PROJECT- COMMUNICATIE ALS VERANDER- INSTRUMENT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROJECT- COMMUNICATIE ALS VERANDER- INSTRUMENT"

Transcriptie

1 Trefwoorden Communicatie Verandermanagement Projectmanagement MANU BUSSCHOTS EN MARK ELSTGEEST PROJECT- COMMUNICATIE ALS VERANDER- INSTRUMENT Van weerstand naar medewerking door pull -communicatie Goede communicatie maakt het verschil tussen het slagen en mislukken van een project. Dat je goed moet communiceren is een veelgehoord cliché, maar toch is een klacht in projectevaluaties vaak dat de Manu Busschots is consultant bij DOC Advies, Drivers of Change en freelance presentatietrainer voor Dale Carnegie. Mark Elstgeest is partner bij DOC Advies, Drivers of Change. communicatie beter kon. Hoe zorg je er als manager voor dat projectleiders een effectieve communicatieaanpak hebben? Dat de boodschap niet alleen overkomt, maar dat mensen er ook in geloven en erdoor in actie komen? In dit artikel beschrijven we het geheim van communicatie als veranderinstrument: pull -communicatie Wij richten ons hier op de communicatie vanuit een project met groepen buiten het project die inbreng leveren aan het project of de gevolgen ervan ondervinden. Het doel van deze communicatie is de scheiding tussen de projectgroep en de rest van de organisatie te overbruggen. Het verschil tussen push en pull De communicatieaanpak die nu vaak in projecten wordt gehanteerd, noemen we push -communicatie. Hierbij verzendt de projectgroep een boodschap aan een doelgroep die geïnformeerd of overtuigd moet worden. Met de juiste aanpak komt deze boodschap goed over. In het eerste deel van dit artikel beschrijven we dit proces in een model met faalfactoren en vier maatregelen om deze te bestrijden. Pull -communicatie zorgt ervoor dat de doelgroep zélf de boodschap vaststelt. Het project prikkelt, organiseert en faciliteert zodat mensen gaan denken en beleven. Hoe dat in zijn werk gaat, wordt in het tweede deel duidelijk. Goede projectcommunicatie is

2 Figuur 1. Het push -communicatieproces met faalfactoren belangrijk, omdat het de basis legt voor een succesvolle aanpak van het project. Door te communiceren draag je bij aan het beeld dat anderen van de werkelijkheid hebben door ergens de aandacht op te richten en er betekenis aan te geven. Goede projectcommunicatie levert het volgende op: Het project heeft voldoende invloed op zijn omgeving. Hierdoor kan het project vaart maken, middle-managementsteun verkrijgen en ambitieuze resultaten neerzetten. De omgeving heeft voldoende invloed op het project. Transparante communicatie behoedt het project voor blinde vlekken, verkeerde aannames en het negeren van belangrijke onrust. De veranderingen die door het project zijn ingezet, worden begrepen en gesteund buiten het project. Daardoor zijn de resultaten duurzaam en worden nieuwe mogelijkheden ten volle benut, ook na het project. Faalfactoren bij projectcommunicatie Figuur 1 geeft het push -communicatieproces weer. In de ideale situatie betekent communiceren dat de projectgroep een boodschap verzendt die de doelgroep vervolgens ontvangt en begrijpt. De faalfactoren in het model geven echter aan dat succesvolle communicatie in werkelijkheid meer vereist dan het versturen van een boodschap. Ook ruis, interpretatie en informele communicatie dienen de aandacht van de projectgroep te krijgen. Informele communicatie overvleugelt de communicatie Communicatie door de projectgroep kan haar doel missen doordat deze het niet wint van de informele communicatie en beeldvorming die dagelijks plaatsvindt. Informele communicatie is alle communicatie die niet bewust is opgestart vanuit het project. Soms is dit communicatie door het lijnmanagement, maar nog veel vaker zullen dit de gesprekken in de wandelgangen zijn. Als de formele communicatie niet voldoende is of niet wordt begrepen, dan wordt de informatiebehoefte informeel ingevuld. De wandelgangeninformatie krijgt dan de overhand op de officiële lezing. Je kunt niet niet communiceren. Alles wat je doet of niet doet, communiceert een boodschap. Soms kan een gebrek aan communicatie opgevat worden als een teken dat er iets ergs op handen is. Mensen gaan op zoek naar signalen: wie er geïnterviewd worden, de gezichtsuitdrukking van de OR-voorzitter, de roddels bij het koffiezetapparaat enzovoort. En zo wordt er ook als je als project niet bewust communiceert altijd wel onbewust en informeel gecommuniceerd. Ruis en interpretatie vervormen de communicatie Ruis en interpretatie hebben een grote invloed op wat de doelgroep uiteindelijk als boodschap begrijpt. Niet de boodschap zelf, maar de interpretatie van de boodschap leidt tot gedrag en gedachten bij mensen. Ruis is alles wat afleidt van de bedoelde boodschap. Dit kan allerlei vormen aannemen: Verschillende managers vertellen een net iets andere boodschap. De boodschap is te complex of bevat irrelevante informatie. Bij een presentatie kijkt de presentator angstig, terwijl hij praat over een positieve verandering. Niet de boodschap zelf, maar de interpretatie van de boodschap leidt tot gedrag en gedachten bij mensen. De socioloog Thomas zei: If people define situations as real, they are real in their consequences. Interpreteren is menseigen. Wij nemen selectief waar, generaliseren en geven een bedoeling ergens aan, waardoor informatie gekleurd wordt. In de psychologie is het halo-effect een bekend voorbeeld van interpretatie: zodra we iemand aardig vinden, schatten we ook andere positieve eigenschappen zoals intelligentie, hoger in dan ze werkelijk zijn (Guchelaar, 2005). Vier maatregelen om communicatie een succes te maken De vier maatregelen voor succesvolle projectcommunicatie zijn (zie figuur 2): 1. Stuur informele communicatie bij. 2. Reduceer ruis. 3. Bevorder de juiste interpretatie. 4. Zorg voor tweerichtingsverkeer. 1. Stuur informele communicatie bij De projectgroep kan de informele communicatie op de volgende manieren bijsturen: Zorg ervoor dat je weet wat er speelt. Als het project te veel op 17

3 MANAGEMENT TOOLS NUMMER 6 / 2006 Figuur 2. Maatregelen voor succesvolle push -communicatie door projecten 18 afstand staat, trekken medewerkers hun eigen conclusies. Houd aansluiting bij het lijnmanagement door proactief na te gaan welke signalen zij ontvangen. Reageer alert op alle informele communicatie. Mailtjes die worden rondgestuurd en gesprekken bij de koffieautomaat vormen directe aanleiding voor het project voor het aangaan van gesprekken, inplannen van presentaties enzovoort. Maak algemene afspraken over de communicatie. Bespreek bijvoorbeeld vooraf met lijnmanagers en anderen wat en hoe er wordt gecommuniceerd over het project. 2. Reduceer ruis Door ruis te reduceren krijgen medewerkers zo veel mogelijk de juiste en volledige boodschap. Dit kan op de volgende manieren: Wees bondig. Less is more is hier het adagium. Communiceer eenduidig en concreet. Gebruik concrete termen die maar op één manier zijn uit te leggen. Een zin als het bereiken van meer efficiëntie zorgt voor meer ruis, dan een zin als meer dossiers verwerken met dezelfde mensen. Stem de communicatie af op de dagelijkse praktijk van de doelgroep. Vermijd eigen jargon en bedenk bij alle communicatie wat het voor de doelgroep betekent. De ontvanger wil weten: What s in it for me? 3. Bevorder de juiste interpretatie Projecten kunnen gebruikmaken van de kracht van interpretatie. Bewust een optimistische, krachtige uitstraling neerzetten helpt om details in de uitvoering geen struikelblok te laten worden. Hieronder staan aanbevelingen voor het bevorderen van de juiste interpretatie. Gebruik de verschillende aspecten van een boodschap. De meeste boodschappen bevatten namelijk verschillende aspecten. Van den Berg (2000) onderscheidt vier aspecten: zakelijk (inhoud), expressief (wat je zegt ben je zelf), relationeel (wij hebben iets samen) en appellerend (doe iets!). Als in een presentatie bijvoorbeeld wordt gezegd dit project gaat jullie weinig tijd kosten (zakelijk), dan wordt hiermee ook het volgende overgebracht: Wij vinden het belangrijk dat jullie hierdoor niet in de knel komen met jullie dagelijkse werk (relationeel) en Wij verwachten wel wát inzet van jullie (appellerend). is wat dat betreft een zeer magere drager van de verschillende aspecten. De tekst van de communiceert zakelijk wel correct, maar het is lastig voor de lezer te beoordelen wat nu precies de expressieve of relationele lading is. Houd rekening met de basishouding van de doelgroep. De basishouding van mensen kleurt de Mensen gaan doorgaans pas anders denken of voelen door een ervaring en zelden door een theorie. verzonden informatie. Als je bijvoorbeeld een project doet bij een afdeling waar in de afgelopen zeven jaar drie keer ontslagrondes zijn geweest, dan dient veel van de communicatie te gaan over de gevolgen van dit project voor het wel of niet verdwijnen van functies. Test je communicatie. The proof of the pudding is in the eating. Laat iemand uit de doelgroep een nieuwsbrief proeflezen. Voor grotere projecten is het aan te bevelen om dit structureel te organiseren via een klankbordgroep. 4. Zorg voor tweerichtingsverkeer Communiceren via tweerichtingsverkeer is de beste manier om te controleren hoe de boodschap is overgekomen. Een open, transparante aanpak van een project betekent niet dat iedereen het ook vanzelf eens is met elkaar. Het kan wel degelijk tot felle discussies leiden. Maar die zijn dan eerder een teken van de betrokkenheid om er energie in te stoppen, dan een teken van weerstand of onwil. Enkele manieren om het tweerichtingsverkeer te bevorderen, zijn de volgende. Een persoonlijk gesprek is de krachtigste manier voor het bevorderen van de juiste interpretatie. Stel open vragen, stuur bij als iets niet voldoende overkomt, laat gevoelsmatige en rationele aspecten van de boodschap aan bod komen, let op non-verbale feedback. Presentaties. Betrek mensen bij de inhoud door bijvoorbeeld met een flip-over te werken. Bouw

4 Figuur 3. Push - en pull -communicatie een vragen en opmerkingen -sessie in, eventueel door stellingen te gebruiken en door zelf kritische vragen voor te bereiden. Zorg dat je de basishouding van je publiek kent, of vraag hiernaar. Workshops. Wees flexibel in je programma. Versterk de inbreng van deelnemers door te faciliteren in plaats van te sturen. Laat mensen ook schriftelijk dingen inbrengen, zodat iedereen zeker aan bod komt. Intranet en digitale nieuwsbrieven. Maak gebruik van de snelheid, flexibiliteit en participatiemogelijkheden van dit medium. Een voorbeeld. In een project waarbij medewerkers van een organisatie op vier locaties in Nederland met een nieuwe applicatie zijn gaan werken, is gebruikgemaakt van een intranetsite waar elke dag alle vragen werden gepubliceerd én beantwoord. Dit heeft gezorgd voor afstemming tussen de locaties en voor het wegnemen van zorgen voordat onrust kon ontstaan. Pull -communicatie heeft de grootste impact Effectieve push-communicatie in combinatie met pull-communicatie maakt van projectcommunicatie een krachtig veranderinstrument. De communicatie die hiervoor is besproken, is communicatie in de klassieke zin: push-communicatie. Wie ervoor wil zorgen dat de boodschap overkomt én mensen overtuigt en in beweging zet, gebruikt ook pull-communicatie. Figuur 3 brengt de verschillen tussen die twee vormen van communicatie schematisch in beeld. Pull-communicatie is communicatie waardoor mensen zelf tot nieuwe inzichten of een nieuwe houding komen. De boodschap wordt niet verteld aan de doelgroep (push), maar de doelgroep haalt zelf de boodschap uit de communicatie (pull). De boodschap wordt vastgesteld door een ervaring die de projectgroep organiseert of door sterk aansprekende communicatie die de bedoelde inzichten of houding oproept. Pull-communicatie is geloofwaardiger en sterker dan push-communicatie en roept minder weerstand op. Een voorbeeld van push-communicatie is een memo waarin de directeur aangeeft dat we allemaal de buikriem moeten aanhalen. Pull-communicatie is dat de directeur zijn auto inlevert voor een veel kleiner model, waardoor medewerkers zelf de conclusie trekken dat er kritisch gekeken moet worden naar uitgaven. Onderzoek van Mehrabian toont aan dat, als we tegenstrijdige signalen uitzenden, onze non-verbale communicatie in 93 procent van de gevallen vertrouwd wordt (en onze woorden dus slechts in 7 procent). Met andere woorden: mensen zijn veel eerder geneigd om de boodschap te vertrouwen die ze zelf vaststellen op basis van uitstraling (pull) dan de boodschap die wordt verwoord (push). Een effectieve vorm van pull-communicatie is om mensen een ervaring mee te geven. In de meest letterlijke zin kun je dit doen door mensen te laten deelnemen aan een simulatie, bijvoorbeeld van een nieuwe werkwijze. Andere voorbeelden zijn het bouwen van een demoversie en het samen uitwerken van een ideaalsituatie in een workshop. Vijf praktijkvoorbeelden van pull -communicatie 1. Anders werken: gewoon meteen doen! Het doel: alle medewerkers gaan volledig papierloos werken, kennen bovendien de mogelijkheden van het nieuwe systeem en benutten deze volledig, anders zou de investering nooit de beoogde efficiencywinst opleveren. In een nieuw opgerichte, centrale afdeling van een grote overheidsorganisatie waren de processen dan ook volledig digitaal ingericht. Nieuwe medewerkers vaak afkomstig uit de bestaande organisatie maakten via een simulatiespel kennis met de werkwijze. De voordelen van digitaal werken werden hierdoor zonder toelichting of werkinstructies van derden, direct zichtbaar. Dit gold zeker ook voor medewerkers die 20 jaar lang niet anders gewend waren dan het werken met papieren dossiers, dossierkasten, enzovoort. Deze aanpak had meer impact dan een standaard welkomstwoord en uitleg door management of projectleider. 2. Stepping into the clients shoes De doelstelling van het project was het vergroten van de klantgerichtheid van het callcenter. Het project zorgde voor een betere organisatie en uitrusting van het callcenter, maar ook voor een cultuuromslag. De medewerkers kun je vertellen over de benchmark van telefoonbeantwoordingsnelheid of over een rekensom van de kosten van afgehaakte klanten, maar het ging anders. Alle callcentermedewerkers 19

5 MANAGEMENT TOOLS NUMMER 6 / werd verzocht hun horloge in te leveren en naast hun bureau rechtop te gaan staan. Ze mochten gaan zitten als ze dachten dat er 30 seconden voorbij waren. De manager hield de tijd bij. Zoals verwacht was iedereen verrast hoelang 30 seconden eigenlijk duurt, want men ging te vroeg zitten. Vanaf dat moment was het niet moeilijk om de bereikbaarheidsdoelstelling binnen 30 seconden opnemen te handhaven. 3. Zien is geloven De medewerkers moesten de vrijheid opgeven om klantenbrieven zelf te schrijven en te printen. Maar waarom zouden ze? Het management wist dat deze vrijheid opgeven voor meer efficiëntie en een betere klantgerichtheid zorgde. Bij een grote verzekeraar ontstond er namelijk door lokaal printen een diversiteit aan brieven die elke dag door verschillende vrachtwagens tussen locaties en postkamers werden vervoerd. Het project zorgde voor de implementatie van een centraal outputmanagementsysteem. Het draagvlak voor de implementatie werd versterkt doordat in een video letterlijk in beeld te zien was wat de bestaande werkwijze elke dag veroorzaakte. Door het zien van de vrachtwagens, postmedewerkers en brievenchaos voor de klant drong de noodzaak tot verandering door. Medewerkers werkten mee aan het nieuwe systeem en hielden zich er ook aan na het project. 4. Marketing en klantcontact dichter bij elkaar Een energiebedrijf wilde de marketeers dichter bij de klant brengen. Om dit te bereiken werd het klantcontactcenter ge-insourced. Echter, het simpelweg dichterbij brengen leidt niet automatisch tot meer uitwisseling en onderling contact tussen de verschillende afdelingen. Om daarvoor een sterke start te maken is besloten om de fysieke verhuizing zelf uit te voeren. Dit hield in dat marketeers en consultants in spijkerbroek en busjes de verhuizing voor hun rekening namen. Een ludieke én succesvolle manier om letterlijk betrokken te zijn bij de integratie van de afdelingen! 5. Van weerstand naar plezier De verhuizing van tweehonderd medewerkers naar een nieuw pand in een nieuwe stad mocht er niet toe leiden dat de beste mensen een nieuwe baan zouden zoeken. Aanvankelijk was er veel onbegrip voor het directiebesluit, maar een speciale communicatiewerkgroep wist deze uiteindelijk om te buigen naar plezier in de nieuwe werkplek. Bij de ingang van de kantine de ontmoetingsplek kwam een moodbord met steeds nieuwe zaken over de verhuizing: foto s van de bouw, een interview met de architect, vijf attracties in de nieuwe stad enzovoort. Daarnaast waren er afdelingsuitjes naar de nieuwe locatie en het pand in aanbouw en werden vergaderzalen vernoemd naar medewerkersideeën. De familiedag met clowns, ijsjes en een groot familiediner in het pand kort na de verhuizing maakte duidelijk dat de kinderen dol waren op papa s of mama s nieuwe werkplek. Directie en projectmanagers konden hier niets meer aan toevoegen! Visualiseren Je kunt ook indirect een ervaring of gevoel oproepen door sterk visueel of via andere zintuigen te communiceren. Door visueel te maken wat je bedoelt, worden mensen direct aangesproken en krijgen ze er een gevoel bij. Marketeers kennen dit principe maar al te goed en reclames bestaan daarom voor een veel groter deel uit beeld en geluid, dan uit tekst. Onderzoek van het Dale Carnegie Institute toont ook het belang van visuele communicatie aan. Het blijkt dat we maar ongeveer 10 procent onthouden van wat we lezen, 30 procent als we het ook horen, maar wel 53 procent als we Pull -communicatie zorgt ervoor dat de doelgroep zélf de boodschap vaststelt. het horen én zien. Het visualiseren voegt impact toe, waardoor de kans groter is dat het nieuwe inzichten of gevoelens oproept. Ook Kotter geeft visualiseren een centrale plaats in zijn boek Het hart van de verandering (2002). Zijn stelling is dat mensen doorgaans pas anders gaan denken of voelen door een ervaring en zelden door een theorie. Verandering verloopt volgens Kotter steeds volgens de volgende drie cruciale fasen: zien-voelen-veranderen. Hij geeft het volgende voorbeeld. Eén van de geïnterviewde managers vertelde hoe een stagiaire 235 paren handschoenen die gebruikt werden in de verschillende vestigingen van het bedrijf verzamelde en de prijskaartjes eraan bevestigde. Al deze handschoenen legde ze op de directietafel en ze nodigde de vestigingsmanagers uit om langs te komen. Het inzicht kwam er onmiddellijk. Deze manier van inkopen was inefficiënt en bovendien was er nog veel winst te halen. Handschoenen die er bijna hetzelfde uitzagen kosten soms $ 5 en soms $ 21 per stuk! Doordat vestigingsmanagers zelf de conclusies trokken kwam er snel een einde aan een jarenlange discussie over de autonomie op het gebied van inkoop. Randvoorwaarden De communicatie die in dit artikel wordt voorgesteld is creatief, krachtig, transparant, steeds alert en altijd voldoende. Zonder invulling van de organisatorische randvoorwaarden komt dit niet van de grond. Zo moeten er mensen specifiek verantwoordelijk zijn voor communicatie en er moet tijd en geld gereserveerd zijn. Zorg er ook voor dat je snel genoeg kunt inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Communicatie dient een volwaardig onderdeel van het project te zijn door bijvoorbeeld een apart communicatieplan op te stellen, waarin zaken als doelgroepen,

6 middelen en de communicatiedoelen en -mijlpalen systematisch aan bod komen. Zorg er daarnaast voor dat het project voldoende mandaat heeft om belangrijke communicatiekanalen te gebruiken of te beïnvloeden. De boodschap die mensen ontvangen is tenslotte een optelsom van álle communicatie. Verkrijg ook commitment bij de opdrachtgever en het management voor de beoogde communicatie. Conclusie Communicatie kent vele valkuilen. Door ruis te reduceren, interpretatie te bevorderen, tweerichtingsverkeer te stimuleren en rekening te houden met de kracht van informele communicatie krijg je meer grip op wat alle betrokkenen vinden en voelen. De boodschap komt dan effectief over. Als je wilt dat de boodschap ook doorleefd wordt en ander gedrag teweegbrengt, dan helpt het om push-communicatie aan te vullen met pull-communicatie. Door mensen zelf aan het denken te zetten verandert communicatie van een veelgehoord cliché in een krachtig veranderinstrument. Communicatie met impact doe je er niet even bij, maar vereist een duidelijke borging in de projectorganisatie. Het project kan daardoor managementsteun verkrijgen en behouden, ambitieuze resultaten neerzetten, wordt behoed voor blinde vlekken en heeft ook langdurige voordelen. Samenvatting Standaard projectcommunicatie, zoals nieuwsbrieven sturen, bereikt zelden dat medewerkers actief aan de projectdoelen gaan bijdragen. Maar wat dan wel? Dit artikel geeft handvatten voor het beoordelen van de communicatie-aanpak in projecten. Zijn de faalfactoren voldoende onderkend? In hoeverre zijn de vier maatregelen die leiden tot succesvolle communicatie ingezet? Hoe kunt u medewerkers zo prikkelen dat ze zélf aan de slag willen met de verandering? En ten slotte: zijn alle randvoorwaarden goed ingevuld? LITERATUUR Berg, Marike van den, Effectieve tweegesprekken, Academic Service, Carnegie, Dale, How to win friends and influence people, (1e editie 1936), Simon and Schuster, Guchelaar, Henk-Jan, Zuiver oordelen: beeldvorming en beoordeling van mensen, Uitgeverij H. Nelissen, Kotter, John P. en Dan S. Cohen, Het hart van de verandering, Academic Service,

1Communicatie als. containerbegrip

1Communicatie als. containerbegrip 1Communicatie als containerbegrip Als medisch specialist is communiceren onlosmakelijk verbonden met het uitoefenen van uw professie. Niet alleen hebt u contact met uw patiënten, maar ook met diverse professionals

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS INHOUD Inleiding 7 1 Zelfonderzoek feedback geven en ontvangen 9 Checklist feedback geven en ontvangen 11 2 Communicatie en feedback 15 Waarnemen,

Nadere informatie

mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten

mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten Organiseren en faciliteren van het samenspel met mantelzorgers/familie 2 e 2 e masterclass IVVU 23 april 2015 Will Schutte en Cecil Scholten Opzet masterclass Terugkoppeling verwerkingsopdracht Hoe krijg

Nadere informatie

Workshop Communicatie en Media

Workshop Communicatie en Media Workshop Communicatie en Media Vraagstelling Ondersteuning bij aandacht voor de media Hulp bij communicatieverbreding en verbetering in de regio Aandacht voor verbetering van promotiebeleid Instrumenten,

Nadere informatie

Payroll Professional 2 e editie sessie: Efficiënt communiceren over de payroll. Bart.Vanlangendonck@sdworx.com Annelies.Baelus@sdworx.

Payroll Professional 2 e editie sessie: Efficiënt communiceren over de payroll. Bart.Vanlangendonck@sdworx.com Annelies.Baelus@sdworx. Payroll Professional 2 e editie sessie: Efficiënt communiceren over de payroll Bart.Vanlangendonck@sdworx.com Annelies.Baelus@sdworx.com Doel van deze workshop Deze workshop wil u inzicht geven in proactieve

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ...

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ... P1 VOORBEELD OBSERVATIE-INSTRUMENT GROEP klantgerichtheid klanteninzicht groepsdynamica omgaan met diversiteit PRESENTATIE stemgebruik taalvaardigheid non-verbaal communiceren professionele houding PERSOON

Nadere informatie

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren.

Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. FEEDBACK WAT IS FEEDBACK EIGENLIJK? Feedback is een mededeling aan iemand die hem informatie geeft over hoe zijn gedrag wordt waargenomen, begrepen en ervaren. Hiermee is feedback een belangrijk middel

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Concept Communicatieplan

Concept Communicatieplan Concept Communicatieplan DATUM AUTEUR VERSIE Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Randvoorwaarden... 3 2 Communicatiestrategie... 4 2.1 Doelgroepen...

Nadere informatie

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS 31/10/ 13 INTRODUCTIE Welkom! Vandaag gaan we gezamenlijk ervaringen delen over de vorige bijeenkomst. Jullie hebben in groepjes

Nadere informatie

Oefenvragen Management Assistent A - Communicatie

Oefenvragen Management Assistent A - Communicatie Oefenvragen Management Assistent A - Communicatie 1. De meeste mensen zijn primair: A. visueel ingesteld. B. kinesthetisch ingesteld. C. socialistisch ingesteld. D. auditief ingesteld. 2. Wat is het belangrijkste

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

REEF-carrièremanagement. voor jouw persoonlijke groei. delen om te groeien

REEF-carrièremanagement. voor jouw persoonlijke groei. delen om te groeien REEF-carrièremanagement voor jouw persoonlijke groei delen om te groeien REEF hecht veel waarde aan de persoonlijke groei van zijn medewerkers. Daarom helpt REEF je in de eerste plaats aan uitdagende en

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

Communicatieplan project Gaan!

Communicatieplan project Gaan! Communicatieplan project Gaan! Team Communicatie, Tom Schooltink 11 januari 2012, versie 0.1 Inleiding Veranderen kan niet zonder communiceren. Daarom is er voor alle verandertrajecten een plan voor de

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Voorwoord. Martin Sykes www.storiesthatmovemountains.com www.facebook.com/storiesthatmovemountains www.overtuigenmetstorytelling.

Voorwoord. Martin Sykes www.storiesthatmovemountains.com www.facebook.com/storiesthatmovemountains www.overtuigenmetstorytelling. Voorwoord Ik was al vijf jaar bezig met het ontwikkelen en toepassen van de ideeën in dit boek voordat ik ze in 2006 voor het eerst in het openbaar presenteerde tijdens de zevende jaarlijkse Europese conferentie

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Programma. voor de pauze Kader - Cross media conceptontwikkeling: het proces

Programma. voor de pauze Kader - Cross media conceptontwikkeling: het proces Programma voor de pauze Kader - Cross media conceptontwikkeling: het proces Vragenrondje na de pauze Analyse - Innovatie, creativiteit, coördinatie, implementatie [wat wil je bereiken met cross media?]

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Feedback geven (als het toch anders moet)

Feedback geven (als het toch anders moet) Feedback geven (als het toch anders moet) Voordat je besluit feedback te geven: zeg je tegen jezelf dat die medewerker natuurlijk positieve intenties heeft. vraag je je af of je zelf wel duidelijk transparant

Nadere informatie

Communicatie. ontvanger. zender. boodschap. kanaal. feedback

Communicatie. ontvanger. zender. boodschap. kanaal. feedback FEEDBACK GEVEN EN ONTVANGEN Communicatie coderen decoderen zender boodschap kanaal ontvanger feedback - interpretatiekader Communicatie LSD Techniek - Luisteren - Samenvatten - Doorvragen LSD Techniek

Nadere informatie

De juiste route naar meer klantwaarde. E-book

De juiste route naar meer klantwaarde. E-book De juiste route naar meer klantwaarde E-book Inleiding Klantwaarde Onze verbazing Het ene na het andere onderzoek wordt uitgevoerd. U wordt overladen met informatie. Toch leidt dit niet altijd tot betere

Nadere informatie

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen:

18-9-2014. Pedagogische opleiding theorie. Doelstellingen. Doelstellingen. Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback. De kennis over de begrippen: Pedagogische opleiding theorie Hoofdstuk 1 Communicatie en feedback Doelstellingen De kennis over de begrippen:, feedback, opleiden en leren kunnen uitdrukken en verfijnen Doelstellingen De voornaamste

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management

Key success actors. De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen. Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische veranderingen Onderzoek door Turner en de Rotterdam School of Management 1 Key success actors De rol van middenmanagement bij strategische

Nadere informatie

Communicatie bij implementatie

Communicatie bij implementatie Communicatie bij implementatie Hoe je met een duidelijk communicatieplan software-implementaties positief beïnvloedt Een software systeem implementeren heeft, naast de nodige technische uitdagingen, ook

Nadere informatie

Unieke 2-daagse training

Unieke 2-daagse training Unieke 2-daagse training Spreken in het openbaar, voor een zaal, voor een kleine groep of voor een camera en microfoon het kan spanningen oproepen waar je mee moet leren omgaan Speciaal voor marketing,

Nadere informatie

1 Voor de medewerker is duidelijk waarom het voor de organisatie belangrijk is om de motieven voor vertrek te horen

1 Voor de medewerker is duidelijk waarom het voor de organisatie belangrijk is om de motieven voor vertrek te horen EXITINTERVIEW drs. D. Dresens 1 SITUATIE Het exitinterview is een gesprek dat uw organisatie met een vertrekkende medewerker kan voeren. Het doel van dit gesprek is duidelijk te krijgen wat de reden van

Nadere informatie

Het nieuwe werken. gedragsverandering is de succesfactor

Het nieuwe werken. gedragsverandering is de succesfactor Het nieuwe werken gedragsverandering is de succesfactor Kees Froeling, Bart Atema Overheidsorganisaties willen een aantrekkelijke werkgever zijn, nu en in de toekomst. Daarbij hoort een virtuele werkomgeving

Nadere informatie

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties Het zorgen voor een goede basis. Elk bedrijf wil een goed resultaat halen. Dat lukt beter als u regelmatig met uw medewerkers bespreekt hoe het gaat, hoe dingen beter zouden kunnen en wat daarvoor nodig

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Welkom. GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken

Welkom. GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken Welkom GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken 1 weten SOCIAL MEDIA 2 vraag zaal Steekwoorden SOCIAL MEDIA Roep steekwoorden die bij je opkomen over SocialMedia 3 weten Programma Wat zijn Social

Nadere informatie

1 Soms vermijd ik situaties die me in contact brengen met mensen waar ik problemen mee heb.

1 Soms vermijd ik situaties die me in contact brengen met mensen waar ik problemen mee heb. De SOS test Uw Stijl Onder Stress test Hoe goed kent u uzelf? Een goede manier om uw zelfinzicht te vergroten is om uw Stijl Onder Stress te verkennen. Hoe reageert u wanneer een gesprek echt moeilijk

Nadere informatie

Managementondersteuning in de 21ste eeuw. Marianne Sturman, oprichter van Moneypenny

Managementondersteuning in de 21ste eeuw. Marianne Sturman, oprichter van Moneypenny Managementondersteuning in de 21ste eeuw Marianne Sturman, oprichter van Moneypenny Agenda Kennismaking Het Nieuwe Werken volgens Moneypenny De impact van Het Nieuwe Werken op de managementondersteuner

Nadere informatie

Communiceren met de achterban

Communiceren met de achterban 1 Communiceren met de achterban Je wilt weten hoe je het beste communiceert met de achterban. Je wilt direct aan de slag en snel resultaten. Je hebt een hoe-vraag. Zoals iedereen. Maar als je werkelijk

Nadere informatie

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Dit is een korte vragenlijst die bedoeld is om een aantal van je denkbeelden, attitudes en gedrag in werksituaties in kaart te brengen. Wees zo eerlijk mogelijk

Nadere informatie

Verbeter het investeringsrendement. Communications door het gebruik ervan te vergroten. White Paper WORK. PLAY. LIFE.

Verbeter het investeringsrendement. Communications door het gebruik ervan te vergroten. White Paper WORK. PLAY. LIFE. Verbeter het investeringsrendement van uw Unified Communications door het gebruik ervan te vergroten White Paper WORK. PLAY. LIFE. Inleiding Bedrijven zijn zich absoluut bewust van de voordelen van het

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen Basisvaardigheden voor zorg & welzijn Marieta Koopmans Ron Groothuis (red.) Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen 1 COMMUNICATIE EN FEEDBACK Stel je de volgende situatie

Nadere informatie

Bijlage 2. Communicatieplan bij het inspectieproject opslagtanks PGS29. Petra van Zijst, 24 september 2012. Aanleiding

Bijlage 2. Communicatieplan bij het inspectieproject opslagtanks PGS29. Petra van Zijst, 24 september 2012. Aanleiding Bijlage 2 Communicatieplan bij het opslagtanks PGS29 Petra van Zijst, 24 september 2012 Aanleiding Van augustus 2012 tot en met maart 2013 wordt het Inspectieproject Tankopslagbedrijven uitgevoerd. Hierin

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen:

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen: 59 9 COMMUNICATIEPLAN Op het moment dat een afdeling de beoordeling zwak of zeer zwak krijgt, komt er meteen veel op de schoolleiding af. Een zeer zwakke school heeft zes weken de tijd om een verbeterplan

Nadere informatie

Stelling 2 De SWOT analyse is oorspronkelijk bedoeld als analyse-instrument om te analyseren hoe organisaties of afdelingen functioneren.

Stelling 2 De SWOT analyse is oorspronkelijk bedoeld als analyse-instrument om te analyseren hoe organisaties of afdelingen functioneren. Oefenvragen Management Assistent A - Persoonlijke Effectiviteit 1. Wat is de kracht van de 360 graden feedback methode? A. Doordat u een bepaalde positie inneemt binnen de cirkel, bijvoorbeeld Boven-Samen

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

10 tips voor begrijpelijke AWBZ-formulieren

10 tips voor begrijpelijke AWBZ-formulieren 0 tips voor begrijpelijke AWBZ-formulieren Dit is een uitgave van: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directie Postbus 0011 00 ea Den Haag www.rijksoverheid.nl Maand 0 B-0000 0 tips

Nadere informatie

Dubbele identiteit. Anja Bekink! Samenwerking: het CJG van ons allen of ieder voor zich? Door:

Dubbele identiteit. Anja Bekink! Samenwerking: het CJG van ons allen of ieder voor zich? Door: Dubbele identiteit Samenwerking: het CJG van ons allen of ieder voor zich? Door: Programma Welke dubbele identiteit? Wil niet of kan niet? De casus & de cirkel The Matrix & de Verrassingen De professional

Nadere informatie

De ontgijzeling. de markt verandert, hoe verandert u mee? Arjan Erkel Karel Luttikholt 17 november 2009

De ontgijzeling. de markt verandert, hoe verandert u mee? Arjan Erkel Karel Luttikholt 17 november 2009 De ontgijzeling de markt verandert, hoe verandert u mee? Arjan Erkel Karel Luttikholt 17 november 2009 Vraag? ANALYSE Wat is de belangrijkste verandering & welke impact heeft dit op uw organisatie en uzelf?

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE EEN ONDERZOEK NAAR DE IMPLEMENTATIE VAN BEST VALUE BINNEN EEN SYSTEMS ENGINEERING OMGEVING STEPHANIE SAMSON BEST VALUE KENNIS SESSIE WESTRAVEN 17 JUNI 09.00 12.00

Nadere informatie

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Voorbeeldprogramma - 1 Voorbeeldprogramma Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Hier vindt u een voorbeeldprogramma voor een werksessie/trainingsmodule communicatiekalender Factor C, met een

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Verspreiden en borgen: werkwijze om andere locaties binnen de organisatie veilig te maken

Verspreiden en borgen: werkwijze om andere locaties binnen de organisatie veilig te maken Verspreiden en borgen: werkwijze om andere locaties binnen de organisatie veilig te maken Dat men zich bewust is van een probleem en een mogelijke oplossing (een verbetertraject) leidt niet automatisch

Nadere informatie

Effectieve Feedback. Overzicht... 2. Wat houdt u tegen?... 3. Opbouwende Feedback Scenario #1: De betrouwbare werknemer... 4

Effectieve Feedback. Overzicht... 2. Wat houdt u tegen?... 3. Opbouwende Feedback Scenario #1: De betrouwbare werknemer... 4 Effectieve Feedback Voorbereidend werk deelnemers Deel 1 Inhoud Overzicht... 2 Wat houdt u tegen?... 3 Opbouwende Feedback Scenario #1: De betrouwbare werknemer... 4 Opbouwende Feedback Scenario #2: Een

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering De essenties uit het gelijknamige boek van John P. Kotter Acht fases in het proces van veranderen 1. Urgentiebesef vestigen. 2. Leidende coalitie vormen. 3. Visie en strategie

Nadere informatie

Vlaamse Gemeenschapscommissie, algemene directie Onderwijs en Vorming, E. Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.

Vlaamse Gemeenschapscommissie, algemene directie Onderwijs en Vorming, E. Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel. BIJLAGE Bijlage nr. 2 Gunningsverslag 1 INLEIDING 1.1 Aanbestedende overheid Vlaamse Gemeenschapscommissie, algemene directie Onderwijs en Vorming, E. Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel. 1.2 Diensten De opdracht

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren BEGRIJP JE WAT IK ZEG? Over communicatie, luisteren en vooroordelen Situering Om op een zinvolle manier met elkaar te communiceren, heb je veel vaardigheden nodig. De doelstellingen van deze trainingsachtige

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Communicatieplan Stoer Ondernemen manual

Communicatieplan Stoer Ondernemen manual Communicatieplan Stoer Ondernemen manual Inhoudsopgave Inleiding Situatieanalyse Doelgroep Communicatiedoelstellingen Communicatiestrategie Boodschap Middelen Termijnplanning Organisatie en kosten Evaluatie

Nadere informatie

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1 BELANG VAN COMMUNICATIE Alles wat u doet als teambegeleider/sportleider gebeurt via communicatie, zoals het motiveren van spelers, het luisteren naar spelers, het oplossen van de problemen in het team,

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Themabundel Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Assistent medewerker Dit project is mede mogelijk gemaakt met een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds Voorwoord Deze themabundel is bedoeld

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden zien

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECTSTART-UPS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

LMD politie en brandweer. Instrumenten en privacy

LMD politie en brandweer. Instrumenten en privacy LMD politie en brandweer Instrumenten en privacy Instrumenten en privacy alles over tests en dossiers Je hebt besloten de handschoen op te pakken en je voor te bereiden op de toelating tot het LMD-bestand.

Nadere informatie

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport Sanne Gielen Inleiding Starten met een nieuwe sport is voor iedereen spannend; Hoe zal de training eruit zien? Zal de coach aardig zijn? Heb ik een klik met mijn teamgenoten? Kán ik het eigenlijk wel?

Nadere informatie

Toelichting. Intervisie

Toelichting. Intervisie Toelichting Intervisie December 2010 1. Wat is intervisie? Naast opleiding en training is gezamenlijke reflectie op het eigen handelen voor dierenartsen een goede manier om zich te ontwikkelen. Door in

Nadere informatie

Ken jezelf, dan leer je de ander beter kennen!

Ken jezelf, dan leer je de ander beter kennen! Ken jezelf, dan leer je de ander beter kennen! Workshop NEVI Inkoopdag, 25 juni 2015 Joost van Eijk Remco Kramers Agenda Even voorstellen Wat is Het NIC? Wat zijn jullie verwachtingen? Jouw grondhouding

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

MEDIACONTACT SITUATIE

MEDIACONTACT SITUATIE MEDIACONTACT Wilco Bontenbal SITUATIE U, als manager, krijgt ongetwijfeld wel eens te maken met de. Daarom is het belangrijk om inzicht te krijgen in uw natuurlijke stijl van optreden in de en uw voorkeur

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics

Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics Lange cursus beschrijving van de cursus: ITIL basics ALGEMEEN Het inrichten van een ICT Beheerorganisatie is een complexe en tijdrovende aangelegenheid. Het resultaat is afhankelijk van veel aspecten.

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Op donderdag 16 oktober organiseerde de gemeente Amersfoort een netwerkbijeenkomst communicatie over de beweging

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

De 3 monsters van public speaking. Leer je valkuilen kennen met Okab, Whiha en Ted PR PR... PRESENTATION PROFS

De 3 monsters van public speaking. Leer je valkuilen kennen met Okab, Whiha en Ted PR PR... PRESENTATION PROFS De 3 monsters van public speaking Leer je valkuilen kennen met Okab, Whiha en Ted PR PR... PRESENTATION PROFS De 3 monsters van public speaking Als spreker of presentator ben je, als het ware, de held

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren voor technische professionals 20 juni 2013 Jullie doelen? Workshop Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter

Nadere informatie

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Personeelsgesprekken Het personeelsgesprek (ook wel functioneringsgesprek) is een belangrijk instrument dat ingezet kan worden voor een heldere arbeidsverhouding

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo. Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.nl Waarom mensen niet? Dus wat kun je doen? Ze weten niet

Nadere informatie