Het Heft in Eigen Handen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Heft in Eigen Handen"

Transcriptie

1 Het Heft in Eigen Handen EINDRAPPORT s-gravenhage, 6 maart 2002

2 Het Heft in Eigen Handen blz 1 INHOUDSOPGAVE 1. Het moment Het advies Het architectuurmodel Missie en werkvelden van E-Gem Taken en werkwijze Organisatorische aspecten Financiële aspecten Twee resterende kwesties Tot slot De aanbevelingen...13 Bijlage: De onderzoeksresultaten De opdracht en antwoorden op de vragen Het begrip gemeentelijke elektronische dienstverlening Gemeentelijke informatiearchitecturen Standaardisatie Marktwerking De scenario s Landelijk beleid en stimulering m.b.t. de E- gemeente...78

3 Het Heft in Eigen Handen blz 2 1. Het moment Het ministerie van BZK en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben in gezamenlijkheid aan Het Expertise Centrum (HEC) de opdracht gegeven om te onderzoeken welke condities geschapen moeten worden om de elektronische dienstverlening bij gemeenten adequaat te kunnen stimuleren. Deel daarvan vormt de vraag of BZK en VNG via een (gezamenlijk) programma de ontwikkeling van elektronische dienstverlening kunnen stimuleren. Volgens HEC komt deze adviesaanvraag op het juiste moment. Er is sprake van een policy window : een uniek moment waarop de omstandigheden dusdanig zijn dat er ruimte is voor het daadwerkelijk organiseren van een gezamenlijke actie. Deze omstandigheden betreffen drie zaken: een duidelijk tendens binnen de gemeentelijke wereld om onderling samenwerking te zoeken, de landelijke ontwikkelingen op het gebied van het stroomlijnen van informatievoorziening en de ontwikkelingen bij de leveranciers. De complexiteit en impact van ICT-ontwikkelingen noodzaken de gemeenten niet alleen in theorie tot gezamenlijk optreden maar op dat punt is ook in de praktijk duidelijk een beweging waarneembaar. Overal in de gemeentelijke wereld zien we initiatieven van groepen gemeenten om samen vorm te geven aan de ontwikkelingen op het terrein van informatisering, automatisering en elektronische dienstverlening. Voorbeelden hiervan zijn de Analysepilot van de gemeenten en het project Virtuele Gemeenschap van de VIAG 1, maar ook het gezamenlijk optreden van noordelijke gemeenten in het digitaliseren van hun bestemmingsplannen. Ook op landelijke niveau (VNG/BZK, landelijke en gemeentelijke organisaties) worden er op dit moment veel activiteiten ondernomen om de informatievoorziening van de overheid te stroomlijnen. Aangejaagd door rapporten van commissies als die van Wallage en Docters van Leeuwen en concreet vormgegeven in projecten als OL2000, Stroomlijning Basisgegevens en Modernisering GBA ontstaat een positieve dynamiek ten aanzien van het gezamenlijk op orde brengen van de overheidsinformatiehuishouding. Met de 1 Vereniging van Coördinatoren Informatievoorziening Automatisering in Nederlandse Gemeenten

4 Het Heft in Eigen Handen blz 3 dienstverlening aan de burger als centraal uitgangspunt beseffen de verschillende organisaties dat een solitair optreden niet meer past in deze tijd. Ook aan de kant van de leveranciers van specifieke gemeentelijke applicaties, die zich steeds meer ontwikkelen in de richting van systeemintegratoren, wordt hard nagedacht over de wijze waarop zij invulling kunnen geven aan de stroomlijning van de informatiehuishouding van gemeenten en de dienstverlening aan de burger. Zij hebben inmiddels hun architecturen in grote lijnen ontworpen maar zijn nog maar mondjesmaat tot implementatie overgegaan. Een gezamenlijk optreden van de gemeenten in een dialoog met deze leveranciers kan dus nog een grote impact hebben op de invulling die door de leveranciers gegeven gaat worden aan deze architecturen. Gezien deze ontwikkelingen is Het Expertise Centrum van mening dat stimulering van de elektronische dienstverlening van gemeenten door een gezamenlijk optreden van gemeenten met medewerking van het ministerie van BZK een grote kans van slagen heeft. Hiermee nemen de gemeenten het heft in eigen handen!

5 Het Heft in Eigen Handen blz 4 2. Het advies Gezien het voorgaande, op basis van inhoudelijke argumenten en van een geconstateerd breed draagvlak adviseert Het Expertise Centrum dan ook een verdere bundeling in inhoudelijk en organisatorisch opzicht van de reeds in gang gezette landelijke samenwerking van gemeenten bij het inrichten van elektronische dienstverlening. Deze bundeling kan organisatorisch gestalte krijgen door het opzetten van een Stichting E-Gem met als hoofdtaken: 1. De ontwikkeling van referentiemodellen, standaarden en kennis 2. Het beheer daarvan 3. Kennisdiffusie en communicatiebevordering. 2.1 Het architectuurmodel Deze verdere samenwerking zou inhoudelijk kunnen geschieden binnen een door Het Expertise Centrum ontwikkelde beschrijvingswijze van een architectuur die uitgaat van een geï ntegreerde benadering van het onderwerp vanuit burger/bedrijven, bestuur, management, informatisering en technologie. Een benadering vanuit alleen informatisering en technologie zal op termijn een doodlopende weg blijken te zijn. Dat geldt overigens niet alleen op landelijk niveau maar ook binnen de gemeenten zelf. Kristallisatiepunt voor deze samenwerking is de oprichting van een landelijke organisatie die, vanuit dit bredere perspectief, actief gaat sturen en faciliteren betreffende het verder ontwikkelen van de gemeentelijke elektronische dienstverlening: E-Gem. 2.2 Missie en werkvelden van E-Gem E-Gem heeft als missie de invoering van de gemeentelijke elektronische dienstverlening verder vorm te geven en te versnellen door een actieve ondersteuning van gemeenten. Cruciaal daarbij is de inbreng vanuit het gemeentelijk veld zelf. E-Gem moet van en voor de gemeenten zijn. Daartoe richt zij zich op de volgende werkvelden: 1. Het ontwikkelen en uitdragen van referentiemodellen voor de architectuur van de gemeentelijke elektronische dienstverlening. Daarbij gaat het nadrukkelijk niet alleen om technologie maar ook om referentiemodellen vanuit de hogere views, zoals organisatie- en procesmodellen.

6 Het Heft in Eigen Handen blz 5 2. Het opstellen en implementeren van standaarden voor gegevensuitwisseling. De standaarden dienen niet alleen betrekking te hebben op technologie maar ook op gegevensmodellen. 3. Het versterken van het opdrachtgeverschap van gemeenten. Ad1. Het ontwikkelen van referentiemodellen Uit het onderzoek van HEC is gebleken dat er op dit moment nog geen zicht is op één gemeenschappelijke architectuur voor de gemeentelijke elektronische dienstverlening (zie Bijlage 4). De gemeenten bevinden zich in een ontwikkeltraject waarin vooralsnog, informatisch en technologisch, drie fasen te ontdekken zijn: een eerste fase waarin een internet-front-office gecreëerd wordt, een tweede fase waarin back-officegegevens gedupliceerd worden naar de front-office en een derde fase waarbinnen nog geen eenduidige richting is gekozen: een sterke scheiding tussen front- en back-office met daartussen een organisatie die de informatie-uitwisseling regelt of een integratie van alle offices in één samenhangende organisatie. Gezien deze ontwikkeling is er dus niet één informatiearchitectuur te identificeren (zelfs niet voor het terrein van informatisering en technologie alleen) maar is het wel mogelijk de ideeën, ervaringen en leerpunten weer te geven in verschillende (deel)architecturen. Deze architecturen, vormgegeven als referentiemodellen, dienen als handvatten voor organisaties die verder willen in de ontwikkeling van het dienstverlening en geven antwoord op de vragen als Welke keuzes heb ik ten aanzien van de inrichting van de organisatie, processen en bijbehorende informatiehuishouding? en Wat moet ik doen en wat moet ik laten om een volgende stap te maken?. Voor het opstellen van deze referentiemodellen heeft HEC een model ontwikkeld en getoetst: het 2+5-architectuurmodel. In dit architectuurmodel worden de vragende en sturende kant (de 2 ) en de inrichtingskant (de 5 ) met elkaar in samenhang gebracht, zonder de herkenbaarheid voor de betrokken groepen te niet te doen. Naast het, in nauwe samenspraak met de gemeenten, ontwikkelen van de referentiemodellen zal E-Gem ook moeten zorgdragen voor het uitdragen van dit gedachtegoed (zie verder paragraaf 2.2.) Ad 2: Standaarden voor gegevensuitwisseling

7 Het Heft in Eigen Handen blz 6 Uit het onderzoek van HEC blijkt dat de ontwikkeling van gemeentelijke elektronische dienstverlening gebaat is bij het ontwikkelen en implementeren van standaarden voor gegevensuitwisseling (zie Bijlage 5). Het gaat dan zowel om standaard gegevensmodellen als om standaarden voor de verticale en horizontale koppelvlakken (koppelvlakken tussen specifieke applicaties en koppelvlakken tussen specifieke en horizontale applicaties). Het gaat dan om zogenaamde open standaards. Uit het onderzoek van HEC blijkt dat, wil een vastgestelde standaard ook benut worden, de volgende stappen moeten worden doorlopen: Er moet een groep zijn van alle belanghebbenden, c.q. één waarin alle belanghebbenden zich vertegenwoordigd weten, die een voorstel voor de standaard bedenkt en uitwerkt. Over het voorstel moet consensus bereikt worden, waarbij de belanghebbenden niet alleen afspreken dat ze de standaard goedkeuren, maar deze ook daadwerkelijk gebruiken. De beschrijving van de standaard moet breed bekendgemaakt worden. Er moet een onderhoudsorganisatie voor de standaard opgericht worden, die kan waarborgen dat noodzakelijke actualisatie van de standaard doorgevoerd kan worden. E-Gem zal voor al deze punten zorg moeten dragen, waarbij de werkwijze van het agentschap BPR ten aanzien van de GBA volgens Het Expertise Centrum gezien kan worden als een passend model voor de werkwijzen van E-Gem (zie verder ook paragraaf 2.2.). Dit betekent dat nadat over de standaarden overeenstemming is bereikt (delen daarvan) ook in wet- en regelgeving worden vastgelegd en periodiek herzien. Overigens is de voorgenomen modernisering van de GBA naar de mening van Het Expertise Centrum een uitstekende mogelijkheid om op het punt van algemene standaard koppelvlakken concrete maatregelen te treffen. Ad 3. Het versterken van het opdrachtgeverschap Uit het onderzoek van Het Expertise Centrum (zie bijlage 6) blijkt dat het bestaan van twee grote spelers op de gemeentelijke markt die in staat zijn specifieke applicaties in den breedte aan te bieden vanuit overwegingen van concurrentie optimaal is, zolang er maar vrijheid is om van leverancier te wisselen (niet bestaan van lock in ). Het Expertise Centrum constateert echter ook dat op dit moment deze vrijheid niet gevoeld wordt. Voor het kunnen doorbreken van deze lock-in situatie is kwalitatief hoog opdrachtgeverschap nodig.

8 Het Heft in Eigen Handen blz 7 Inmiddels is uit het onderzoek gebleken dat grote internationale partijen als Oracle en Microsoft toetreding zoeken tot de gemeentelijke markt. Het Expertise Centrum acht het, gezien bestaande hinderpalen daarbij als de noodzaak van een omvangrijke verkoop en supportorganisatie, zeer wel denkbaar (en zelfs waarschijnlijk) dat deze nieuwe partijen actief samenwerking met de bestaande leveranciers zullen zoeken waarbij deze hun rol van systeemintegratoren zullen behouden en zelfs tot core business maken. Door de financiële kracht van de nieuwe aanbieders en de kennis die zij met zich mee brengen zou een dergelijke ontwikkeling een zeer grote impuls kunnen betekenen voor de grootschalige invoering van elektronische dienstverlening door de gemeenten. Deze financiële kracht en kennis kunnen er echter ook voor zorgen dat onvoldoende invulling gegeven wordt aan de wensen en eisen van de gemeenten. Dit versterkt nog het pleidooi voor het versterken van het opdrachtgeverschap. Op dit moment is centraal nog onvoldoende capaciteit, kennis en kunde bij de opdrachtgevers aanwezig om actief te kunnen optreden in het spel met de leveranciers. E-Gem zal het opdrachtgeverschap dan ook moeten versterken door de opdrachtgevers te ondersteunen op het gebied van kennis en expertise. Daarbij kan zij zich zowel richten op de ondersteuning van de bestaande gebruikersverenigingen als op de individuele opdrachtgevers. Hierbij zouden de bestaande beroepsverenigingen een makkelijk toegankelijk kanaal kunnen vormen. Doel is om uiteindelijk een evenwichtig spel tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers te creëren. 2.3 Taken en werkwijze Gezien het doel van E-Gem heeft zij drie taken: 1. Ontwikkelen: van referentiemodellen, standaarden en kennis; 2. Beheren van hetgeen ontwikkeld is; 3. Kennisdiffusie en communicatie.

9 Het Heft in Eigen Handen blz 8 Ad 1. Ontwikkelen E-Gem ontwikkelt niet zelf maar geeft hiertoe opdracht. De opdrachtnemers kunnen verschillende partijen zijn, denk aan marktpartijen zoals adviesbureaus of producenten, het NEN in het geval van standaarden of gemeentelijke organisaties (individueel of als conglomeraat). Uitgangspunt bij deze opdrachten moet altijd zijn dat gemeentelijke partijen bij de uitvoering betrokken worden. Voor het ontwikkelen van logische modellen ten behoeve van de gegevensuitwisseling kan, zoals gezegd, de werkwijze van het agentschap BPR gevolgd worden, waarbij na uitgebreid onderzoek naar behoeften en eisen, de standaarden samen met betrokken partijen ingevuld worden. Daarna worden deze vastgelegd in wet- en regelgeving. Wat betreft de ontwikkeling van organisatie- of procesmodellen verdient het aanbeveling om nauw samen te werken met (organisaties van) gemeentelijke managers en proceseigenaren. E-Gem zou voor deze partijen als Competence Center kunnen fungeren. Ad 2. Beheren Het beheren van hetgeen ontwikkeld is, wordt een belangrijke taak van E-Gem. In het verleden zijn reeds goede pogingen ondernomen tot stroomlijning van de gemeentelijke gegevenshuishouding (zoals de Gemeentelijke Functionele Ontwerpen), maar deze benadering is grotendeels stuk gelopen op een slecht beheer van de resultaten. Bij beheren gaat het overigens niet alleen om het borgen van het resultaat, maar ook om de toets of het resultaat nog actueel is en past in de overige, aanpalende, ontwikkelingen. Het registreren van de wijzigingswensen en het vervolgens periodiek initiëren van een actualisatieslag behoort ook tot deze taak. Ad 3: Kennisdiffusie en communicatie Een zeer belangrijke taak van de nieuwe organisatie is het uitdragen van de ontwikkelde referentiemodellen, standaards en kennisproducten. Dat het niet alleen gaat om het uitdragen van de eigen resultaten maar ook om het faciliteren van kennisuitwisseling en het actief op zoek gaan naar elders ontwikkelde kennis wordt benadrukt met het woord kennisdiffusie. Deze kennisdiffusie kan gebruik maken van kanalen als het internet (met discussieplatforms, werkruimtes en publicaties), folders en handboeken maar ook congressen en opleidingen. Naast deze kennisdiffusie zal ook communicatie een belangrijke taak worden van E-Gem. De Stichting opereert in een complexe omgeving met vele spelers

10 Het Heft in Eigen Handen blz 9 zowel gemeentelijke als landelijke overheidsorganisaties als marktpartijen - en zal dus veel aandacht moeten schenken aan communicatie. Dit geldt nog sterker omdat de doelgroepen ook intern zeer divers zijn: uiteenlopend van bestuur en management tot (organisaties van) proceseigenaren en informatisering/automatisering. 2.4 Organisatorische aspecten De nieuwe organisatie heeft tot doel de gemeentelijke elektronische dienstverlening verder vorm te geven door een actieve ondersteuning van gemeenten. Wat betreft de juridische vorm is volgens Het Expertise Centrum een Stichting daarvoor het meest geëigend. E-Gem dient geen winstoogmerk te hebben. Het stichtingsbestuur kan worden samengesteld uit vertegenwoordigers van de gemeentelijke wereld. Hierbij kan gedacht worden aan een vertegenwoordiging uit de kringen van bijvoorbeeld Bestuurders, komend uit de kring van grote gemeenten, gemeenten en kleine(re) gemeenten; De Vereniging van Gemeentesecretarissen Beroepsorganisaties, zoals de VIAG en IMG ; De belangrijkste algemene Gebruikersverenigingen Het ministerie van BZK Het Bestuur van de Stichting E-Gem wordt samengesteld op gezamenlijke voordracht van de VNG en het ministerie van BZK. De dagelijkse leiding is in handen van een Directeur die verantwoording aflegt aan het Bestuur. Het is sterk aan te bevelen dat een bedrijvenplatform gevormd wordt teneinde een goede afstemming met de wereld van de leveranciers mogelijk te maken. Omdat E-Gem van en voor de gemeenten is en geen directe relatie dient te hebben met de landelijke politiek is huisvesting in het centrum van Nederland aan te bevelen. Wat betreft de formatieve omvang van de organisatie kan worden gedacht aan 25 à 30 medewerkers (20 à 25 fte). Hoewel dat zeker is overwogen is door Het Expertise Centrum uiteindelijk toch niet gekozen voor een onderbrenging van deze organisatie bij de ICTU. Overwegingen daarbij zijn dat de ICTU een uitvoeringsorganisatie is, terwijl E- Gem ook beleidsmatige activiteiten zal ontplooien. Daarnaast heeft ICTU een

11 Het Heft in Eigen Handen blz 10 programmatisch karakter, terwijl E-Gem niet alleen een ontwikkelings- maar ook een beheerstaak heeft. Ook is thans niet gekozen voor een organisatorische koppeling met GemNet. Hoewel ook GemNet van en voor de gemeenten is en er inhoudelijk zeker raakvlakken bestaan, werkt GemNet op dit moment meer volgens een bedrijfsmatig model en treedt primair op als leverancier van infrastructuur. GemNet heeft daarmee een andere rol in de gemeentelijke elektronische dienstverlening dan de beoogde Stichting E-Gem. Overigens zou dit bij een toekomstige andere positionering van GemNet anders kunnen liggen. 2.5 Financiële aspecten Een nog grove eerste berekening van de kosten komt op een bedrag van ca. 8,725 miljoen per jaar. Hiermee worden dan niet alleen de kosten voor huisvesting en de personeelskosten (25 fte s) gedekt, maar is ook voorzien in een werkbudget van ca. 6 miljoen per jaar, dat vooral ingezet wordt ten behoeve van de ontwikkeling van modellen, standaarden en kennisproducten en van kennisdiffusie. Er is dus geen sprake van subsidies aan gemeenten. De structurele baten van E-Gem zullen vooral de gemeenten ten goede komen. De kosten van systeemontwikkeling en van organisatieverandering zouden door een goede werkwijze kunnen worden verlaagd en de kwaliteit van het gemeentelijk functioneren worden verbeterd. De spoedige totstandkoming van E-Gem versnelt overigens ook de invoering van elektronische dienstverlening door de gemeenten en is in die zin een bate voor de rijksoverheid die op dat punt een stimuleringsbeleid voert. Het voorgaande geldt voor een ontwikkeling waarbinnen de gemeenten primair zelf en in hun eigen tempo de invoering van elektronische dienstverlening bepalen. Er is echter ook een andere ontwikkeling denkbaar. Daarin besluit de rijksoverheid op grond van economische en algemeen maatschappelijke overwegingen tot een grootschalige en versnelde invoering van elektronische dienstverlening door de overheid als geheel, zoals onder meer voorgesteld in Nota s als de Digitale Delta en Contract met de Toekomst en door de commissies Wallage en Docters van Leeuwen. Binnen dit scenario vindt voor de gemeenten kapitaalvernietiging plaats in die zin dat de bestaande afschrijvingstermijnen van hard- en software binnen de back office systemen worden verkort, nieuwe investeringen naar voren moeten

12 Het Heft in Eigen Handen blz 11 worden gehaald en dat ook de implementatie (gemeentelijke wereld breed!) sterker zal moeten worden ondersteund. Afhankelijk van het ambitieniveau, de implementatiestrategie (het al dan niet aanbieden van bepaalde voorzieningen op landelijk niveau) en het gewenste tempo van invoering lopen de kosten voor de gemeentelijke wereld dan al snel op tot vele honderden miljoenen Euro. Subsidiëring van de gemeenten is dan aan de orde. Ook binnen dit scenario zou E-Gem een belangrijke rol kunnen en moeten spelen. De baten liggen hier niet alleen bij de gemeenten maar bij de gehele overheid en samenleving. 2.6 Twee resterende kwesties Met het bovenstaande denken wij dat een belangrijke stap gemaakt kan worden in de stimulering van de gemeentelijke elektronische dienstverlening en ook van de elektronische overheid als geheel. De vraag is echter of de doelstelling van E-Gem niet breder getrokken zou moeten worden. Het gaat dan om twee kwesties: 1. Is het verstandig om E-Gem zorg te laten dragen voor de landelijke implementatie van grootschalige vernieuwingen op het gebied van de gemeentelijke informatiehuishouding? 2. Zouden niet veel, vooral kleine gemeenten, geholpen kunnen worden als er, door de stichting E-GEM, een shared services concept wordt uitgewerkt en ingericht? Ad 1. Landelijke implementaties De komende tijd zal een aantal landelijke ontwikkelingen vragen om implementatie in de gemeentelijke wereld. Het gaat dan vooral om de modernisering GBA en de invoering van Authentieke Registraties, zoals de gebouwenregistratie. Het zou van groot belang kunnen zijn om voor deze implementaties een landelijke organisatie ter beschikking te hebben die sterk geworteld is in de gemeentelijke wereld en kennis heeft van de gemeentelijke informatiehuishouding. E-Gem zou daarvoor de aangewezen organisatie kunnen zijn. Ook financieel zou dit voor de rijksoverheid aantrekkelijk kunnen zijn omdat daardoor wordt voorkomen dat meerdere implementatieorganisaties moeten worden ingericht. Ad 2. Ontwikkeling Shared Services Vooral de kleine gemeenten worstelen met de inrichting en beheer van hun informatiehuishouding. Vanwege hun bescheiden financiële positie zijn zij vaak

13 Het Heft in Eigen Handen blz 12 slecht in staat een volwaardige (zowel kwantitatief als kwalitatief) informatieorganisatie op te tuigen. De applicaties die kleinere gemeenten gebruiken ter ondersteuning van hun processen zijn meestal standaardapplicaties. Gezien deze uitgangspositie zouden deze gemeenten zeer gebaat kunnen zijn met het uitbesteden van de ontwikkeling en beheer van hun applicaties volgens het ASP concept (Application Service Provider). Tot nu toe maken echter nog maar weinig gemeenten gebruik van deze mogelijkheid. Een centrale organisatie, als E-Gem zou een stimulerende rol hierin kunnen vervullen, bijvoorbeeld door een Shared Services Concept te ontwikkelen. Dit zou overigens louter een ontwikkelingstaak moeten zijn en niet een rol als exploitant. Dat zou aan de marktpartijen moeten worden overgelaten. Het introduceren van Shared Services zou ook een belangrijk instrument kunnen zijn in een grootschalig versnellingprogramma voor het introduceren van elektronische dienstverlening door de overheid als geheel. Of bovenstaande ideeën een zinvolle aanvulling zouden zijn op het takenpakker van E-Gem en welke consequenties dat zou hebben, zou naar de mening van HEC nader onderzocht moeten worden. 2.7 Tot slot Een belangrijke slaagfactor voor de uitwerking van dit advies, buiten natuurlijk de instemming van de VNG en BZK, is het draagvlak bij de betrokkenen. Bij de totstandkoming van dit advies is door de VNG, BZK en Het Expertise Centrum al een gezamenlijke rondgang gemaakt langs een aantal belangrijke vertegenwoordigende organisaties. Daarmee zijn echter nog lang niet alle belangrijke betrokkenen bereikt. Vooral op het niveau van bestuur en management van de gemeenten en van de (organisaties van) proceseigenaren is nog veel werk te verrichten. Een goede en zorgvuldige communicatie van dit advies en de beleidsvoornemens die de VNG en BZK op basis hiervan zullen formuleren, is dan ook van het grootste belang. Samen met het feit dat E-Gem vooral van en voor de gemeenten moet zijn, vormt communicatie dan ook de belangrijkste succes- of faalfactor.

14 Het Heft in Eigen Handen blz De aanbevelingen Op basis van het voorgaande doet Het Expertise Centrum dan ook de volgende voorstellen: 1. Richt een Stichting E-Gem op met als missie de gemeentelijke elektronische dienstverlening verder vorm te geven en de invoering te versnellen door een actieve ondersteuning van gemeenten, door middel van Het ontwikkelen en uitdragen van referentiemodellen voor alle lagen van het 2+5 model voor de architectuur van de gemeentelijke elektronische dienstverlening; Het opstellen, beheren en implementeren van standaarden voor gegevensuitwisseling; Het versterken van het opdrachtgeverschap van gemeenten. 2. Zorg er voor dat de Stichting duidelijk als het eigendom van de gemeentelijke wereld wordt ervaren. Breng dit tot uiting in de zetelverdeling van het stichtingsbestuur, de vestigingsplaats en de wijze van taakuitvoering door de stichting. 3. Er zal vooral sprake zijn van baten voor de gemeenten maar ook voor de Rijksoverheid, mede afhankelijk van de ambities daar. Ontwikkel een financieringsmodel waarin de neerslag van die baten bij gemeenten en bij de rijksoverheid in balans zijn. 4. Onderzoek nader of en hoe E-Gem een rol kan vervullen in landelijke implementatietrajecten en de ontwikkeling van shared-service-concepten voor met name kleinere gemeenten. 5. Besteedt veel aandacht aan de communicatie rond dit advies en van de besluitvorming terzake door de VNG en het ministerie van BZK.

15 Het Heft in Eigen Handen blz 14 Bijlage: De onderzoeksresultaten In de volgende bijlagen worden de resultaten van het onderzoek van Het Expertise Centrum weergegeven. Deze onderzoeksresultaten zijn als volgt ingedeeld: Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7: De opdracht en de beantwoording van de onderzoeksvragen Het begrip gemeentelijke elektronische dienstverlening Gemeentelijke informatiearchitectuur Standaardisatie Marktwerking Scenario s Landelijke ontwikkelingen Appendices: A Betrokken Personen In Bijlage: 1 B De Private Sector In Bijlage: 3 C Het Governance Maturity Model In Bijlage: 3 D Uitgaven Hardware In Bijlage: 5 E De views van PinkRoccade en Centric In Bijlage: 5 F De scenario s schematisch In Bijlage: 6

16 Het Heft in Eigen Handen blz De opdracht en antwoorden op de vragen 1.1. Aanleiding tot de opdracht Binnen de ontwikkeling van de elektronische overheid nemen de gemeenten een bijzondere positie in. Die positie van de gemeenten, dicht bij de burger, biedt diverse mogelijkheden voor toepassing van moderne ICT. Tegelijkertijd is de uitgangspositie van de gemeente op het gebied van de elektronische overheid niet al te florissant. Een complex aan factoren is hieraan debet, met als centrale elementen: Een beperkte (gemeenschappelijke) visie en opdrachtgeverschap van de kant van de gemeenten; Een bestaande situatie waarin diverse functioneel gerichte ("verticale") informatiesystemen in de backoffice worden toegepast, die niet of slechts beperkt aansluiten op in de back offices geï ntegreerd uit te voeren werkprocessen, zoals geï nitieerd vanuit een gedeeld front office; Beperkte marktwerking tussen de twee voornaamste ICT-leveranciers (Centric en Roccade Civility) op de gemeentelijke markt; Geringe innovatiekracht op de gemeentelijke markt. Het ministerie van BZK en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zien deze situatie als ongewenst. In gezamenlijkheid wilden zij daarom laten onderzoeken welke condities geschapen moeten worden om de elektronische dienstverlening bij gemeenten adequaat te kunnen stimuleren. Als basis voor het formuleren van deze condities werd een generieke gemeentelijke informatiearchitectuur gezien.

17 Het Heft in Eigen Handen blz Opdrachtformulering De opdrachtformulering voor dit onderzoek luidde dan ook als volgt: Inventariseer en analyseer de bestaande opvattingen en plannen ten aanzien van een gemeentelijke informatiearchitectuur bij: a) een aantal relevante gemeentelijke partijen; b) een aantal relevante ICT-leveranciers. Onderzoek de mogelijkheid en haalbaarheid om een generieke informatiearchitectuur te ontwikkelen, die als basis kan dienen voor gemeenten en leveranciers bij de invulling van elektronische dienstverlening. Onderzoek de mogelijkheden tot meer marktwerking als gevolg van toepassing van open standaards. Geef aan welke standaards moeten worden ontwikkeld en het bijbehorend organisatorisch kader. Onderzoek of BZK en VNG via een (gezamenlijk) programma de ontwikkeling van elektronische dienstverlening kunnen stimuleren. In het kader van het onderzoek is met een groot aantal mensen gesproken. In appendix A van deze bijlage treft u een overzicht van deze personen aan Antwoord op de onderzoeksvragen Samenvattend kunnen wij de volgende, voorlopige, antwoorden op de onderzoeksvragen geven: Inventariseer en analyseer de bestaande opvattingen en plannen ten aanzien van een gemeentelijke informatiearchitectuur bij: c) een aantal relevante gemeentelijke partijen; d) een aantal relevante ICT-leveranciers. Ad a) Uit het onderzoek blijkt dat bij een groot aantal gemeenten behoeften bestaat aan een informatiearchitectuur als referentiemodel voor hun eigen ontwikkeling. Deze informatiearchitectuur dient dan vooral als analysemiddel (waar staan wij?) en sturingsmiddel (waar moeten we naar toe en wat moeten we daarvoor doen?). Daarnaast zou deze informatiearchitectuur intern als communicatiemiddel kunnen worden ingezet om aan alle organisatieleden de

18 Het Heft in Eigen Handen blz 17 ingeslagen weg te kunnen uitleggen. Bij de gemeenten die al verder in ontwikkeling zijn blijkt de informatiearchitectuur vooral nuttig te zijn in de vorm van een taal, waarbij de architectuur dient als vergelijkingsmiddel tussen de verschillende gemeenten onderling. Ad b) De ICT-leveranciers hebben aangegeven vooral gebaat te zijn bij een eenduidige technische informatiearchitectuur (de onderste view ). Dit is niet verwonderlijk omdat nu door de leveranciers grote investeringen moeten doen om de verschillende platformen te ondersteunen. Daarnaast zien de leveranciers ook het nut van een gemeenschappelijke taal in. Onderzoek de mogelijkheid en haalbaarheid om een generieke informatiearchitectuur te ontwikkelen, die als basis kan dienen voor gemeenten en leveranciers bij de invulling van elektronische dienstverlening. Gezien het feit dat er sprake is van een ontwikkelingsproces achten wij één generieke informatiearchitectuur niet haalbaar. Een insteek van meerdere architecturen als referentiemodellen lijkt ons wenselijker. Daarbij zou het door HEC ontwikkelde 2+5 model als taal kunnen worden gehanteerd. Onderzoek de mogelijkheden tot meer marktwerking als gevolg van toepassing van open standaards. Geef aan welke standaards moeten worden ontwikkeld en het bijbehorend organisatorisch kader. Toepassing van open standaards kan leiden tot meer marktwerking omdat daarmee de barrières voor het wisselen van leverancier worden verminderd. Hiervoor is dan echter wel een versterking van het opdrachtgeverschap nodig, o.a. door een versterking van de competenties. Inmiddels wordt overigens steeds duidelijker dat internationale partijen als Oracle en Microsoft toetreding zoeken tot de gemeentelijke markt. Het Expertise Centrum acht het, gezien de hinderpalen tot toetreding, zeer wel denkbaar (en zelfs waarschijnlijk) dat beide partijen samenwerking met de bestaande leveranciers zullen zoeken. Door de financiële kracht van de nieuwe aanbieders en de kennis die zij met zich mee brengen zou een dergelijke ontwikkeling een zeer grote impuls kunnen betekenen voor de grootschalige invoering van elektronische dienstverlening door de gemeenten. Deze financiële kracht en kennis kunnen er echter ook voor zorgen dat onvoldoende

19 Het Heft in Eigen Handen blz 18 invulling gegeven wordt aan de wensen en eisen van de gemeenten. Ook hier is versterking van het opdrachtgeverschap dus nodig. In het kader van de verbetering van de gemeentelijke elektronische dienstverlening (wat dus breder is dan het begrip marktwerking ) achten wij het opstellen van de volgende standaarden nuttig: Standaarden voor gegevens, voortbouwend op de bestaande GFO s. Standaard koppelvlakken. Hierbij gaat het om mogelijk maken van koppelingen tussen zowel technisch als wat betreft vormgeving van de informatie zeer verschillende applicaties en gegevensverzamelingen. Daarnaast zouden de volgende referentiemodellen moeten worden ontwikkeld: Referentiemodellen voor organisatievormen van gemeentelijke elektronische dienstverlening; Referentiemodellen voor gemeentelijke processen; Referentiemodellen voor de gemeentelijke informatiehuishouding. Voor het ontwikkelen, uitdragen en beheren van referentiemodellen en standaarden zal een organisatie moeten worden opgericht voor en door de gemeenten. De organisatie kent de rechtsvorm van een stichting. Het bestuur wordt gevormd door vertegenwoordigers van de gemeentelijke wereld. Het bureau van de Stichting bestaat uit 25 à 30 medewerkers (20 à 25 fte) en houdt zich naast ontwikkelen, uitdragen en beheren van referentiemodellen en standaarden bezig met het versterken van het opdrachtgeverschap en kenniscirculatie & communicatie. Het bureau is centraal in Nederland gevestigd. Onderzoek of BZK en VNG via een (gezamenlijk) programma de ontwikkeling van elektronische dienstverlening kunnen stimuleren. Volgens HEC is er dus een uniek moment aangebroken om gezamenlijk actie op dit onderwerp te nemen, en de versnippering die op dit moment bestaat te doorbreken. Een gezamenlijke inspanning gericht op de oprichting en het functioneren van een organisatie die zich bezig houdt met de hierboven genoemde onderwerpen achten wij zeer kansrijk. (zie verder het voorliggende advies). Appendix A: Betrokken personen

20 Het Heft in Eigen Handen blz 19 Gemeenten Gemeente Den Haag: H. Bos (wnd. Directeur O&I), C. Beekhuizen Gemeente Eindhoven: P. de Wit, J.Janssen, R. Groenendijk (concernstaf sector informatie- en procesmanagement) Gemeente Enschede: B. Coelman (Sector Publieksdiensten) Gemeente Helmond: F. Eggels en C.Jacobs (afd. PO&I/O&I) Gemeente Breda: R. de Feber (alg. dir. Bestuursdienst) en G.Bruiniks (alg. coördinator informatiebeleid en automatisering) Gemeente Amsterdam: G. Wind (Hoofd Bureau Informatiebeleid Amsterdam BIA). Gemeente Rotterdam: J. Nijman ( Hoofd informatiebeleid), A. van Riel Gemeente Utrecht: mevr N. Salter (beleidsadviseur POI) Gemeente Almere: J. Verwaard en mevr. J. Kooistra (ICT-beleidsadviseurs bij de concernstaf), Gemeente Ermelo: W. Masselink (directeur sector Middelen) en mevr. N. Poolen (medewerker I&A). Gemeente Apeldoorn: A. Oskamp (secretaris) en J. Hissing (O&I coördinator) Gemeente Lochem: T. Brouwer (gemeentesecretaris) en mevr. A. Moen (medewerker documentaire informatievoorziening) Leveranciers Roccade: M. van den Broek Centric: R. Bartels Microsoft: M. van Hilten Oracle: R. van Doorn, K. Groeneveld Gebruikersverenigingen Gebruikersvereniging Centric: W. Venema (VNG) Gebruikersvereniging Roccade: K. Mollema (secretaris Katwijk) Private sector Achmea: M. van Oeffelen (dir. Electronic Financial Services) OHRA: J. Bartels, manager elektronische dienstverlening. Experts drs. H. Bos dr. M. van de Broek prof.dr. T.M.A. Bemelmans

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING Uitgangspunten KING e-dienstverlening E-bouwstenen geen doel op zich;

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Commissienotitie. Onderwerp ICT beleids en uitvoeringsplan. Status Informerend. Voorstel Kennis te nemen van de nota ICT beleids- en uitvoeringsplan

Commissienotitie. Onderwerp ICT beleids en uitvoeringsplan. Status Informerend. Voorstel Kennis te nemen van de nota ICT beleids- en uitvoeringsplan Onderwerp ICT beleids en uitvoeringsplan Status Informerend Voorstel Kennis te nemen van de nota ICT beleids- en uitvoeringsplan Inleiding In 2011 is u toegezegd een ICT-beleidsplan op te stellen. Dit

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

Samenvatting. Pagina 7

Samenvatting. Pagina 7 Samenvatting De rijksoverheid ziet zich de komende jaren voor grote uitdagingen gesteld. Als gevolg van de financiële en economische crisis is de overheidsbegroting uit het lood geslagen. De oplopende

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen

Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen Bijlage 5 Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen Aanbevelingen rapport Rekenkamer Breda 1. Geef als raad opdracht aan het college om samen met de raad een nieuwe Nota Verbonden

Nadere informatie

Informatie-uitwisseling in de VTH-keten. 20 november 2012

Informatie-uitwisseling in de VTH-keten. 20 november 2012 Informatie-uitwisseling in de VTH-keten 20 november 2012 Vraag: Wat betekent de komst van RUD s voor de informatie-uitwisseling in de VTH-keten en welke rol spelen de basisregistraties en het OLO daarin?

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Doetinchem, 2 juli 2008 ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008. Visie op dienstverlening

Doetinchem, 2 juli 2008 ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008. Visie op dienstverlening Aan de raad AGENDAPUNT 7k ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008 Visie op dienstverlening Voorstel: 1. Vaststellen visie op dienstverlening voor de periode 2008-2015: Wij als organisatie spelen constant in op een

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Slimmer organiseren door samenwerken Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Wenkend perspectief Conglomeraat/federatie van SSC (regionaal/functioneel) SSC in Cloud Samen innovaties oppakken

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

Samenwerkingsconvenant. DataLand en KING

Samenwerkingsconvenant. DataLand en KING Samenwerkingsconvenant DataLand en KING Samen werken aan gemeentelijke ondersteuning, ontzorging en ontwikkeling Het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten KING en DataLand sluiten dit convenant af

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

4. Ondersteuning van het Plan van Aanpak Europese Cultuurregio Randstad.

4. Ondersteuning van het Plan van Aanpak Europese Cultuurregio Randstad. Ruimte voor kunst en cultuur in de Randstad Doel De Minister van OCW en de wethouders Kunst en Cultuur van Amsterdam/Rotterdam/Den Haag en Utrecht stellen zich ten doel de internationale betekenis en concurrentiepositie

Nadere informatie

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR DB-vergadering 08-02-2010 BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR vraag van uit de vergadering van dagelijks bestuur dagelijks bestuur

Nadere informatie

Aan de raad. Status: ter besluitvorming

Aan de raad. Status: ter besluitvorming No. 290486-1 Onderwerp Vervolg actualisatie bestemmingsplan landelijk gebied 2004. Advies raadscommissie [ ] Emmeloord, 13 januari 2015. Aan de raad. Status: ter besluitvorming Voorgesteld besluit Het

Nadere informatie

BRG. De Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid,

BRG. De Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid, Instellingsbesluit voor de instelling van een dagelijks bestuur van de Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid, van de Programmaraad e-overheid voor Burgers en van de Programmaraad Stelsel

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Concept Agendapunt: 06 Lijsten met open standaarden Bijlagen: College Standaardisatie

Concept Agendapunt: 06 Lijsten met open standaarden Bijlagen: College Standaardisatie Forum Standaardisatie Wilhelmina v Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Postbus 84011 2508 AA Den Haag www.forumstandaardisatie.nl COLLEGE STANDAARDISATIE Concept CS10-05-06C Agendapunt: 06 Lijsten met open

Nadere informatie

Memo. Geachte contactpersoon, invuller,

Memo. Geachte contactpersoon, invuller, Memo Deloitte Consulting B.V. Laan van Kronenburg 2 1183 AS Amstelveen Postbus 300 1180 AH Amstelveen Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9709 www.deloitte.nl Behandeld door: Datum: Michel Hummel

Nadere informatie

De slimme digitale gemeente

De slimme digitale gemeente De slimme digitale gemeente Van Tongeren & Trimp Roland Willemsen / Arno de Beer juni 2010 Is de Overheid in het afgelopen decennium nou echt slimmer geworden? Met een alarmerend gateway rapport 1 onder

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

professioneel wij presenteren u...

professioneel wij presenteren u... wij presenteren u... Op weg naar een klantcontactcentrum. Uitgangspunten voor Zwolle 1. Visie Zwolle op dienstverlening (januari 2007) 2. Nationaal uitvoeringsprogramma kabinet Balkenende (zomer 2008)

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

interim-professionals voor Finance & Control

interim-professionals voor Finance & Control Veel omzet draaien, maar toch weinig verdienen? Niet beschikken over de juiste managementinformatie? Ineens geconfronteerd worden met liquiditeitsproblemen? Een ervaren interim-manager kan u bijstaan om

Nadere informatie

E-SUBSIDIELOKET. MASTER THESIS in opdracht van de afdeling Services van de provincie Utrecht. Thuy Tran Chau, 2 juli 2013

E-SUBSIDIELOKET. MASTER THESIS in opdracht van de afdeling Services van de provincie Utrecht. Thuy Tran Chau, 2 juli 2013 E-SUBSIDIELOKET MASTER THESIS in opdracht van de afdeling Services van de provincie Utrecht Thuy Tran Chau, 2 juli 2013 Inhoud Van probleemstelling, via resultaten naar conclusies Aanleiding & probleemstelling

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Van Oriëntatie naar Gebruik van de BRP Inleiding & toelichting op de vijf hoofdstappen Publicatiedatum: oktober 2014 Ten geleide Voor u ligt de

Nadere informatie

Helmond heeft Antwoord. Raadsvergadering, 12 september 2011

Helmond heeft Antwoord. Raadsvergadering, 12 september 2011 Helmond heeft Antwoord Raadsvergadering, 12 september 2011 Dienstverlening Helmond Missie: Wij helpen u op maat met proactieve informatie, producten en diensten. Visie Denken in mogelijkheden. De Stadswinkel

Nadere informatie

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN

ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN NA/60009382 ALGEMENE PROFIELSCHETS ADVIESGROEP BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN Profielschets Adviesgroep Bestuurlijke Vraagstukken 1 Algemeen 1.1 Leidend voor het functioneren van de Adviesgroep Bestuurlijke

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 juni 2010 auteur Daniëlle Vollering telefoon 033-43 46 133 e-mail dvollering@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder drs. J.M.P. Moons onderwerp agendapunt Uitkomst en benutting

Nadere informatie

Deelnamevoorwaarden Gemeenten

Deelnamevoorwaarden Gemeenten Deelnamevoorwaarden Gemeenten 1. Algemeen 1.1 De Stichting Opvoeden (hierna de Stichting) stelt zich ten doel om gevalideerde (dat wil zeggen door de kennis- en themainstituten in de jeugd(gezondheids)zorg

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Architectuur en audit: een prima duo

Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Theoretische achtergrond Architectuur en audit in de praktijk Praktijk case IB-Groep Inhoud theorie Werkgroep architectuur Hoe

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Vaals, juni 2013 Versie 1.2. PLAN VAN AANPAK Informatievoorziening & Automatisering De route voor de toekomst 2013-2015

Vaals, juni 2013 Versie 1.2. PLAN VAN AANPAK Informatievoorziening & Automatisering De route voor de toekomst 2013-2015 Vaals, juni 2013 Versie 1.2 PLAN VAN AANPAK Informatievoorziening & Automatisering De route voor de toekomst 2013-2015 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Plan van aanpak 1.1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 Actiepunten

Nadere informatie

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030 Projectvoorstel Projectopdracht / -voorstel Datum: 8 juli 2010 Versie: definitief t.b.v. definitiefase en ontwerpfase Pagina: 1 / 9 Soort project Extern/Lijn Projectnaam MijnBorne2030 (Herijking Toekomstvisie)

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Voor stichting SOM zijn in ieder geval de volgende invalshoeken van belang:

Voor stichting SOM zijn in ieder geval de volgende invalshoeken van belang: Profiel Bestuur Uitgangspunten Het algemene belang van stichting SOM staat bij de leden voorop De leden onderschrijven de visie en de missie van stichting SOM De leden onderschrijven de grondslag en de

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan?

19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR. 17 november 2010. Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA. Wat heb ik er aan? 19 e gebruikersdag dg DIALOG BOR 17 november 2010 Ron Bloksma Dzenita Murguzovic NORA & GEMMA Wat heb ik er aan? 1 NORA Gemma architectuur RSGB Waar gaat dat allemaal over? Doel: Duidelijkheid creëren

Nadere informatie

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108 Gemeente Bussum Instemmen met de Verantwoording van het Programma Elektronische Dienstverlening

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Aanschaf software voor digitalisering bestemmingsplannen

Nota van B&W. Onderwerp Aanschaf software voor digitalisering bestemmingsplannen Nota van B&W Onderwerp Aanschaf software voor digitalisering bestemmingsplannen Portefeuille C. van Velzen Auteur Dhr. M. Overing Telefoon 5113551 E-mail: m.overing@haarlem.nl SO/BD/2006/787 Te kopiëren:

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2013 Rockanje, 1 oktober 2013 Nr. 83169/74225

Raadsvoorstel 2013 Rockanje, 1 oktober 2013 Nr. 83169/74225 Raadsvoorstel 2013 Rockanje, 1 oktober 2013 Nr. 83169/74225 Raadsvergadering van 28 en 31 oktober 2013 Agendanummer 11 Aan Onderwerp: de gemeenteraad. Krediet Basisregistratie Grootschalige Topografie

Nadere informatie

Voor de actualisering en modernisering van de Edese Welstandsnota wordt voorgesteld drie thema's nader te uit te werken:

Voor de actualisering en modernisering van de Edese Welstandsnota wordt voorgesteld drie thema's nader te uit te werken: Gemeente Ede Memo Aan : Raadcommissie Ruimtelijke Ontwikkeling Van : College van burgemeester en wethouders Datum : 30 oktober 2012 Registratienummer : 727161 Opgesteld door : Rob Luca Bijlage : Werkschema

Nadere informatie

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 27 juni 2011 De gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren zijn een vreemde eend in het huidige krachtenspel van fuserende gemeenten. Tegen de tijdsgeest

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Vergadering: : 18 december 2007 Agendanummer : 6 Opiniërende vergadering : 4 december 2007 Portefeuillehouder : W.H.

Raadsvoorstel. Vergadering: : 18 december 2007 Agendanummer : 6 Opiniërende vergadering : 4 december 2007 Portefeuillehouder : W.H. Raadsvoorstel Vergadering: : 18 december 2007 Agendanummer : 6 Opiniërende vergadering : 4 december 2007 Portefeuillehouder : W.H. van der Hoeven Onderwerp : Shared Service Center ICT Altena Aan de raad,

Nadere informatie

B & W d.d.: 12-2-2008. gfedcb. Besluitenlijst d.d. d.d.

B & W d.d.: 12-2-2008. gfedcb. Besluitenlijst d.d. d.d. Nota voor burgemeester en wethouders Onderwerp Eenheid/Cluster/Team BV-IM-IT aanbiedingsbrief bij Onderzoeksrapport Open Source 1- Notagegevens Notanummer 61385 Datum 6-2-2008 Portefeuillehouder Weth.

Nadere informatie

Oplegvel. 1. Onderwerp Informatiemanagement Jeugdhulp. 2. Rol van het samenwerkingsorgaan

Oplegvel. 1. Onderwerp Informatiemanagement Jeugdhulp. 2. Rol van het samenwerkingsorgaan In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

GBI. Gezamenlijke Backoffice Inkomensvoorziening Participatiewet. Divosa Jaarcongres. 21 mei 2015

GBI. Gezamenlijke Backoffice Inkomensvoorziening Participatiewet. Divosa Jaarcongres. 21 mei 2015 GBI Gezamenlijke Backoffice Inkomensvoorziening Participatiewet Divosa Jaarcongres 21 mei 2015 Michel Wolters, Allard van Veldhuijsen, Marijke van Roost Inhoud Aanleiding/Korte geschiedenis Het concept

Nadere informatie

Voorstel: instemmen met de uitgangspunten zoals verwoord in de kadernota.

Voorstel: instemmen met de uitgangspunten zoals verwoord in de kadernota. Aan de raad AGENDAPUNT 6.11 Kadernota regionalisering brandweer Voorstel: instemmen met de uitgangspunten zoals verwoord in de kadernota. In 2006 besloten de gemeenten Bronckhorst, Doetinchem, Montferland

Nadere informatie

Transactieland Koppelzone concept

Transactieland Koppelzone concept Transactieland Koppelzone concept Vooraf Het koppelzone 1 concept is een bepaalde manier van samenwerken Het samenwerken wordt daarbij ondersteund door c.q. in die samenwerking wordt gebruik gemaakt van

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Brochure HC&H Masterclasses

Brochure HC&H Masterclasses Brochure HC&H Masterclasses & Masterclass Informatiebeveiliging & Masterclass Proces en Informatiemanagement & Masterclass Klantgericht werken & Masterclass Functioneel Beheer & Masterclass Inkoop ICT

Nadere informatie

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH

Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Advies Bestuurlijke Vernieuwing VDH Hoogland 26 juli 2012 1 Inleiding 3 2 Werkwijze 3 3 Bestuurlijke organisatie 3 4 Profiel bestuursleden 4 5 Commissie structuur 4 6 Vergroten draagvlak 5 7 Verdere procedure

Nadere informatie

(070) 373 8393. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. Samenvatting. informatiecentrum tel. ons kenmerk BAOZW/U201300267 Lbr.

(070) 373 8393. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad. Samenvatting. informatiecentrum tel. ons kenmerk BAOZW/U201300267 Lbr. Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Archiefconvenant; wijzigingen in de Archiefwet en -regelgeving Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk BAOZW/U201300267

Nadere informatie

Raadsvoorstel tot het wijzigen van de beheersystematiek cultuur vastgoed

Raadsvoorstel tot het wijzigen van de beheersystematiek cultuur vastgoed gemeente Eindhoven Grond 5 Vastgoed Raadsnummer ZO. R35 9 5. OOI Inboeknummer ogbstoabzr Beslisdatum B&W a februari 2OIO Dossiernummer oos.ssr Raadsvoorstel tot het wijzigen van de beheersystematiek cultuur

Nadere informatie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie Historie Royal Sens, opgericht in 1896, is werkzaam in de verpakking producerende sector en richt zich met name op de productie van papier- en kunststof etiketten, gesneden, gestanst én van de rol. De

Nadere informatie

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software, 25-2-2010 blz. 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 HET PROGRAMMA NOIV... 3 TOEPASSING

Nadere informatie

Informatievoorziening

Informatievoorziening zaak_zaaknummer zaak_id Projectopdracht bericht_nummer bericht_id Nieuwe website en beheerorganisatie Advies en Beheer team ABCOM stellers R. Willemsen, M. v.d. Maarel doorkiesnummer +31 77 3596943 e-mail

Nadere informatie

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in?

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Vereniging van Nederlandse Gemeenten Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Peter Klaver Jeroen Schuuring 12 november 2015 Meer informatie via de KING website https://www.kinggemeenten.nl/

Nadere informatie

Evaluatie bijdrageregeling Regionale samenwerking -samenvatting-

Evaluatie bijdrageregeling Regionale samenwerking -samenvatting- WODC Evaluatie bijdrageregeling Regionale samenwerking -samenvatting- Hoofddorp, 8 mei 2003 Projectnummer: 3863 KPMG Bureau voor Economische Argumentatie Postbus 559 2130 AN Hoofddorp Tel. 023-5547700

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

1. Onderwerp Ontwikkeling virtueel CJG voor professionals Zuid-Holland Noord 2. Rol van het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland

1. Onderwerp Ontwikkeling virtueel CJG voor professionals Zuid-Holland Noord 2. Rol van het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen, Voorschoten

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Baseline Informatiehuishouding Gemeenten

Baseline Informatiehuishouding Gemeenten Baseline Informatiehuishouding Gemeenten Themasessie SOD Dagvoorzitter Marjan Dik Presentatie: Margriet van Gorsel 26 April 2012 Programma 13.30 13.45 Introductie met stellingen () 13.45 14.00 Pas op de

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

: Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket

: Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket Raad : 10 december 2002 Agendanr. : 5 Doc.nr : B200217584 Afdeling: : Educatie en Welzijn RAADSVOORSTEL Onderwerp : Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket Voorgeschiedenis De realisatie van

Nadere informatie

Introductie Digitale postkamer

Introductie Digitale postkamer Introductie Digitale postkamer Agenda Introductie OpenDocs Referentiemodel digitaal postproces Uitgangssituatie Oplossingsrichting Investering 2 Introductie Open Docs Oprichting in 2001 Partner Microsoft,

Nadere informatie

Raadsvergadering van 6 september 2012 Agendanummer: 10.2

Raadsvergadering van 6 september 2012 Agendanummer: 10.2 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 357013 Raadsvergadering van 6 september 2012 Agendanummer: 10.2 Onderwerp: Vormgeven van een Klant Contact Centrum Verantwoordelijk portefeuillehouder: dhr. F.P. Fakkers

Nadere informatie

Samenwerken maakt sterker

Samenwerken maakt sterker Samenwerken maakt sterker Stand van zaken Uitloopcommissie Sociaal d.d. 27-09-2012 Inhoud presentatie Aanleiding Start Intentieverklaring 2012 Voorjaar 2012 Besluit juli 2012 Besluit oktober 2012 Het vervolg

Nadere informatie

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 9A Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438 In D&H: 22-01-2013 Steller: Drs. J.L.P.A. Dankaart

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Vernieuwing Besluit Begroten en Verantwoorden, implicaties voor concerncontrol

Vernieuwing Besluit Begroten en Verantwoorden, implicaties voor concerncontrol Vernieuwing Besluit Begroten en Verantwoorden, implicaties voor concerncontrol Hier komt tekst Frank Halsema Hier CFO komt / Concerncontroller ook tekst 22 maart 2016 Aanleiding vernieuwing BBV (1) 2004:

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

Draagvlak, essentieel voor een succesvolle implementatie.

Draagvlak, essentieel voor een succesvolle implementatie. Draagvlak, essentieel voor een succesvolle implementatie. Agenda Medemblik in cijfers Medemblik heeft antwoord Uitdagingen Organisatorische verandering Documentstromen Implementatie van DMS Procesinrichting

Nadere informatie

B & W-nota. Onderwerp Blauwdruk afdeling Strategisch Beleid en Ontwikkeling van de Publieksdienst. Bestuurlijke context.

B & W-nota. Onderwerp Blauwdruk afdeling Strategisch Beleid en Ontwikkeling van de Publieksdienst. Bestuurlijke context. B & W-nota Onderwerp Blauwdruk afdeling Strategisch Beleid en Ontwikkeling van de Publieksdienst Portefeuille P.H.M. Barnhoorn Auteur D. Lenterman Telefoon 5114197 E-mail: dlenterman@haarlem.nl PD/ Reg.nr.

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

GEMMA 2 Architectuurprincipes

GEMMA 2 Architectuurprincipes GEMMA 2 Architectuurprincipes Cocreatiesessie 3, maandag 18 mei 2015, Den Haag heo Peters Arnoud Quanjer Danny Greefhorst Jeffrey Gortmaker oine Schijvenaars Van GEMMA 1 naar GEMMA 2 Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Oostzaan

Rekenkamercommissie Oostzaan Rekenkamercommissie Oostzaan Jaarplan 2015 Missie Rekenkamercommissie De rekenkamer heeft de ambitie om door middel van haar onderzoeken een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het bestuur

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Jaarverslag 2008

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Jaarverslag 2008 Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Jaarverslag 2008 Maart 2009 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Verricht onderzoek in 2008 4-5 Paragraaf 1.1. Inleiding Paragraaf 1.2. Onderzoek Reserves en Voorzieningen

Nadere informatie