LOBBYEN IN DE PRAKTIJK

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LOBBYEN IN DE PRAKTIJK"

Transcriptie

1 LOBBYEN IN DE PRAKTIJK Praktische handvatten om goed te lobbyen Aan de orde komen: Hoe krijg je een voet tussen de deur, Hoe stel je een lobbyplan op, Maak een lobbystrategie, Welke lobbyinstrumenten kun je inzetten, Hoe kun je lobbyen via de media, Hoe hou je je lobbygroep bij elkaar. W. Carabain Overheidsexperts.nl in opdracht van MOgroep 7/25/2013

2 Lobbyen in de praktijk Praktische handvatten om goed te lobbyen HOE KRIJG JE EEN VOET TUSSEN DE DEUR? Begin met het op papier zetten van je eigen doelen en hoe je die wilt bereiken. Formuleer het realistisch zodat je gelooft in het succes van de lobby. Ga met één lobbyonderwerp op stap. Benader je stakeholder op het juiste moment. Dat wil zeggen, niet vlak voor de besluitvorming, maar in de fase waarin je gesprekspartner zich een mening aan het vormen is, bijvoorbeeld bij het opstellen van de programma's van de politieke partijen. Je moet proberen in een positie te komen waarbij je je gesprekspartner kunt helpen bij diens standpuntbepaling en de keuzen die moeten worden gemaakt. De kans op succes wordt groter als je de lobby samen met andere organisaties samen uitvoert. Dezelfde boodschap die door verschillende organisaties wordt uitgedragen, maar vanuit verschillend perspectief wordt geformuleerd, krijgt meer gewicht. Ook is het mogelijk meer stakeholders in korte tijd te bereiken en te voorzien van de juiste informatie. Lobby is uiteraard gericht op besluitennemers, bijvoorbeeld raadsleden of Tweede Kamerleden. Maar de beleidsmedewerkers en topambtenaren mogen daarbij absoluut niet worden vergeten. Zij zijn net zo belangrijk. En in de fase van beleidsontwikkeling zijn ambtenaren Lobbyen richt zich op beslissers en besluitvorming. zelfs belangrijker, omdat door hen de eerste verkenningen worden gemaakt. Tracht zo snel mogelijke te achterhalen wie de belangrijkste penvoerder is. En zorg dat je met die persoon in gesprek komt. Focus je tijdens het gesprek niet uitsluitend op je eigen belang, maar denk met je gesprekspartner mee. Via meebewegen en meedenken kun je de uitkomst van het denkproces beïnvloeden. HOE STEL JE EEN LOBBYPLAN OP? Een lobbyplan stelt je in staat op de lobby systematisch aan te pakken en aan alle aspecten evenwichtig aandacht te besteden. Een lobbyplan heeft een aantal vaste onderdelen: Interne lobby: inventariseer de collega's of organisaties die jou achter de schermen kunnen helpen, maar ook de mensen die je dwars (kunnen) zitten. Kies enkele personen met wie je een team kunt vormen, zoals een beleidsspecialist, iemand die de overheid van binnen kent en een communicatieadviseur; Het lobbydoel: Wat wil je precies bereiken? Hoeveel, wanneer, waar? Wie profiteren ervan? Is je lobbydoel kansrijk? Heb je een oplossing of alternatief te bieden? 1

3 Je bondgenoten: Welke mensen of organisaties delen jouw belangen en kunnen jou helpen? Je vijanden: Wie zijn je concurrenten of tegenstrevers? Wat zijn hun argumenten? Wat vind jij daarvan? Je lobbyboodschap: met welk verhaal denk je sympathie/steun te verwerven? De te beïnvloeden mensen: Op wie richt je je pijlen? Gaat het alleen om de besluitennemers of ook anderen? Woordvoerder: Wie wordt het gezicht en de stem van de lobby? Ben jij dat zelf of de directeur of de voorzitter? Een boodschap blijft beter hangen steeds dezelfde persoon de boodschap uitdraagt. Planning: Teken een tijdbalk met de vermoedelijke einddatum, de stappen in de besluitvorming en belangrijke beïnvloedingsmomenten Actieplan: Maak een gedetailleerde kalender met een schame met drie kolommen: wanneer, wat en wie. Budget: Maak een inschatting van de te maken kosten. Evaluatie: Formuleer vragen die je aan het eind van de lobby wilt beantwoorden. Is het doel bereikt? Welke punten heb je kunnen beïnvloeden? Had je een goede boodschap? MAAK EEN LOBBYSTRATEGIE Aan elke lobby ligt een strategie ten grondslag. Daarin moet een aantal afwegingen worden gemaakt: Formeel of informeel? Meestal begint de lobby via informele contacten: een gesprek om de mogelijkheden te verkennen. Naarmate het moment van besluiten dichterbij komt, wordt het formeler. Een officiële delegatie van je organisatie voert dan een gesprek met de beslisser, bijvoorbeeld met de wethouder Stille diplomatie of lawaai in de media? De meeste lobby's verlopen in stilte. Dan houd je de meeste manoeuvreerruimte. Als je je lobbyboodschap in de pers brengt, help je je tegenstanders in feite in het zadel. Stap niet te snel naar een journalist. Inschakelen van media kan helpen als je het onderwerp bekendheid wilt geven. Of aan het eind als je de beslisser een zetje in de goede richting wilt geven. Stille diplomatie of lawaai in de media? Samen of met bondgenoten? Als de beslisser twijfelt, kun je bondgenoten inschakelen om samen je verhaal te brengen. Hetzelfde standpunt vanuit verschillende hoeken genereert extra druk. Rechtstreeks of via anderen? Als de beslisser sympathiek staat tegenover je belang(en) of standpunt(en) kies dan voor een directe aanpak. Moet je lobbyen bij iemand die een uitgesproken tegenovergesteld opvatting heeft, dan kan het helpen om anderen de boodschap te laten overbrengen. 2

4 Vragend of aanbiedend? Alleen maar bedelen om geld of om een gunstige beslissing is meestal niet erg vruchtbaar. Ook een brief sturen of een werkbezoek organiseren is niet voldoende. Je kiest je argumenten zo dat de ander er ook voordeel bij heeft. Verplaats je in de doelen van je gesprekspartner. Als je geen poot aan de grond krijgt, kan het helpen een uitgewerkte oplossing of compleet alternatief te presenteren. Zenden of ontvangen? Lobbyisten hebben de neiging om actief hun eigen verhaal uit te dragen. Soms kan het verstandig zijn eerst je gesprekspartner aan het woord te laten, zodat in reactie daarop een passend verhaal kan worden gehouden. WELKE LOBBYINSTRUMENTEN KUN JE INZETTEN? De volgende instrumenten kunnen worden ingezet om een lobby uit te voeren: Persoonlijk gesprek: biedt een goede gelegenheid je standpunt toe te lichten. Maar bereid je ook voor op tegenspraak. Persoonlijk geadresseerde brief: zet je lobbyboodschap in hooguit anderhalve pagina uiteen en zorg dat je aansluit bij de ontvanger. Een werkbezoek aan jouw organisatie: biedt de mogelijkheid om eerst in een formele en daarna in een informele setting te informeren en te overtuigen. Een onderzoek: dat geeft de argumenten extra gewicht. Ingezonden artikel op de opiniepagina van een krant: hiermee vraag je aandacht voor het onderwerp aan een groot publiek. Een e-nieuwsbrief: hiermee kun je terugkerend bij je gesprekspartners onder de aandacht komen. Ook biedt een de mogelijkheid een link naar een website of een YouTube filmpje te sturen. Bezoek receptie: een dergelijk vorm van informeel contact biedt de mogelijkheid kort met je gesprekspartner te spreken Themabijeenkomst: vanuit de griffie van de gemeenteraad worden periodiek meningsvormende debatten georganiseerd. Het tijdig achterhalen van de thema's biedt de mogelijkheid de uitkomsten van het debat te organiseren. Een symposium of lezing: Het kan nuttig zijn om zelf periodiek iets te organiseren zodat je op objectieve wijze je zelf een podium verschaft je verhaal te vertellen HOE KUN JE LOBBYEN VIA DE MEDIA Professionele lobby verloopt vaak in stilte. Er wordt systematisch geïnvesteerd in de relatie met relevante stakeholders. Dit uit zich op tal van manieren, maar steeds gericht op het verkrijgen van een zo goed mogelijke uitgangspositie. Er kunnen diverse redenen zijn om naast een rechtstreekse lobby ook Media zijn goed als u bekendheid voor uw vraagstuk wilt. 3

5 indirect te lobbyen. Indirecte lobby kan onder meer via media plaatsvinden. Lobbyen via de media kan nuttig zijn om bekendheid te genereren voor een nieuw lobbyonderwerp. Een onderwerp waarover in media aandacht is besteed, heeft meer impact dan een lobby over een onderwerp waar niemand ooit van heeft gehoord. Een andere reden om via de media te lobbyen kan zijn om permanent de aandacht op een onderwerp te vestigen. Voorbeelden hiervan zijn het tegengaan van roken en de campagne tegen tolheffing op snelwegen. Als na veel inspanning een lobby geen of nauwelijks effect heeft, kan het ook nuttig zijn media in te schakelen. Veel aandacht voor een onderwerp kan er bijvoorbeeld toe leiden dat de gemeenteraad aandacht aan het onderwerp gaat besteden, maar er kan ook uit onverwachte hoek steun komen. Actief media inschakelen voor je lobby betekent dat het karakter van de lobby verandert. De lobby kan hierdoor meer actiegericht worden. Media zijn het eenvoudigst te interesseren met nieuwsmomenten. Het gaat er dus om regelmatig nieuwsmomenten te creëren om terugkerend media aandacht te genereren. HOE HOU JE JE LOBBYGROEP BIJ ELKAAR? Lobbyen is een kwestie van lange adem. Je komt niet alleen maar iets halen, maar je komt ook iets brengen. En de kans op succes wordt groter als je samen met andere partijen optrekt. Maar hoe hou je zo'n coalities van verschillende organisaties en personen bij elkaar? Organiseer regelmatig bijeenkomsten. Zorg dat ieder zijn verhaal kan vertellen. Inventariseer de behaalde resultaten. Bevorder dat de deelnemende organisaties hun eigen doelen naar de achtergrond De kans wordt groter als je met andere partijen optrekt. verschuiven en dat het hogere, gezamenlijke, doel voor iedereen de focus wordt waarop men is gericht. Verdeel taken voor de komende periode. Als je er onvoldoende vertrouwen in hebt dat alle afspraken worden uitgevoerd, dan kan het nuttig zijn alle betrokken nog even een mail te sturen met de gemaakte afspraken. Raadpleeg ook: Hoe werkt de gemeente Tien tips voor een succesvolle lobby Lobbyen bij gemeenten 4

Lobbyen in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen 2018

Lobbyen in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen 2018 Lobbyen in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen 2018 Handreiking Wim Carabain 1 Inhoud Inleiding 3 1 De verkiezingen komen eraan! 4 2 Kennismaken met lobbyen 6 3 Hoe werkt de gemeente? 10 4 Lobbyen

Nadere informatie

GENERIEK LOBBYPLAN. Voorbeeld voor MOgroepleden

GENERIEK LOBBYPLAN. Voorbeeld voor MOgroepleden GENERIEK LOBBYPLAN Voorbeeld voor MOgroepleden Een lobbyplan voor een welzijnsorganisaties e.d. bevat een aantal vaste aspecten, zoals een stakeholdersanalyse, een aantal lobbyboodschappen en een stappenplan.

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

TRAINING PUBLIC AFFAIRS

TRAINING PUBLIC AFFAIRS TRAINING PUBLIC AFFAIRS DE KUNST VAN HET BEÏNVLOEDEN Bent u geïnteresseerd in de wereld van public affairs en wilt u zichzelf of uw medewerkers laten bijscholen? Heeft u een concreet vraagstuk en merkt

Nadere informatie

DE VERKIEZINGEN STAAN

DE VERKIEZINGEN STAAN DE VERKIEZINGEN STAAN VOOR DE DEUR In contact komen en blijven om mee te praten over beleid Op 19 maart 2014 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Elke stap die de partijen nemen, biedt mogelijkheden om te

Nadere informatie

Discussie notitie Aan Van Datum Onderwerp Basisprincipes als afspraak Discussie voor raadsleden Extra informatie Gevraagd

Discussie notitie Aan Van Datum Onderwerp Basisprincipes als afspraak Discussie voor raadsleden Extra informatie Gevraagd Discussie notitie Aan : Gemeenteraad Van : Inge Schopenhouer Datum : maandag 21 mei 2012 Onderwerp : Social media, spelregels voor effectief gebruik: een discussie waard! Onder Social media verstaan we

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

Handboek Public Affairs

Handboek Public Affairs Handboek Public Affairs Vergroot uw politieke invloed door (digitale) belangenbehartiging HOE BEÏNVLOEDT U BELEIDSVORMING? Het eerste onderdeel is uw eigen organisatie: wat wilt u bereiken en met welke

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie

Nadere informatie

Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in:

Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in: Wat is een campagne? Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in: 0 Wat is een campagne? 0 Hoe geef je een campagne vorm? 0 Hoe pitch je je initiatief? Campagnes zijn er allerlei soorten en maten.

Nadere informatie

Plan van aanpak. lobby richting (deel)gemeenten

Plan van aanpak. lobby richting (deel)gemeenten Plan van aanpak lobby richting (deel)gemeenten Plan van aanpak lobby richting (deel)gemeenten Aanleiding Het verhaal dat zich kortgeleden afspeelde in de deelgemeente Kralingen-Crooswijk nemen we als aanleiding

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips

Thema. Kernelementen. Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips Thema Kernelementen Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips Tips voor de trainer: Doseer je informatie: less is more. Beoordeel wat je gymnasten doen, niet wie ze

Nadere informatie

www.necker.nl http://www.slideshare.net/neckervannaem GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA IN CAMPAGNETIJD

www.necker.nl http://www.slideshare.net/neckervannaem GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA IN CAMPAGNETIJD www.necker.nl http://www.slideshare.net/neckervannaem GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA IN CAMPAGNETIJD Programma van vanavond 1. Waar wilt u social media voor gebruiken? 2. Hoe krijgt u meer volgers? 3. Hoe kunt

Nadere informatie

MEMO. Onderwerp : Aanpak actie Informatie uitwisseling n.a.v. bijeenkomst Informatie uitwisseling 23 september 2010

MEMO. Onderwerp : Aanpak actie Informatie uitwisseling n.a.v. bijeenkomst Informatie uitwisseling 23 september 2010 MEMO Aan : Werkgroep Informatie uitwisseling, speerpunt Asbest Van : Karin Reintjes, Bertwin van Dinther, namens het Servicepunt Handhaving Zuidoost Datum : 30 september 2010 Onderwerp : Aanpak actie Informatie

Nadere informatie

Programma van de vergadering, lijst met onderwerpen die op de vergadering worden behandeld.

Programma van de vergadering, lijst met onderwerpen die op de vergadering worden behandeld. Begrippenlijst gemeenteraad Absolute meerderheid Manier van besluiten waarbij een voorstel is aangenomen als meer dan de helft van alle uitgebrachte stemmen vóór is. Agenda Programma van de vergadering,

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Inleiding Calamiteiten bij zorg en ondersteuning kunnen helaas niet altijd voorkomen worden. Ze hebben een grote impact op betrokkenen

Nadere informatie

Handreiking voor meedenken bij coalitievorming na gemeenteraadsverkiezingen

Handreiking voor meedenken bij coalitievorming na gemeenteraadsverkiezingen COALITIEVORMING Handreiking voor meedenken bij coalitievorming na gemeenteraadsverkiezingen Na de gemeenteraadsverkiezingen bespreken de politieke fracties in de raad wie wethouder wordt en welke beleids-

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur : een verbeteringsplan 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Stanaard M46 van september 2006 (eerste herziening). Deze module geeft de deelnemer meer inzicht in het gebruik van

Nadere informatie

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen:

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen: 59 9 COMMUNICATIEPLAN Op het moment dat een afdeling de beoordeling zwak of zeer zwak krijgt, komt er meteen veel op de schoolleiding af. Een zeer zwakke school heeft zes weken de tijd om een verbeterplan

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Organiseren werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Inhoud 1. Organiseren is keuzes maken 6. Planning en digitaal organiseren 7. E-mail organiseren Pagina

Nadere informatie

Communicatieadviseur. Context. Doel

Communicatieadviseur. Context. Doel Communicatieadviseur Doel Medevormgeven van het communicatiebeleid van de instelling of faculteit(en) en doen realiseren van de uitvoering daarvan, binnen de beleids- en besluitvormingskaders, gericht

Nadere informatie

VOORBEELD / CASUS. Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven

VOORBEELD / CASUS. Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven Maakt geld gelukkig? VOORBEELD / CASUS Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 2 ½ uur. Voor de volledigheid hieronder eerst

Nadere informatie

2: vergaderen VASTE VOORZITTER EN NOTULIST

2: vergaderen VASTE VOORZITTER EN NOTULIST 2: vergaderen Als je lid bent van een studentenraad, vergader je vaak. Je hebt vergaderen met de studentenraad, maar ook vergaderingen met het College van Bestuur en de Ondernemingsraad (OR). Gemiddeld

Nadere informatie

WERKBLAD 1. DE KRACHT VAN EEN GROEP

WERKBLAD 1. DE KRACHT VAN EEN GROEP WERKBLAD 1. DE KRACHT VAN EEN GROEP 1. Link met de film 1. Welk(e) personage(s) word(t)(en) in de film onder druk gezet? 2. Door wie wordt/worden dit/deze personage(s) onder druk gezet? Personage Wordt

Nadere informatie

Handboek Open Dagen 30 31 mei - Week van de Lokale Omroep 2015

Handboek Open Dagen 30 31 mei - Week van de Lokale Omroep 2015 Handboek Open Dagen 30 31 mei - Week van de Lokale Omroep 2015 Inhoudsopgave Voorwoord Blz. 3 Inhoud en planning Blz. 4 Draaiboek Blz. 5 t/m 8 Doelgroepen specificatie Blz. 9 t/m 12 Benaderen doelgroepen

Nadere informatie

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Effectief campagne voeren Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Wat ga ik vandaag vertellen Voorstel ronde Naam Actiegroep Ervaring met campagne voeren/omgaan met de media

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

DAADKRACHT. INTERACTIE. AWESOMENESS.

DAADKRACHT. INTERACTIE. AWESOMENESS. WERKSCHRIFT VAN DOEL Met storytelling bereiken we jouw doelgroep. Om het merk gevoel concreet te maken en een sterke merkidentiteit neer te zetten, hebben wij een werkschrift ontwikkeld. Een goed verhaal

Nadere informatie

Omgaan met (sociale) media. Voor politici

Omgaan met (sociale) media. Voor politici Omgaan met (sociale) media Voor politici René Schoemaker Sinds 1986 journalist, onder meer NHD (AC, SC), kabelkranten, NOS, AD, TROS, managementbladen en ict-websites. Sinds 2008 raadslid in Heerhugowaard

Nadere informatie

Vind je het harstikke leuk bij DWARS, en wil je graag meer betekenen voor de vereniging? Solliciteer dan nu voor het landelijk bestuur!

Vind je het harstikke leuk bij DWARS, en wil je graag meer betekenen voor de vereniging? Solliciteer dan nu voor het landelijk bestuur! Solliciteer nu voor het landelijk bestuur van DWARS! Vind je het harstikke leuk bij DWARS, en wil je graag meer betekenen voor de vereniging? Solliciteer dan nu voor het landelijk bestuur! Als bestuurslid

Nadere informatie

RESULTATEN DIGITALE ENQUÊTE BURGERPARTICIPATIE VELSEN

RESULTATEN DIGITALE ENQUÊTE BURGERPARTICIPATIE VELSEN RESULTATEN DIGITALE ENQUÊTE BURGERPARTICIPATIE VELSEN Voor de enquête hadden zich 68 mensen aangemeld. Van hen hebben er 60 de vragenlijst volledig ingevuld. In de onderstaande uitwerking staan steeds

Nadere informatie

6. Barbera Wolfensberger. ... over de trends in de reclamewereld

6. Barbera Wolfensberger. ... over de trends in de reclamewereld 6. Barbera Wolfensberger... over de trends in de reclamewereld Hoe mediawijs is de ontvanger? De snelle ontwikkeling van de media creëert nieuwe tweedelingen in de maatschappij, denkt Barbera Wolfensberger,

Nadere informatie

HAND L E ID IN G. behorende bij de website. hoeradicaalbenjij.nl

HAND L E ID IN G. behorende bij de website. hoeradicaalbenjij.nl HAND L E ID IN G behorende bij de website hoeradicaalbenjij.nl Beste gespreksleider, Dank voor het downloaden van deze handleiding, behorende bij de quiz Hoe Radicaal Ben jij?. Deze quiz werd ontwikkeld

Nadere informatie

C-tips: change communicatie

C-tips: change communicatie Modellen van C (2006) www.modellenvanc.be/site/content/interncom.asp 1 C-tips: change communicatie Leg verandering niet alleen vast in structuren, maar ook in infrastructuren Laat de juristen bij onderhandelingen

Nadere informatie

Plan van aanpak voor een tussentijdse evaluatie beleidsplan Sociaal Domein

Plan van aanpak voor een tussentijdse evaluatie beleidsplan Sociaal Domein Plan van aanpak voor een tussentijdse evaluatie beleidsplan Sociaal Domein Gemeente Bronckhorst, 23 augustus 2016 1. Aanleiding We willen het beleidsplan Sociaal Domein 2015-2018 gemeente Bronckhorst tussentijds

Nadere informatie

Een projectvoorstel schrijven

Een projectvoorstel schrijven 05-07- 2016 Een projectvoorstel schrijven Hoe krijg jij te maken met projecten? Wat zijn je verwachtingen voor vandaag? Het projectvoorstel = Eén van de projectdocumenten 3 1 Het projectvoorstel = Tussenstap

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Rekenkamerrapport 'Werk aan de winkel met het re-integratiebeleid. Aan de leden van de raad,

RAADSVOORSTEL. Rekenkamerrapport 'Werk aan de winkel met het re-integratiebeleid. Aan de leden van de raad, RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 22 september 2016 Afdeling Griffie Voorstelnummer 2016.00070 Datum 23 augustus 2016 Onderwerp Rekenkamerrapport 'Werk aan de winkel met het re-integratiebeleid Programma Economie,

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Communicatie onderzoek Team haarverzorging

Communicatie onderzoek Team haarverzorging Communicatie onderzoek Team haarverzorging Introductiebrief behorende bij de enquête over de interne communicatie Beste collega s, Gedurende het schooljaar doen wij ons uiterste best om de taken te vervullen

Nadere informatie

Opname hulp. Stap voor stap uitleg over het opnemen van een Babbel - voor kinderen. Videoverhalen over kinderboeken, voor en door kinderen, 8+

Opname hulp. Stap voor stap uitleg over het opnemen van een Babbel - voor kinderen. Videoverhalen over kinderboeken, voor en door kinderen, 8+ Opname hulp Stap voor stap uitleg over het opnemen van een Babbel - voor kinderen B B Videoverhalen over kinderboeken, voor en door kinderen, 8+ BoekenBabbels DOEL Door het opnemen en plaatsen van korte

Nadere informatie

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager 1 Executive Leadership Foundation - ELF 2005-2011 Dit materiaal mag vrij gebruikt worden, mits netjes de bron wordt vermeld Lastige dingen

Nadere informatie

Een projectvoorstel schrijven

Een projectvoorstel schrijven Een projectvoorstel schrijven Hoe krijg jij te maken met projecten? Wat zijn je verwachtingen voor vandaag? Het projectvoorstel = Eén van de projectdocumenten 3 Het projectvoorstel = Tussenstap in een

Nadere informatie

Gids voor het maken van een fotoreportage www.juniorreporter.nl

Gids voor het maken van een fotoreportage www.juniorreporter.nl Groene journalistiek door jongeren Gids voor het maken van een fotoreportage www.juniorreporter.nl Junior Reporter Groene journalistiek door jongeren JUNIOR REPORTER maakt onderdeel uit van Young Reporters

Nadere informatie

WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven

WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven Het is vaak het eerste waar aan gedacht wordt als het gaat over leden werven: een folder of mailing. Het juiste middel werkt alleen voor de goede deel- of doelgroep.

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Acteren in het krachtenveld

Acteren in het krachtenveld Acteren in het krachtenveld Het uitvoeren van een krachtenveldanalyse is een methode die veel in projectmanagement wordt toegepast. Door het uitvoeren van een krachtenveldanalyse kijk je met andere ogen

Nadere informatie

NAAM:... Voornaam:... Klas: 4T... Volgnr.:... Datum:... LEERVAK:Nederlands... Leerkracht:... Gebundelde Controletoets periode Einde schooljaar

NAAM:... Voornaam:... Klas: 4T... Volgnr.:... Datum:... LEERVAK:Nederlands... Leerkracht:... Gebundelde Controletoets periode Einde schooljaar NAAM:... Voornaam:... Klas: 4T...... Volgnr.:... Datum:...... LEERVAK:Nederlands...... Leerkracht:... Gebundelde Controletoets periode Einde schooljaar Kranten in de klas: een lezersbrief schrijven: kladversie

Nadere informatie

Communicatie en de (G)MR Cursus medezeggenschap

Communicatie en de (G)MR Cursus medezeggenschap Communicatie en de (G)MR Cursus medezeggenschap Taak (G)MR De MR heeft tot taak het bevorderen van openheid en onderling overleg in de school (art 7, lid 1 Wms). Communicatie De MR of GMR (art 7, lid 3

Nadere informatie

Nieuwe website? Best4u helpt je op weg

Nieuwe website? Best4u helpt je op weg Nieuwe website? Best4u helpt je op weg Optimaal online presteren begint voor jou als ondernemer bij een goede website. Je wilt een mooi design, passende functionaliteiten, overtuigende teksten en je publiek

Nadere informatie

Beurstips. Naar de beurs?

Beurstips. Naar de beurs? Beurstips 1 Naar de beurs? 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

ZO BEPERK JE IMAGOSCHADE

ZO BEPERK JE IMAGOSCHADE MINIGIDS ZO BEPERK JE IMAGOSCHADE Zo beperk je imagoschade Imagoschade is de zwaarste schade die een bedrijf kan oplopen bij een incident. Natuurlijk kost het opruimen van een omgevallen kraan veel geld,

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Een online jaarverslag maken

Een online jaarverslag maken Een online jaarverslag maken Index Voordelen van een online jaarverslag 3 Voordelen 3 Online jaarverslag in 4 eenvoudige stappen 4 Creëer draagvlak binnen je organisatie 4 Doelen en strategie vertalen

Nadere informatie

Sales Skills Monitor. Rapportage. johndoe@live.nl. woensdag 8 januari 2014

Sales Skills Monitor. Rapportage. johndoe@live.nl. woensdag 8 januari 2014 woensdag 8 januari 2014 Rapportage Een competentie is een samenspel van wat je weet, kunt, wilt en wat je durft. Het gaat dus om dit klavertje-vier dat een verkoper in staat stelt in concrete situaties

Nadere informatie

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum november 2012 Hoofdstuk 4 Het landsbestuur (regering en parlement) Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier

Nadere informatie

10 tips over besluitvorming

10 tips over besluitvorming 10 tips over besluitvorming Meer weten? www.vergaderendoejezo.nl Bel of mail Carla: 06-20809676 of info@vergaderendoejezo.nl. 10 tips over besluitvorming Besluitvorming is noodzakelijk bij vergaderingen.

Nadere informatie

RISICO-ANALYSE Een gewaarschuwd mens telt voor twee

RISICO-ANALYSE Een gewaarschuwd mens telt voor twee RISICO-ANALYSE Een gewaarschuwd mens telt voor twee In 3 uur zicht op de risico s in en buiten uw bedrijf - Inventariseer factoren die het succes van uw onderneming in de weg kunnen staan - Met stappenplan

Nadere informatie

Doelgroep en Propositie

Doelgroep en Propositie Doelgroep en Propositie en hoe breng je die bij elkaar & Startersdag Organisatieprofessionals 13 juni 2009 Erik Visser, Market2Win - Experienced people, innovative methods Introductie Erik Visser - Market2Win

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

Slecht nieuws goed communiceren

Slecht nieuws goed communiceren Slecht nieuws goed communiceren M A N U K E I R S E F A C U L T E I T G E N E E S K U N D E, K U L E U V E N Waarheid is een van de meest krachtige medicamenten waarover men beschikt, maar men moet nog

Nadere informatie

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen met je

Nadere informatie

Praktische zaken. Waar wordt de ideeënmarkt gehouden? De ideeënmarkt wordt gehouden in de hal van het gemeentehuis.

Praktische zaken. Waar wordt de ideeënmarkt gehouden? De ideeënmarkt wordt gehouden in de hal van het gemeentehuis. Vragen en antwoorden over de ideeënmarkt De raad van Beuningen organiseert deze ideeënmarkt voor het eerst, dus voor alle duidelijkheid hebben we een aantal mogelijke vragen (met antwoorden) voor u op

Nadere informatie

Bas Smeets page 1

Bas Smeets  page 1 Bas Smeets www.bsmeets.com page 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen idee wat hoe hun ideale

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN

KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN In dit E-book help ik jou als zelfstandig ondernemer in vijf stappen meer klanten te werven. Niet door vage tips te geven, maar door je in vijf stappen naar een plan te leiden.

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

DEEL 3: SPECIALE GEBIEDEN VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 14. Issuemanagement

DEEL 3: SPECIALE GEBIEDEN VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 14. Issuemanagement DEEL 3: SPECIALE GEBIEDEN VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 14. Issuemanagement If you don t manage issues, issues wil manage you Issues = Openbare meningen die gevormd worden, die in een proces van duiding

Nadere informatie

Hoofdzetel Keizerslaan 11B 1000 BRUSSEL : +32 (0)2 506 17 01

Hoofdzetel Keizerslaan 11B 1000 BRUSSEL : +32 (0)2 506 17 01 Wedstrijden Belfair 2016 Op donderdag 25 en vrijdag 26 februari 2016 vindt in het ICC Gent de internationale Belfairbeurs plaats. Traditioneel organiseren we op deze dag ook een aantal wedstrijden. Uiteraard

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Dialogisch communiceren

Dialogisch communiceren Dialogisch communiceren www.mensindialoog.nl EEN VERKENNING Inhoud In deze workshop oefen je met de 10 kernvaardigheden van de Dialoog Je leert welke houding voorwaarde is om dialogisch te kunnen communiceren

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

E-book. Met 10 waardevolle tips om een presentatie te maken

E-book. Met 10 waardevolle tips om een presentatie te maken E-book Met 10 waardevolle tips om een presentatie te maken Inleiding In dit E-Book staan 10 waardevolle tips welke heel goed van pas kunnen komen tijdens het maken van een presentatie. Als je deze 10 tips

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

4 Testen en optimaliseren

4 Testen en optimaliseren Alle wegwijzers in de fase: 4 Testen en optimaliseren 4.1 Je ontwerp testen bij de doelgroep (74) 4.2 Je ontwerp voorleggen aan een expert (75) 4.3 Je ontwerp voorleggen aan de opdrachtgever (76) 4.4 Je

Nadere informatie

Succesvol campagne voeren

Succesvol campagne voeren Succesvol campagne voeren Spread the word, spread the feeling! Campagne voeren: íedereen kan het! In deze toolkit vind je tips voor het campagne voeren. Dit is gegarandeerd het leukste onderdeel van jouw

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness?

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness? Wellness Ontwikkelings Activiteit Assertief zijn Hoe deze techniek je leven kan verbeteren Voordelen Meer zelfvertrouwen Meer geloof in je eigen kunnen Eerder nee durven te zeggen Vermindering van Weinig

Nadere informatie

Procesmanagement. 10 tips. Onafhankelijk. Degelijk. Duidelijk.

Procesmanagement. 10 tips. Onafhankelijk. Degelijk. Duidelijk. Procesmanagement 10 tips Inhoud 1. Is het een proces? 2. Sense of urgency 3. De beste regisseur? 4. Stakeholders 5. Verken de geschiedenis 6. Investeer in relatie 7. Open openbaar 8. BATNA 9. De joker

Nadere informatie

TOOLKIT SOCIAL MEDIA SPORTWEKEN

TOOLKIT SOCIAL MEDIA SPORTWEKEN TOOLKIT SOCIAL MEDIA SPORTWEKEN Introductie Iedereen is tegenwoordig sociaal en dat maakt Social Media een krachtig middel om het proefsporten op jouw sportclub te promoten. Jij weet als geen ander hoe

Nadere informatie

Zo maak je van je. een succes

Zo maak je van je. een succes Zo maak je van je Facebook advertenties een succes Wil je weten hoe je jouw Facebook campagne goed kunt opzetten? Zodat je jouw doelgroep bereikt en meer klanten krijgt? Met Facebook Adverteren is dit

Nadere informatie

PRESENTEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

PRESENTEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier PRESENTEREN in meervoud. - Gebruik je hoofdletters

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Voorbeeld Praktijkopdracht. Directiesecretaresse-management assistent niveau 4. Betreft: Zorgt voor de schriftelijke informatie-uitwisseling

Voorbeeld Praktijkopdracht. Directiesecretaresse-management assistent niveau 4. Betreft: Zorgt voor de schriftelijke informatie-uitwisseling Voorbeeld Praktijkopdracht Directiesecretaresse-management assistent niveau 4 Betreft: Zorgt voor de schriftelijke informatie-uitwisseling Kwalificatiedossier Secretariële beroepen 2011-2012 Kwalificatie

Nadere informatie

Maak een vliegende start met je coachingspraktijk

Maak een vliegende start met je coachingspraktijk Groepscoachingsprogramma voor (startende) coaches Maak een vliegende start met je coachingspraktijk De coachingsopleiding is voltooid, je bent klaar om je coachingspraktijk op te zetten. Maar waar begin

Nadere informatie

Tekst: structuursheet van de introductie. - Doel. verhelderende woorden: het leren sturen, ander een stap verder helpen, spiegel op gedrag.

Tekst: structuursheet van de introductie. - Doel. verhelderende woorden: het leren sturen, ander een stap verder helpen, spiegel op gedrag. KENNISCLIP FEEDBACK GEVEN EN ONTVANGEN FACULTEIT DER RECHTSGELEERDHEID (DOCENT: H.E. VAN ROSSUM) Hester vertelt de theorie van feedback geven en ontvangen (niet geacteerd o.i.d.). Het verhaal wordt ondersteund

Nadere informatie

Ethisch management. Prof Dr. Annick Willem Jens De Rycke. ALM Antwerpen 29/04/2014

Ethisch management. Prof Dr. Annick Willem Jens De Rycke. ALM Antwerpen 29/04/2014 Ethisch management Prof Dr. Annick Willem Jens De Rycke ALM Antwerpen 29/04/2014 Decreet Gemiddelde score's per thema 4,16 4,11 4,33 4,47 3,98 3,77 Rechten vh Kind Inclusie Diversiteit Fairplay Integriteit

Nadere informatie