Schenken en erven. Financiële Bescherming is ons beroep.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schenken en erven. Financiële Bescherming is ons beroep."

Transcriptie

1 Schenken en erven Financiële Bescherming is ons beroep.

2 Deze brochure werd voor het laatst bijgewerkt op 31 maart 2006 en houdt geen rekening met de eventuele wetswijzigingen na deze datum. AXA wijst elke aansprakelijkheid af ingeval deze brochure informatie bevat die onvolledig of onjuist zou zijn.

3 Vooraf Tijdens uw actieve loopbaan bent u erin geslaagd om financieel wat opzij te zetten. U hebt een financieel vermogen opgebouwd en u vraagt zich af wat daarmee zal gebeuren als u overlijdt. Financiële bescherming is ons vak: wij bieden u voor elke specifieke situatie en in iedere levensfase aangepaste financiële oplossingen aan. Uw erfopvolging regelen ligt ook in de lijn van onze wil om u een globale financiële oplossing aan te reiken. U voorbereiden op wat zal komen, is immers een manier om uw verwanten te beschermen en hen te behoeden voor de kopzorgen die hen bij een overlijden soms te wachten staan. Het biedt een antwoord op de vragen die bij uw erfgenamen zullen rijzen. Om uw nalatenschap goed te organiseren, moet u over de juiste informatie beschikken. Wie zijn uw wettelijke erfgenamen? Wat kunt u doen op het vlak van het erfrecht? Hoe doet u een schenking? Op al die vragen wilen we u duidelijke antwoorden geven aan de hand van deze praktische brochure over de erfopvolging en het successierecht. Hoe kunt u deze erfopvolging optimaal organiseren en ervoor zorgen dat ze correct verloopt: dat is het doel dat we voor ogen hebben gehouden. In deze brochure vindt u het antwoord op tal van vragen die u zich wellicht over deze materie stelt. Ze verschaft u een leidraad bij een snelle en juiste afwikkeling van uw erfopvolging. Om u te helpen, kunt u uiteraard ook terecht bij uw AXA-adviseur, die op uw specifieke vragen zal antwoorden. Aarzel zo nodig niet om uw notaris te raadplegen. En vergeet niet dat de juridische regels tegenwoordig vaak veranderen. Vooraf 1

4 1. Uw erfopvolging plannen GIDS VOOR EEN OPTIMALE VOORBEREIDING Het jargon van het erfrecht 5 Wie zijn de wettelijke erfgenamen? Algemene regels 8 De rangorde in de erfopvolging 9 De graad van verwantschap 11 De plaatsvervulling en de kloving 12 Het deel van de verschillende erfgenamen: praktische voorbeelden 13 Bijzonder geval 14 De erfrechten van de overlevende echtgenoot 14 Het vruchtgebruik, de naakte eigendom en de omzetting 16 De overlevende echtgenoot van een tweede huwelijk 17 Hoe zelf uw nalatenschap regelen? De wettelijk voorbehouden erfdelen 18 Het huwelijkscontract 19 De schenking 20 De levensverzekering 22 Het testament 26 Hoe de verdeling of de verkoop van de goederen voorkomen? 29

5 2. Een correcte regeling GIDS VOOR DE AFHANDELING VAN DE NALATENSCHAP Wat te doen in geval van overlijden? Neem contact op met de begrafenisondernemer 31 Doe aangifte van het overlijden bij de gemeente 31 Breng de werkgever, de vakbond en het kinderbijslagfonds op de hoogte 32 Breng de verzekeringsmaatschappijen en de financiële instellingen op de hoogte 32 Breng het ziekenfonds op de hoogte 33 Breng de verhuurder op de hoogte 33 Breng de pensioenkas op de hoogte 33 Breng de telefoonoperators, de post, de gas- en elektriciteitsmaatschappijen enz. op de hoogte 33 Neem contact op met de notaris en die van de 33 overledene Welke gevolgen heeft het overlijden bij de banken? Blokkeren van alle tegoeden en brandkasten 34 Vrijgave van de tegoeden 34 Vrijgave van de brandkasten 35 Bijzondere bepalingen in verband met het vrijgeven 35 De voogdij over de minderjarige kinderen 35 De nalatenschap aanvaarden of verwerpen? Het opstellen van de boedelbeschrijving 36 Zuivere aanvaarding 36 Verwerping van de nalatenschap 37 Aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving 37 Fiscale aangifte van de nalatenschap Aangifte door de bank 38 Aangifte door deverzekeringsmaatschappij 38 Aangifte door de erfgenamen 39 Actief van de nalatenschap 40 Passief van de nalatenschap 40

6

7 1 UW ERFOPVOLGING GOED PLANNEN Gids voor een optimale voorbereiding Het jargon van het erfrecht Gelet op de specificiteit van het erfrecht-jargon, lijkt het ons nuttig u eerst de definitie te geven van een aantal sleutelwoorden die in deze brochure geregeld voorkomen. De erfenis of nalatenschap Dat is het geheel van goederen van de overledene; ze kan bestaan uit roerende goederen (geld, meubelen, effecten...) onroerende goederen (huis, grond...) en eventueel uit schulden die de overledene nalaat. Het wettelijk stelsel van gemeenschap van goederen Huwelijksvermogensstelsel van toepassing op echtgenoten die geen huwelijkscontract gesloten hebben. In dit type onderscheiden we: de eigen vermogens m.a.w. alle roerende en onroerende goederen die vóór het huwelijk aan één van de beide echtgenoten toebehoorden, alle goederen die tijdens het huwelijk werden verkregen door erfenis of schenking, goederen met persoonlijk karakter (bijvoorbeeld kleding, persoonlijke voorwerpen) en alle goederen die tijdens het huwelijk werden aangekocht met persoonlijk geld (waarvan kan worden aangetoond dat het verkregen werd door erfenis of schenking of dat men reeds voor het huwelijk bezat). Het eigen vermogen omvat ook de eigen schulden van elke echtgenoot. het gemeenschappelijk vermogen (= de gemeenschap) Dat wordt gevormd door de andere goederen die geen eigen goederen zijn: inkomsten uit de beroepsbezigheden van beide echtgenoten of de eventuele vervangingsinkomens (pensioen, werkloosheidsuitkering...). Daarbij dienen de goederen te worden gevoegd die met deze inkomsten werden aangekocht en de inkomsten uit eigen goederen. Verder behoort alles tot de gemeenschap waarvan niet kan worden bewezen dat het tot het eigen vermogen behoort. Het gemeenschappelijk vermogen omvat ook de gemeenschappelijke schulden. Het erfrecht Het erfrecht bepaalt niet alleen wie de erfgenamen zijn, maar legt ook hun deel in de erfenis vast. Het wordt bij overlijden automatisch toegepast, tenzij de overledene vooraf een andere regeling getroffen heeft, bijvoorbeeld door een testament, een schenking of een huwelijkscontract. We moeten een duidelijk onderscheid maken tussen het erfrecht en het successierecht, dat onder het fiscaal recht valt. De wettelijke erfgenamen De personen die volgens de wet recht hebben op een deel van de erfenis. Er zijn verschillende categorieën van erfgenamen, al naargelang van de orde van voorrang, de graad van verwantschap, de plaatsvervulling en de kloving. Het jargon van het erfrecht 5

8 Splitsing van het eigendomsrecht in het kader van een erfenis De erfgenaam kan goederen in volle eigendom of in naakte eigendom erven. Hij kan ook het vruchtgebruik van deze goederen verkrijgen: Het vruchtgebruik: de rechten van de erfgenaam blijven beperkt tot het gebruik van de goederen en de eigendom van de inkomsten voortkomende uit die goederen. Hij kan dus een huis bewonen of verhuren, maar niet verkopen. Wanneer het vruchtgebruik verband houdt met geld, heeft de erfgenaam recht op de intresten, maar niet op het kapitaal; De naakte eigendom: dit is de volle eigendom, maar zonder het vruchtgebruik: de erfgenaam wordt eigenaar van de goederen, maar heeft niet het recht ze te gebruiken of er de inkomsten van te genieten. Naast de naakte eigenaar van een goed, is er dus iemand anders die over het vruchtgebruik beschikt. Bij het overlijden van de vruchtgebruiker verwerft de erfgenaam die de naakte eigendom heeft de volle eigendom; De volle eigendom: de erfgenaam verwerft tegelijk het vruchtgebruik en de naakte eigendom van de roerende en / of onroerende goederen. Het wettelijk voorbehouden erfdeel (het reservataire gedeelte) Het gedeelte van de erfenis dat absoluut dient toe te komen aan bepaalde erfgenamen die de wet wil beschermen: de langstlevende echtgenoot, de kinderen, de kleinkinderen of, als er geen kinderen zijn, aan de ouders en de grootouders. Wat overblijft, is het beschikbare erfdeel, waarover vrij kan worden beschikt ten gunste van derden of de erfgenamen (wettelijke erfgenamen en/of erfgenamen met voorbehouden erfdeel). Het zou makkelijk zijn om die regel te omzeilen door kort vóór het overlijden schenkingen te doen. Daarom moeten de schenkingen fictief weer worden ingebracht in de nalatenschap, om de beschikbare quotiteit te bepalen. Indien nodig zal er een inkorting van de schenkingen worden doorgevoerd. Het huwelijk De echtverbintenis van twee personen voor een ambtenaar van de burgerlijke stand. De wettelijke samenwoning In de burgerlijke betekenis wordt hieronder verstaan het samenleven van twee personen die een verklaring van wettelijke samenwoning hebben afgelegd. Verwantschap is daarbij niet uitgesloten: zo kunnen twee broers of een tante en een nicht een dergelijke verklaring ondertekenen. Meer dan één wettelijke samenwoning (cumulatie) is niet mogelijk. Ook het huwelijk sluit elke samenwoning (in de wettelijke zin) uit. Op fiscaal vlak hebben het Vlaams Gewest, het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, elk onder bepaalde voorwaarden, de toestand van de langstlevende wettelijk samenwonende partner gelijkgesteld met die van de langstlevende echtgenoot, voor wat betreft het toe te passen tarief van de successierechten (percentage, verminderingen en vrijstellingen). Uw adviseur van AXA geeft u graag een gedetailleerde documentatie van de tarieven voor schenkingen en successie per gewest. Raadpleeg voor een gedetailleerd overzicht van deze kwestie onze tariefbrochures per gewest. 6 Het jargon van het erfrecht

9 De verwantschap Hier moet u een onderscheid maken tussen bloedverwantschap en adoptieve verwantschap: De bloedverwantschap is de band tussen personen die van elkaar afstammen (verwant in rechte lijn) of die een gemeenschappelijke stamvader hebben (verwant in de zijlijn). De adoptieve verwantschap is de wettelijke band tussen de geadopteerde en de adoptant (in geval van gewone adoptie), of tussen de geadopteerde en de adoptant en zijn bloedverwanten (in geval van volle adoptie). De erfrechten van de geadopteerde verschillen aanzienlijk al naargelang van het type van adoptie: in geval van volle adoptie treedt het kind uit zijn oorspronkelijke familie en wordt het volledig gelijkgesteld met een "bloedeigen kind" van de adoptant; in geval van gewone adoptie wordt het kind opgenomen in een nieuw gezin, maar treedt het niet uit zijn oorspronkelijke familie. Zo zal de geadopteerde in zijn oorspronkelijke familie erven volgens de regels die de nalatenschap van de bloedverwanten beheersen. In zijn adoptiefamilie zal de geadopteerde echter enkel van de adoptant (of de adoptanten) erven, maar hij zal niet kunnen erven van de verwanten (in ruime zin) van de adoptant(en). Een vooruitmakingsbeding Als echtgenoten getrouwd zijn in het stelsel van gemeenschap, hebben ze bij de ontbinding van hun huwelijksvermogenstelsel elk recht op de helft van de gemeenschappelijke goederen. Het vooruitmakingsbeding is een clausule in het huwelijkscontract waardoor een van de huwelijkspartners een welbepaald goed kan nemen vóór de gemeenschap wordt verdeeld. Plaatsbepaling in verband met de successierechten De successierechten komen toe aan het Vlaams Gewest, het Waals Gewest of aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, afhankelijk van de plaats waar de overledene, op het ogenblik van zijn overlijden, zijn fiscale woonplaats had. Als de fiscale woonplaats van de overledene tijdens de periode van vijf jaar voor zijn overlijden op meer dan één plaats in België gelegen was, worden de successierechten betaald op de plaats in België waar zijn fiscale woonplaats tijdens de voormelde periode het langst gevestigd was. Onder fiscale woonplaats verstaat men de plaats waar de overledene zijn werkelijke, reële, permanente woonplaats, zijn familie, zijn activiteitencentrum en de zetel van zijn zaken of bezigheden had. De fiscale woonplaats stemt niet altijd overeen met de wettelijke woonplaats. Opgelet: de berekening en de tarieven van de successierechten variëren naargelang het regionale recht dat van toepassing is op de nalatenschap. Raadpleeg voor een gedetailleerd overzicht van deze kwestie onze tariefbrochures per gewest. Het jargon van het erfrecht 7

10 Wie zijn de wettelijke erfgenamen? Bij een overlijden moet men eerst bepalen wie de erfgenamen van de overledene zijn en welke goederen de erfgenamen zullen krijgen. Het geheel van regels dat hier wordt toegepast, noemt men de "erfopvolging". Deze erfopvolging kan twee vormen aannemen: de "wettelijke" erfopvolging, als de overledene geen testament nalaat, en de "testamentaire" erfopvolging in het andere geval. We bekijken hier de wettelijke erfopvolging. De testamentaire erfopvolging zal later worden besproken, in het deel "Hoe zelf uw nalatenschap regelen?" op pagina 18. Als er geen testament is, bepaalt de wet zelf wie de erfgenamen zijn en welke goederen hun toekomen. De wettelijke regels zijn complex. Om daar een duidelijk zicht op te krijgen, zullen we ze in eerste instantie bekijken in de veronderstelling dat de overledene geen langstlevende echtgenoot nalaat, en vervolgens in de omgekeerde hypothese waarbij er wel een langstlevende echtgenoot is. De wettelijke erfopvolging Algemene regels De wettelijke erfopvolging verloopt volgens de regels van de orde en van de graad van verwantschap: De regel van de orde: de wet rangschikt de erfgenamen in 4 categorieën en deze rangschikking wordt trapsgewijs toegepast. Zo komen de erfgenamen van de tweede orde slechts in aanmerking indien er geen erfgenamen van de eerste orde zijn; De regel van de graad van verwantschap: in elke categorie wordt de graad van verwantschap vastgesteld. De personen die door hun graad het nauwst aan de overledene verwant zijn, sluiten andere eventuele erfgenamen uit die door hun graad minder nauw verwant zijn. De wet stelt eveneens een graad vast boven welke niemand meer erft. 8 Wie zijn de wettelijke erfgenamen?

11 Er bestaan bovendien specifieke regels in verband met plaatsvervulling en kloving: Plaatsvervulling: de plaatsvervuling vormt in het erfrecht een uitzondering op de regel van de afstand in graad. Daardoor worden de afstammelingen van bepaalde reeds eerder gestorven bloedverwanten van de overledene beschouwd als persoonlijk de graad innemend van deze overleden verwant. Hierdoor komen zij in aanmerking voor successie, hoewel zij op basis van hun eigen graad uitgesloten zouden zijn door een bloedverwant met een lagere graad Kloving: volgens het principe van de kloving wordt iedere erfenis die aan bloedverwanten in opgaande lijn of aan bloedverwanten in de zijlijn (dit houdt de verondersteling in dat de overledene geen afstammelingen nalaat) te beurt valt, verdeeld in 2 gelijke delen: het ene voor de bloedverwanten van de vaderlijke lijn, het andere voor de bloedverwanten van de moederlijke lijn. De rangorde in de erfopvolging Er bestaan vier categorieën van erfgenamen die elkaar achtereenvolgens uitsluiten, in orde van belangrijkheid. Een persoon van de tweede orde zal dus bijvoorbeeld niet erven als er erfgenamen van de eerste orde zijn enzovoort. Eerste orde: kinderen en bloedverwanten in nederdalende lijn (ook afstammelingen genoemd) de afstammelingen (kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen, ongeacht de wijze waarop hun afstamming is vastgesteld). Tweede orde: bevoorrechte bloedverwanten in opgaande lijn en in de zijlijn de vader en moeder van de overledene de broers en zusters van de overledene. Derde orde: de gewone bloedverwanten in opgaande lijn, dat zijn de andere bloedverwanten dan vader en moeder in opgaande lijn. Vierde orde: de gewone bloedverwanten in de zijlijn andere bloedverwanten in de zijlijn dan broers en zusters; zij erven slechts tot en met de vierde graad (ooms, tantes, neven en nichten en volle neven). Wie zijn de wettelijke erfgenamen? 9

12 De wet van 14 mei 1981 heeft deze orde enigszins verstoord, want de langstlevende echtgenoot, die niet tot enige orde behoort (hoewel hij bij elke orde betrokken is, aangezien hij in elk geval een vruchtgebruik verkrijgt), krijgt soms de voorkeur op de gewone bloedverwanten in opgaande lijn en de bloedverwanten in de zijlijn (zie verder). Om de zaken niet door elkaar te halen, zullen we eerst bekijken wie de erfgenamen zijn als de overledene is overleden zonder een langstlevende echtgenoot achter te laten; daarna pas zullen we de kwestie bekijken in de veronderstelling dat er een langstlevende echtgenoot is. We herinneren eraan dat we de hypothese bespreken waarbij de overledene geen langstlevende echtgenoot nalaat. Verdeling van de nalatenschap op basis van de orde in de erfopvolging: Eerste orde: kinderen en bloedverwanten in nederdalende lijn (ook afstammelingen genoemd) De kinderen en afstammelingen krijgen alle goederen van de erfenis in volle eigendom Tweede orde: bevoorrechte bloedverwanten in opgaande lijn en in de zijlijn Als er geen broers of zusters zijn, wordt de hele nalatenschap verdeeld tussen de vader en moeder in volle eigendom. Als er geen vader en moeder meer zijn, verdelen de broers en zusters de hele erfenis in volle eigendom. Als er zowel vader en moeder als broers en zusters zijn: vader en moeder ontvangen elk een vierde in volle eigendom, en de rest twee of drie vierden, wordt verdeeld tussen de broers en zusters. Derde en vierde orde: de gewone bloedverwanten in opgaande lijn en in de zijlijn Hier worden de regels van de kloving en de plaatsvervulling toegepast: regels van de kloving: de erfenis wordt in twee gelijke delen verdeeld, een voor de lijn aan moederszijde en een voor de lijn aan vaderszijde, en elke helft wordt verdeeld tussen de erfgenamen van eenzelfde lijn. De regels van plaatsvervulling: als bijvoorbeeld een oom reeds overleden is en zijn twee kinderen nog leven (neven van de overledene dus), erven zijn kinderen het deel dat die oom diende toe te komen. Opgelet: indien er geen wettelijke erfgenaam is, erft de staat. 10 Wie zijn de wettelijke erfgenamen?

13 De graad van verwantschap Opmerking: er is geen graad van verwantschap tussen de twee echtgenoten. Om te weten wie er gaat erven, dient men rekening te houden met de volgende elementen: Eerst met de orde van verwantschap: erfgenamen van de eerste orde sluiten die van de tweede orde uit enzovoort. Daarna met de graad van verwantschap in elke orde: de bloedverwant die het nauwst aan de overledene verwant is, sluit alle anderen met een verdere graad uit. Dit betekent dat, als er bloedverwanten van dezelfde orde zijn, de eerste graad voorrang krijgt op de tweede graad enzovoort. Dit geldt niet voor de tweede orde, omdat die bestaat uit erfgenamen van de eerste en de tweede graad en zij elkaar niet uitsluiten. Als er twee of meer bloedverwanten van dezelfde graad zijn, wordt de nalatenschap in gelijke delen verdeeld. Hoe wordt de graad bepaald? In rechte lijn telt men het aantal generaties In de zijlijn telt men het aantal generaties via de gemene stamvader. RECHTSTREEKSE ERFGENAMEN BLOEDVERWANTEN IN DE ZIJLIJN De grootouders van Piet 2e graad 2 3 De ouders van Piet 1e graad 1 2 De ooms en tantes van Piet 3e graad 4 Piet De broers en zusters van Piet 2e graad De neven en nichten van Piet 4e graad 1 3 De kinderen van Piet 1e graad De neven en nichten van Piet 3e graad 2 De kleinkinderen van Piet 2e graad Uitgezonderd in geval van plaatsvervulling, kan men slechts erven tot de vierde graad van verwantschap. Wie zijn de wettelijke erfgenamen? 11

14 Voorbeeld: erfopvolging al naargelang van de orde en de graad van verwantschap Grootouders Antoon Christiaens en wijlen Jeanne Pauwels Ouders Geraard Christiaens is gehuwd Frans Christiaens is gehuwd met Marjan Thijs met Trees Deridder Kinderen Jan en Katrien Christiaens Thomas Christiaens Jan en Geraard zijn bloedverwanten in de 1e graad Jan en Antoon zijn bloedverwanten in de 2e graad Jan en Katrien zijn bloedverwanten in de 2e graad Jan en Frans zijn bloedverwanten in de 3e graad Jan en Thomas zijn bloedverwanten in de 4e graad Bij overlijden van Antoon Christiaens, behoren Geraard, Frans, Jan, Katrien en Thomas tot de eerste orde, omdat ze allen afstammelingen zijn. zijn Geraard en Frans bloedverwanten van de eerste graad en Jan, Katrien en Thomas van de tweede graad. zijn Geraard en Frans dus de erfgenamen. De plaatsvervulling en de kloving Het erfrecht voorziet in twee bijzondere gevallen: de plaatsvervulling en de kloving. Plaatsvervulling De plaatsvervulling is een mechanisme dat een uitzondering maakt op de regel van de graden: wanneer één van de erfgenamen reeds overleden is, treden zijn kinderen in zijn plaats en erven zij het deel dat aan hun vader of moeder diende toe te komen. In rechte nederdalende lijn heeft de plaatsvervulling tot in het oneindige plaats. In rechte opgaande lijn is de plaatsvervulling niet toegelaten. In de zijlijn is de plaatsvervulling slechts toegelaten ten voordele van de kinderen en de afstammelingen van hetzij de broers en zusters, hetzij de ooms en tantes van de overledene. Opgelet: Paul verwerpt de erfenis van Roger, zijn vader. Komt Michel, de zoon van Paul, op bij plaatsvervulling? Neen: plaatsvervulling is onmogelijk als de rechthebbende erfgenaam de erfenis heeft verworpen. Bij het overlijden van Paul heeft Michel, zijn zoon, de erfenis van Paul verworpen. Later overlijdt Roger, de vader van Paul en grootvader van Michel. Komt Michel bij plaatsvervulling op voor Paul, zijn vader? Ja: men kan bij plaatsvervulling opkomen voor de persoon wiens erfenis men heeft verworpen. 12 Wie zijn de wettelijke erfgenamen?

15 Kloving Dit is een mechanisme dat een evenwicht beoogt tussen de vaderlijke en de moederlijke lijn. Volgens het principe van de kloving wordt iedere erfenis die aan bloedverwanten in opgaande lijn of aan bloedverwanten in de zijlijn (dit houdt de verondersteling in dat de overledene geen afstammelingen nalaat) te beurt valt, verdeeld in 2 gelijke delen: het ene voor de bloedverwanten van de vaderlijke lijn, het andere voor de bloedverwanten van de moederlijke lijn. De nalatenschap komt altijd toe aan de bloedverwanten die het naast in rang en in graad zijn. Indien er in één van de lijnen geen bloedverwanten zijn, erven de bloedverwanten van de andere lijn de volledige nalatenschap. Het deel van de verschillende erfgenamen: praktische voorbeelden Grootouders Antoon Christiaens en Jeanne Pauwels (overleden) Ouders Geraard Christiaens is gehuwd Frans Christiaens is gehuwd met Marjan Thijs mettrees Deridder Kinderen Jan Christiaens Thomas Christiaens is gehuwd met Katrien Christiaens Voorbeeld 1: Overlijden van Antoon Christiaens. Hij laat bloedverwanten van de eerste orde na (zijn twee kinderen Geraard en Frans), die allebei van de eerste graad zijn: beide zonen krijgen de helft van de nalatenschap. Voorbeeld 2: Antoon Christiaens overlijdt vijf jaar na het overlijden van zijn zoon Frans. Hij laat bloedverwanten van de eerste orde na (zijn zoon Geraard en zijn kleinzoon Thomas), maar de ene, Geraard, is van de eerste graad, de andere, Thomas, van de tweede. Maar gezien het eerdere overlijden van Frans, komt Thomas op bij plaatsvervulling en wordt hij zo bloedverwant van de eerste graad, zoals zijn oom Geraard. Dus krijgen Geraard en Frans elk de helft van de nalatenschap. Voorbeeld 3: Zelfde voorbeeld als 2, behalve dat Thomas een zus heeft, Nicole. Nicole en Thomas komen samen op bij plaatsvervulling voor hun vader Frans; ze ontvangen in die hoedanigheid de helft van de nalatenschap, die ze tussen hen verdelen: Geraard ontvangt 1/2, Thomas en Nicole elk 1/4. Voorbeeld 4: Frans sterft vijf jaar na het overlijden van zijn vrouw Trees en twee jaar na het overlijden van zijn vader Antoon. Hij laat een zoon, Thomas en een broer, Geraard, na. Regel van de orde: de afstammeling Thomas komt vóór de bloedverwant in de zijlijn Geraard, en ontvangt de volledige nalatenschap. Voorbeeld 5: Overlijden van Thomas, die broers noch zusters heeft. Regel van de kloving: Frans, de vader, en Trees, de moeder, ontvangen elk de helft. Voorbeeld 6: Overlijden van Thomas, vijf jaar na het overlijden van zijn vader Frans. Regel van de kloving : de helft voor zijn moeder Trees, de helft voor de vaderlijke lijn; in deze tak is grootvader Antoon bloedverwant van de derde orde (andere voorouder dan vader en moeder), terwijl Geraard een gewone bloedverwant in de zijlijn is (oom), bloedverwant van de vierde orde; Antoon ontvangt de tweede helft van de nalatenschap. Voorbeeld 7: Overlijden van Thomas, en zelfde situatie als in voorbeeld 6, maar waarbij grootvader Antoon en zijn oom Geraard al overleden zijn. Regel van de kloving: Trees, de moeder, ontvangt de helft; de andere helft gaat naar de vaderlijke lijn; Jan komt op bij plaatsvervulling voor Geraard en ontvangt de andere helft. Wie zijn de wettelijke erfgenamen? 13

16 Voorbeeld 8: Overlijden van Thomas: zelfde situatie als in voorbeeld 7, maar men verneemt dat Thomas een oom Arthur had zoon van Antoon, die was verdwenen, en die enkele jaren eerder overleden was; hij liet twee kinderen na, Johan en Jim. Aangezien hij schulden had, hebben zijn kinderen de nalatenschap verworpen. Regel van de kloving: de mama ontvangt nog steeds de helft, ofwel 50; de tweede helft (50) gaat naar de vaderlijke lijn; Jan komt op bij plaatsvervulling voor zijn vader Geraard, en is bloedverwant in de zijlijn van de 3e graad; Johan en Jim komen op bij plaatsvervulling voor hun vader Arthur (ongeacht het feit dat ze eerder de nalatenschap van Arthur hebben verworpen); ze worden dus bloedverwanten in de zijlijn van de 3e graad. Arthur en Geraard zouden, als ze nog leefden, elk de helft van 50 hebben gekregen, dus 25. Dus krijgt Jan, de enige zoon van Geraard, 25, terwijl Johan en Jim elk de helft van 25 zullen krijgen, zijnde 12,5. Dus (12,5 x 2) = 100. Bijzonder geval Halfbroers en -zusters erven van elkaar volgens de regel van de kloving. De nalatenschap wordt in twee gelijke delen verdeeld (het vaderlijke en het moederlijke). De erfrechten van de langstlevende echtgenoot De wet gaf de langstlevende echtgenoot vroeger geen enkel erfrecht. De tijden en zeden zijn veranderd: tegenwoordig is de langstlevende echtgenoot een volwaardige wettelijke erfgenaam. Beter nog: zijn rechten hebben in zekere zin voorrang op de rechten van de andere erfgenamen, en de langstlevende echtgenoot wordt als eerste bediend. In principe verdelen de andere erfgenamen onderling wat er overblijft, volgens de bovenstaande regels. De erfrechten van de langstlevende echtgenoot zijn als volgt: Als er kinderen of afstammelingen van deze kinderen zijn: dan krijgt de langstlevende echtgenoot het vruchtgebruik van de volledige nalatenschap. Het vermogen van de kinderen is beperkt tot de naakte eigendom. Zij erven de volle eigendom slechts na het overlijden van de langstlevende ouder. Als er geen kinderen of afstammelingen van deze kinderen zijn: de langstlevende echtgenoot krijgt het vruchtgebruik van de volledige nalatenschap. Als de echtgenoten waren gehuwd volgens het stelsel van de gemeenschap, krijgt de langstlevende het deel van de gemeenschap van de overledene niet in vruchtgebruik, maar in volle eigendom. Dus, de langstlevende echtgenoot: 1) behoudt al zijn eigen goederen; 2) behoudt in volle eigendom de helft van de gemeenschappelijke goederen, dat wil zeggen zijn deel in de gemeenschap; 3) de andere helft van de gemeenschappelijke goederen het deel van de overledene in de gemeenschap - krijgt hij terug in volle eigendom; 4) de eigen goederen van de overledene worden daarentegen in vruchtgebruik toegewezen aan de langstlevende echtgenoot. De erfgenamen (bloedverwanten in opgaande lijn en / of in de zijlijn) verkrijgen de naakte eigendom van de eigen goederen van de overledene en zij zullen de volle eigendom ervan erven na het overlijden van de langstlevende echtgenoot. Als er geen eigen goederen zijn, erven zij niets. Als er geen erfgerechtigde bloedverwanten zijn: de langstlevende echtgenoot krijgt de volle eigendom van de volledige nalatenschap. 14 Wie zijn de wettelijke erfgenamen?

17 Verdeling van de nalatenschap op basis van de orde in de erfopvolging als er een langstlevende echtgenoot is: Eerste orde: kinderen en bloedverwanten in nederdalende lijn (ook afstammelingen genoemd) Langstlevende echtgenoot Het vruchtgebruik van de volledige nalatenschap, die bestaat uit eigen goederen van de overledene enerzijds en de helft van de goederen uit de gemeenschap anderzijds (waarbij de andere helft van de gemeenschap de volle eigendom blijft van de langstlevende echtgenoot krachtens de regels van ontbinding van het wettelijke stelsel van de gemeenschap van goederen). Kinderen en kleinkinderen De naakte eigendom van de volledige nalatenschap. Tweede orde: bevoorrechte bloedverwanten in opgaande lijn en in de zijlijn Langstlevende echtgenoot De volle eigendom van de helft van de goederen van de gemeenschap (de andere helft van de gemeenschap blijft de volle eigendom van de langstlevende echtgenoot krachtens de regels van ontbinding van het wettelijke stelsel van de gemeenschap van goederen) en het vruchtgebruik van de eigen goederen van de overledene. Ouders Voor elke ouder 1/4 van de eigen goederen van de overledene in naakte eigendom. Broers en zusters De naakte eigendom van de rest van de eigen goederen: 4/4 als de ouders zijn overleden, 3/4 als een van de ouders in leven is, 1/2 als beide ouders in leven zijn Derde en vierde orde: de gewone bloedverwanten in opgaande lijn en in de zijlijn Langstlevende echtgenoot De volle eigendom van de helft van de goederen van de gemeenschap (de andere helft van de gemeenschap blijft de volle eigendom van de langstlevende echtgenoot krachtens de regels van ontbinding van het wettelijke stelsel van de gemeenschap van goederen) en het vruchtgebruik van de eigen goederen van de overledene. Ouders, grootouders, ooms, tantes, neven en nichten De naakte eigendom van de eigen goederen van de overledene, verdeeld volgens de regels van de kloving en de plaatsvervulling: de nalatenschap wordt in twee delen verdeeld en de familie aan vaderlijke en moederlijke lijn ontvangt elk de helft. Er bestaan niettemin bijzondere regels. Opmerking: als er geen wettelijke erfgenamen zijn buiten de langstlevende echtgenoot, erft die alles in volle eigendom. Wie zijn de wettelijke erfgenamen? 15

18 Het vruchtgebruik, de naakte eigendom en de omzetting De vruchtgebruikers hebben rechten en plichten. Zo vallen de onderhoudskosten (schilderen, kleine herstellingen) van een woning ten laste van hen. Grote herstellingen (dakwerk, centrale verwarming...) zijn ten laste van de naakte eigenaar. In de praktijk kan dat problemen opleveren: de naakte eigenaars "zonder inkomsten" zullen er niet happig op zijn om aanzienlijke kosten te dragen voor het herstellen van een huis dat hen geen inkomen oplevert. Of het huis is moeilijk te verhuren of te groot voor de vruchtgebruiker... Door de techniek van de omzetting kan het vruchtgebruik in een kapitaal of een rente worden omgezet: het komt erop neer dat de vruchtgebruiker zijn recht op vruchtgebruik verkoopt aan de naakte eigenaar, die hem als tegenprestatie ofwel een kapitaal ofwel een rente betaalt. Het vruchtgebruik loopt ten einde en de naakte eigenaar wordt volle eigenaar. Mogelijkheden en beperkingen van de omzetting: Als er geen afstammelingen zijn, kan de langstlevende echtgenoot de omzetting vragen. Als hij anderzijds zijn aanvraag indient binnen de 5 jaar na het openvallen van de nalatenschap, zal hij die omzetting kunnen eisen. Als er afstammelingen zijn, kunnen zowel de langstlevende echtgenoot als de afstammelingen (naakte eigenaars) de omzetting van het vruchtgebruik vragen. Als de partijen niet tot een akkoord komen, zal de rechtbank beslissen. Het vruchtgebruik van de gezinswoning (met de huisraad) kan echter slechts worden omgezet met instemming van de langstlevende echtgenoot. Zonder deze instemming kan zelfs de rechter de omzetting niet bevelen. Het recht op omzetting kan niet aan een derde worden overgedragen. De echtgenoot die het eerst overlijdt, kan bij testament zowel de langstlevende echtgenoot als de erfgenamen die de naakte eigendom zullen verwerven, het recht van omzetting ontnemen. Dat recht van omzetting van het vruchtgebruik kan niet worden ontnomen aan: de langstlevende echtgenoot, voor wat betreft het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad; de kinderen uit een vorig huwelijk van de overleden echtgenoot. De berekening van het bedrag gekoppeld aan deze omzetting houdt onder meer rekening met de leeftijd van de vruchtgebruiker. 16 Wie zijn de wettelijke erfgenamen?

19 De langstlevende echtgenoot van een tweede huwelijk We kennen nu de rechten van de langstlevende echtgenoot. Als de overledene twee keer is gehuwd, zijn de rechten van de tweede huwelijkspartner exact dezelfde als voor een eerste huwelijkspartner. Wettelijk gezien hebben de langstlevende echtgenoot van een eerste huwelijk en die van een later huwelijk dezelfde rechten. Er is echter een uitzondering voorzien door een wet van 2003, die niet alleen de nalatenschap beoogt van een persoon die twee keer is gehuwd, maar die van een persoon die met een andere persoon huwt op een ogenblik dat een van beide huwelijkspartners al kinderen heeft uit een vorige gemeenschap, al dan niet een huwelijk, permanent of niet. In dat geval kunnen de echtgenoten via een huwelijkscontract of een latere akte tot wijziging van het initiële huwelijkscontract, een volledig of gedeeltelijk akkoord afsluiten betreffende de rechten die elk van hen kan laten gelden op de nalatenschap van de andere. Dat akkoord doet geen afbreuk op het recht van de een om, bij testament of akte onder levenden, maatregelen te treffen ten bate van de andere en het kan de langstlevende echtgenoot in geen geval het recht van vruchtgebruik ontnemen op het gebouw dat op de dag van het openvallen van de nalatenschap wordt gebruikt als de gezinswoning en de huisraad van die gezinswoning. De kinderen uit een eerste huwelijk worden niettemin beschermd door een aantal bepalingen. Zoals hierboven gezegd, kan de eerst overlijdende echtgenoot zijn kinderen het recht ontzeggen om de omzetting van het vruchtgebruik te vragen. We wijzen hier echter op een bijzondere regel: de berekening van een omzetting moet rekening houden met een minimaal leeftijdsverschil tussen de huwelijkspartners. We nemen het voorbeeld van een man van 65 jaar die een vrouw huwt van 20 jaar; als, bij het overlijden van de vader, zijn kinderen uit zijn eerste huwelijk het vruchtgebruik van hun stiefmoeder willen afkopen, zal dat heel duur zijn, gezien haar leeftijd. Om buitensporige bedragen te vermijden, heeft de wet een veiligheidsvoorziening ingebouwd: indien het leeftijdsverschil tussen de tweede echtgenoot en het oudste kind uit een eerste huwelijk kleiner is dan 20 jaar, wordt de langstlevende echtgenoot geacht ten minste 20 jaar ouder te zijn dan de oudste afstammeling uit een vorig huwelijk. Voorbeeld: een weduwnaar van 50 jaar heeft als tweede echtgenote een dame van 30 jaar, terwijl hij uit zijn eerste huwelijk twee kinderen heeft van respectievelijk 24 en van 22 jaar. Vijf jaar later overlijdt hij. Het leeftijdsverschil tussen het oudste kind en de tweede echtgenote is 6 jaar. Om de omzetting te berekenen, zal men rekening houden met een fictieve leeftijd voor de tweede echtgenote van 29 jaar plus 20, dus 49 jaar. Wie zijn de wettelijke erfgenamen? 17

20 Hoe zelf uw nalatenschap regelen? Het bovenstaande zijn de wettelijke regels die de nalatenschap bepalen als de overledene geen enkele bijzondere maatregelen heeft genomen om de spelregels van de wet aan te passen. Dat zijn de regels van de "wettelijke erfopvolging". Maar de wet staat bepaalde eigen bepalingen toe om die regels te wijzigen. Daarmee zitten we in het domein van het huwelijkscontract, de schenking en het testament. Vóór we deze bepalingen bekijken, hebben we het over de regels van het "wettelijk voorbehouden erfdeel". Het kan gebeuren dat men buitensporig gul is voor een derde een vriend, een toegewijde verpleegster enz. met als gevolg dat men de naaste bloedverwanten "onterft". Om dergelijke excessen te voorkomen, kent de wet bepaalde erfgenamen een voorbehouden erfdeel toe, dat wil zeggen een deel van de nalatenschap waarover de overledene niet vrij kan beschikken: dat voorbehouden erfdeel gaat naar de erfgenamen, zelfs als de overledene dat niet wil. Van de regels van de wettelijke erfopvolging kan bijgevolg slechts worden afgeweken binnen de grenzen van het "beschikbare gedeelte". De wettelijk voorbehouden erfdelen De wet voorziet immers in een voorbehouden erfdeel dat absoluut dient toe te komen aan de langstlevende echtgenoot, de kinderen, de kleinkinderen, of, indien er geen kinderen zijn, de ouders en de grootouders. Het wettelijk voorbehouden erfdeel van de langstlevende echtgenoot Het reservataire gedeelte van de langstlevende echtgenoot komt overeen met het vruchtgebruik van de helft van de goederen van de nalatenschap en het moet minstens het vruchtgebruik van de gezinswoning en de daarin aanwezige huisraad omvatten, zelfs als dat meer is dan de helft van de nalatenschap. 18 Hoe zelf uw nalatenschap regelen?

21 Opmerkingen Feitelijk gescheiden echtgenoten kunnen elkaar bij testament het voorbehouden erfdeel ontnemen. Dit testament heeft slechts waarde indien op de dag van het overlijden aan twee voorwaarden voldaan is: man en vrouw moeten meer dan 6 maanden gescheiden leven en er moet bij gerechtelijke akte een afzonderlijk verblijf gevorderd zijn, zonder dat ze opnieuw zijn gaan samenwonen. De langstlevende echtgenoot die tijdens het huwelijk een kind heeft verwekt bij een ander persoon dan zijn echtgenoot, kan zijn voorbehouden erfdeel verliezen (met uitzondering van het vruchtgebruik van de gezinswoning). Het wettelijk voorbehouden erfdeel van de afstammelingen De helft van de goederen indien de overledene 1 kind had, twee derden voor 2 kinderen, drie vierden voor 3 of meer kinderen. Het wettelijk voorbehouden erfdeel van de bloedverwanten in opgaande lijn De helft van de goederen indien er erfgerechtigde bloedverwanten in de vaderlijke en in de moederlijke lijn zijn en één vierde van de goederen indien er slechts erfgerechtigde bloedverwanten in één van de beide lijnen zijn. Het huwelijkscontract Het is mogelijk om een echtgenoot via het huwelijkscontract te bevoordelen. De huwelijksvermogenstelsel met zuivere en eenvoudige scheiding van goederen Er zijn twee vermogens: 1. Het eigen vermogen van de man 2. Het eigen vermogen van de vrouw Bij overlijden worden de in onverdeeldheid verworven goederen in de aangifte van nalatenschap opgenomen voor het deel van de overledene. Gemeenschap van goederen: Men onderscheidt het wettelijke stelsel en het stelsel met huwelijkscontract: A. Wettelijk stelsel Er zijn drie vermogens: 1. Het eigen vermogen van de man 2. Het eigen vermogen van de vrouw 3. Het gemeenschappelijke vermogen Bij overlijden wordt het gemeenschappelijke vermogen in twee gelijke delen verdeeld. De eerste helft gaat tot het eigen vermogen van de langstlevende echtgenoot behoren, de andere helft maakt deel uit van de nalatenschap. Hoe zelf uw nalatenschap regelen? 19

22 B. Gemeenschap van goederen met huwelijkscontract Net als in het wettelijke stelsel zijn er drie vermogens en wordt het gemeenschappelijke vermogen bij het overlijden verdeeld tussen de huwelijkspartners. En hier komt het nut van een huwelijkscontract naar boven: hiermee kan, aan de hand van de juiste clausules, immers worden afgeweken van het principe van de gelijke verdeling en kan de langstlevende echtgenoot worden bevoordeeld. De langstlevende echtgenoot kan zo de totaliteit of een deel van de goederen uit de gemeenschap krijgen (bij de vereffening van het huwelijksstelsel, en niet bij de vereffening van de nalatenschap). Het betreft de "huwelijksvoordelen" (ook "bedingen voor ongelijke verdeling van de gemeenschap" genoemd). Via een vooruitmakingsbeding kan de langstlevende echtgenoot bepaalde goederen (het huis, familiestukken...) uit het gemeenschappelijke vermogen halen vóór het wordt verdeeld. Bepaalde goederen kunnen worden toegewezen aan de langstlevende echtgenoot, deze keer in het kader van de vereffening van de nalatenschap. Het betreft "contractuele aanwijzingen" (clausules van het huwelijkscontract waardoor een echtgenoot zijn huwelijkspartner als erfgenaam aanwijst); dat geldt voor elk huwelijksvermogenstelsel van de echtgenoten. Om voor de hand liggende redenen is het toegestaan de toekenning van dergelijke voordelen voor te behouden in geval van ontbinding van het huwelijk door overlijden. Deze zullen nietig zijn in geval van scheiding. De schenking Om vrij over zijn goederen te beschikken, biedt ons recht twee mogelijkheden. De eerste is het testament, een eenzijdige beschikking die op elk ogenblik door de beschikker (ook erflater genoemd) tot aan zijn dood kan worden gewijzigd of herroepen. De schenking is het andere type gift: ze komt tot stand door een contract (tweezijdige akte onder levenden) waarin de beschikker (schenker genoemd), zich dadelijk en onherroepelijk van de geschonken goederen ontdoet, ten voordele van de begunstigde, die men begiftigde noemt. De schenking heeft onmiddellijk effect, terwijl het testament pas effect krijgt bij het overlijden van de erflater. Als regel geldt dat elke schenking dient te worden opgetekend in een authentieke akte (d.w.z. een notariële akte). Voor schenkingen van onroerende goederen is steeds een notariële akte vereist. Bij wijze van uitzondering kunnen bepaalde roerende goederen (de lichamelijke roerende goederen) echter van hand tot hand worden geschonken: het gaat hier om de handgift. 20 Hoe zelf uw nalatenschap regelen?

23 Opgelet: een schenking bij notariële akte brengt aanzienlijke kosten met zich mee: we hebben het dan over de notariskosten en de registratierechten. Voor de registratierechten variëren de berekening en de tarieven naargelang het regionale recht van toepassing op de schenking. Raadpleeg voor een gedetailleerd overzicht onze tariefbrochures voor schenkingen en successies per gewest. En dat is nog niet alles: om successierechten te vermijden, zou het makkelijk zijn om de schenkingen te doen als men zijn einde voelt naderen. De wet voorkomt dat door alle sommen, rentes en waarden die een persoon gratis heeft verkregen binnen drie jaar vóór het overlijden, te beschouwen als ontvangen als legaat en dus in aanmerking komend voor successierechten (art. 7 van de Wet op de successierechten). Deze onzekere periode van drie jaar kan echter worden vermeden als de schenking werd geregistreerd. In dat geval is er geen enkele successiebelasting verschuldigd, ook als de schenker overlijdt binnen de drie jaar na deze schenking. De toepassing van de verminderde tarieven voor de registratierechten van toepassing in het Vlaams Gewest, het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest op schenkingen van roerende goederen, vermindert de kosten van die registratie aanzienlijk. Raadpleeg voor een gedetailleerd overzicht onze tariefbrochures over schenkingen en successies per gewest. Naast deze procedés schenking en handgift die in essentie giften zijn, kent ons recht ook "onrechtstreekse" schenkingen, waarbij gebruik wordt gemaakt van procedés die in wezen geen giften zijn, maar die dat in bepaalde omstandigheden wel worden. Zo kan een gift van geld gebeuren door middel van een overschrijving van één bankrekening naar een andere (= onrechtstreekse schenking of bankgift). Deze overschrijving moet neutraal zijn: uit de akte (waarmee de opdracht tot betaling wordt gegeven, dus meer bepaald het eigenlijke overschrijvingsformulier) mag niet blijken dat de eigendom wordt overgedragen met de bedoeling een schenking te verrichten.

24 Als uit de overschrijving blijkt dat het om een schenking gaat, kan die geannuleerd worden op grond van de niet-naleving van de vormvoorwaarden die voor een schenking gelden. Er mag dus geen enkele mededeling op de overschrijving worden aangebracht. Wanneer de overschrijving niet met een standaardformulier verricht wordt, maar bijvoorbeeld door middel van een brief, fax, mail, Homebanking, SelfService of een ander systeem, mag nergens worden vermeld dat het om een schenking gaat (dus hier kan er best helemaal niets worden vermeld). Schenkingen kunnen ook tussen echtgenoten gebeuren. In dat geval zijn ze steeds herroepbaar, tenzij ze in het huwelijkscontract werden bedongen. Dan kunnen ze enkel worden herroepen door het contract te veranderen, waarvoor de toestemming van de beide echtgenoten nodig is. In het huwelijkscontract kan echter worden bepaald dat de schenking slechts uitwerking zal hebben na het overlijden en dat ze in geval van echtscheiding zal eindigen. De levensverzekering Door het levensverzekeringscontract verbindt de verzekeraar zich ertoe een kapitaal te storten bij overlijden van de verzekerde. In principe zal dat kapitaal deel uitmaken van de nalatenschap van de overledene, en zal het dus worden verdeeld tussen de erfgenamen. Maar via het mechanisme van het derdenbeding is het toegestaan om tot een totaal ander resultaat te komen. A. Het beding ten behoeve van een derde Het beding ten behoeve van een derde is een verrichting waarbij een persoon, de promittent, zich tegenover een andere, de bedinger, verbindt tot het leveren van een prestatie ten gunste van een derde, de begunstigde. Als we dat mechanisme toepassen op de levensverzekering: de verzekeringnemer (bedinger) kent het verzekerde kapitaal toe aan een derde (de begunstigde) door middel van een overeenkomst afgesloten met een verzekeringsmaatschappij (de promittent). Het voordeel van dit mechanisme is dat het verzekerde kapitaal geen deel uitmaakt van het vermogen van de overledene. Zijn erfgenamen en schuldeisers kunnen bijgevolg geen enkel recht op dit kapitaal doen gelden. Het zal rechtstreeks aan de aangewezen begunstigde uitbetaald worden. Kortom: aangezien het kapitaal dat de verzekeraar uitkeert, niet tot de nalatenschap behoort, maakt het beding ten behoeve van een derde het mogelijk te ontsnappen aan de regel van de gelijke verdeling! Het strekt echter tot aanbeveling het beding ten behoeve van een derde met de bedoeling (bepaalde van) zijn erfgenamen te "onterven", te vermijden: zij zouden immers kunnen vragen om het geheel of een deel van de winst van de levensverzekering te recupereren indien de door de verzekeringnemer gestorte premies op het contract buitensporig groot zouden zijn in verhouding tot zijn vermogen. 22 Hoe zelf uw nalatenschap regelen?

25 Dit kapitaal blijft echter, wat de begunstigde betreft, onderworpen aan de successierechten, omdat het volgens het Wetboek van de Successierechten gelijkgesteld wordt met een legaat. Het beding ten behoeve van een derde en de daarbij betrokken partijen Welke voorrechten heeft de verzekeringnemer? Hij heeft twee exclusieve voorrechten (d.w.z. die enkel kunnen worden uitgeoefend door de verzekeringnemer, met uitsluiting van zijn huwelijkspartner, zijn wettelijke vertegenwoordigers, zijn rechthebbenden en zijn schuldeisers): het recht zelf een begunstigde derde aan te wijzen, hetzij bij het afsluiten van het contract, hetzij later tijdens het contract; het recht de toekenning van het voordeel te herroepen zolang de begunstigde het in zijn voordeel gedane beding niet heeft aanvaard. Welke rechten heeft de begunstigde van het verzekerde kapitaal? Hij kan krachtens het voordeel van het beding ten behoeve van een derde tegen de verzekeraar een rechtstreeks, onmiddellijk en persoonlijk recht doen gelden. Dit heeft in de praktijk de volgende belangrijke gevolgen: In de verondersteling dat de begunstigde derde ook erfgenaam van de verzekeringnemer is, zal hij het kapitaal kunnen ontvangen zelfs als hij de nalatenschap verwerpt. De schuldeisers van de verzekeringnemer kunnen geen enkel recht op het kapitaal van de verzekering doen gelden, vermits het nooit deel heeft uitgemaakt van het vermogen van hun schuldenaar. Dat is bijzonder interessant voor handelaars: het verzekerde kapitaal zal niet worden beïnvloed door een eventueel faillissement. Dit recht kan echter door de verzekeringnemer worden herroepen zolang de begunstigde derde het niet uitdrukkelijk heeft aanvaard. Door zijn aanvaarding kan de begunstigde zijn recht onherroepelijk maken. Deze aanvaarding kan slechts gebeuren door middel van een bijvoegsel bij het contract, ondertekend door de begunstigde, de verzekeringnemer en de verzekeraar. Na het overlijden van de verzekeringnemer wordt de aanvaarding gewoonlijk afgeleid uit het opvragen van het kapitaal en het innen daarvan. Bijzonderheid: indien de begunstigde de echtgenoot van de verzekeringnemer is, maakt de door hem gedane aanvaarding het recht op de verzekeringsprestaties niet onherroepelijk, krachtens de regel die stelt dat de schenkingen tussen echtgenoten, als ze niet bij huwelijkscontract zijn gedaan, steeds herroepelijk zijn (de aanvaarding van de begunstiging van een levensverzekeringscontract wordt gelijkgesteld met een schenking). Hoe zelf uw nalatenschap regelen? 23

26 B. Analyse van enkele praktische gevallen - Gevolgen op het vlak van de successierechten Wat gebeurt er in geval van overlijden van de verzekerde? Levensverzekering afgesloten door een echtgenoot die gehuwd is onder een stelsel van gemeenschap van goederen. Verzekeringnemer echtgenoot Verzekerde echtgenoot Begunstigde echtgenote De echtgenote zal successierechten moeten betalen op de helft van het kapitaal dat zij ontvangen heeft, tenzij ze het bewijs levert dat zij de premies zelf heeft betaald met haar eigen vermogen. echtgenote echtgenoot echtgenote De echtgenote heeft ten behoeve van zichzelf bedongen, maar men neemt aan dat de verzekerde voor de helft heeft bijgedragen bij het samenstellen van het kapitaal, gezien het huwelijksvermogensstelsel; de echtgenote zal de successierechten moeten betalen op de helft van het ontvangen kapitaal, tenzij de echtgenote het bewijs kan leveren dat zij de premies met haar eigen vermogen heeft betaald. Levensverzekering afgesloten door een echtgenoot die gehuwd is onder een stelsel van zuivere en eenvoudige scheiding van goederen Verzekeringnemer echtgenoot Verzekerde echtgenoot Begunstigde echtgenote De echtgenote zal successierechten moeten betalen op het volledige kapitaal dat zij heeft ontvangen. echtgenote echtgenoot echtgenote De echtgenote heeft ten behoeve van zichzelf bedongen; het kapitaal zal niet aan successierechten onderworpen zijn. 24 Hoe zelf uw nalatenschap regelen?

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30

ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERFENIS, SCHENKING EN SUCCESSIERECHTEN. Advocaten Meersman & Van Keer Willem Tellstraat 22 9000 GENT 09 225 80 30 ERVEN. 1. Erfgenamen kun je kiezen voor zover de reservataire erfgenamen hun deel krijgen.

Nadere informatie

ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet

ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet ik regel de overdracht van mijn vermogen ik kijk de toekomst sereen tegemoet gids schenken en erven 2 Inhoud 1 gids voor een optimale voorbereiding wie zijn de wettelijke erfgenamen? algemene reglementering

Nadere informatie

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TRIEVEN De successie- en schenkingsrechten verschillen per gewest.. DE SUCCESSIERECHTEN EN DE SCHENKINGSRECHTEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1. SUCCESSIERECHTEN

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Huwelijksvermogensrecht 17. Inleiding 13

Inhoud. Deel 1 Huwelijksvermogensrecht 17. Inleiding 13 Inhoud Inleiding 13 Deel 1 Huwelijksvermogensrecht 17 Hoofdstuk 1 Inleiding 19 Hoofdstuk 2 Het wettelijk stelsel 25 1 Algemeen 25 2 Samenstelling van het vermogen: actief 27 2.1 Het gemeenschappelijk vermogen

Nadere informatie

berekening en tarieven

berekening en tarieven Page 1 of 6 Leven - Schenken en Erven Schenkingsrechten in Vlaanderen: tarieven Net zoals bij successies worden de heffingen op schenkingen, de belastbare basis en de eventuele vrijstellingen door elk

Nadere informatie

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk

Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Redactie van begunstigingsclausules van levensverzekeringen = maatwerk Studieavond KVK 1 februari 2011 Pieter Debbaut, fiscalist, opleider studiedienst Ergo Insurance nv 1 Programma Inleiding Theorie Wet

Nadere informatie

Je rechten bij erfenis

Je rechten bij erfenis Je rechten bij erfenis Wie zijn je erfgenamen? De principes Bloedverwanten + echtgenoot + WSW partner + geadopteerden Volgorde? Eerst de ORDEN : de eerste orde sluit alle volgende uit Eerste orde : afstammelingen

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1.1. U HEEFT VOORAF NIETS GEREGELD Voor zover u geen testament opgemaakt heeft, heeft de wetgever de erfgenamen ingedeeld in vier categorieën, waarvan hij

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap?

Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? INHOUDSTAFEL Deel 1. Naar wie gaat uw nalatenschap? 1. Een aantal principes.................................................... 1 2. De zeven basisregels van het erfrecht....................................

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11

Inhoud. Deel 1 Analyse van de situatie 17. Woord vooraf 3 Inleiding 11 Inhoud Woord vooraf 3 Inleiding 11 Deel 1 Analyse van de situatie 17 Hoofdstuk 1 Inleiding 19 Hoofdstuk 2 De persoonlijke situatie 23 1 Inleiding 23 2 De familiale aspecten 23 2.1 De huidige burgerlijke

Nadere informatie

Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen. Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014

Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen. Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014 Successieplanning voor nieuw samengestelde gezinnen Anne Vander Heyde, fiscaal-notarieel juriste 24 mei 2014 Nieuwe liefde? Nieuw samengesteld gezin? Iets voor mij? of niet soms? maar wat met onze kinderen?

Nadere informatie

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout

Successieplanning. Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Successieplanning Jan Van Ermengem Notaris te Meerhout Inhoud 1. Hoe wordt het huwelijksvermogen verdeeld bij overlijden? 2. Hoe wordt de nalatenschap verdeeld? 3. Hoe worden successierechten berekend?

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uw AXA Bankagent of verzekeringsmakelaar In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie een gepaste oplossing bieden.

Nadere informatie

Happy Life SCHENKEN EN ERVEN

Happy Life SCHENKEN EN ERVEN Happy Life SCHENKEN EN ERVEN U wilt schikkingen voor later treffen en in moeilijke momenten een houvast hebben. AXA biedt u een leidraad voor een optimale voorbereiding en een correcte afhandeling. Voorwoord

Nadere informatie

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap DOSSIER De Burgerlijke Maatschap U wil uw beleggingsportefeuille nu al aan uw kinderen schenken, maar tegelijk wenst u ook controle te blijven houden en inkomsten te ontvangen? In dat geval kan de burgerlijke

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4. De reserve

HOOFDSTUK 4. De reserve HOOFDSTUK 4 De reserve 35. Grondbeginsel De wet (BW, art. 913 en volgende) legt een reserve vast ten gunste van sommige wettelijke erfgenamen (de wettige bloedverwanten in opgaande lijn, de bloedverwanten

Nadere informatie

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5 Inhoudstafel Deel 1: Het beheer over de goederen van het minderjarige kind 1. Belang... 1 2. Wie is minderjarig?... 1 3. Bevoegdheid van de ouders... 2 3.1. Ouderlijk gezag... 2 3.2. Wettelijk genot...

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51 INHOUD BOEK VIII. HUWELIJKSSTELSELS.... 1 Inleiding... 3 TITEL I HET HUWELIJKSCONTRACT.... 5 Hoofdstuk I. Inleiding.... 5 Hoofdstuk II. Inhoud van het huwelijkscontract.... 10 Afdeling I. Huwelijksovereenkomsten....

Nadere informatie

Dossier successieplanning en vermogensoverdracht

Dossier successieplanning en vermogensoverdracht Dossier successieplanning en vermogensoverdracht ARGENTA BANK- EN VERZEKERINGSGROEP NV, BELGIËLEI 49-53, 2018 ANTWERPEN 2/35-09-12-2013 Colofon Antwerpen, 9 december 2013 Verantwoordelijk uitgever: Anne

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

De Vlaamse successierechten.

De Vlaamse successierechten. De Vlaamse successierechten. Successierechten zijn, naast de schenkingsrechten, in België niet langer een federale bevoegdheid maar wel een regionale bevoegdheid! Iven De Hoon De Vlaamse successierechten

Nadere informatie

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

tarieven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uw AXA bankagent of verzekeringsmakelaar In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie een gepaste oplossing bieden.

Nadere informatie

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010

Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract. Brussel, 23 oktober 2010 Successieplanning via levensverzekering en huwelijkscontract Brussel, 23 oktober 2010 Inhoud Agenda 1. Successieplanning via levensverzekering 2. Belang huwelijkscontract Instrumenten Instrumenten tot

Nadere informatie

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang!

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! KVK Pieter DEBBAUT Maart 2015 ERGO slide master 2010 1 1. Inleiding 2. Gevolgen wijziging begunstigingsclausule: wettelijke erfgenamen vs de nalatenschap

Nadere informatie

Voorwoord 19 DEEL I SUCCESSIERECHTEN 21. HOOFDSTUK 1 Gewestelijk karakter Toestand vóór 1 januari

Voorwoord 19 DEEL I SUCCESSIERECHTEN 21. HOOFDSTUK 1 Gewestelijk karakter Toestand vóór 1 januari VGLSUCR_DO_1201.fm Page 3 Friday, September 14, 2012 9:53 AM INHOUDSTAFEL Voorwoord 19 DEEL I SUCCESSIERECHTEN 21 HOOFDSTUK 1 Gewestelijk karakter 23 1. Toestand vóór 1 januari 2002 23 2. Het Lambermont

Nadere informatie

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN

HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN Wie: 2 ongehuwde personen die minstens 18 jaar zijn en geen dichte verwantschap hebben 2 ongehuwde personen die minimum 18 jaar zijn en bekwaam zijn om een contract af te sluiten contract ook enkel mogelijk

Nadere informatie

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT RENE DEKKERS HANDBOEK BURGERLIJK RECHT DEEL IV Huwelijksstelsels - Erfrecht - Giften DERDE UITGAVE BEWERKT DOOR HELENE CASMAN Gewoon Hoogleraar Vrije Universiteit Brussel Hoogleraar Université Libre de

Nadere informatie

hoofdstuk 12 Conclusie

hoofdstuk 12 Conclusie hoofdstuk 12 249 Tot slot vindt u een samenvattend overzicht met de belangrijkste verschilpunten tussen huwen, wettelijk samenwonen en feitelijk samenwonen binnen de verschillende domeinen die doorheen

Nadere informatie

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen

Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Successieplanning met verzekeringsproducten in nieuw samengestelde gezinnen Samenlevingsvormen huwelijk wettelijke samenwoning feitelijke samenwoning Doelstellingen bescherming langstlevende echtgenoot

Nadere informatie

Erfrecht. Wie erft wat?

Erfrecht. Wie erft wat? Erfrecht. Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Iven De Hoon Wie erft wat? Alle vragen rond erfenis en testament, kort en begrijpelijk uitgelegd. Lees nu

Nadere informatie

SAMENWONING RELEVANTE ARTIKELS UIT HET BELGISCH BURGERLIJK WETBOEK

SAMENWONING RELEVANTE ARTIKELS UIT HET BELGISCH BURGERLIJK WETBOEK WETTELIJKE SAMENWONING RELEVANTE ARTIKELS UIT HET BELGISCH BURGERLIJK WETBOEK BOEK III TITEL Vbis WETTELIJKE SAMENWONING Artikel 1475 Onder wettelijke samenwoning wordt verstaan de toestand van samenleven

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden.

Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden. 5 Beknopte inhoudstafel (Vóór elk deel vind je de gedetailleerde inhoudstafel van dat deel. De nummers verwijzen naar de bladzijden.) Inleiding 13 Deel I. Erven 19 Hoofdstuk 1. Wie is erfgenaam en wat

Nadere informatie

MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven. Prof. Walter Pintens

MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven. Prof. Walter Pintens MAAK IK EEN TESTAMENT? Erven en onterven Prof. Walter Pintens 1 Wettelijk stelsel 3 vermogens Eigen vermogen Man - Goederen verkregen vóór het huwelijk; - Goederen verkregen tijdens het huwelijk om niet:

Nadere informatie

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende?

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De laatste tijd komen steeds vaker testamenten voor waarbij de ene echtgenoot aan de andere 99,6 % van de gezinswoning in volle eigendom legateert

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling M&D Seminars Onderwerp Studiedag beleggingsverzekeringen - meerkeuzevragenlijst Datum 18 september 2001 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1

Inhoud. Inhoud... Titel 1. Juridische aspecten... 1. Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 p. Inhoud... V Titel 1. Juridische aspecten.... 1 Hoofdstuk 1. Algemeen... 1 Hoofdstuk 2. Algemene beschouwingen over de schenking onder de levenden... 2 Afdeling 1. Definitie...... 2 Afdeling 2. Grondvereisten

Nadere informatie

Uw vermogen voordelig overdragen?

Uw vermogen voordelig overdragen? Successieplanning Uw vermogen voordelig overdragen? Zo veel mogelijk van het vermogen behouden en een zo laag mogelijke fiscale last, dat zijn de hoofddoelstellingen van successieplanning. Maar hoe kan

Nadere informatie

ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK)

ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK) ENKELE NOTIES VAN HET ERFRECHT (BURGERRECHTELIJK) A. DE BELGISCHE WETTELIJKE DEVOLUTIE Wie erft goederen van een overleden inwoner van België? Het Belgisch Burgerlijk Wetboek beantwoordt die vraag, althans

Nadere informatie

tarieven in het Vlaams Gewest

tarieven in het Vlaams Gewest uw AXA Bankagent of verzekeringsmakelaar tarieven in het Vlaams Gewest In België biedt de AXA Groep u de keuze uit een ruime waaier van bank- en verzekeringsproducten die voor uw persoonlijke situatie

Nadere informatie

Vormingplus heet u welkom

Vormingplus heet u welkom Vormingplus heet u welkom Geen testament? de wet regelt alles Wel een testament? u kiest zelf wat er met uw bezit gebeurt soms beperkt familie en vrienden goed doel komen eerst aan bod: kinderen en kleinkinderen

Nadere informatie

PLANNEN ZONDER SCHENKEN. Legal Counsel Wealth Analysis & Planning

PLANNEN ZONDER SCHENKEN. Legal Counsel Wealth Analysis & Planning PLANNEN ZONDER SCHENKEN Legal Counsel Wealth Analysis & Planning Inhoud Inleiding Planning via huwelijkscontract Planning via testament Beding van aanwas Besluit 2 Inhoud Inleiding Planning via huwelijkscontract

Nadere informatie

Hoe kan men het huwelijkscontract wijzigen tijdens het huwelijk?

Hoe kan men het huwelijkscontract wijzigen tijdens het huwelijk? Hoe kan men het huwelijkscontract wijzigen tijdens het huwelijk? Al naargelang van de aard van de wijziging, gaat de wijzigingsprocedure gepaard met één, twee, drie of vier notariële akten. De kleine wijziging:

Nadere informatie

gids voor een correcte regeling van de successie

gids voor een correcte regeling van de successie gids voor een correcte regeling van de successie 2 Inhoud gids voor een correcte regeling van de successie wat te doen in geval van overlijden? neem contact op met de begrafenisondernemer 5 geef het overlijden

Nadere informatie

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN...

DE OORZAAK VAN EISBAARHEID VAN DE SUCCESSIERECHTEN... Successierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. ONDERSCHEID...2 1 Het eigenlijk successierechten...2 2 Het recht van overgang bij overlijden...2 3 Oneigenlijke gewestelijke belasting...2 4 Ontstaan

Nadere informatie

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen.

Wie wil gaan samenwonen heeft twee keuzes: feitelijk of wettelijk samenwonen. Wie wil gaan samenwonen kan er voor kiezen louter feitelijk samen te wonen, dan wel wettelijk te gaan samenwonen. De keuze die men daarbij maakt, heeft heel wat juridische en fiscale gevolgen. Hoe zit

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met. een erfenis en met successierechten. Het is goed op

Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met. een erfenis en met successierechten. Het is goed op Gids Erfenissen, schenkingen en testamenten Afgesloten op 15 januari 2004 Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven te maken met een erfenis en met successierechten. Het is goed op voorhand te weten hoe

Nadere informatie

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet?

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Plan uw successie, voor uw erfgenamen en uzelf 02 Complexe materie, regionaal verschillend 04 De basisprincipes van het erfrecht 06 Wat zit

Nadere informatie

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot,

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, Nr. Huwelijkscontract # 20# Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, verschenen: 1. De Heer #, #, geboren te # op #, rijksregister

Nadere informatie

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten..... 1 Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen.... 3 1. Wet inwerkingtreding......... 5 2. Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning..... 5 3. Verklaring

Nadere informatie

Auteur. Elfri De Neve. Onderwerp. Geregistreerde schenkingen om successierechten te vermijden. Copyright and disclaimer

Auteur. Elfri De Neve.  Onderwerp. Geregistreerde schenkingen om successierechten te vermijden. Copyright and disclaimer Auteur Elfri De Neve www.elfri.be Onderwerp Geregistreerde schenkingen om successierechten te vermijden Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

Wat is een schenking? De handgift. Schenking per overschrijving

Wat is een schenking? De handgift. Schenking per overschrijving Wat is een schenking? Een schenking is een overeenkomst waarbij een schenker gratis en onherroepelijk afstand doet van een roerend of onroerend goed ten gunste van een begiftigde, en waarbij de begiftigde

Nadere informatie

1. Onterven. 2. Generatiesprong

1. Onterven. 2. Generatiesprong 1. Onterven Ik leef in onmin met mijn moeder, die een huis bezit en verscheidene bankrekeningen heeft. Kan zij bewerkstelligen dat mij helemaal niets zou toekomen? Neen. Kinderen kunnen niet volledig onterfd

Nadere informatie

Inhoud INHOUDSOPGAVE

Inhoud INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE Voorwoord... 15 Wat na overlijden?... 17 Inleiding... 19 Checklist... 21 1. Vóór de uitvaart... 21 2. Vlak na de uitvaart... 21 3. Binnen bepaalde tijd... 22 HOOFDSTUK 1. Rond het overlijden...

Nadere informatie

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet?

Successieplanning. Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Hebt u de stap al gezet? Successieplanning Plan uw successie, voor uw erfgenamen en uzelf 02 Complexe materie, regionaal verschillend 04 De basisprincipes van het erfrecht 06 Wat zit

Nadere informatie

Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013. Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus

Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013. Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus Een slim testament? Finance Avenue 16.11.2013 Ann Maelfait Advocaat-vennoot Rivus Vraag 1: Waaruit bestaat uw nalatenschap? Vraag 2: Welke wettelijke regels zijn hierop van toepassing? Vraag 3: Hoe kan

Nadere informatie

H4 Wettelijk erfrecht

H4 Wettelijk erfrecht H4 Wettelijk erfrecht Samenvatting Personen- en familierecht Sharon Di Tore 99041355 14-12-16 Wanneer iemand geen testament heeft en overlijdt dan geldt het wettelijk erfrecht. Let op: echtgenote en geregistreerde

Nadere informatie

HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET.

HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET. HET ENE VRUCHTGEBRUIK IS HET ANDERE NIET. R. KUMPEN Wanneer in erfrechtelijke dossiers het woord vruchtgebruik (VG) opduikt ontstaat vaak de grootste verwarring, vandaar deze nota voor enige toelichting.

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner 44 Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner Dag zei ik tegen haar dag kom Ik je nog eens tegen, glimlachend Maar de wind blies weg Haar gezicht in het water En ik knikte en ik werd onzichtbaar In het stille

Nadere informatie

> Alles begrijpen Inhoud

> Alles begrijpen Inhoud > Alles begrijpen Over de opstelling van de begunstigingsclausule Inhoud Levensverzekering & begunstigingsclausule bij overlijden : Waarover gaat het? p. 3 Wanneer en hoe een begunstigde aanduiden? p.

Nadere informatie

TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw,

TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw, TROUWEN OF SAMENWONEN? Geachte heer / mevrouw, De laatste jaren zijn de diverse wetgevers in dit land druk doende geweest met regelgeving teneinde de rechten en de plichten van gehuwden en (wettelijk)

Nadere informatie

WIE KRIJGT HET KAPITAAL NA UW OVERLIJDEN? DE BEGUNSTIGINGSCLAUSULE VAN HET GROEPSVERZEKERINGSREGLEMENT

WIE KRIJGT HET KAPITAAL NA UW OVERLIJDEN? DE BEGUNSTIGINGSCLAUSULE VAN HET GROEPSVERZEKERINGSREGLEMENT CONTASSUR Société Naamloze Anonyme Vennootschap WIE KRIJGT HET KAPITAAL NA UW OVERLIJDEN? DE BEGUNSTIGINGSCLAUSULE VAN HET GROEPSVERZEKERINGSREGLEMENT 1 WAT IS EEN BEGUNSTIGDE? De begunstigde bij overlijden

Nadere informatie

Wettelijk erfrecht Duitsland

Wettelijk erfrecht Duitsland De positie van de langstlevende echtgenoten in het Duitse, Franse, Luxemburgse, Belgische en Nederlandse erfrecht Dr. Rembert Süβ Deutsches Notarinstitut Wettelijk erfrecht Duitsland Beperkte vooruitneming

Nadere informatie

SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009)

SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009) SUCCESSIERECHTEN IN FRANKRIJK EN NEDERLAND (2009) Heering Associates Januari 2009 Heering Associates Jachthavenweg 121 1081 KM Amsterdam Postbus 75265 1070 AG Amsterdam 020-6789 527 www.heeringassociates.eu

Nadere informatie

SUCCESSIE. 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem. Programma

SUCCESSIE. 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem. Programma SUCCESSIE 29 03 2006 THEATER ZAAL Zwevegem 1 Programma Knockaert Dirk Inspecteur registratie en domeinen te Menen Successierechten in Vlaanderen, tarief, voorbeelden Tip inzake huwelijkscontract Lietaer

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Het Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Algemeen Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding, verwerping Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking

Nadere informatie

De erfopvolging. auteurs: André Culot, fiscaal adviseur Pierre Culot, kandidaat-notaris

De erfopvolging. auteurs: André Culot, fiscaal adviseur Pierre Culot, kandidaat-notaris Editie 2013 De erfopvolging auteurs: André Culot, fiscaal adviseur Pierre Culot, kandidaat-notaris 1. BEGRIPPEN Openvallen van de nalatenschap Wettelijke erfopvolging Erfgenamen Onregelmatige erfopvolger

Nadere informatie

Huwelijkse. voorwaarden. www.netwerknotarissen.nl

Huwelijkse. voorwaarden. www.netwerknotarissen.nl Huwelijkse voorwaarden www.netwerknotarissen.nl Als u gaat trouwen, regelt de wet automatisch veel zaken. Bijvoorbeeld dat uw echtgenoot van u erft als u overlijdt of dat uw echtgenoot begunstigde wordt

Nadere informatie

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot,

Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, Nr. Huwelijkscontract # 20# wettelijk stelsel met varianten Heden, # tweeduizend #, zijn voor mij, #Dirk MICHIELS #Lieve STROEYKENS #Kathleen PELGRIMS, notaris te Aarschot, verschenen: 1. De heer #, #,

Nadere informatie

2014 -- Successiewet -- Deel 1

2014 -- Successiewet -- Deel 1 Successiewet les 1 programma Eén wet, twee belastingen Woonplaats Successierecht Wettelijk erfrecht en wettelijke verdeling Testamenten Wetsficties 1 Eén wet, twee belastingen De Successiewet bestaat uit:

Nadere informatie

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING

SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING Emmanuel de Wilde d'estmael April 2015 1 SUCCESSIEPLANNING: EEN HANDLEIDING... 5 A. HET DOEL VAN DE SUCCESSIEPLANNING... 5 B. HET ONDERZOEK NOPENS DE FAMILIALE, VERMOGENSRECHTELIJKE

Nadere informatie

Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten

Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten Samenwonen of huwen? Deel 2 Op weg naar een gelijkschakeling, maar toch nog belangrijke verschilpunten In onze vorige nieuwsbrief hebben we de verschillende samenwoningsvormen onder de loep genomen: Wat

Nadere informatie

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming.

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Uw begunstigden genieten van een fiscaal voordeel. Informatiebrochure 1 Een goed

Nadere informatie

De hervorming van het erfrecht: grotere vrijheid om uw nalatenschap te regelen

De hervorming van het erfrecht: grotere vrijheid om uw nalatenschap te regelen 20 juli 2017 Persinfo: Bart Azare Fednot 02 505 08 14-0478 58 46 21 azare@fednot.be www.notaris.be De hervorming van het erfrecht: grotere vrijheid om uw nalatenschap te regelen Het federaal parlement

Nadere informatie

Estate Planning. crashed.life / photocase.com HOEZO, GEGEVEN IS GEGEVEN?

Estate Planning. crashed.life / photocase.com HOEZO, GEGEVEN IS GEGEVEN? Estate Planning crashed.life / photocase.com HOEZO, GEGEVEN IS GEGEVEN? ONS ADVIES OM CONTROLE TE HOUDEN OVER UW GESCHONKEN BELEGGINGSPORTEFEUILLE Vermogen overhevelen naar een volgende generatie is relatief

Nadere informatie

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Bij leven kunt u al bepalen of het gunstig is uw vermogen te (ver)delen met anderen of uw erven te laten wachten totdat het zo ver is, m.a.w. tot na

Nadere informatie

hoofdstuk 5 Erven ErvEn 95

hoofdstuk 5 Erven ErvEn 95 hoofdstuk 5 95 Inleiding Mensen die het meeste baat hebben bij de planning van de verdeling van hun vermogen na hun overlijden, zijn zich hiervan dikwijls niet bewust. Denk hierbij maar aan nieuw samengestelde

Nadere informatie

Vermogen en successie

Vermogen en successie Vermogen en successie Inhoudstafel Voorwoord 2 Inhoudstafel 3 Verklarende woordenlijst 4 Hoofdstuk I : Erfrecht 5 1. Voorwaarden om te kunnen erven 6 2. Het Wettelijk Erfrecht 7 3. Het erfrecht van de

Nadere informatie

Samenvatting. Familiale vermogensplanning

Samenvatting. Familiale vermogensplanning Samenvatting Familiale vermogensplanning Jonathan Van Dooren 1 Inhoud Deel I: Wettelijk erfrecht (deels herhaling) Hoofdstuk 1: Bloedverwanten van de decuius o Afdeling 1: De bloedverwanten o Afdeling

Nadere informatie

Inhoudstafel. DEEL 1 Inleiding... 1

Inhoudstafel. DEEL 1 Inleiding... 1 Inhoudstafel Inhoudstafel WAARSCHUWING................................................ HANDLEIDING.................................................. vii ix DEEL 1 Inleiding....................................................

Nadere informatie

samenlevingsvormen Voor en nadelen van uw keuze

samenlevingsvormen Voor en nadelen van uw keuze samenlevingsvormen Voor en nadelen van uw keuze Samenlevingsvormen : inhoud Enkele cijfers Inleiding : welke vormen van samenleven zijn er Feitelijk samenwonen Wettelijk samenwonen Huwen Enkele beschouwingen

Nadere informatie

Aanvaarden Het accepteren van een erfdeel, inclusief de schulden. Hierdoor wordt iemand erfgenaam.

Aanvaarden Het accepteren van een erfdeel, inclusief de schulden. Hierdoor wordt iemand erfgenaam. Erfrecht Woordenboek Op onze website heb je een hoop moeilijke woorden en vaktermen gezien. We hebben steeds geprobeerd die goed uit te leggen. Waarschijnlijk lees je de komende tijd documenten die bol

Nadere informatie

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET moneytalk SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET SUCCESSIEPLANNING VOOR ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN SCHENKEN DOET U GOEDKOOP Als u wilt vermijden dat uw kinderen een hoge erf

Nadere informatie

Levensverzekering, premiesplitsing. Jasper Commandeur Fiscalist bij Reaal

Levensverzekering, premiesplitsing. Jasper Commandeur Fiscalist bij Reaal Levensverzekering, premiesplitsing en erfbelasting Jasper Commandeur Fiscalist bij Reaal 1 Met een overlijdensrisicoverzekering kun je met de verzekeraar afspreken dat iemand na een overlijden een eenmalig

Nadere informatie

Uw vermogen overdragen. Deutsche Bank. Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren?

Uw vermogen overdragen. Deutsche Bank. Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren? Deutsche Bank Uw vermogen overdragen Hoe erfrecht en fiscale optimalisering zo goed mogelijk combineren? 7 wettelijke technieken om de fiscale factuur te verkleinen. Overzicht Inleiding 1. Wie zijn uw

Nadere informatie

De hervorming van het erfrecht. Carina VAN CAUTER Federaal volksvertegenwoordiger Open Vld

De hervorming van het erfrecht. Carina VAN CAUTER Federaal volksvertegenwoordiger Open Vld De hervorming van het erfrecht Carina VAN CAUTER Federaal volksvertegenwoordiger Open Vld Inhoudstafel 1. Openvallen van de nalatenschap 2. Toebedeling van de erfenis 3. Keuze van de erfgenaam 4. Verdeling

Nadere informatie

DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING

DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING DE OVERGANG ONDER LEVENDEN OM NIET VAN ROERENDE GOEDEREN DE VORM VAN EEN SCHENKING De wettelijke vorm om een schenking te doen is de notariële akte. De uitzonderingen op dit principe zijn onder andere:

Nadere informatie

Schenkingsrechten op onroerende goederen in de drie gewesten van het land: wat is er nieuw?

Schenkingsrechten op onroerende goederen in de drie gewesten van het land: wat is er nieuw? Schenkingsrechten op onroerende goederen in de drie gewesten van het land: wat is er nieuw? Eind 2015 werden de schenkingsrechten op onroerende goederen in het Brussels Hoofdstedelijk en Waalse Gewest

Nadere informatie

Heering Associates. Het verschuldigd bedrag aan successierechten in Frankrijk dient als volgt te worden berekend:

Heering Associates. Het verschuldigd bedrag aan successierechten in Frankrijk dient als volgt te worden berekend: FRANS SUCCESSIERECHT De Franse fiscus heft bij iedere overgang "a titre gratuit", zo de schenker of de overledene zijn woonplaats ten tijde van schenking of overlijden buiten Frankrijk had, van de volgende

Nadere informatie

Site wettige erfgenamen

Site wettige erfgenamen Site wettige erfgenamen Begunstigingsclausule Wie een levensverzekering afsluit, moet in het contract één of meer begunstigden aanduiden. Met deze aanduiding geeft de verzekeringsnemer aan wie het kapitaal

Nadere informatie

1. Regelingen voor het overlijden

1. Regelingen voor het overlijden Naarmate u ouder wordt, gaat u wellicht meer nadenken over de dood en over de regelingen die eraan voorafgaan (bijvoorbeeld over een testament of over uw erfgenamen). 1. Regelingen voor het overlijden

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Wat is het belang van het huwelijksvermogensrecht?... 5 Gemeenschap van goederen... 5 Verdeling... 5 Wat behoort tot het gemeen schappelijk vermogen?...

Nadere informatie