INFORMATIEBROCHURE : ERFRECHT EN VERMOGENSPLANNING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INFORMATIEBROCHURE : ERFRECHT EN VERMOGENSPLANNING"

Transcriptie

1 Departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde INFORMATIEBROCHURE : ERFRECHT EN VERMOGENSPLANNING CAMPUS Turhout Manou Schoenmakers 3 de jaar Financie- en verzekeringswezen Eindwerk Campus Blairon Turnhout Tel Fax

2 2

3 1 Departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde INFORMATIEBROCHURE : ERFRECHT EN VERMOGENSPLANNING CAMPUS Turhout Manou Schoenmakers 3 de jaar Financie- en verzekeringswezen Eindwerk Campus Blairon Turnhout Tel Fax E- mail:

4 2 Voorwoord De opzet van dit eindwerk, is de klant bewust maken van de gevolgen van het wettelijk erfrecht en ze daarnaast in te lichten over hun opties en alternatieven. De hoge sommen successierechten zijn namelijk voor niemand een geschenk. Deze brochure tracht de klanten wakker te schudden, niet bij de pakken te blijven zitten en aanzet te geven om reeds nu actie te ondernemen voor later, te kiezen voor een beter alternatief. Het spreekt voor zich dat dit onderwerp nauw samenhangt met de huidige wet en regelgeving. Daarom moet steeds in acht genomen worden dat deze regelgeving kan veranderen alsook de opties omschreven in deze brochure. Daarnaast is het afronden van een eindwerk, steeds een moment van reflectie over de afgelopen periode. Hierbij verdienen dan ook tal van mensen een woordje van dank voor hun inbreng. Allereerst wil ik de zaakvoerder van mijn stageplaats Raf Van Dijck hartelijk bedanken. Hij heeft mij gedurende drie maanden stage op alle vlakken bijgestaan met zijn kennis en ervaring. Ik mocht alles van dichtbij volgen, zodat mijn leerproces maximaal was. Ook bij het invullen van mijn onderwerp kon ik altijd op hem rekenen. Nogmaals hartelijk dank aan Raf Van Dijck voor alle steun en begeleiding gedurende mijn stageperiode. Daarnaast wil ik mijn collega Greet Leyten danken voor alle hulp gedurende mijn stage. Zij heeft me veel kennis bijgebracht in een zeer fijne en aangename werksfeer. Mijn stagebegeleidster Ann Deferme verdient ook een woordje van dank. Ze gaf me ook wekelijks goede moed en feedback via mail. Verder wil ik de specialisten levensverzekering van Argenta: Rit Lepoutre en Tom Bries bedanken voor hun tweedaagse coaching i.v.m. vermogensplanning. Dit was een zeer leerrijke coaching waarbij veel van mijn vragen beantwoord werden. Ook wil ik mijn ouders bedanken, die me de kans hebben gegeven om te studeren en die me steeds met raad en daad hebben bijgestaan gedurende mijn volledige studiecarrière. Tot slot wil ik mijn zussen Anouk en Catho bedanken alsook mijn familie en vrienden voor alle steun. Manou Schoenmakers juni 2012

5 3 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Afkortingen... 5 Verklarende woordenlijst... 6 Inleiding Situering Verzekeringen Vermogensoverdracht Wettelijk erfrecht Basisprincipes van het wettelijk erfrecht Wettelijke regeling om te kunnen erven Orde & graad Toelichting bij de stamboom De ordes in beeld gebracht Het wettelijk erfrecht van de partner Wettelijk stelsel Scheiding van goederen Algehele gemeenschap Wettelijk samenwonende Feitelijk samenwonende Berekening successierechten Algemeen Vlaams gewest Rechte lijn Broers en zussen Samenwonende Andere personen Levensverzekering Kenmerken Partijen Verzekeringnemer Verzekerde Begunstigde Plaatsvervulling Verzekeringsprestatie Nalatenschap Testament Successierechten en levensverzekering... 38

6 5.1 Algemeen Begunstigde Begunstigde ten kosteloze of ten bezwarende titel Onbepaalde of bepaalde begunstigde Berekening successierechten Gehuwden Verzekeringnemer niet gelijk aan verzekerde Vermogensoverdracht via de levensverzekering Voordelen Uitgestelde vermogensoverdracht via de levensverzekering Generation skipping Feitelijk samenwonende Verzekeringsgift Directe vermogensoverdracht via de levensverzekering Bankgift of handgift met conventionele terugkeer Bankgift of handgift met beding van last Schenkingsverzekering Praktijkvoorbeeld Case Bij overlijden van Maria zonder successieplanning De successieplanning Case De familie van Boer Jef Extra: nieuwsflash Besluit Literatuurlijst Bijlagen

7 5 Afkortingen B.A.: Burgerlijke Aansprakelijkheid B.W.: Burgerlijk Wetboek Comm. V.: Commanditaire Vennootschap E.V.: Eigen Vermogen FOD: Federale Overheids Dienst G.V.: Gemeenschappelijk Vermogen O.G.: Onroerend Goed R.G.: Roerend Goed WLVO: Wet op de Landverzekeringsovereenkomst W.S.: Wetboek Successierechten

8 6 Verklarende woordenlijst 1 Begiftigde: De persoon die een roerend of onroerend goed gratis ontvangt van de schenker. Erfgenaam/ erfgerechtigde: De persoon die d.m.v. de toepassing van het wettelijk erfrecht, recht heeft op een deel van de nalatenschap. Erflater: De overledene. Erven: Een goed of goederen en/of schulden gratis verkrijgen van een overleden persoon. Huwelijkscontract: Een contract, opgemaakt bij de notaris, waarin opgenomen wordt hoe de verdeling van het gemeenschappelijk vermogen gaat gebeuren bij overlijden van één van de twee huwelijkspartners. Huwelijksvermogenstelsel: De verdeling van het eigendomsrecht van de verschillende goederen in één van de drie vermogens. 2 Legataris: De persoon die d.m.v. een testament, in aanmerking komt voor een deel van de nalatenschap. Nalatenschap: Zowel de goederen als de schulden worden geërfd van de overledene. Al deze goederen en schulden samen is de nalatenschap die geërfd wordt door de erfgenamen van de overledene. Reservataire erfgenamen: Bloedverwanten die genieten van een beschermd erfdeel van de nalatenschap en zo dus niet onterfd kunnen worden. Reserve: Het beschermd erfdeel van de reservataire erfgenamen. Schenker: De persoon die een roerend of onroerend goed weggeeft aan een andere persoon. 1 Van Belleghem, L. (2011). Praktische belastingsservice: erf- en successierecht. Sint Niklaas: Training & Consulting Deferme, A. (2010). Verzekeringen: Wetgeving en conventies. Gent: Academie Press. 2 Chiau, B. (2012). Gids samenlevingsvormen: samenwonen of toch niet. Antwerpen: De Boeck

9 7 Schenkingsrecht: De belasting die de begiftigde zal betalen op een verkregen schenking van roerende of onroerende goederen gedurende het leven. Successieplanning: Technieken die gebruikt worden om de grote sommen successierechten te verminderen. Successierecht: De regels die duidelijk maken hoeveel belastingen de erfgenamen betalen aan de fiscus. Testament: Hierbij neemt een persoon zelf de verdeling van de nalatenschap in handen. Een persoon buiten het wettelijk erfrecht kan bevoordeeld worden of iemand binnen het wettelijk erfrecht kan meer bevoordeeld worden dan voorzien in het wettelijk erfrecht. Vermogensoverdracht: Het overdragen van een deel van het vermogen aan wettelijke erfgenamen of personen buiten het wettelijk erfrecht. Verzekerde: Diegene in wiens persoon het risico van het zich voordoen van het verzekerde voorval gelegen is. (Art. 1 B b WLVO) Verzekeringsovereenkomst: Een overeenkomst, waarbij een partij, de verzekeraar, zich er tegen betaling van een vaste of veranderlijke premie tegenover een andere partij, de verzekeringnemer, toe verbindt een in de overeenkomst bepaalde prestatie te leveren in het geval zich een onzekere gebeurtenis voordoet waarbij, naargelang van het geval, de verzekerde of de begunstigde belang heeft dat die zich niet voordoet. (Art. 1 A WLVO) Verzekeringsprestatie: Het door de verzekeraar uit te betalen bedrag of de door hem te verstrekken dienst ter uitvoering van de verzekeringsovereenkomst. (Art. 1 F WLVO) Wettelijke Erfgerechtigde/Erfgenamen: Personen die volgens het wettelijk erfrecht, in aanmerking komen voor een deel van de nalatenschap. Wettelijk Erfrecht: De regels die bepalen welke personen de nalatenschap erft indien er geen testament bestaat. Indien de overledene wel een testament opgesteld had, krijgt dit testament voorrang op de wettelijke regeling.

10 8 Inleiding Na de examens van januari stond er mij nog een laatste taak op het programma, namelijk een eindwerk schrijven. Dit gecombineerd met een drie maand durende stage, die ik heb gevolgd bij het Zakenkantoor Raf Van Dijck Comm. V., Argenta Kasterlee. Daar leerde ik iedere dag bij, van loketbediening tot allerhande verzekerings- en beleggingsgesprekken. Wat mij vooral opviel tijdens mijn stageperiode was dat de meeste klanten op zoek zijn naar veilige beleggingen. Een opvallende trend is het gebruik van beleggings- en/of verzekeringsproducten als middel om te sparen voor de kinderen en/of kleinkinderen. Deze zaken gaven me een aanleiding tot dieper nadenken en staan aan de basis van dit eindwerk. De grote sommen successierechten bij een overlijden laten niemand koud. Net daarom is vermogensplanning een hot- item de dag van vandaag. Personen betalen levenslang belastingen en zijn daardoor geneigd om die allerlaatste belasting te vermijden of allezins proberen te verminderen. Net daarom zijn meer en meer mensen vanaf het pensioen bezig met de vraag: Hoe kan U de dag van vandaag uw vermogen overdragen op een veilige en goedkope manier zonder de volledige controle erover te verliezen? Vanuit dat standpunt, heb ik geprobeerd om van mijn eindwerk een informatiebrochure i.v.m. successieplanning te maken. De brochure zal de kantoorhouder helpen om samen met zijn klanten successieplanning te bespreken. Tevens probeer ik hiermee de klant inzicht te geven in de verschillende technieken, alsook een nuttige voorbereiding naar een eventueel overlijden toe. Om de theorie ook in de praktijk af te toetsen, geef ik zoveel mogelijk praktijkoefeningen. Hierbij maak ik steeds gebruik van een fictieve gezinssituatie die de verschillende technieken gaat toepassen.

11 9 1 Situering 1.1 Verzekeringen Vermogensplanning en vermogensoverdracht gebeurt in de verzekeringswereld d.m.v. een levensverzekering, al dan niet voorafgaand door een schenking. Om vanaf begin mee te zijn met het hele plaatje, is het belangrijk om de hoofdbegrippen te begrijpen en deze te kunnen situeren in de context. Vermogensplanning via de levensverzekering is uiteraard onlosmakelijk verbonden met levensverzekeringen. Net daarom is het belangrijk om vooraleer dieper in te gaan op deze vermogensplanning, eerst de verschillende aspecten van verzekeringen te bespreken. In het algemeen en heel kort gezegd, dekt een verzekering een risico. Dit risico wordt gedekt tegen betaling van een premie. De twee grote verzekeringsluiken zijn de schadeverzekeringen en de persoonsverzekeringen. De schadeverzekering is een verzekering waarbij de verzekeringsprestatie afhankelijk is van een onzeker voorval dat schade veroorzaakt aan iemands vermogen. 3 Binnen de schadeverzekeringen bevindt zich de opsplitsing tussen zaakschadeverzekeringen, aansprakelijkheidsverzekeringen en rechtsbijstandverzekeringen. Respectievelijk de brandverzekering en de B.A. motorrijtuigenverzekering. Indien er bij een schadegeval rechterlijke hulp aan te pas komt, treedt de rechtsbijstandsverzekering op. De persoonsverzekering is een verzekering waarbij de verzekeringsprestatie of de premie afhankelijk is van een onzeker voorval dat iemands leven, fysische integriteit of gezinstoestand aantast. 4 Hierin bevindt zich het onderscheid tussen de persoonsverzekeringen die geen levensverzekering zijn (bv. ongevallenverzekering) en de levensverzekeringen. Deze laatse categorie is waarbij de successieplanning en vermogensoverdracht via de levensverzekering toebehoort. 3 Art 1. G WLVO 4 Art 1. H WLVO

12 10 Ter verduidelijking van de verzekeringswereld: Landsverzekeringen Schadeverzekering Persoonsverzekering Zaakschade Aansprakelijkheid Rechtsbijstand Niet - leven Leven Vermogensoverdracht Figuur 1: Indeling verzekeringenswereld Ingezoemd op de levensverzekering: Levensverzekering Uitkering vast bedrag forfaitaire verzekering Niet wezelijk verplicht wenselijk figuur 2: Levensverzekeringen

13 Vermogensoverdracht Naast het algemeen begrip verzekeringen is het ook belangrijk dat het begrip vermogensoverdracht duidelijk wordt, vooraleer dieper in detail te gaan. Als alles goed gaat, ondervindt een familie doorheen de jaren een vermogensopbouw. Te beginnen bij het sparen van verjaardagen- en feestdagengeld om dan verder te gaan met het loon, het pensioensparen en de appel voor de dorst. Allereerst is het de bedoeling om gedurende deze vermogensopbouw het vermogen te behouden. Naast het behouden, is ook de groei ervan belangrijk. Dit d.m.v. spaar- en beleggingsproducten bij verschillende financiële instellingen. Iedereen heeft graag veel rendement! Eenmaal aan het pensioen, is het tijd om te genieten. Maar het is ook de start om eens stil te staan en te bekijken waar dit vermogen uiteindelijk dient terecht te komen. Vanaf die fase begint de vermogensplanning. Eénmaal dat vastligt, kan de vermogensplanning overgaan naar de feitelijke vermogensoverdracht. Er komt jammer genoeg voor iedere persoon een moment van sterfte. Elk sterfgeval is emotioneel zwaar maar ook financieel kan dit een grote domper zijn. Daarom is tijdig aan vermogensplanning beginnen cruciaal om net deze lasten te verminderen. Wat niet alleen in het eigen voordeel is, maar ook in dat van de familie of dierbare personen. Ik help U daarom graag verder om het vermogen op een zo goedkope manier over te dragen zonder de volledige controle erover te verliezen.

14 12 2 Wettelijk erfrecht Heel het verhaal draait over de successieplanning en vermogensoverdracht via een levensverzekering. Dit enerzijds uitgevoerd door een schenking, samengaand met een levensverzekering zodat de overdracht nu plaatsvindt of anderzijds door het afsluiten van een levensverzekering zodat de overdracht plaatsvindt bij het overlijden van de verzekerde. Om te bewijzen dat deze overdracht via de levensverzekering wel degelijk nut heeft, wordt hieronder het wettelijk erfrecht besproken. Indien een gezin gedurende het leven niet aan vermogensplanning doet, wordt bij een overlijden alles geregeld volgens het wettelijk erfrecht. Dit wettelijk erfrecht is gebasseerd op het beschermen van de naasten. Vermogensplanning is een techniek om af te wijken van het wettelijk erfrecht. Hieronder worden de basisbegrippen van het wettelijk erfrecht besproken en de verdeling van de nalatenschap in verschillende situaties. Indien dit niet overeenkomt met de wens van het gezin en/of de successierechten zeer hoog oplopen, is vermogensplanning de oplossing! 2.1 Basisprincipes van het wettelijk erfrecht Bij de verdeling volgens het wettelijk erfrecht, wordt er rekening gehouden met bepaalde principes. Allereerst komen de wettelijke erfgerechtigde naar voor. Dit zijn alle personen die in aanmerking komen voor een gedeelte van de nalatenschap. Volgens het wettelijk erfrecht behoren zowel de langstlevende partner als de bloedverwanten in rechte- of zijlijn (zie ) tot de wettelijke erfgenamen. De langstlevende huwelijks- of wettelijk samenwonende partner heeft een eigen specifieke regelgeving dat hierna besproken wordt Wettelijke regeling om te kunnen erven Om in aanmerking te komen om te erven, bestaan er bepaalde principes. Deze principes zijn opgenomen in het Burgerlijk Wetboek (B.W.) om zo familieruzies te vermijden. Al is dit laatste zeer moeilijk, zeker nu onze tijd gekenmerkt wordt door zeer complexe gezinssituaties. Denk maar aan nieuw samengestelde gezinnen en de verschillende soorten adopties. Volgende voorwaarden moeten voldaan zijn om te kunnen erven: Enkel de echtgenoot en bloedverwanten van de overleden persoon komen in aanmerking om te erven. De aanverwanten (bv. schoondochter) komen niet in aanmerking. Erven kan als een persoon op het moment van overlijden verwekt wordt en pas later levensvatbaar is. Indien de erfgerechtigde, de persoon in kwestie heeft vermoord of geprobeerd te doden, kan deze onmogelijk in aanmerking komen om te erven. Hierbij wordt de erfgerechtigde als onwaardig verklaard. Opmerking: Sinds 18 mei 2007 kan de wettelijk samenwonende partner ook wettelijk erfrecht bekomen.

15 Orde & graad Het wettelijk erfrecht is allereerst gebaseerd op bloedverwanten. De eventuele partner/echtgenoot van de overledene komt hier nog niet ter sprake. Het erfrecht hangt af van de orden en de graden. Het onderstaand schema maakt duidelijk hoe deze regeling in zijn werking gaat. Grootoom & tante Neef & nicht Vierde orde Over- grootouders Oom & tante Grootouders Derde orde Neef & nicht Zus & broers Ouders Erflater Tweede orde Kinderen Kleinkinderen Eerste orde Achterklein- kinderen Figuur 3: Stamboom wettelijk erfrecht

16 Toelichting bij de stamboom Orden Er bestaan vier verschillende orden in het wettelijk erfrecht. Erven kan tot en met deze vierde orde. Het erfdeel wordt steeds evenredig verdeeld onder het aantal personen in de orde. Indien één van deze personen vooroverleden is en nakomelingen achterlaat, wordt zijn/haar deel evenredig verdeeld onder de nakomelingen. Indien deze geen nakomelingen achterlaat wordt zijn/haar deel mee verdeeld onder de andere erfgerechtigden in leven. Eerste orde: rechtstreekse afstammelingen (kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen) Tweede orde: broers en/of zussen (en eventuele nakomelingen) en ouders Derde orde: ouders (indien geen broers of zussen in leven), grootouders en overgrootouders Vierde orde: andere bloedverwanten (neven, nichten, ooms, tantes, grootooms en groottantes) Graden Naast de orden zijn ook de graden van groot belang. Binnen elke orde erft de persoon die het dichts in graad staat t.o.v. de overledene. Stel dat de erflater zowel kinderen als kleinkinderen achterlaat, zullen enkel de kinderen erven. Bij het vooroverlijden van een kind met nakomelingen, komen deze kleinkinderen in aanmerking. Er worden twee soorten lijnen onderscheiden: Rechtstreekse lijn: de graad komt overeen met het aantal generaties tussen de overledene en de betrokken verwant. Zijlijn: de graad komt overeen met het aantal generaties tussen de overledene en de gemeenschappelijke voorouder + het aantal generaties tussen de gemeenschappelijke voorouder en de verwant.

17 15 Ter illustratie: Oma Opa Oma Opa Mama Papa Tante Ik Zoon Figuur 4: Graden van verwantschap Graad tussen Kleur Graad van verwantschap Zoon t.o.v ik 1 ste graad Ik t.o.v opa 2 de graad Zoon t.o.v oma 3 de graad Zoon t.o.v tante 4 de graad Tabel 1: Graden van verwantschap De personen verwant in eerste graad, behoren niet automatisch tot de eerste orde. Ouders zijn verwant in eerste graad maar behoren tot de tweede orde Bij overlijden Als een persoon komt te overlijden, erft in de eerste plaats de eerste orde. De vier orden sluiten elkaar uit. Als de erflater geen afstammelingen nalaat in de eerste orde, erven de verwanten van de tweede orde en zo verder. De rechtstreekse afstammelingen ofwel personen uit de eerste orde komen allereerst in aanmerking voor de nalatenschap. Binnen elke orde erven de personen die het dichts in graad staan. Indien alle kinderen in leven zijn, zijn deze de enige erfgenamen. Indien één van de kinderen vooroverleden is en nakomelingen achterlaat, zullen deze kleinkinderen in aanmerking komen op het deel van het vooroverleden kind. In dergelijk geval treedt plaatsvervulling op. De afstammelingen van de erfgerechtigde komt in de plaats van de erfgerechtigde. Indien één van de kinderen vooroverleden is maar geen afstammelingen nalaat, wordt dit erfdeel mee verdeeld onder de kinderen in leven. Indien de erflater geen rechtstreekse bloedverwanten nalaat, is de eerste orde uitgeput. De nalatenschap gaat vervolgens naar de tweede orde. Deze regeling gaat verder tot en met de vierde orde.

18 16 Let op: De eerste orde dient volledig uitgeput te zijn. Indien er nog één kleinkind of zelfs achterkleinkind in leven is, erft deze de volledige nalatenschap. Een aantal bijzonderheden: De verdeling in de tweede orde (geen rechtstreekse afstammelingen maar wel ouders en broers of zussen) heeft een vaste verdeling: o De ouders erven elk ¼ in volle eigendom (zie 2.2), zodat er nog ½ onder de broers en zussen wordt verdeeld. o Indien slechts één ouder in leven is, heeft deze recht op ¼ en staat ¾ ter beschikking voor de broers en zussen. o Indien beide ouders overleden zijn, erven de broers en zussen alles. Indien de overledene geen rechtstreekse afstammelingen nalaat alsook geen broers of zussen, gebeurt de verdeling via kloving: o ½ gaat naar de vaderlijke lijn o ½ gaat naar de moederlijke lijn Ouders komen in aanmerking om te erven via de tweede orde indien er nog broers en/of zussen in leven zijn en in de derde orde via kloving indien er geen broers en/of zussen in leven zijn. Dit is de enigste categorie die toebehoort tot twee orden. Alle anderen behoren toe tot één orde en kunnen enkel in hun orde erven.

19 17 Ter verduidelijking: het wettelijk erfrecht in schema: Kinderen of (achter)kleinkinderen in leven? Nee Ja Gelijk deel aan alle kinderen! bij vooroverlijden deel verdeeld onder zijn/haar kinderen = eerste orde Broers en/of zussen in leven? Ouders in leven? Elke ouder in leven ¼, Ja Ja overige deel evenredig verdeeld onder Nee broers/zussen Nee! bij vooroverlijden deel verdeeld onder nakomelingen = tweede orde Gelijk deel aan alle broers/zussen! bij vooroverlijden deel verdeeld onder nakomelingen = tweede orde Minstens één ouder? in leven? Ja ½ vaderlijke lijn ½ moederlijke lijn = derde orde (kloving) Nee (over)grootouders, oom/ tantes of hun nakomelingen in leven? (tot vierde graad) Nee Belgische Staat Ja gelijke verdeling ½ vaderlijke kant ½ moederlijke kant = vierde orde Figuur 5: Verdeling volgens wettelijk erfrecht

20 De ordes in beeld gebracht Om elke orde afzonderlijk te verduidelijken, worden hieronder een aantal fictieve familiesituaties uitgebeeld met de verdeling van de nalatenschap. De persoon die komt te overlijden staat steeds in de grijze kader. Indien er een persoon vooroverleden is, is dit gekenmerkt door het kruis naast de vooroverleden persoon. De kleuren van de erfgenamen zijn dezelfde als die van de stamboom om het wettelijk erfrecht te verduidelijken en staan voor de orden waarin de verdeling gebeurd (figuur 2) Erven in eerste orde Jef 1/3 1/3 1/3 Toon Maria Greet Louis Jos Figuur 6: Erven in eerste orde De nalatenschap wordt verdeeld in de eerste orde. Zowel Toon, Maria als Greet hebben recht op 1/3 van de nalatenschap. Elk kind is volgens het wettelijk erfrecht gelijk aan elkaar. Eenvoudige plaatsvervulling Jef 1/3 1/3 Toon Maria Greet 1/6 1/6 Louis Jos Figuur 7: Eenvoudige plaatsvervulling Door het vooroverlijden van Toon, komen zijn kinderen in aanmerking voor zijn erfdeel. Dit is de zogezegde plaatsvervulling. Maria en Greet hebben beiden recht op 1/3 van de nalatenschap. Het overige deel dat normaal voor Toon was, wordt nu evenredig verdeeld onder zijn kinderen. Zowel Louis als Jos erven 1/6 van de nalatenschap.

21 19 Complexe plaatsvervulling Jef Toon Maria Greet 1/3 Louis Jos Shana Julie Els 1/6 1/6 1/9 1/9 1/9 Figuur 8: Complexe plaatsvervulling Door het vooroverlijden van Toon en Maria, komen hun kinderen in aanmerking voor hun erfdeel. Greet heeft nog steeds recht op 1/3 van de nalatenschap. Het overige deel dat normaal voor Toon en Maria was, wordt nu evenredig verdeeld onder hun kinderen. De plaatsvervulling gebeurt via de verdeling per staak en zodus niet elk kleinkind krijgt een even groot deel Erven in tweede orde Jef 1/4 Toon Maria Greet 3/8 3/16 3/16 Louis Jos Figuur 9: Erven in tweede orde In bovenstaande situatie wordt er geërfd in tweede orde. De overledene Maria heeft geen rechtstreekse afstammeling wat de eerste orde uitput. De ouder in leven heeft hierbij altijd recht op 1/4 van de nalatenschap. Het overige deel wordt gelijk verdeeld onder de broers en zussen. Dit wil zeggen dat zowel Toon als Greet recht hebben op 3/8 van de nalatenschap. Doordat Toon vooroverleden is, wordt zijn deel evenredig verdeeld onder zijn kinderen (plaatsvervulling). Dit komt neer op elk 3/16 van de nalatenschap.

22 Erven in derde orde 1/4 1/4 Oma Opa Oma Opa Vader 1/2 Moeder Toon Figuur 10: Kloving Toon laat geen rechtstreekse afstammelingen, noch broers of zussen in leven na. De verdeling gebeurt alsvolgt via kloving. Hierbij gaat 1/2 van de nalatenschap naar de vaderlijke lijn en 1/2 naar de moederlijke lijn. Doordat de moeder al overleden is, wordt haar deel gelijk verdeeld onder haar naaste verwanten. In dit geval tussen de grootouders van Toon langs moeders kant.

23 21 Het wettelijk erfrecht brengt complexe situaties met zich mee. De hamvraag is: stel dat ik kom te overlijden, naar wie zal mijn nalatenschap gaan en naar wie wil ik dat mijn nalatenschap gaat? De antwoorden zullen in vele gevallen niet gelijk zijn alsook wordt er graag een persoon bevoordeeld. Dit is niet mogelijk via het wettelijk erfrecht en vermogensplanning geeft hierbij ruime keuzes aan alternatieven. Volgende, heel tijdsgebonden situatie, toont aan dat zonder vermogensplanning er wel degelijk problemen kunnen ontstaan. Situatie: Jef heeft kort na zijn geboorte zijn moeder verloren. Na enkele jaren komt zijn vader een nieuwe liefde tegen waarmee hij een kindje krijgt, de halfzus van Jef. Jef kan absoluut niet door één deur met zijn halfzus. Rond de 15 de verjaardag van Jef, overlijdt zijn vader aan een chronische ziekte. Jef wordt sindsdien opgevangen door zijn grootmoeder. Bovendien verdwijnt alle contact met zijn halfzus. Zijn grootmoeder beheert mee het vermogen van Jef zodat er voldoende is om later te studeren. Jef studeert jaren later met glans af en vindt een goedbetaalde job. Op zijn 30 ste overlijdt hij jammer genoeg in een auto- ongeval. Stamboom: Grootmoeder r 1 e echtgenote Vader 2 e echtgenote Jef Halfzus Figuur 11: Erfrecht halfzus Doordat Jef geen kinderen en/of kleinkinderen nalaat, is de eerste orde volledig uitgeput. De nalatenschap zal verdeeld worden in de tweede orde, zijn halfzus. De halfzus is namelijk ook een bloedverwante van Jef. Ondanks dat de grootmoeder hem onderhield, heeft zij geen enkel recht op een deel van de nalatenschap volgens het wettelijk erfrecht. De volledige 100% zal gaan naar zijn halfzus. Om dit te vermijden had Jef beter aan vermogensplanning gedaan.

24 Het wettelijk erfrecht van de partner Naast de bloedverwanten wordt er ook rekening gehouden met de wettelijke partner. Sinds 14 mei 1981 wordt de langstlevende echtgenoot beschouwd als een wettelijke erfgenaam. Deze partner valt onder een eigen specifieke wetgeving waarbij het huwelijksstelsel of het samenwoningsstelsel, bepaalt welk gedeelte van het vermogen in de nalatenschap valt en welk gedeelte van dit nalatenschap, toekomt aan de langstlevende partner. De wettelijke samenwonende partner behoorde niet tot deze categorie maar kan ook sinds 18 mei 2007 genieten van een beschermd deel. De erfenis komt niet steeds in volle eigendom toe. Er bestaan drie verschillende vormen: Volle eigendom: volledige eigenaar van de goederen zonder beperkingen Naakte eigendom: eigenaar maar met beperkingen Vruchtgebruik: recht geniet om van het goed gebruik te maken en er eventuele inkomsten uit te verwerven 5 Er bestaan in onze samenleving drie huwelijksvermogensstelsels. Elk van deze stelsels hebben een grote invloed op wat al dan niet in de nalatenschap valt Wettelijk stelsel Indien de gehuwden geen speciale regeling treffen bij hun huwelijk, zijn ze gehuwd volgens het wettelijk stelsel. Hierbij is er spraken van drie vermogens: E.V. vrouw (Eigen Vermogen) G.V. (Gemeenschappelijk Vermogen) E.V. man (Eigen Vermogen) Nalatenschap bij overlijden van de vrouw Figuur 12: Nalatenschap bij het wettelijk stelsel De twee kleine cirkels weerspiegelen het E.V. Deze omvatten de goederen in bezit van voor het huwelijk en eventuele schenkingen of erfenissen verkregen voor of tijdens het huwelijk 6. Het E.V. moet wel aangetoond kunnen worden. Het is daarom niet aangewezen om dit op een gezamenlijke rekening te plaatsen. Zo wordt het namelijk moeilijker om te bewijzen dat dit E.V. is of al dan niet toebehoort aan het G.V. De grote cirkel in het midden staat voor het G.V. Dit zijn alle goederen die aangewend worden 5 6 Art B.W, Art B.W en Art B.W

25 23 gedurende het huwelijk. Alsook beroepsinkomsten en zelfs de groepsverzekering wordt hieronder verstaan 7. De nalatenschap bij het wettelijk stelsel bestaat uit het E.V. van de overledene, alsook de helft van het G.V Gehuwd met kinderen De langstlevende partner erft het vruchtgebruik van de nalatenschap en de afstammelingen erven de naakte eigendom. Bij onroerende goederen (O.G.) (bv. gezinswoning) betekent het vruchtgebruik, het recht om de woning te bewonen of verhuren. De eventuele verhuurinkomsten komen toe aan de vruchtgebruiker. Bij roerende goederen (R.G.) (bv. geld) betekent dit het recht op de intresten Gehuwd zonder kinderen De langstlevende partner erft het G.V. in volle eigendom. Het E.V. erft de langstlevende partner in vruchtgebruik indien er nog andere erfgenamen zijn. Indien deze ook ontbreken, in volle eigendom Scheiding van goederen Dit huwelijksstelsel bevat twee vermogens. Het koppel heeft geen G.V. al zijn er wel onverdeelde goederen, zoals rekeningen op naam van zowel de man als de vrouw. Hierbij is elke partij voor de helft eigenaar. E.V.: vrouw E.V.: man Nalatenschap bij overlijden van de vrouw Figuur 13: Nalatenschap bij scheiding van goederen De nalatenschap bestaat uit het E.V. van de overledene Gehuwd met kinderen Indien de overledene kinderen nalaat, erven zij de naakte eigendom van het E.V. van de overledene. De langstlevende partner erft het vruchtgebruik Gehuwd zonder kinderen De langstlevende partner erft de nalatenschap in volle eigendom indien er geen ander erfgerechtigde zijn en in vruchtgebruik mochten deze wel aanwezig zijn. 7 Art B.W

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Studieavond KVK 1 februari 2011 Pieter Debbaut, fiscalist, opleider studiedienst Ergo Insurance nv 1 Programma Inleiding Theorie Wet

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang!

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! KVK Pieter DEBBAUT Maart 2015 ERGO slide master 2010 1 1. Inleiding 2. Gevolgen wijziging begunstigingsclausule: wettelijke erfgenamen vs de nalatenschap

Nadere informatie

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TRIEVEN De successie- en schenkingsrechten verschillen per gewest.. DE SUCCESSIERECHTEN EN DE SCHENKINGSRECHTEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1. SUCCESSIERECHTEN

Nadere informatie

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERVEN. 1. Erfgenamen kun je kiezen voor zover de reservataire erfgenamen hun deel krijgen.

Nadere informatie

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1.1. U HEEFT VOORAF NIETS GEREGELD Voor zover u geen testament opgemaakt heeft, heeft de wetgever de erfgenamen ingedeeld in vier categorieën, waarvan hij

Nadere informatie

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Successieplanning Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Inhoud 1. Hoe wordt het huwelijksvermogen verdeeld bij overlijden? 2. Hoe wordt de nalatenschap verdeeld? 3. Hoe worden successierechten berekend?

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11 Inhoud Woord vooraf 3 Inleiding 11 Deel 1 Analyse van de situatie 17 Hoofdstuk 1 Inleiding 19 Hoofdstuk 2 De persoonlijke situatie 23 1 Inleiding 23 2 De familiale aspecten 23 2.1 De huidige burgerlijke

Nadere informatie

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010 Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract Brussel, 23 oktober 2010 Inhoud Agenda 1. Successieplanning via levensverzekering 2. Belang huwelijkscontract Instrumenten Instrumenten tot

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Samenlevingsvormen huwelijk wettelijke samenwoning feitelijke samenwoning Doelstellingen bescherming langstlevende echtgenoot

Nadere informatie

Site wettige erfgenamen

Site wettige erfgenamen Site wettige erfgenamen Begunstigingsclausule Wie een levensverzekering afsluit, moet in het contract één of meer begunstigden aanduiden. Met deze aanduiding geeft de verzekeringsnemer aan wie het kapitaal

Nadere informatie

Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen. Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014

Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen. Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014 Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014 Nieuwe liefde? Nieuw samengesteld gezin? Iets voor mij? of niet soms? maar wat met onze kinderen?

Nadere informatie

Vormingplus heet u welkom

Vormingplus heet u welkom Vormingplus heet u welkom Geen testament? de wet regelt alles Wel een testament? u kiest zelf wat er met uw bezit gebeurt soms beperkt familie en vrienden goed doel komen eerst aan bod: kinderen en kleinkinderen

Nadere informatie

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap DOSSIER De Burgerlijke Maatschap U wil uw beleggingsportefeuille nu al aan uw kinderen schenken, maar tegelijk wenst u ook controle te blijven houden en inkomsten te ontvangen? In dat geval kan de burgerlijke

Nadere informatie

Erfrecht. Wie erft wat?

Erfrecht. Wie erft wat? Erfrecht. Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Iven De Hoon Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Lees nu

Nadere informatie

MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven. Prof. Walter Pintens

MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven. Prof. Walter Pintens MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven Prof. Walter Pintens 1 Wettelijk stelsel 3 vermogens Eigen vermogen Man - Goederen verkregen vóór het huwelijk; - Goederen verkregen tijdens het huwelijk om niet:

Nadere informatie

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5 Inhoudstafel Deel 1: Het beheer over de goederen van het minderjarige kind 1. Belang... 1 2. Wie is minderjarig?... 1 3. Bevoegdheid van de ouders... 2 3.1. Ouderlijk gezag... 2 3.2. Wettelijk genot...

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

Dossier successieplanning en vermogensoverdracht

Dossier successieplanning en vermogensoverdracht Dossier successieplanning en vermogensoverdracht ARGENTA BANK- EN VERZEKERINGSGROEP NV, BELGIËLEI 49-53, 2018 ANTWERPEN 2/35-09-12-2013 Colofon Antwerpen, 9 december 2013 Verantwoordelijk uitgever: Anne

Nadere informatie

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap?

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? INHOUDSTAFEL Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? 1. Een aantal principes.................................................... 1 2. De zeven basisregels van het erfrecht....................................

Nadere informatie

Je rechten bij erfenis

Je rechten bij erfenis Je rechten bij erfenis Wie zijn je erfgenamen? De principes Bloedverwanten + echtgenoot + WSW partner + geadopteerden Volgorde? Eerst de ORDEN : de eerste orde sluit alle volgende uit Eerste orde : afstammelingen

Nadere informatie

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt?

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7.1. Wat is het? Als u aan vermogens- en successieplanning doet, wilt u ervoor zorgen dat uw vermogen bij uw eigen familie (met name

Nadere informatie

De Vlaamse successierechten.

De Vlaamse successierechten. De Vlaamse successierechten. Successierechten zijn, naast de schenkingsrechten, in België niet langer een federale bevoegdheid maar wel een regionale bevoegdheid! Iven De Hoon De Vlaamse successierechten

Nadere informatie

Inhoud De "wettelijke erfgenamen" als begunstigden van een levensverzekering...

Inhoud De wettelijke erfgenamen als begunstigden van een levensverzekering... BELANGRIJKE NIEUWE WETGEVING De "wettelijke erfgenamen" als begunstigden van een levensverzekering Inhoud De "wettelijke erfgenamen" als begunstigden van een levensverzekering... Bij het afsluiten van

Nadere informatie

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende?

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De laatste tijd komen steeds vaker testamenten voor waarbij de ene echtgenoot aan de andere 99,6 % van de gezinswoning in volle eigendom legateert

Nadere informatie

WIE KRIJGT HET KAPITAAL NA UW OVERLIJDEN? DE BEGUNSTIGINGSCLAUSULE VAN HET GROEPSVERZEKERINGSREGLEMENT

WIE KRIJGT HET KAPITAAL NA UW OVERLIJDEN? DE BEGUNSTIGINGSCLAUSULE VAN HET GROEPSVERZEKERINGSREGLEMENT CONTASSUR Société Naamloze Anonyme Vennootschap WIE KRIJGT HET KAPITAAL NA UW OVERLIJDEN? DE BEGUNSTIGINGSCLAUSULE VAN HET GROEPSVERZEKERINGSREGLEMENT 1 WAT IS EEN BEGUNSTIGDE? De begunstigde bij overlijden

Nadere informatie

SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009)

SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009) SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009) Heering Associates Januari 2009 Heering Associates Jachthavenweg 121 1081 KM Amsterdam Postbus 75265 1070 AG Amsterdam 020-6789 527 www.heeringassociates.eu

Nadere informatie

TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw,

TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw, TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw, De laatste jaren zijn de diverse wetgevers in dit land druk doende geweest met regelgeving teneinde de rechten en de plichten van gehuwden en (wettelijk)

Nadere informatie

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet?

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Plan uw successie, voor uw erfgenamen en uzelf 02 Complexe materie, regionaal verschillend 04 De basisprincipes van het erfrecht 06 Wat zit

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

... geen zorgen voor later. Vermogen overdragen. Maak er nu werk van.

... geen zorgen voor later. Vermogen overdragen. Maak er nu werk van. ... geen zorgen voor later. Vermogen overdragen. Maak er nu werk van. Een nieuw jaar, een gezonde start. Ook voor uw bankzaken? Inhoud Naar een goed geregelde vermogensoverdracht Nieuw leven voor uw vermogen

Nadere informatie

Uw vermogen voordelig overdragen?

Uw vermogen voordelig overdragen? Successieplanning Uw vermogen voordelig overdragen? Zo veel mogelijk van het vermogen behouden en een zo laag mogelijke fiscale last, dat zijn de hoofddoelstellingen van successieplanning. Maar hoe kan

Nadere informatie

> Alles begrijpen Inhoud

> Alles begrijpen Inhoud > Alles begrijpen Over de opstelling van de begunstigingsclausule Inhoud Levensverzekering & begunstigingsclausule bij overlijden : Waarover gaat het? p. 3 Wanneer en hoe een begunstigde aanduiden? p.

Nadere informatie

Heering Associates. Het verschuldigd bedrag aan successierechten in Frankrijk dient als volgt te worden berekend:

Heering Associates. Het verschuldigd bedrag aan successierechten in Frankrijk dient als volgt te worden berekend: FRANS SUCCESSIERECHT De Franse fiscus heft bij iedere overgang "a titre gratuit", zo de schenker of de overledene zijn woonplaats ten tijde van schenking of overlijden buiten Frankrijk had, van de volgende

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling M&D Seminars Onderwerp Studiedag beleggingsverzekeringen - meerkeuzevragenlijst Datum 18 september 2001 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

DE OVERGANG WEGENS OVERLIJDEN ENKELE OPLOSSINGEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN TESTAMENT

DE OVERGANG WEGENS OVERLIJDEN ENKELE OPLOSSINGEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN TESTAMENT DE OVERGANG WEGENS OVERLIJDEN ENKELE OPLOSSINGEN DIE VERBAND HOUDEN MET EEN TESTAMENT Naast de schenking, het voornaamste burgerrechtelijk vehikel om een toekomstige nalatenschap fiscaal te optimaliseren,

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING Emmanuel de Wilde d'estmael April 2015 1 SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING... 5 A. HET DOEL VAN DE SUCCESSIEPLANNING... 5 B. HET ONDERZOEK NOPENS DE FAMILIALE, VERMOGENSRECHTELIJKE

Nadere informatie

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen.

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen. Wie wil gaan samenwonen kan er voor kiezen louter feitelijk samen te wonen, dan wel wettelijk te gaan samenwonen. De keuze die men daarbij maakt, heeft heel wat juridische en fiscale gevolgen. Hoe zit

Nadere informatie

Gids voor wie iets wil nalaten aan een goed doel

Gids voor wie iets wil nalaten aan een goed doel Gids voor wie iets wil nalaten aan een goed doel Veel mensen zien er tegen op om een testament op te stellen. Vaak schuift men dit voor zich uit omdat men het te ingewikkeld vindt. Het is echter belangrijk

Nadere informatie

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming.

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Uw begunstigden genieten van een fiscaal voordeel. Informatiebrochure 1 Een goed

Nadere informatie

Schenken en erven. Financiële Bescherming is ons beroep.

Schenken en erven. Financiële Bescherming is ons beroep. Schenken en erven Financiële Bescherming is ons beroep. Deze brochure werd voor het laatst bijgewerkt op 31 maart 2006 en houdt geen rekening met de eventuele wetswijzigingen na deze datum. AXA wijst elke

Nadere informatie

Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten

Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten Samenwonen of huwen? Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten In onze vorige nieuwsbrief hebben we de verschillende samenwoningsvormen onder de loep genomen: Wat

Nadere informatie

berekening en tarieven

berekening en tarieven Page 1 of 6 Leven - Schenken en Erven Schenkingsrechten in Vlaanderen: tarieven Net zoals bij successies worden de heffingen op schenkingen, de belastbare basis en de eventuele vrijstellingen door elk

Nadere informatie

PROGRAMMA. 19.00 u Ontvangst. 19.15 u Inleiding door uw gastheer Hans Veirman

PROGRAMMA. 19.00 u Ontvangst. 19.15 u Inleiding door uw gastheer Hans Veirman PROGRAMMA 19.00 u Ontvangst 19.15 u Inleiding door uw gastheer Hans Veirman 19.20 u Aandachtspunten om vermogen en erfgenamen te beschermen door de heer Luc Wynant 20.00 u Beleggingsverzekeringen als instrument

Nadere informatie

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET moneytalk SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET SUCCESSIEPLANNING VOOR ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN SCHENKEN DOET U GOEDKOOP Als u wilt vermijden dat uw kinderen een hoge erf

Nadere informatie

1. Onterven. 2. Generatiesprong

1. Onterven. 2. Generatiesprong 1. Onterven Ik leef in onmin met mijn moeder, die een huis bezit en verscheidene bankrekeningen heeft. Kan zij bewerkstelligen dat mij helemaal niets zou toekomen? Neen. Kinderen kunnen niet volledig onterfd

Nadere informatie

SUCCESSIE. 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem. Programma

SUCCESSIE. 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem. Programma SUCCESSIE 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem 1 Programma Knockaert Dirk Inspecteur registratie en domeinen te Menen Successierechten in Vlaanderen, tarief, voorbeelden Tip inzake huwelijkscontract Lietaer

Nadere informatie

Uw vermogen overdragen. Deutsche Bank. Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren?

Uw vermogen overdragen. Deutsche Bank. Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren? Deutsche Bank Uw vermogen overdragen Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren? 7 wettelijke technieken om de fiscale factuur te verkleinen. Overzicht Inleiding 1. Wie zijn uw

Nadere informatie

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten..... 1 Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen.... 3 1. Wet inwerkingtreding......... 5 2. Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning..... 5 3. Verklaring

Nadere informatie

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN...

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN... Successierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. ONDERSCHEID...2 1 Het eigenlijk successierechten...2 2 Het recht van overgang bij overlijden...2 3 Oneigenlijke gewestelijke belasting...2 4 Ontstaan

Nadere informatie

Do you have a plan? 08-12-2015

Do you have a plan? 08-12-2015 Do you have a plan? 08-12-2015 Na#ënlaan 118/01 B-8300 Knokke-Heist T: +32 (0)50 63 11 63 F: +32 (0)50 63 11 73 www.flamand.be info@flamand.be Not having a plan is also a plan 2 Deel 1: Juridisch 3 Fiscale

Nadere informatie

tarieven in het Vlaams Gewest

tarieven in het Vlaams Gewest uw AXA Bankagent of verzekeringsmakelaar tarieven in het Vlaams Gewest In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie

Nadere informatie

Verzekeringen voor moderne samenlevingsvormen

Verzekeringen voor moderne samenlevingsvormen Verzekeringen voor moderne samenlevingsvormen Programma 1. Inleiding 2. Samenwonen Feitelijk samenwonen Wettelijk samenwonen 3. Samenlevingscontract 4. Wettelijk erfrecht en erfbelasting 5. Verzekeringen

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner 44 Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner Dag zei ik tegen haar dag kom Ik je nog eens tegen, glimlachend Maar de wind blies weg Haar gezicht in het water En ik knikte en ik werd onzichtbaar In het stille

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

ERFENIS en TESTAMENTEN KIDS Langdorp 17 oktober 2013

ERFENIS en TESTAMENTEN KIDS Langdorp 17 oktober 2013 Inleiding ERFENIS en TESTAMENTEN KIDS Langdorp 17 oktober 2013 Ik ben Lieve STROEYKENS, geassocieerde notaris in het kantoor Michiels & Stroeykens te Aarschot. Op een gegeven moment werd er door de KIDS

Nadere informatie

Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden.

Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden. 5 Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden.) Inleiding 13 Deel I. Erven 19 Hoofdstuk 1. Wie is erfgenaam en wat

Nadere informatie

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uw AXA Bankagent of verzekeringsmakelaar In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie een gepaste oplossing bieden.

Nadere informatie

2014 -- Successiewet -- Deel 1

2014 -- Successiewet -- Deel 1 Successiewet les 1 programma Eén wet, twee belastingen Woonplaats Successierecht Wettelijk erfrecht en wettelijke verdeling Testamenten Wetsficties 1 Eén wet, twee belastingen De Successiewet bestaat uit:

Nadere informatie

Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen.

Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen. DE NIEUWE VLAAMSE SCHENKINGSRECHTEN Wettelijk kader Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen. Tariefherschikking : art 131 W.Reg

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING. In de nalatenschap van de eeststervende zit dus een deel van het vermogen dat de echtgenoten tijdens hun huwelijk hebben opgebouwd.

SUCCESSIEPLANNING. In de nalatenschap van de eeststervende zit dus een deel van het vermogen dat de echtgenoten tijdens hun huwelijk hebben opgebouwd. Mijn uiteenzetting bestaat uit 4 delen. SUCCESSIEPLANNING In het eerste deel bespreek ik hoe het vermogen dat de echtgenoten hebben opgebouwd tijdens hun huwelijk wordt verdeeld als één van de echtgenoten

Nadere informatie

Social Security Day Gent, 26 november 2015 Antwerpen, 1 december 2015. Uw veiligheid, onze zorg.

Social Security Day Gent, 26 november 2015 Antwerpen, 1 december 2015. Uw veiligheid, onze zorg. Social Security Day Gent, 26 november 2015 Antwerpen, 1 december 2015 Uw veiligheid, onze zorg. Pensioen Invaliditeit Overlijden Impact van een overlijden taboe Werk voor een specialist 01 Inleiding

Nadere informatie

inhoudstafel Hoofdstuk 1 Samenwonen 9 Hoofdstuk 2 Huwen 29 Hoofdstuk 3 Het samenlevingscontract 53 Voorwoord 3

inhoudstafel Hoofdstuk 1 Samenwonen 9 Hoofdstuk 2 Huwen 29 Hoofdstuk 3 Het samenlevingscontract 53 Voorwoord 3 voorwoord Samenleven met een partner, een broer, een beste vriend, de ouders... kan verschillende vormen aannemen. Het huwelijk is enkel mogelijk binnen een partnerrelatie, maar men kan ook opteren om

Nadere informatie

Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015

Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015 Beobank Workshop Successieplanning in samenwerking met EY Private Client Services Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015 Hoe kan u uw vermogensplanning veiligstellen door middel van

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Het Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Algemeen Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding, verwerping Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking

Nadere informatie

ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK)

ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK) ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK) A. DE BELGISCHE WETTELIJKE DEVOLUTIE Wie erft goederen van een overleden inwoner van België? Het Belgisch Burgerlijk Wetboek beantwoordt die vraag, althans

Nadere informatie

Tien jaar geleden werden de

Tien jaar geleden werden de moneytalk 3 is het tarief in Vlaanderen voor de schenking in eerste lijn 7 betaalt u in Vlaanderen voor de schenking aan derden 3,3 is het tarief in Wallonië voor een schenking aan een wettelijke partner

Nadere informatie

U wil onze werking steunen EN tegelijk een groot voordeel doen? Plaats Turnkring OGK in uw testament! INFORMATIE DUO-LEGATEN EN SCHENKING

U wil onze werking steunen EN tegelijk een groot voordeel doen? Plaats Turnkring OGK in uw testament! INFORMATIE DUO-LEGATEN EN SCHENKING U wil onze werking steunen EN tegelijk een groot voordeel doen? Plaats Turnkring OGK in uw testament! INFORMATIE over DUO-LEGATEN EN SCHENKING Voor de inrichting van een noodzakelijke gymnastiekhal hebben

Nadere informatie

Naar een nieuwe Vlaamse Schenk- en Erfbelasting. Prof. Dr. Michel Maus ( VUB ) Prof. Dr. Mark Delanote ( UGent )

Naar een nieuwe Vlaamse Schenk- en Erfbelasting. Prof. Dr. Michel Maus ( VUB ) Prof. Dr. Mark Delanote ( UGent ) Naar een nieuwe Vlaamse Schenk- en Erfbelasting Prof. Dr. Michel Maus ( VUB ) Prof. Dr. Mark Delanote ( UGent ) DE HUIDIGE VLAAMSE SCHENK- EN ERFBELASTING Partners en rechte lijn Onroerend / roerend Erfbelasting

Nadere informatie

ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet

ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet gids schenken en erven 2 Inhoud 1 gids voor een optimale voorbereiding wie zijn de wettelijke erfgenamen? algemene reglementering

Nadere informatie

Samenlevingsvormen Verschillen op juridisch, fiscaal en sociaal vlak

Samenlevingsvormen Verschillen op juridisch, fiscaal en sociaal vlak Samenlevingsvormen Verschillen op juridisch, fiscaal en sociaal vlak Bart Chiau 22 april 2014 Studieavond Kempische Verzekeringskring vzw ERGO slide master 2010 1 Inleiding: cijfers Samenwonen Feitelijk

Nadere informatie

Schenkings- en successierecht

Schenkings- en successierecht Page 1 of 5 Netwerk Notarissen Centrale Organisatie Lt. Gen. Van Heutszlaan 8 3743 JN Baarn T: (035) 577 27 07 F: (035) 695 28 95 E: info@nnco.nl Schenkings- en successierecht Inhoudsopgave: Schenkingsrecht

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be

www.mentorinstituut.be www.mentorinstituut.be Weg met Napoleon erfenissen op maat! Finance Day, 1 juni 2013 2 Agenda Voorstellen justitieminister Beleidsnota 9 januari 2013 Belgisch erfrecht: ingewikkeld star niet aangepast

Nadere informatie

Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met. een erfenis en met successierechten. Het is goed op

Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met. een erfenis en met successierechten. Het is goed op Gids Erfenissen, schenkingen en testamenten Afgesloten op 15 januari 2004 Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met een erfenis en met successierechten. Het is goed op voorhand te weten hoe

Nadere informatie

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uw AXA bankagent of verzekeringsmakelaar In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie een gepaste oplossing bieden.

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING A. HET DOEL VAN DE SUCCESSIEPLANNING Bij een successieplanning moeten er drie fases doorlopen worden: in een eerste fase moet men zich de juiste vragen stellen, die worden

Nadere informatie

DE INDIVIDUELE LEVENSVERZEKERING BEGUNSTIGING EN SUCCESSIERECHTEN 1 2 INLEIDING Als we stellen dat levensverzekeringen en successierechten zeer nauw met elkaar verbonden zijn, denken we meestal uitsluitend

Nadere informatie

Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven.

Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven. Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven. Wet Schenk- en erfbelasting 3 juni 2010 Wijziging Successiewet 1 januari 2010 - Erfbelasting schenkbelasting - Tariefverlaging/vereenvoudiging

Nadere informatie

Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013. Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus

Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013. Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013 Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus Vraag 1: Waaruit bestaat uw nalatenschap? Vraag 2: Welke wettelijke regels zijn hierop van toepassing? Vraag 3: Hoe kan

Nadere informatie

1. Regelingen voor het overlijden

1. Regelingen voor het overlijden Naarmate u ouder wordt, gaat u wellicht meer nadenken over de dood en over de regelingen die eraan voorafgaan (bijvoorbeeld over een testament of over uw erfgenamen). 1. Regelingen voor het overlijden

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4. De reserve

HOOFDSTUK 4. De reserve HOOFDSTUK 4 De reserve 35. Grondbeginsel De wet (BW, art. 913 en volgende) legt een reserve vast ten gunste van sommige wettelijke erfgenamen (de wettige bloedverwanten in opgaande lijn, de bloedverwanten

Nadere informatie

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Bij leven kunt u al bepalen of het gunstig is uw vermogen te (ver)delen met anderen of uw erven te laten wachten totdat het zo ver is, m.a.w. tot na

Nadere informatie

In enkele artikelen van mijn hand is ingegaan op het Franse erfrecht. Naast het civiele recht, speelt echter ook het fiscale recht: de erfbelasting.

In enkele artikelen van mijn hand is ingegaan op het Franse erfrecht. Naast het civiele recht, speelt echter ook het fiscale recht: de erfbelasting. Henriette van Zelm van Eldik Office de Maître Paul-Etienne DUPONT, Notaire 81-83 Avenue Ledru Rollin 75012 PARIS Tel : + 33(0)1.71.19.45.28 Fax: + 33(0)1.43.43.17.56 henriette.vanzelm.75243@paris.notaires.fr

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET TEKST AANGENOMEN DOOR PLENAIRE VERGADERING

ONTWERP VAN DECREET TEKST AANGENOMEN DOOR PLENAIRE VERGADERING Zitting 2005-2006 5 juli 2006 ONTWERP VAN DECREET houdende vrijstelling van successierechten ten voordele van de langstlevende partner voor de nettowaarde van de gezinswoning TEKST AANGENOMEN DOOR PLENAIRE

Nadere informatie

De langstlevende financieel én fiscaal voordelig beschermen?

De langstlevende financieel én fiscaal voordelig beschermen? De langstlevende financieel én fiscaal voordelig beschermen? Een belangrijke bekommernis tussen echtgenoten is enerzijds dat de langstlevende later zeker niets tekort zou komen, maar dat anderzijds de

Nadere informatie

Beursvennootschap BOCKLANDT BVBA H.R. 47879. Onze Lieve Vrouwstraat 2 bus 1 9100 Sint-Niklaas Tel 03/760.09.70 Fax 03/760.09.79.

Beursvennootschap BOCKLANDT BVBA H.R. 47879. Onze Lieve Vrouwstraat 2 bus 1 9100 Sint-Niklaas Tel 03/760.09.70 Fax 03/760.09.79. Beursvennootschap BOCKLANDT BVBA H.R. 47879 Onze Lieve Vrouwstraat 2 bus 1 9100 Sint-Niklaas Tel 03/760.09.70 Fax 03/760.09.79 Successieplanning 1. Wie erft wat? Bij overlijden wordt de fictieve massa

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51 INHOUD BOEK VIII. HUWELIJKSSTELSELS.... 1 Inleiding... 3 TITEL I HET HUWELIJKSCONTRACT.... 5 Hoofdstuk I. Inleiding.... 5 Hoofdstuk II. Inhoud van het huwelijkscontract.... 10 Afdeling I. Huwelijksovereenkomsten....

Nadere informatie

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje ERFRECHT hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waar u rekening mee moet houden als u uw nalatenschap gaat

Nadere informatie

Samenvatting. Familiale vermogensplanning

Samenvatting. Familiale vermogensplanning Samenvatting Familiale vermogensplanning Jonathan Van Dooren 1 Inhoud Deel I: Wettelijk erfrecht (deels herhaling) Hoofdstuk 1: Bloedverwanten van de decuius o Afdeling 1: De bloedverwanten o Afdeling

Nadere informatie

De Vlaamse successierechten voor u gekaderd

De Vlaamse successierechten voor u gekaderd De Vlaamse successierechten voor u gekaderd (1) Hoeveel moet u betalen als u erft? Colofon Brochure Vlaamse successierechten Wettelijk depot D/2012/3241/111 VU Hedwig Van der Borght, secretaris generaal

Nadere informatie