent om zelf de trap van de glijbaan op te lopen, zullen we het samen proberen?. Het is belangrijk om de emoties bij de kinderen te erkennen en om in samenspraak te komen tot een oplossing. Zo leren de kinderen wat wel en wat niet kan, waar de grens ligt. Het is belangrijk dat de leidster de kinderen begrijpt en dat ze de kinderen ook duidelijke grenzen biedt in de groep. Het stellen van regels en structuur helpt kinderen de gehanteerde waarden, normen en gewoonten eigen te maken en een geweten te vormen. Zintuiglijke ontwikkeling: De zintuiglijke ontwikkeling is de ontwikkeling van de waarneming door middel van de zintuigen: zien, horen, voelen, ruiken en proeven. De zintuigen stellen ons in staat om onze buitenwereld waar te nemen. Om via de zintuigen de wereld te ervaren is er tijd en aandacht nodig om de prikkels tot je te laten komen en ze te verwerken. De zintuiglijke ontwikkeling is heel belangrijk in de sensomotorische ontwikkeling, waarbij bewegen en ervaren een belangrijke samenwerking hebben. Maar de zintuiglijke ontwikkeling vormt ook de basis voor de cognitieve ontwikkeling. Voor het verder ontwikkelen van de zintuigen is het belangrijk kinderen in een stimulerende omgeving te zetten. Een kleurrijke omgeving met allerlei materialen die kinderen kunnen vastpakken en aan kunnen sabbelen. Ronde, hoekige, gladde, hobbelige, wollige en andere materialen worden zo verkend. Het kind wordt gestimuleerd zijn zintuigen bewust te gebruiken, te leren waarnemen. Niet alleen door te spelen met bijvoorbeeld de zand- of watertafel, maar ook door met divers materiaal werkjes te maken (verf, wol, papier) worden de zintuigen geprikkeld. Daarnaast hebben wij een aantal zintuiglijke spelmaterialen in de groep, die alleen of samen te gebruiken zijn. Pagina 14

15 Zoals bijvoorbeeld de tast-schijven of de rijg-ketting. Maar ook buiten kunnen de kinderen hun zintuigen prikkelen door bijvoorbeeld te ruiken of te voelen of te kijken naar de verschillende beplanting in de tuin (denk aan de geurende lavendel, het zachte blad van de vrouwenmantel, of de mooie felgekleurde bloem van de zonnebloem), daarnaast ruikt het pas gemaaide gras lekker. De kinderen kunnen de verschillende ondergronden voelen door met blote voeten door de tuin te lopen, ze voelen het gras kriebelen tussen hun tenen, of de boomschors prikken onder hun voeten, of het lekkere zachte zand kriebelen onder hun voeten of het koude tegelplein. Ook de ervaringen van de seizoenen (zoals beschreven op pagina 5) zijn een ervaring op zich. Helpen naar zelfstandigheid en werken aan het zelfvertrouwen Zelfstandigheid vinden we ook erg belangrijk. De kinderen krijgen hier veel zelfvertrouwen van en worden gestimuleerd om nieuwe uitdagingen aan te gaan. We stimuleren zelfstandigheid op allerlei gebieden: aankleden, eten, problemen oplossen met je leeftijdsgenoten, hulp vragen, naar het toilet gaan, zindelijkheidstraining. Zelfstandigheid wordt individueel bekeken en gewaardeerd. Een opdracht is voor het ene kind een hele uitdaging terwijl de ander het fluitend doet. Voor de kinderen met wat meer zelfvertrouwen zorgen we dat er genoeg uitdaging is. Bij de wat angstige kinderen zorgen we er voor dat ze ondanks de angst met wat begeleiding toch stappen naar zelfstandigheid kunnen zetten. Om de overgang tussen kinderdagverblijf en school zo klein mogelijk te maken, proberen we de oudste peuters al zo zelfstandig mogelijk te krijgen. Daarom mogen ze bij ons ook al dingen alleen doen. Bijvoorbeeld zonder leidster naar het toilet of helpen in de keuken of de tafel dekken, etc. Voor de allerkleinsten zal zelfstandigheid betekenen dat ze zelf leren hun flesje of beker vast te houden. Dat ze zelf stukjes brood van hun bord leren pakken en in de mond doen, etc. Voor het krijgen van zelfvertrouwen is het ook belangrijk dat het kind keuzes leert maken. Het kan bij zichzelf blijven en goed voelen en denken wat het graag zou willen. Bijkomend voordeel is dat keuzemogelijkheden het kind afleidt van het bekende nee zeggen. Je vraagt immers niet wil je, maar je legt een keus voor: wil je dit of dat. Het kind heeft dan minder de neiging om er tegen in te gaan met nee. Om een kind goed bij zichzelf te laten blijven, is het belangrijk dat het vertrouwen heeft in zijn omgeving. Een stabiele, warme thuissituatie is natuurlijk het belangrijkste. Ook binnen het kinderdagverblijf dragen we ons steentje daaraan bij. Een kind moet zich bij ons veilig en vertrouwd voelen. De huiselijke sfeer van ons kinderdagverblijf zal daar zeker aan bijdragen zo ook de liefdevolle omgang tussen leidster en kind. Daarnaast biedt structuur en regelmaat ook veiligheid voor het kind. De leidsters hanteren daarom ook de dagindeling zoals deze hierboven beschreven staat. Pagina 15

DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN. - Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties

DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN. - Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke competenties INHOUD INLEIDING PEDAGOGISCHE VISIE KINDEROPVANG IN HET GROEN DE 4 PEDAGOGISCHE BASISDOELEN VOLGENS RIKSEN EN WALRAVEN - Gevoel van emotionele veiligheid bieden - Gelegenheid tot het ontwikkelen van persoonlijke

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEID KINDERDAGVERBLIJF HOJPIEPELOJ TE BREDA

PEDAGOGISCH BELEID KINDERDAGVERBLIJF HOJPIEPELOJ TE BREDA PEDAGOGISCH BELEID KINDERDAGVERBLIJF HOJPIEPELOJ TE BREDA Breda, september 2005 INLEIDING: In de wet kinderopvang wordt o.a. aangegeven wat de overheid verstaat onder kwaliteit in de kinderopvang: verantwoorde

Nadere informatie

1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving

1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving Pedagogisch Beleidsplan 1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving Een veilige en vertrouwde omgeving is de basis van waaruit een kind zich kan gaan ontwikkelen. Het is dus belangrijk dat

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Inhoudsopgave Inleiding... 3 Pedagogische visie... 4 o Mijn doelstelling... 4 Emotionele veiligheid... 4 Persoonlijke competentie... 5 Sociale competentie... 6 Overdracht van normen

Nadere informatie

Pedagogisch plan Bengels kinderopvang

Pedagogisch plan Bengels kinderopvang Pedagogisch plan Bengels kinderopvang Pedagogisch beleidsplan Bengels Inleiding In dit beleidsplan laten we u kennis maken met het pedagogisch beleid van kinderopvang Bengels. Het pedagogisch beleid geeft

Nadere informatie

Pedagogische werkwijze KDV De Torenmolen, versie november 2015 Selma Schalkwijk, locatiemanager

Pedagogische werkwijze KDV De Torenmolen, versie november 2015 Selma Schalkwijk, locatiemanager Omvang van het kinderdagverblijf en de samenstelling van de en Er kunnen maximaal 16 kinderen per dag worden opgevangen op kinderdagverblijf De Torenmolen. De samenstelling van de en Naam van de Maximaal

Nadere informatie

Observeerbare Termen. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid 2

Observeerbare Termen. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid. Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid 2 1 Observeerbare Termen Pedagogisch basisdoel: Sociale en emotionele veiligheid Leeftijdscategorie De kinderen worden opgevangen in een schone en veilige omgeving. 2 4 jaar 1. De leidster instrueert kind

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Pedagogische werkwijze op de locatie (

Pedagogische werkwijze op de locatie ( Locatie: KDV Simcha opgemaakt d.d.: 23-01-2014 door: Monda Dorssers, coördinator Joods Integraal Kind Centrum Simcha Omvang van het kinderdagverblijf en de samenstelling van de groepen Er kunnen maximaal

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan van Voorschool t Kapoentje

Pedagogisch beleidsplan van Voorschool t Kapoentje Pedagogisch beleidsplan van Voorschool t Kapoentje 1. DOEL van de voorschool Het doel van de voorschool is door middel van het bieden van een ontmoetingsplaats voor kinderen hen in contact te brengen met

Nadere informatie

Pedagogische werkwijze KDV De Hoek, versie juli 2015 Esther Peijnenburg, locatiemanager

Pedagogische werkwijze KDV De Hoek, versie juli 2015 Esther Peijnenburg, locatiemanager Omvang van het kinderdagverblijf en de samenstelling van de groepen Er kunnen maximaal 40 kinderen per dag worden opgevangen op KDV en peuterochtendgroep De Hoek. Momenteel zijn door terugloop van kinderen

Nadere informatie

Inhoudsopgave Pedagogische Visie

Inhoudsopgave Pedagogische Visie Inhoudsopgave Pedagogische Visie 1. Pedagogische visie 1.1 Persoonlijke competentie 1.2 Emotionele veiligheid 1.3 Sociale competentie 1.4 Overdracht van normen en waarden 2. Persoonlijke competentie 2.1

Nadere informatie

Pedagogische werkwijze op de locatie

Pedagogische werkwijze op de locatie Locatie: KDV De Koppoter opgemaakt d.d.: 12 april 2015 door: Marijke Siffels Omvang van het kinderdagverblijf en de samenstelling van de groepen In principe is er ruimte om maximaal 70 kinderen per dag

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Nanny Association

Pedagogisch Beleid. Nanny Association Pedagogisch Beleid Nanny Association Rijen, juni 2006 Inhoud Inleiding 1. Nanny Association 2. Profiel nanny 3. Functie- en taakomschrijving 4. Accommodatie en materiaal 5. Ouderbeleid 6. Pedagogische

Nadere informatie

Samenvatting pedagogisch beleidsplan Trias Kinderopvang, waar kinderen zich thuis voelen

Samenvatting pedagogisch beleidsplan Trias Kinderopvang, waar kinderen zich thuis voelen Samenvatting pedagogisch beleidsplan Trias Kinderopvang, waar kinderen zich thuis voelen Voor u ligt het samengevatte pedagogisch beleidsplan van de kinderdagverblijven van Trias Kinderopvang. Doelstellingen

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEID BSO

PEDAGOGISCH BELEID BSO PEDAGOGISCH BELEID BSO PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN BUITENSCHOOLSE OPVANG (BSO) INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1. HET CREËREN VAN EEN VEILIGE EN VERTROUWDE OMGEVING 2. ZELFSTANDIGHEID EN ZELFVERTROUWEN 3. DE SOCIALE

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Ieder kind is uniek en mag zich naar eigen tempo en karakter ontwikkelen. Home gastouderbureau gaat ervan uit dat een kind zich ontwikkelt vanuit een wisselwerking tussen aangeboren

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Hieronder wordt een aantal kernpunten uit het pedagogische beleidsplan van Kinderdagverblijf Het Sprookjesbos besproken. Het volledige pedagogische beleidsplan ligt ter inzage op

Nadere informatie

Ouderbeleid van BSO De Bosuil

Ouderbeleid van BSO De Bosuil Ouderbeleid van BSO De Bosuil BSO De Bosuil vindt het belangrijk dat de ouders van de kinderen die in onze opvang zitten actief worden betrokken. Het is belangrijk dat ouders zich op hun gemak voelen,

Nadere informatie

Pedagogisch beleid. kinderdagverblijf

Pedagogisch beleid. kinderdagverblijf Pedagogisch beleid kinderdagverblijf maatwerk kinderopvang voor elk gezin Voorwoord Dit pedagogisch beleid is met het doel geschreven om duidelijkheid te geven aan de inhoud van een pedagogisch beleidsplan.

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan Kinderopvang De Cirkel KDV Den Ham Zuidmaten

Pedagogisch werkplan Kinderopvang De Cirkel KDV Den Ham Zuidmaten Pedagogisch werkplan Kinderopvang De Cirkel KDV Den Ham Zuidmaten Algemene pedagogische visie Ons algemene pedagogisch beleid, dat onderschreven en uitgevoerd wordt op al onze dagverblijven, is gebaseerd

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. Kinderdagverblijven

Pedagogisch werkplan. Kinderdagverblijven Pedagogisch werkplan Kinderdagverblijven 1 HET PEDAGOGISCH WERKPLAN 1. HET KIND Vanaf de leeftijd van 6 weken tot 4 jaar kunnen kinderen gebruik maken van opvang op de verschillende kinderdagverblijven

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Het kinderdagverblijf en buitenschoolsopvang De Bosuil is een opvang in de natuur. Onze opvang is gevestigd op een mooie locatie aan de rand van het bos in Amerongen, waar de kinderen

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan Peuterspeelzaal De Torteltuin Mariaschool Paterswolde

Pedagogisch Beleidsplan Peuterspeelzaal De Torteltuin Mariaschool Paterswolde Pedagogisch Beleidsplan Peuterspeelzaal De Torteltuin Mariaschool Paterswolde Inhoud: 1. Inleiding 2. Dagindeling / werkwijze peuterspeelzaal 3. Emotionele veiligheid 4. Persoonlijke competentie 5. Sociale

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. Kid@home

Pedagogisch beleidsplan. Kid@home Pedagogisch beleidsplan Kid@home Pedagogisch beleidsplan Inhoud: 1. Inleiding 2. Pedagogische visie 3. Verzorging 4. Emotionele veiligheid 5. Persoonlijke competenties 6. Sociale competenties 7. Normen

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn 1 Inhoud Inleiding... 3 Visie Kinderdagverblijf de Harlekijn... 4 Een gevoel van emotionele veiligheid en geborgenheid bieden... 5 Veiligheid en geborgenheid... 5 Persoonlijke competentie... 7 Ieder kind

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. Peuterspeelzaal Olleke Bolleke

Pedagogisch werkplan. Peuterspeelzaal Olleke Bolleke Pedagogisch werkplan Peuterspeelzaal Olleke Bolleke Maart 2016 1 Inhoud 1. informatie over peuterspeelzaal Olleke Bolleke p. 3 2. groepsomvang, en leeftijdsopbouw en personeel p. 4 3. kennismaking en wennen

Nadere informatie

Pedagogische werkwijze BSO De Wilgenboom, versie december 2015 Vera Snelle, locatiemanager

Pedagogische werkwijze BSO De Wilgenboom, versie december 2015 Vera Snelle, locatiemanager Omvang van De BSO en de samenstelling van de en Er worden momenteel op maandag, dinsdag en donderdag niet meer dan 20 kinderen opgevangen op BSO De Wilgenboom. Op vrijdag worden er momenteel niet meer

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kidscasa

Pedagogisch beleid Kidscasa Pedagogisch beleid Kidscasa Doel van Kidscasa. Het zorg dragen voor een zo breed mogelijk aanbod van professionele kinderopvang. Het aanbod is gericht op kinderen van 0 tot 12 jaar (of zolang zij de basisschool

Nadere informatie

Pedagogisch locatiebeleid van kdv Cuneradal

Pedagogisch locatiebeleid van kdv Cuneradal Pedagogisch locatiebeleid van kdv Cuneradal Naam locatie: Cuneradal Adres: Cuneradal 17 5551 BP Dommelen Telefoonnummer: Algemeen mailadres: Website: Openingstijden: 040-2041471, paarse zon 040-2047230,

Nadere informatie

Gastouder opvang Het Tovenaartje

Gastouder opvang Het Tovenaartje Gastouder opvang Het Tovenaartje Ik ben geboren 13-07-1981 en moeder van 2 jongens Quinten & Cees. Mijn partner heet Robert en met ze alle wonen in Zoeterwoude drop. We hebben ook een kat (Kiki) en 2 vissen

Nadere informatie

Peuteropvang Dolfijn

Peuteropvang Dolfijn Peuteropvang Dolfijn Samen spelen, leren en ontdekken VVE Leuk en leerzaam Vriendjes maken Voorwoord Beste ouders en peuters, In deze brochure kunt u allerlei praktische informatie lezen over onze peutergroep.

Nadere informatie

Activiteitenbeleid 2013

Activiteitenbeleid 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Hoofdstuk 6: Pedagogisch beleid TintelTuin De 6 competenties Visie Activiteitenbeleid binnen het (dag)programma Laat zien

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN VAN :

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN VAN : PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN VAN : Pedagogisch beleidsplan Heisa hop versie MAART 2012 1 Inleiding Pedagogisch beleidsplan Binnen Peuterspeelgroep Heisa Hop wordt gewerkt volgens het pedagogisch beleidsplan.

Nadere informatie

Welkom. Hartelijk dank voor uw interesse in de kinderopvang. Beknopt leest u hier informatie over de visie en een aantal praktische zaken.

Welkom. Hartelijk dank voor uw interesse in de kinderopvang. Beknopt leest u hier informatie over de visie en een aantal praktische zaken. Welkom Beste ouders, Hartelijk dank voor uw interesse in de kinderopvang. Beknopt leest u hier informatie over de visie en een aantal praktische zaken. De kinderopvang is een huiselijk kinderdagverblijf

Nadere informatie

Flexibel NATUUR BEWEGEN INFORMATIEBOEKJE. inderhaven KINDEROPVANG 0-12 JAAR

Flexibel NATUUR BEWEGEN INFORMATIEBOEKJE. inderhaven KINDEROPVANG 0-12 JAAR Flexibel NATUUR BEWEGEN INFORMATIEBOEKJE De inderhaven KINDEROPVANG 0-12 JAAR 1 INHOUD VOORWOORD.... 5 FLEXIBEL... 6 Flexibele opvanggroepen.... 6 Ontzorgen van ouders.... 6 NATUUR.... 7 Natuurcoaches....

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan. KDV De Paddestoel. Auteur: Julia Schriever

Pedagogisch Beleidsplan. KDV De Paddestoel. Auteur: Julia Schriever Pedagogisch Beleidsplan KDV De Paddestoel Auteur: Julia Schriever Inleiding Het pedagogisch beleidsplan geeft aan welke uitgangspunten De Paddestoel kiest en welke werkwijze er wordt gehanteerd bij de

Nadere informatie

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Inleiding Wij vinden het belangrijk dat u uw kind met een gerust hart naar één van onze kindercentra brengt. In deze brochure laten wij u zien dat wij

Nadere informatie

Welkom bij Op Stoom. Pedagogische visie. Lieve actieve medewerkers

Welkom bij Op Stoom. Pedagogische visie. Lieve actieve medewerkers Welkom bij Op Stoom Kwaliteit en service zijn belangrijke kenmerken van Op Stoom zodat ouders hun kinderen met een gerust hart achterlaten bij de medewerkers. We bieden liefdevolle zorg en inspiratie aan

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. (Beknopte versie)

Pedagogisch beleidsplan. (Beknopte versie) Pedagogisch beleidsplan (Beknopte versie) Opgesteld door: drs. Alev Ceylan Versie 1.2 1 maart 2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Pedagogische visie op kinderopvang 4 Hoofdstuk 2 De ontwikkeling

Nadere informatie

PEDAGOGISCH GROEPSPLAN VAN :

PEDAGOGISCH GROEPSPLAN VAN : PEDAGOGISCH GROEPSPLAN VAN : versie 1/ februari 2011 1 Inleiding Pedagogisch groepsplan Binnen Peuterspeelgroep Heisa Hop wordt er gewerkt t.a.v. het pedagogisch beleid. De doelstellingen van het pedagogisch

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. Inleiding. BSO Vrij Spel

Pedagogisch beleidsplan. Inleiding. BSO Vrij Spel Pedagogisch beleidsplan Inleiding U heeft gekozen voor Vrij Spel en mag erop vertrouwen dat wij goed voor uw kind zullen zorgen. Uw kind zal in uw afwezigheid liefdevol en veilig worden opgevangen. Wij

Nadere informatie

Inspectierapport Kindcentrum Pepersgoed (KDV) Rimpelerweg 2 3882 NK PUTTEN Registratienummer 173392659

Inspectierapport Kindcentrum Pepersgoed (KDV) Rimpelerweg 2 3882 NK PUTTEN Registratienummer 173392659 Inspectierapport Kindcentrum Pepersgoed (KDV) Rimpelerweg 2 3882 NK PUTTEN Registratienummer 173392659 Toezichthouder: GGD Noord en Oost Gelderland In opdracht van gemeente: Putten Datum inspectie: 29-09-2015

Nadere informatie

1 ALGEMEEN 2 SPECIFIEKE UITGANGSPUNTEN. Geachte ouders,

1 ALGEMEEN 2 SPECIFIEKE UITGANGSPUNTEN. Geachte ouders, Geachte ouders, Van harte welkom bij de Stichting Peuterspeelzalen Leusden. Graag willen wij u het pedagogisch werkplan aanbieden van onze locatie Klein Duimpje. In dit werkplan zetten we alle praktische

Nadere informatie

Pedagogisch beleid House & Kids

Pedagogisch beleid House & Kids Pedagogisch beleid House & Kids Het opvangen van kinderen van anderen is een grote verantwoordelijkheid. Zeker als kinderen voor langere tijd naar een gastouder gaan, zoals het geval is in de gastouderopvang.

Nadere informatie

Informatie Prins Heerlijk

Informatie Prins Heerlijk Informatie Prins Heerlijk In dit boekje vindt u informatie over kinderdagverblijf Prins Heerlijk De bedoeling van dit boekje is om u te informeren over de verschillende zaken die belangrijk zijn voor kinderdagverblijf

Nadere informatie

Verkorte versie van de pedagogische visie en beleid van Happy Kids kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang.

Verkorte versie van de pedagogische visie en beleid van Happy Kids kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang. Verkorte versie van de pedagogische visie en beleid van Happy Kids kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang. Kinderen worden beschermd en gekoesterd door hun ouder(s) of verzorgers. Daar wordt de basis

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan

Pedagogisch Beleidsplan Pedagogisch Beleidsplan Inleiding Dit pedagogisch beleidsplan is opgesteld ter ondersteuning van de pedagogische medewerkers van het dagverblijf en om duidelijkheid te geven aan ouders die hun kind aan

Nadere informatie

STICHTING DE BROODTROMMEL. Pedagogisch Beleid Tussenschoolse Opvang

STICHTING DE BROODTROMMEL. Pedagogisch Beleid Tussenschoolse Opvang STICHTING DE BROODTROMMEL Pedagogisch Beleid Tussenschoolse Opvang Inleiding Tijdens de TSO (tussenschoolse opvang) houden wij rekening met het beleid van de basisschool St. Joseph. Om verwarring te voorkomen,

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Inleiding Kinderopvang Nynke is een organisatie die zich richt op kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar. Kinderopvang Nynke is een professionele, kleinschalige organisatie waarin uw kind centraal staat.

Nadere informatie

Informatie voor ouders/verzorgers. Het kindcentrum. Een goede start voor ieder kind

Informatie voor ouders/verzorgers. Het kindcentrum. Een goede start voor ieder kind matie voo Informatie voor ouders/verzorgers Het kindcentrum Een goede start voor ieder kind Het kindcentrum is een goede start voor uw kind. Wij bieden een veilige plek waar uw peuter leert samen te spelen

Nadere informatie

VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S

VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S VOORBEELD UIT HET PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN. VEILIGHEID EN GEBORGENHEID BIEDEN - BABY S ALGEMEEN: EMOTIONELE EN FYSIEKE VEILIGHEID BABY S Het pedagogisch beleidsplan geeft de grenzen (pedagogisch medewerker/kindratio

Nadere informatie

SKS Alles Kids. Ieder kind is uniek. Onze visie. De 5 speerpunten

SKS Alles Kids. Ieder kind is uniek. Onze visie. De 5 speerpunten GEEF ZE DE VIJF! SKS Alles Kids De wereld om ons heen verandert. Ook in de kinderopvang zijn nieuwe ontwikkelingen aan de orde van de dag. SKS Alles Kids biedt al jaren kinderopvang en loopt voorop als

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. Ieder kind is uniek!

Pedagogisch beleidsplan. Ieder kind is uniek! Pedagogisch beleidsplan Ieder kind is uniek! Wij bieden de plek waar peuters zichzelf kunnen zijn en in alle rust en veiligheid kunnen ontwikkelen BLIK 2016 Voorwoord In het pedagogisch beleidsplan van

Nadere informatie

Pedagogisch Plan Kinderopvang Dol-Fijn

Pedagogisch Plan Kinderopvang Dol-Fijn Pedagogisch Plan Kinderopvang Dol-Fijn Kinderopvang Dol-Fijn ziet de opvang van uw kind als een zinvolle dagbesteding. Daarom hebben wij een pedagogisch plan opgesteld waarin u als ouder kunt lezen welke

Nadere informatie

Het kind centraal. Pedagogisch beleidsplan van kinderdagverblijf Small

Het kind centraal. Pedagogisch beleidsplan van kinderdagverblijf Small Het kind centraal Het kind centraal 1 Kinderdagverblijf Small Apeldoornselaan 294-304, 2573 XL Den Haag E info@kinderdagverblijfsmall.nl I www.kinderdagverblijfsmall.nl 2 Het kind centraal 4 Inleiding

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Nanny Association

Pedagogisch beleid Nanny Association Pedagogisch beleid Nanny Association Het opvangen van kinderen van anderen is een grote verantwoordelijkheid. Zeker als kinderen voor langere tijd worden opgevangen in de woning van de ouders. Er is dan

Nadere informatie

groeien-spelen-ontwikkelen

groeien-spelen-ontwikkelen groeien-spelen-ontwikkelen Informatie 2015 Welkom bij Hamertje-tik! Je wilt dat je kind heerlijk kan spelen met kinderen van z n eigen leeftijd, ongestoord kan groeien en zich optimaal kan ontwikkelen.

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang t Stadstuintje

Pedagogisch beleid Kinderopvang t Stadstuintje Pedagogisch beleid Kinderopvang t Stadstuintje t Stadstuintje biedt kinderen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar op een professionele wijze zorg en begeleiding op dagen dat hun ouders/verzorgers dat niet

Nadere informatie

Versie: Maart 2013 2011

Versie: Maart 2013 2011 Geachte ouder, verzorger. Voor u ligt het pedagogisch werkplan van peuterspeelzaal Pinokkio. De peuterspeelzaal is een onderdeel van Kinderopvang Zeeuws Vlaanderen, een HKZ gecertificeerde organisatie

Nadere informatie

informatieboekje bambi kinderdagverblijf

informatieboekje bambi kinderdagverblijf informatieboekje bambi kinderdagverblijf Bij Bambi wandel je zo binnen! Het voormalige schoolgebouw aan de Julianaweg is vanaf 1991 in gebruik en heeft een flinke verbouwing ondergaan om aan de huidige

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN KDV DE KLEINE MUIS

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN KDV DE KLEINE MUIS PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN KDV DE KLEINE MUIS Auteur: Frances in het Veld-Otten INLEIDING Het pedagogisch beleidsplan geeft aan welke uitgangspunten De Kleine Muis kiest en welke werkwijze er wordt gehanteerd

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Pedagogisch beleid 0 4 jaar. een samenvatting. Juni 2015

Pedagogisch beleid 0 4 jaar. een samenvatting. Juni 2015 Pedagogisch beleid 0 4 jaar een samenvatting Juni 2015 Waarom een pedagogisch beleid? Ons pedagogisch beleid geeft de visie van Kinderopvang Purmerend weer op het opvoeden van kinderen in een andere situatie

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. KDV Kiekeboe!

Pedagogisch beleidsplan. KDV Kiekeboe! Pedagogisch beleidsplan KDV Kiekeboe! Voorwoord Voor u ligt het pedagogisch beleidsplan van Kdv Kiekeboe!. Het pedagogisch beleidsplan is het uitgangspunt voor hoe wij werken op het kinderdagverblijf.

Nadere informatie

Kinderopvang Het Kinderpaleis is een particuliere organisatie. In dit boekje willen we u informeren over onze Kinderopvang.

Kinderopvang Het Kinderpaleis is een particuliere organisatie. In dit boekje willen we u informeren over onze Kinderopvang. Welkom bij Kinderopvang Het Kinderpaleis Kinderopvang Het Kinderpaleis is een particuliere organisatie. In dit boekje willen we u informeren over onze Kinderopvang. Het Kinderpaleis biedt hele dagopvang

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke

Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke Inhoud 1. Inleiding 2. Onze visie 3. Doelstellingen 4. Pedagogische uitgangspunten voor het kind 5. Pedagogische uitgangspunten voor de groepsleiding

Nadere informatie

K.b.s. de Polhaar ISH:/nwkl./infoboek juni 2015 1

K.b.s. de Polhaar ISH:/nwkl./infoboek juni 2015 1 K.b.s. de Polhaar ISH:/nwkl./infoboek juni 2015 1 NAAR DE BASISSCHOOL SCHOOLTIJDEN Dag Morgen Middag Maandag 8.30-12.00 13.15-15.15 uur Dinsdag 8.30-12.00 Woensdag 8.30-12.30 Donderdag 8.30-12.00 Vrijdag

Nadere informatie

Het pedagogisch beleidsplan zorgt ervoor dat vraagouders de gastouder kunnen aanspreken op haar beloften.

Het pedagogisch beleidsplan zorgt ervoor dat vraagouders de gastouder kunnen aanspreken op haar beloften. Pedagogisch beleid Kinderopvang is een kwestie van vertrouwen. Vraagouders vertrouwen de gastouders en het gastouderbureau hun allerliefste bezit toe. Zij moeten de zekerheid hebben dat hun kind ook in

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Inschrijving

Pedagogisch Beleid. Inschrijving Pedagogisch Beleid Inschrijving U vertrouwt ons uw kind toe en wij willen ook het allerbeste voor uw kind. In dit gesprek kunt u meer over uw kind vertellen.zijn er bijzonderheden waar wij rekening mee

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Gastouderbureau Nederland

Pedagogisch beleid Gastouderbureau Nederland Pedagogisch beleid Gastouderbureau Nederland Het opvangen van kinderen van anderen is een grote verantwoordelijkheid. Zeker als kinderen voor langere tijd naar een gastouder gaan, zoals het geval is in

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN

PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN PEDAGOGISCH BELEIDSPLAN 1.1 VISIE OP DE KINDEROPVANG 2.1.1 PEDAGOGISCHE VISIE Kinderdagverblijf De kleine boom is een kleinschalige professionele organisatie voor de opvang van kinderen van 0 tot 4 jaar.

Nadere informatie

Informatie voor Ouders

Informatie voor Ouders Informatie voor Ouders Tjil! Kinderopvang Vermeulenstraat 52 5012 HB Tilburg 013-455 92 98 www.tjil.net info@tjil.net Voorwoord: Dit document bevat algemene informatie over Tjil! Kinderopvang. Tjil! Kinderopvang

Nadere informatie

2 Algemene doelstelling en visie

2 Algemene doelstelling en visie 2 Algemene doelstelling en visie 2.1 Algemene doelstelling De groene kikker heeft als doel huiselijke en persoonlijke kinderopvang te bieden, die optimaal tegemoet komt aan de behoeften van de kinderen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bladzijde. Opvoedingsdoelen 1. Inrichting 1. Veiligheid 1. Hygiëne 1. Voeding 2. Ziekte 2. Kennismaking 2. Gewenningsperiode 2

Inhoudsopgave. Bladzijde. Opvoedingsdoelen 1. Inrichting 1. Veiligheid 1. Hygiëne 1. Voeding 2. Ziekte 2. Kennismaking 2. Gewenningsperiode 2 Groepswerkplan de Harlekijntjes KC de Bonte Vlinder 1 Inhoudsopgave Bladzijde Opvoedingsdoelen 1 Inrichting 1 Veiligheid 1 Hygiëne 1 Voeding 2 Ziekte 2 Kennismaking 2 Gewenningsperiode 2 Zindelijkheid

Nadere informatie

Pedagogisch Werkplan Locatie Herwen

Pedagogisch Werkplan Locatie Herwen Pedagogisch Werkplan Locatie Herwen INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 3 2. GROEPSSAMENSTELLING 3 3. INDELING EN INRICHTING VAN DE BINNEN EN BUITENRUIMTE 4 4. DAGRITME 4 5. ALGEMENE REGELS 6 6. SIGNALEREN 6 ELMO-Kinderopvang

Nadere informatie

Doelstelling. De organisatie

Doelstelling. De organisatie Doelstelling Kinderdagverblijf `t Debberke biedt ouders opvang aan voor hun kinderen in de leeftijd van 0 tot 12 jaar. Dit door middel van dagopvang en buitenschoolse opvang waarbij het bieden van veiligheid,

Nadere informatie

Pedagogische werkwijze op de locatie (

Pedagogische werkwijze op de locatie ( Locatie: Voorschool De Vijf Sterren opgemaakt d.d.: april 2014 door: Ineke van der Haak, locatiemanager Omvang van de voorschool en de samenstelling van de groepen Er kunnen maximaal 64 kinderen per dag

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan BSO De Toermalijin het Rooster

Pedagogisch werkplan BSO De Toermalijin het Rooster Pedagogisch werkplan BSO De Toermalijin het Rooster 1. De locatie BSO De Toermalijn het Rooster bevindt zich in de wijk Zuidbroek in Apeldoorn. De locatie heeft 2 basisgroepen waar kinderen in de leeftijd

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Peuterspeelzaal t Spölhuusken

Pedagogisch beleid Peuterspeelzaal t Spölhuusken Pedagogisch beleid Peuterspeelzaal t Spölhuusken In het pedagogisch beleidsplan van onze peuterspeelzaal beschrijven we hoe we tegen peuters en hun ontwikkeling aankijken en hoe de peuterspeelzaal bij

Nadere informatie

Informatie en werkwijze Kinderdag centrum

Informatie en werkwijze Kinderdag centrum Informatie en werkwijze Kinderdag centrum Franchise Kinderdagverblijf Kalle is een franchiseonderneming van kindercentra LOKOWO bv. Het is een kleinschalig kinderdagcentrum dat net even iets meer kan bieden

Nadere informatie

Pedagogische visie. Ik voel me hier goed!

Pedagogische visie. Ik voel me hier goed! Pedagogische visie Ik voel me hier goed! Opdat een kind zich goed en volgens eigen tempo kan ontwikkelen, is het fundamenteel dat een kind zich geborgen en veilig (zowel psychisch als fysiek) voelt. Hier

Nadere informatie

Inspectierapport De Windkracht (KDV) Deltalaan 140 5247JT ROSMALEN Registratienummer 264476943

Inspectierapport De Windkracht (KDV) Deltalaan 140 5247JT ROSMALEN Registratienummer 264476943 Inspectierapport De Windkracht (KDV) Deltalaan 140 5247JT ROSMALEN Registratienummer 264476943 Toezichthouder: GGD Hart voor Brabant In opdracht van gemeente: 's-hertogenbosch Datum inspectie: 24-11-2015

Nadere informatie

Inspectierapport De Kikkertjes (KDV) Blaricummerstraat 1 1271BK HUIZEN Registratienummer 196666454. Dit is een publicatie van:

Inspectierapport De Kikkertjes (KDV) Blaricummerstraat 1 1271BK HUIZEN Registratienummer 196666454. Dit is een publicatie van: Inspectierapport De Kikkertjes (KDV) Blaricummerstraat 1 1271BK HUIZEN Registratienummer 196666454 Dit is een publicatie van: 14.0009440 Inspectierapport De Kikkertjes (KDV) Blaricummerstraat 1 1271BK

Nadere informatie

klas gewerkt aan de hand van thema s. Die thema s is in allerlei activiteiten terug te zien.

klas gewerkt aan de hand van thema s. Die thema s is in allerlei activiteiten terug te zien. Welkom Welkom in groep 1van de Willem Teellinckschool. Uw kind zit voor het eerste of tweede jaar op de basisschool. In het begin is het voor kinderen vaak even wennen. Het gaat anders dan op de peuterspeelzaal

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan Thuishuis Inge

Pedagogisch beleidsplan Thuishuis Inge Pedagogisch beleidsplan Thuishuis Inge Inhoud Inleiding 3 1. Doelstelling en Visie 4 1.1 Doelstelling 4 1.2 Visie op ontwikkeling 4 1.3 Visie op opvoeden 4 1.4 Algemene visie op kinderopvang 4 2. Opvoedingsdoelen

Nadere informatie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie Samen de Wereld Kleuren Pedagogische visie 2 SWK-Kinderopvang Samen de Wereld Kleuren Samen de Wereld Kleuren SWK-Kinderopvang: Samen de Wereld Kleuren Onze kinderopvangorganisaties hebben aandacht voor

Nadere informatie

Kinderopvang Het Kinderpaleis is een particuliere organisatie. In dit boekje willen we u informeren over onze Kinderopvang.

Kinderopvang Het Kinderpaleis is een particuliere organisatie. In dit boekje willen we u informeren over onze Kinderopvang. Welkom bij Kinderopvang Het Kinderpaleis Kinderopvang Het Kinderpaleis is een particuliere organisatie. In dit boekje willen we u informeren over onze Kinderopvang. Het Kinderpaleis biedt hele dagopvang

Nadere informatie

Wenbeleid KDV Polderpret

Wenbeleid KDV Polderpret Wenbeleid KDV Polderpret Inhoudsopgave : Wenbeleid...1 1.Voorwoord..2 2.Wenperiode nieuw kind..2 3.Overgang naar een andere groep.2 4. Hulp bij het wennen 2 5. Kinderen die moeilijker wennen 3 1. Voorwoord

Nadere informatie

Inspectierapport KDV Paddington (KDV) Kapelstraat 2 9781GK BEDUM Registratienummer 163840404

Inspectierapport KDV Paddington (KDV) Kapelstraat 2 9781GK BEDUM Registratienummer 163840404 Inspectierapport KDV Paddington (KDV) Kapelstraat 2 9781GK BEDUM Registratienummer 163840404 Toezichthouder: GGD Groningen In opdracht van gemeente: Bedum Datum inspectie: 28-07-2015 Type onderzoek: Jaarlijks

Nadere informatie

Pedagogisch beleid KDV en BSO

Pedagogisch beleid KDV en BSO Pedagogisch beleid KDV en BSO INHOUD Inleiding Uitgangspunten Vier opvoedingsdoelen Vijf pedagogische middelen Ontwikkelingsgericht werken Inleiding NanniesNetwork biedt verschillende vormen van kinderopvang.

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan Toverdraak 2013 Kindercentrum De Kleine Draak

Pedagogisch werkplan Toverdraak 2013 Kindercentrum De Kleine Draak Pedagogisch werkplan Toverdraak 2013 Kindercentrum De Kleine Draak Het team van het kindercentrum de Kleine Draak De vaste pedagogische medewerkers van De Toverdraak: Kezban Marica Marja Lydia Jamaica

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan van. Kinderopvang Pippi Langkous

Pedagogisch beleidsplan van. Kinderopvang Pippi Langkous Pedagogisch beleidsplan van Kinderopvang Pippi Langkous De werkwijze Kinderopvang Pippi Langkous is een veilige opvang voor kinderen. Er wordt gestreefd naar een warme, open en gemoedelijke sfeer, waarin

Nadere informatie

AKTA-meter kwaliteit inrichting kindercentrum, 0-4 jaar

AKTA-meter kwaliteit inrichting kindercentrum, 0-4 jaar AKTA-meter kwaliteit inrichting kindercentrum, 0-4 jaar Inleiding Het doel van deze meter is om de kwaliteit van de inrichting van een kindercentrum vast te stellen. De meter is ingedeeld in de vier basisdoelen

Nadere informatie

KDV VUURVOGEL. Waterpret bij de Maasstraat

KDV VUURVOGEL. Waterpret bij de Maasstraat KDV VUURVOGEL NR 3 september 2015 Weer aan de slag! We zijn alweer enkele weken op onze eigen locatie en dat voelt goed! Maar het was ook leuk op de Maasstraat. Daar hebben we 6 weken samengespeeld met

Nadere informatie

Informatiebrochure. Pedagogisch beleidsplan

Informatiebrochure. Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Informatiebrochure Op Kinderdagverblijf Doetsie wordt er gewerkt volgens een strikt pedagogisch beleidsplan. Om alvast een indruk te krijgen van onze visie hebben wij ons pedagogisch

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. De Blauwe Vlieger

Pedagogisch werkplan. De Blauwe Vlieger Pedagogisch werkplan De Blauwe Vlieger 2013 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inleiding Hoofdstuk1 Heyendael Pedagogiek doelen Hoofdstuk 2 Accommodatie; bijzonderheden eigen vestiging Hoofdstuk 3 Groepsgrootte en

Nadere informatie