E-learning in de faculteit ETEW ervaringen en toekomstperspectieven D. Vanderbist - Prof. Dr. J. Vanthienen 13/12/2001

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "E-learning in de faculteit ETEW ervaringen en toekomstperspectieven D. Vanderbist - Prof. Dr. J. Vanthienen 13/12/2001"

Transcriptie

1 E-learning in de faculteit ETEW ervaringen en toekomstperspectieven D. Vanderbist - Prof. Dr. J. Vanthienen 13/12/2001

2 Menu E-learning Onderwijs en ICT Distance learning Begeleide Zelfstudie Concept Organisatie Omgeving en infrastructuur Leeromgeving ICT Situatie in ETEW Kosten, Baten en Vereisten

3 Enkele prangende vragen Moeten er nog lessen zijn? Wordt de prof vervangen door de computer? Wie gaat dat voor mij oplossen? Waar gaan we die middelen vinden? Kan ik mijn cursus nu gewoon op het Web zetten? Gaan de 600 studenten mij nu allemaal s beginnen sturen? Moet de student nog een kot hebben? Moet ik naast macro-econoom nu ook computerspecialis zijn? Wat is er mis met gewoon goed lesgeven?..

4 ICT-mogelijkheden een website waar een kalender, laatste wijzigingen en berichten m.b.t. tot cursussen bijgehouden worden (electronische valven) al het cursusmateriaal op een website: cursustekst, hand-outs, slides bijkomende opgaven, bibliografie, cases, referenties, verwijzingen naar interessant materiaal (links naar andere websites) zelfstudiemateriaal: CD-roms, databanken via WWW, interactieve oefeningen communicatie tussen student en prof en studenten onderling: , discussiegroepen (electronisch monitoraat) electronisch toewijzen en indienen van papers (electronische evaluatie) stage- en thesisbegeleiding op afstand (Erasmus-studenten, buitenlandse begeleiders): vervaging van het concept spreekuren die meestal overbezet zijn naarmate de dead-line nabij komt

5 ICT-mogelijkheden (2) testen: eigen kennis testen maar ook echte examens afleggen (electronische evaluatie, scoring) rapporten, presentaties, simulaties op PC administratieve informatieverwerking automatiseren via web-pages: inschrijvingen, punten en andere administratieve procedures (bijvoorbeeld inschrijven voor examens, het aanvragen van een IAJ ) virtuele bibliotheek: boeken, naslagwerken in electronische vorm raadpleegbaar het delen van leerstofonderdelen tussen instellingen afstandsonderwijs, virtuele Erasmus-projecten

6

7 Begeleide zelfstudie Totaalconcept: nieuwe rol docent -> begeleider nieuwe rol student -> actief inzicht verwerven <> passieve rol nieuwe rol onderzoek -> ingebed in het onderwijs : onderwijs is het resultaat van het onderzoek nieuwe rol universiteit -> ondersteuning levenslang leerproces Begeleide zelfstudie vereist toets- en leer-omgeving omgeving wil zeggen dat de student centraal staat

8 Begeleide zelfstudie Verantwoordelijkheid student: weten wat de doelstellingen zijn selecteren/uitvoeren leeractiviteiten -> zelfreflectie moeilijkheden signaleren over eigen tekortkomingen -> ondersteuning biedt de nodige hulp = metacognitie -> zelfreflectie studenten over eigen kennis Nieuwe rol docent oude rol auteur: inhoud ontwerper: vorm packaging docent mentor beschikbaar materiaal ondersteuning leeromgeving

9 E-learning: concepten

10 E-learning E-learning is investeren in ICT-technologie vernieuwd onderwijs = didactiek vernieuwd beleid en ondersteuning = integratie in administratie / organisatie ICT is niet het doel maar het middel! Wat in ICT: cursusinformatie: examendata, examenvorm, voorkennis valven links naar elektronisch cursusmateriaal opdrachten / taken: overzicht, planning Tussentijds evaluatie: slagen in test is vrijgesteld van les(sen) over onderwerp

11 E-learning Kosten E-learning: totale kost exploitatiekost ontwikkelingskost # studenten Traditioneel onderwijs: lage ontwikkelingkosten snel stijgende exploitatiekosten = inschakelen extra docenten kantelpunt E-learnin hoge ontwikkelingskoste traag oplopende kost pe eenheid studen

12 Opmerkingen bij ICT Evolutie: klassikale -> computerondersteunde opleidingen Benutting bestaande infrastructuur? Process-reengineering Enorme kost: infrastructuur, personeel Kansspel? / newsgroups! Pilootproject als basis: Kleinschalig dus weinig risico Kleinschalig dus vertekend beeld: geen schaalvoordelen verborgen kosten

13 Argumenten pro ICT ICT: toenadering afstands- en computeronderwijs rijker studiemateriaal, extra motivatie E-learning= just in time, just enough, just for me profileren t.o.v Open University extra afzetmarkt /recuperatie kosten competitief / complementair Knowledge sharing: open source concept Mindervaliden

14 Kostenaspecten van ICT Collis: (Collis, B (1999). The use of Information and Communication Technology in higher education. Universiteit Twente, CHEPS Twente) Kost ICT = kosten traditionele opleiding x 2 kost computer-based training = kosten traditionele opleiding x 50 kost video-conferencing opleiding= kosten traditionele opleiding x 100 Implementatiekost Exploitatiekost Onderhoud!! Kost van hergebruik Technologiebijdrage Durf uitbesteden! Pas op met uitbesteden!

15 Efficiëntie & effectiviteit van Anti-climax / anti-hype: ICT geen significant verschil: snelheid, kwaliteit medium niet belangrijk wel structuur nieuwheidseffect extra structuur Papier blijft noodzakelijk

16 E-learning Samenwerken op afstand: Wanderstudent-idee studenten zelfde instelling studenten verschillende instellingen studenten eigen instelling tijdelijk in andere instelling Samenwerken? Communicatie: videoconferencing, chat insturen resultaten, vragen stellen docent, feedback terugkrijgen Raadplegen: virtuele bibiliotheek boeken papers Studeren op andere instellingen: curricula standaarden overdracht examenresultaten / credits Afstand- en deeltijds onderwijs

17 E-learning technologie dood spoor hefboom traditioneel onderwijs vernieuwd onderwijs omzetting is niet evident = weinig draaiboeken beschikbaar ICT: spontane associatie met open en distance learning = In het licht van vernieuwd onderwijs & levenslang leren niet zo gek! Doorbreken klassieke didactisch driehoek: student docent leerstof Docent: overbodig? vervangen door computer

18 E-learning Problemen: technologie kan falen -> bord en krijt niet kostprijs: betaalbaar? docent: naast inhoudelijke kennis ook technologische kennis!? groepsgebeuren: technologie = (dikwijls) individueel werken Buiten universiteit werkt het wel: computerhoek in lagere scholen naast leeshoek, -> leerlingen gebruiken één toestel in kleine groepjes afstandonderwijs: mediamix = audio/video, CD-ROM, CD-I permanente vorming

19 E-learning 1 locatie n locatie 1. Traditioneel klassikaal 3. Conferentieonderwijs # verschillende taken onderwijs internetbruikbaarheid 2. Open leercentrum asynchroon 4. Afstandonderwijs synchroon 1. bijdrage = 0 # computers 2. open centrum waar bronnen geraadpleegd kunnen worden: bijdrage = ++ bibliotheek, PC-klas, CD-ROM, CD-I 3. videoconferentie / computerconferentie: bijdrage = + en elektronisch groepswerk = delen tekst, beeld, grafieken 4. bijdrage = +++

20 E-learning E-learning niet zinvol indien: vastgelegd doceertempo <> aangepast aan de student -> modulair onderwijs!?! vaste set boeken, artikels = ICT bevat enkel extra materiaal voor geïnteresseerden -> materiaal in ICT is onderdeel van de cursus!?! vaste examenvorm = extra materiaal buiten vaste set wordt niet geëxamineerd -> tussentijdse evaluaties!?! <> tijd/geld enkel voor extra s -> kan niet de bedoeling zijn! = niet elk lesuur is er een bijeenkomst -> docent recupereert tijd = flexibele inhoud / flexibele contacturen

21 E-learning E-learning <> on-line lezen: scherm ongeschikt om van te studeren eindigt toch in het uitprinten: duur, milieuonvriendelijk E-learning == on-line leren: discussieren oefenen testen afleggen simulaties volgen aanvullingen op studiemateriaal raadplegen Vast studiemateriaal niet enkel in leeromgeving Materiaal op voorhand beschikbaar <> studenten pennen slides over == studenten nemen aantekeningen -> efficiënte lesuren

22 E-learning value chain Foutief concept value chain content design package & edit distribute course assembly course delivery learner bedrijven overheid universiteit student core market kapitaal universiteit universiteit CONTENT EXPERTS leerplannen subsidies overheid uitbesteden ontwikkeling ondersteuning ontwikkeling uitbestedingen taksen type student bedrijven CONTENT DEVELOPERS assess & acredit soms interne ontwikkeling

23 Begeleide zelfstudie

24 Begeleide zelfstudie Begeleide zelfstudie = leren door te doen Hoe? Begeleide activiteiten met vaste doelstelling Waarom? Diploma niet voor encyclopedische kennis wel indien afgestudeerde nieuw materiaal in eigen domein kan verwerken zich kan inwerken in nieuwe domeinen Diploma is geen einddoel -> levenslang leren: antwoord op kennisexplosie en toenemende specialisatie Diploma in overeenstemming met Europese normen -> Kwaliteitsnormen zoals in industrie: onderwijs moet nuttig en efficiënt zijn

25 Begeleide zelfstudie Wat? Objectief leren analyseren Hanteren van wetenschappelijke methode Gevolgen? Gedeeltelijke verschuiving verantwoordelijkheid -> student staat in voor deelname aan activiteiten: werkhouding: begeleiding om juiste werkhouding te vinden = monitoraten + studieadvies ondersteuning: wegwerken verschillen in voorkennis

26 Begeleide zelfstudie student Leeromgeving & Leeractiviteiten doelstellingen leerinhoud ondersteuning evaluatie WAT inhoud/leerstof van het vak HOE opdrachten/ activiteiten/ testen WAAROM feedback voor studenten werden doelen bereikt? Omgeving

27 Begeleide zelfstudie Context: kenmerken van studenten voorkennis motivatie leerstijl werkhouding kenmerken van de organisatie (K.U.Leuven, E.T.E.W.) medewerkers lokalen hulpmiddelen regelmatig Evaluatie: studenten stemmen studiegedrag/studiemethode op evaluatie of -> tussentijdse evaluatie = tussentijdse testen: geven leidraad

28 Begeleide zelfstudie 1.bepaalt doelstelling leeractiviteiten 2.afgestemd 2.ondersteunt 5. bepaalt leeromgeving 4. evalueert evaluatie 3. evalueert 6.Omgeving Voorbeeld: 1. kritisch artikels vakgebied beoordelen = leren analyseren, zwakke punten detecteren, leren argumenteren 2. Leeromgeving biedt artikels aan = student motiveren actie te ondernemen: analyse en discussie artikels 3. Nieuwe artikels voorleggen en zien of analyse correct verloopt

29 Begeleide zelfstudie doelstelling 1.bepaalt leeractiviteiten 2.afgestemd 2.ondersteunt 5. bepaalt leeromgeving 4. evalueert 3. evalueert 6.Omgeving evaluatie Voorbeeld: 4. Feed-back van de evaluatie verzamelen, organiseren en weergegeven 5. Doelen bepalen: wat, hoe geëvalueerd zal worden 6. Voorkennis van de student: specifieke begeleiding om tekorten weg te werken -> monitoraat op maat

30 E-learning Ondersteuning van leren op basis van ICT technologie ICT ondersteuning van metacognitieve strategiën voorkennis: wat kan ik al? lacunes kennis: wat weet ik nog niet? Nieuwe kennis: wat kan ik nog meer leren/beter begrijpen? novice students -> competent students bepaalde voorkennis juiste / benodigde voorkennis => studenten zijn heterogeen reflectie = diagnose sturen = leeractiviteiten evaluatie = bijstellen/motiveren

31 Een leeromgeving

32 Leeromgeving Leeromgeving organiseert/ondersteunt: wat een student moet doen: verdelen taken/opdrachten hoe ze het moeten doen: richtlijnen over de verwachte resultaten met wie ze moeten samenwerken: samenstellen werkgroepjes bij wie en wanneer ze hulp kunnen bekomen: ondersteuning voor communicatie met docent/begeleider in hoeveel tijd ze de opdrachten moeten uitvoeren: planning /deadlines

33 Leeromgeving Leeromgeving bundelt vroegere technieken: Web (HTTP): websites achtergrondmateriaal, on-line libraries Files (FTP): bestanden, werkjes, slides Mail (SMTP): communicatie met de docent/begeleider Chat (IRC): communicatie onderling voor groepsoverleg Newsgroups (NetNews): discussiegroepen Evaluatie (EDP): electronisch verwerken van testresultaten en andere evaluaties Remote control (TELNET): connectie met andere computer maken

34 Hergebruik Soorten hergebruik: in andere context: andere cursus in ander didactisch model: project based model problem based model in andere omgeving: klassikaal onderwijs afstandonderwijs Tijdsintensief -> technologie schiet ter hulp: educatieve standaarden Toekomstbeeld: concurrentieslag universiteiten vs. edudot.com

35 Hergebruik Types hergebruik: eenvoudig upload: bestanden + metadata -> server = repository download: bestanden + metadata <- server = repository probleem: bestanden + metadata <> kennis = didactiek kennis is het gebruik van het materiaal door de docent: activiteiten met materiaal opdrachten met materiaal => de didactische scenario s hergebruiken

36 Tussentijds toetsen Docent verplichte organisatie Student vrijblijvende deelname Werkvorm toetsen: per voorkeur via het web -> papier kan ook representatief voor cursus en examen feedback voor studenten anoniem

37 Toledo

38 Toledo / BB BB biedt: synchroon samenwerken: virtual classroom chat en whiteboard videoconferencing: integratie met Karel Tavernier multimediastudio mogelijk asynchroon: discussiegroepen uitwissel documenten: upload / download Discusielijsten: efficiënt indien gemodereerd: kwaliteit > kwantiteit correct gebruik technologie: antwoord naar groep vs. antwoord naar persoon docent vat samen op het einde -> correcte conclusies oppassen voor tijdsbesteding docent

39 Toledo / BB # users: daarom niet actief elke nacht update <> real time alleen gekoppeld aan plichtsvakken zelfregistratie voor niet-plichtsvakken # cursussen: daarom niet actief koppeling aan elektronisch programmaboek na 3 maanden gebruik: 50% studenten Koppeling met SAP 19% docenten & 4% vakken Anemoon project

40 BB screenshot Standpunt docent:

41 BB screenshot Standpunt student:

42 QM screenshot Auteursomgeving:

43 QM screenshot Sessies-management:

44 QM screenshot Evaluatierapporten:

45 QM screenshot Online-test:

46 Toledo / BB verzadigingsprobleem afspraken wanneer men mailt alternatieven voor FAQ-s samenstellen regelmatig lezen / reageren -> oppassen tijdsbesteding scannen en.exe vermijden

47 ETEW

48 Initiatieven Niveau K.U.Leuven LUDIT, Kotnet, DUO, AVD, Anemoon Toledo, CWIS, OOI Projecten Niveau faculteit Dienst Informatica PC klassen Multimedia studio voor nieuwe onderwijsvormen K. Tavernie OOI Projecten Niveau Docent Websites, pakketten, tools, simulaties, oefeningen

49 E-learning -> KOTNET ETEW-student koploper in PC-klas gebruik: (Bron 40-jaar LUDIT)

50 E-learning -> KOTNET Verschuiving in gebruik PC-klassen: nieuwe koplopers buiten mail en web tekstverwerking spreadsheats tools sterk groeiers: tools DB-software rekensoftware: Matlab Maple (Bron 40-jaar LUDIT)

51 E-learning -> KOTNET ETEW-student 3e plaats aansluiting per kabel Algemeen netwerkgebruik: (Bron 40-jaar LUDIT)

52 E-learning -> KOTNET ETEW koploper in het gebruik van cursusmateriaal op WEB: (Bron 40-jaar LUDIT)

53 E-learning realisaties E.T.E.W. niveau: Websites cursus nieuwe studenten monitoraat ETEW website: examendata, onderzoeksresultaten, eigen PC-lokalen eigen Thesis-pc-klas Karel Tavernier Multimedia Studio (video-conferencing) Zelfstudiepakketen: practicum beleidsondersteunende informatica, SQL oefeningen, oefeningen Bank & Financiewezen OOI-Projecten: GIZEH, U-Solve-IT, Informatica 1e kand

54 Kostenaspecten Implementatiekost Exploitatiekost Onderhoud!! Kost van hergebruik Technologiebijdrage Durf uitbesteden! Pas op met uitbesteden!

55 ETEW K.U.Leuven E.T.E.W. Technologie LUDIT Ondersteuning DUO ANEMOON Inhoud Docent Dienst Informatica Docent ETEW

56 Onderwijsprojecten ETEW Samenstelling van een boek gevallenstudies Management Science in de industrie voor het vijfde jaar handelsingenieur. (Willy Gochet, Zeger Degraeve) Ontwerp van software voor Integrale kwaliteitsbeheersing. (Erik Demeulemeester) Aanvulling bij zelfstudie project "computergesteund onderwijs van informatica-toepassingen". (Jan Vanthienen, Geert Wets) DICSIT: Data Input and Control Through Screen Interviewing and Testing (SAS). (Pierre François) Het ontwikkelen van gevallenstudies in het domein van Operations Management d.m.v. het software pakket TAYLOR. (Willy Herroelen, Marc Lambrecht) Selectie en implementatie van accountancy software paketten aangepast aan de Belgische wetgeving. (Gustaaf Van Herck, Ann Gaeremynck, Filip Roodhooft, Marleen Willekens) International Market Expansion Strategy: case study. (Piet Vanden Abeele, Lucile Rameckers) Cases in Internationaal Zakenwezen en Strategie: ontwerp van 4 case-studies. (Herman Daems, Paul Verdin) Bevorderen van zelfstudie door middel van uitwisseling via het internet van extra studiemateriaal. (Ferdi Put, Jan Vanthienen) Audit concurrentiepositie. (Sleuwaegen Leo) Ontwikkeling van een interactief oefenpakket voor het vak "fundamentele bedrijfseconomie". (De Bondt Raymond) Het (verder) ontwikkelen van een boek met gevallenstudies in management science. (Degraeve Zeger) Het ontwerp en opzetten van een bedrijfssimulatie om de toepasbaarheid van de technieken van kwaliteitsbeheersing te illustreren. (Demeulemeester Erik) Voorbereiden van opgaven voor statistische dataverwerking in het kader van de vakken "Research Methods in Business and Industry I" en "II". (Vandebroek Martina) Uitdiepingsmateriaal organisatieleer & personeelsbeleid. (Overlaet Bert, Janssens Maddy) Het ontwikkelen van een interactief oefeningenpakket voor het vak bedrijfsfinanciering. (Van Hulle Cynthia, Vanthienen Lambert)

57 GIZEH Geïntegreerde Implementatie van Zelftoetsomgevingen in de ETEW curricula OOI-project (Onderwijsgerichte Onderzoeks-, Ontwikkelings- en Implementatieprojecten K.U.Leuven) Doel: Het doel van het project is niet om nieuwe producten i.v.m. automatisch toetsen te ontwikkelen, maar om de invoering van toetspakketten (vooral in de kandidaturen) mogelijk te maken en te begeleide het gebruik door studenten en docenten te ondersteunen en de zelftoetsen beter te integreren in h curriculum en in de kalender. Beoogde Resultaten: realiseren van een grotere eenvormigheid van toetsomgevingen verhogen van motivatie, zelfvertrouwen en inschattingsvermogen van de student opsporen en remediëren van struikelblokken in een cursus indviduele feedback aan de student geven klantgerichter maken van het monitoraat (monitoraat op maat) spreiding studiedruk

58 Opleidingsonderdelen Algemene Economie: D081 1ste kand. HIR D102 1ste kand. EW D041 1ste kand. TEW Algemeen Boekhouden en Oefeningen: D148 1ste kand. EW D251 1ste kand. TEW D297 1ste kand. HIR Accountancy: DK17 2de kand. TEW (Kortrijk) Informatice en Oefeningen: D317 1ste kand. EW D193 1ste kand. TEW D272 1ste kand. HIR Wiskunde voor Economisten G327 1ste kand. EW / TEW / HIR Monitoraten ETEW: Monitoraat Economie Monitoraat Boekhouden Monitoraat Wiskunde Monitoraat Informatica

59 Case Study: Praktix Opleiding computergebruik De nieuwe generatie leert het vanzelf Buitenschoolse vaardigheden (autorijden, piano, zwemmen, ouderschap) Niet belangrijk, secretariaatswerk Niet nodig Hands on training in groepjes Conceptueel leren met zelfstudie Practicum Beleidsondersteunende Informatica

60 Concepten achter Praktix Stricte scheiding tussen Leermateriaal (tekst + bijhorend filmpje) losse onderdelen, Html, ScreenCam (onderhoudbaar, buiten pakket) Navigatie tussen leermateriaal Niet vermengd met inhoud (onderhoubaar door docent, buiten het pakket) Generieke presentatie toepassing (Presentation Viewer) Volledig aanpasbaar (skins) Koppeling met externe objecten Implementatie-aspecten

61 Presentation Viewer

62 E 13/12/2001 D.Vanderbist - Prof. Dr. J.Vanthienen 62

63 Infrastructuur

64 KOTNET Evolutie Intranet: CWIS pagina s 1993 start -> nu: pagina s verzadigingspunt bereikt Evolutie gestart -> nu: s per dag bijna verzadiging Kotnet: toegang: modem dial-in, ADSL dial-in, Kabel netwerken: K.U.Leuven residenties / privékoten verzadiging: 100 Mbit lijnen -> 1 Gbit lijnen enorme investering draadloze netwerken: GSM-s, draadloze LAN-s ondersteuning KOTNET: 100 medewerkers

65 KOTNET Evolutie KOTNET: 94: interne netwerken op residenties door studenten 96: pilootproject residentie K.U.Leuven 97: KOTNET start als project 98: contracten commerciële kabelnetwerken 99-00: groeifase 01: ste gebruiker

66 KOTNET Verzadiging bandbreedte (Bron 40-jaar LUDIT) percentuele jaarlijkse evolutie totaal gebruikte bandbreedte

67 E-learning -> KOTNET E-learning mogelijk mits infrastructuur: PC-klassen PC-verhuur PC-shop KOTNET Helpdesk Evolutie gebruik PC-klassen studenten geen computer: gespecialiseerd gebruik -> studenten moesten ergens software kunnen hanteren studenten hebben computer maar geen netwerk: communicatief gebruik -> , www studenten hebben computer en netwerk: terug gespecialiseerd gebruik -> bvb. rekenkundige software toekomstvisie => software via webservices aanbieden

68 E-learning -> KOTNET Verspreiding ICT onder studenten: PC beschikbaar: 96% waar dan ook 91% thuis 68% op kot -> 71 % op studieplek Welke PC: moderne PC gemiddeld Pentium soms CD-RW, ZIP, DVD Software: Office: tekstverwerking, spreadsheet, presentatie Tekenpakketten, compilers

69 E-learning -> KOTNET On-line tijd: gemiddeld 2 uur / dag aangesloten tot 12 uur voor outliers 42% studiegebruik vs. 58% recreatief gebruik Vgl. Nederland: op alle vlakken 5 a 10% minder K.U.Leuven achterstand snel aan het inhalen: goedkope PC s: huren/kopen, laptop/desktop goedkope software: campuslicenties betrouwbare netwerken: betrouwbaarheid stijgt -> subjectief = correcte meting zeer moeilijk

70 E-learning toekomst E-learning: altijd/overal beschikbaar -> betrouwbaar congestievrij netwerk = HARDWARE investering makkelijk uitbreidbaar -> gekozen technologie en standaarden -> HARDWARE + SOFTWARE Bandbreedte probleem: (Bron 40-jaar LUDIT)

71 E-learning toekomst Omwille van bandbreedte: kabel = coax-netwerken -> glasvezelnetwerken inzetten van E-learning in bandbreedte intensieve toepassingen: grid computing data mining virtual reality last-mile -> first-mile: situeren echt probleem Toekomst: student: leslokaal -> kot teleleren = E-learning docent: bureau -> thuis telewerken = E-teaching toekomst: omkadering via het web telezorg = E-care - medische omkadering student - psychologische omkadering student

72 Standaarden

73 Standaarden ISO/JTC1/IEC (Bron EPYC) CEN IEEE IMS ARIADNE ADL AICC

74 Standaarden Niveau 0: IMS: Instrumental Mangement System ARIADNE: Instructional Authoring and Distribution network for Europe ADL: Advanced Distributed Learning Network AICC: Aviation Industry CBT Committee talen culturen CEN: Europees standaardisatie bureau strategie: mappen globale oplossing <-> Europese oplossing initiatieven: indien problemen ergens aangepakt worden IEEE: Institute Of Electric And Elctronic Engineers strategie: technisch haalbaar en commercieel leefbaar Niveau1: Niveau2: ISO: International Standardisation Organization JTC1: Joint Technical Committee IEC: International Engineering Consortium

75 Standaarden Standaarden waarom? Interoperabiliteit! informatie uit 1 context gebruiken in een andere context op een zo geautomatiseerd mogelijke manier geen insluiting in proprietary systemen leveranciersonafhankelijkheid stukken die in- en uitgeplugd kunnen worden geïntegreerde, geconnecteerde leerobjecten losse modules en onderdelen herbruikbaarheid overdraagbaar platform onafhankelijk onderhoudbaar verlenging levensduur inhoud -> veronderstelt meestal metadata

76 Standaarden Voordelen: uitwisselen: tussen instellingen - tussen produkten en platformen stimuleert samenwerking stimuleert vernieuwing laat modulaire opbouw toe: stukken hergebruiken -> granulariteit van hergebruik Evolutie total cost of ownership: hergebruik maximaliseren: knowledge bases ontwikkelingskost minimaliseren: aankopen, uitwisselen materiaal opgepast: opstellen metadata heeft ook een kost

77 IMS standaard - content Werking IMS approval feedback elect IMS members technical board final standard scopes idea workgroup base document feedback passed workgroup draft standard public

78 IMS - QTI QTI: Question Test Interoperability werkgroup binnen IMS XML standaard voor vragen en testen uitwiselbaarheid van testen tussen systemen grote hoeveelheid types testen en vragen ondersteund langere levensduur ingevoerd materiaal Item Repository Test Authoring IMS QTI XML v1.0 and v1.1 QTILite Authoring Systems Used by: Publishers, Training Departments, Instructional Designers, Faculty, School Districts, etc Item Repository Test Delivery Test Delivery f Inet Delivery Systems Answer Storage Test Delivery Test Delivery IMS QTI XML v1.2 QTILite Answer Storage Reporting Systems Reporting Systems

79 QM en IMS - QTI QTI QTI QTI QTI Item Repository Test Authoring Authoring System: Question Manager Assessment Manager publish Item Repository Test Delivery Test Delivery f Inet Test Delivery Delivery Systems Via Web Via Windows Answer Storage Test Delivery Reporting Systems Reporting: Enterprise Report (Bron EPYC / BB)

80 ARIADNE - metadata (Bron EPYC / ARIANDE)

81 LOM - metadata Learning Object Metadata: doel: makkelijke, efficiënte indexatie en exploitatie van data meertalig: Europees uitgangspunt alle objecten: digitaal - niet-digitiaal voor leren - opleiding - educatie - training elke granulariteit Voorbeeld meertaligheid: Language: LangCode[-SubCode] ISO639, ISO3166 en-gb, fr-ca,... String: ISO Example: {( it, La Gioconda ), ( it, Mona Lisa )} {( en, A picture of the Mona Lisa ), ( du, Een foto van de Mona Lisa ), ( fr, Une photo de la Gioconde )} (Bron E.Duval)

82 LOM - metadata Schema: general: title, language, summary... life cycle: author, publisher, version... metametadata: scheme, language, author... technical: format, size, requirements educational: learning time, difficulty level, interactivity level, pedagogical context... rights: price, copyright... relation, annotation, external classification verplichte onderdelen algemene / specifieke onderdelen (Bron E.Duval)

83 LOM -schema Voorbeeld schema: 1.1 General.Title Eli Duval 1.4 General.Language Dutch and multilingual smiling 1.5 General.Description Newest member of Duval family 1.6 General.Keywords Cute, adorable, daughter, girl 2.1 LifeCycle.Version 1.0, second daughter 2.2 LifeCycle.Status healthy, happy LifeCycle.Contribute.Role Mother LifeCycle.Contribute.Entity Griet LifeCycle.Contribute.Date Feb. 20, LifeCycle.Contribute.Role Father LifeCycle.Contribute.Entity Erik Duval LifeCycle.Contribute.Date ~May 20, 2000 (9 months) LifeCycle.Contribute.Role Sister LifeCycle.Contribute.Entity HannaH Duval LifeCycle.Contribute.Date continuous 4.1 Technical.Format Human, female 4.2 Technical.Size 3.500kg 4.2 Technical.Size 49 cm (Bron E.Duval)

84 Industie vs. Universiteiten SCORM brings together AICC and IMS into one complete standard Sequential self-paced metaphor added Grading and performance results added Environments made more flexible Content Disaggregated for re-use Communication Tools Added IMS (Bron EPYC / BB) Focus on reusable content objects Dynamic Authoring Environments Course Specific Low Cost Development of Content Higher Education Focused Instructors author of courses 1 to 30 teaching ratio Instructor-Led Focused Content and Communication Focus Course easily changes at anytime Focus on performance results Static and pre-authored courses Manages results across courses High Cost Development of Content Industry focused Trainers develop complex courses 1 to teaching ratio Self-Paced Focus Content and Assessment Focus Entire course re-authored for changes AICC

85 Industie vs. Universiteiten E-education SCORM: evenwicht - industrie - universiteiten Universiteiten IMS: - herbruikbare granulaire objecten - flexible auteurhulpmiddelen (Bron EPYC / BB) E-learning Industie E-training AICC: - performantie natrekken - gesofisticeerde traceerhulpmiddelen

86 Standaarden Webstandaarden: W3C: HTTP / HTML WEBDAV: wen distributed authoring and versioning -> Web hanteren als LAN = delen documenten, werk SIP: Session Initiation Protocol -> bereikbaarheid van mesen bekenmaken voor videoconferencing, internet telephonie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Online samenwerken: discussie 1

Online samenwerken: discussie 1 Online samenwerken: discussie 1 in hoeverre zijn Hall s criteria door Nestor vervuld (of überhaupt van belang)? grote beschikbaarheid: geschikt voor verschillende soorten gebruikers scaleerbaarheid: toepasbaar

Nadere informatie

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Elektronische leeromgeving en didactiek Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Programma Wat is een ELO? Voorbeelden Didactiek en ELO Voorbeelden leeractiviteiten in een ELO Functionaliteiten

Nadere informatie

Ontwikkelen van interactief lesmateriaal. Ann Buffel en Bart D haenens SoE à la carte, 21-10-2010

Ontwikkelen van interactief lesmateriaal. Ann Buffel en Bart D haenens SoE à la carte, 21-10-2010 Ontwikkelen van interactief lesmateriaal Ann Buffel en Bart D haenens SoE à la carte, 21-10-2010 Overzicht Wat is? Trivantis Lectora exe learning Toledo? Tips voor het maken van een leerpad Slot 2 Wat

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho

Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Afstandsonderwijs (AO) binnen de lerarenopleiding Katho Vraagstelling/Probleemstelling Omschrijving: De opleiding via afstandsonderwijs is ontstaan vanuit een vraag op de arbeidsmarkt. Er was een tekort

Nadere informatie

Open standaarden: ook voor het onderwijs! Stefaan Ternier

Open standaarden: ook voor het onderwijs! Stefaan Ternier Open standaarden: ook voor het onderwijs! Stefaan Ternier 11 Standaarden in onderwijs Administratieve keten Educatieve content keten Leerling volg ketens 2 Administratieve keten EDEX Uitwisseling administratieve

Nadere informatie

Vragenlijst vergelijking teleleerplatformen (de meeste vragen zijn met ja/ nee te beantwoorden) Productnaam:

Vragenlijst vergelijking teleleerplatformen (de meeste vragen zijn met ja/ nee te beantwoorden) Productnaam: Vragenlijst vergelijking teleleerplatformen (de meeste vragen zijn met / nee te beantwoorden) Productnaam: Versie: Algemeen Studywiser Het teleleerplatform kan het leerstof/ toetsdeel, het communicatiedeel

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved.

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved. Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld Usability in Courseware Development Ellen Schuurink Gastcollege Usability Engineering Agenda Leren en usability Usability van cursusmateriaal

Nadere informatie

Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs

Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs Verkenning rondom mogelijkheden, meerwaarde en aandachtspunten 27 januari 2011 NOT Academie Presentatie: Arnout Vree a.vree@avetica.nl www.avetica.nl

Nadere informatie

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente Het I*Teach project Innovative Teacher B Nico van Diepen Universiteit Twente Overzicht Het project De doelen De resultaten De plannen Het project Internationaal / EU Leonardo Partners - Sofia University

Nadere informatie

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com EMMA Pilots MOOCs Meerdere talen #EUMoocs Aggregator http://europeanmoocs.eu/

Nadere informatie

1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6

1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6 DEEL 1 E-LEARNING IN DE TIJD 1. Introductie...3 2. Verleden...4 2.1 De ENIAC... 4 2.2 ARPANET... 6 3. Heden... 10 3.1 Voor- en nadelen van e-learning...10 3.1.1 Voordelen van e-learning...10 3.1.2 Nadelen

Nadere informatie

Cursusontwikkeling / Centrale ELO

Cursusontwikkeling / Centrale ELO Cursusontwikkeling / Centrale ELO Leo Wagemans 7 september 2011 Overleg met Leeuwenborgh opleidingen Agenda Uitgangspunten van de OU Onderwijsontwerp en ontwikkeling ADDIE-cyclus Ontwikkelteam / Cursusteam

Nadere informatie

Free Technology Academy

Free Technology Academy Free Technology Academy Symposium 21 november 2009 Wat is vrije software? Begrip geïntroduceerd door Richard Stallman in 1985 Niet verwarren met gratis software (freeware) 'Free as in free speech, not

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

BLIJVEND STRUCTUREEL TEKORT AAN DIGITAL EXPERTS!

BLIJVEND STRUCTUREEL TEKORT AAN DIGITAL EXPERTS! ICT BLIJVEND STRUCTUREEL TEKORT AAN DIGITAL EXPERTS! Persconferentie 4 juni 2013 AXA Brussel Agenda 1. Resultaten van de enquête 2013 over de arbeidsmarkt voor digital experts 2. AXA 3. Actiepunten en

Nadere informatie

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek Visie ICT bij de SJB Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? 1 Missie, visie en strategie Ambitie? Doelen? Plannen? Kennisstand organisatie? Budget? 2 Kikker- of Vogelperspectief? conservatie Missie? innovatie

Nadere informatie

Blended Learning in de praktijk: een kwestie van kiezen

Blended Learning in de praktijk: een kwestie van kiezen Blended Learning in de praktijk: een kwestie van kiezen Handreiking bij het maken van keuzes Show & Share 2008 10 april 2008 Pieter Swager / Jos Fransen Opbouw presentatie Blended Learning definitie[s]

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Virtuele Mobiliteit. Droom of realiteit? Katrin Bijnens (EuroPACE ivzw/ K.U.Leuven - AVNet)

Virtuele Mobiliteit. Droom of realiteit? Katrin Bijnens (EuroPACE ivzw/ K.U.Leuven - AVNet) Virtuele Mobiliteit Droom of realiteit? Katrin Bijnens (EuroPACE ivzw/ K.U.Leuven - AVNet) EuroPACE Europees netwerk van onderwijs-instellingen Missie: bevordering genetwerkt e-leren Interesses: Onderwijs-innovatie

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Economie en Bedrijfswetenschappen Vier opleidingen Economische wetenschappen (EW) Toegepaste economische wetenschappen (TEW) Toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga

Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga Docent is keyin blended learning Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga Blended learning Blended learning omvat een mix van e-learning en andere vormen van onderwijs, Daarbij gaat

Nadere informatie

Lies Van Dobbenburgh ew.vandobbenburgh@avans.nl @liestweets. Claudia Wrede claudia.wrede@innofun.nl @CWrede. Modulecode: 13 februari 2014 2

Lies Van Dobbenburgh ew.vandobbenburgh@avans.nl @liestweets. Claudia Wrede claudia.wrede@innofun.nl @CWrede. Modulecode: 13 februari 2014 2 Lies Van Dobbenburgh ew.vandobbenburgh@avans.nl @liestweets Claudia Wrede claudia.wrede@innofun.nl @CWrede Modulecode: 13 februari 2014 2 Wendy Braat Wendy.braat@innofun.nll @wendyinnofun Marc Hoornick

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Uw online leerplatform. Slimmer leren

Uw online leerplatform. Slimmer leren Uw online leerplatform Slimmer leren Leer slimmer Blijf vitaal bent een succesvolle organisatie. U past U zich aan nieuwe omstandigheden aan. U wilt dat uw medewerkers inspelen op die veranderingen. Daarom

Nadere informatie

Gerd Anthonis Denise Bossyns Guy Leys. Toll-cursus voorjaar 2010

Gerd Anthonis Denise Bossyns Guy Leys. Toll-cursus voorjaar 2010 Gerd Anthonis Denise Bossyns Guy Leys Uitgangspunt E-learning Leraar = begeleider Opmaak + presentatie leermateriaal Aantrekkelijk en uitdagend materiaal Automatische feedback en elektronische fora Afstandsonderwijs

Nadere informatie

Leerpaden in Toledo.

Leerpaden in Toledo. Leerpaden in Toledo. 16 doelgroep BaKO BaLO BaSO SLO tijdperspectief : week maand semester opleiding traject regulier werk opleidingsonderdeel: vak p e d stage Uitdaging Het is belangrijk dat studenten

Nadere informatie

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar

Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Opleiden in het digitale tijdperk Mary Dankbaar Online learning is the single biggest change in education since the printing press John Chubb and Terry Moe Inhoud Online leren Voordelen en aandachtspunten

Nadere informatie

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie. Eindevaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie. Eindevaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Netwerkbeheer 1 MODULECODE A10 STUDIEPUNTEN 5 VRIJSTELLING MOGELIJK ja Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten. DAVID studiedag 30 nov 2000

De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten. DAVID studiedag 30 nov 2000 De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten DAVID studiedag 30 nov 2000 Prof. Jan Engelen, Steven Depuydt K.U.Leuven - ESAT Onderzoeksgroep Document Architecturen Waarom

Nadere informatie

Christian Hoppenbrouwers Tools voor offshore testen Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008

Christian Hoppenbrouwers Tools voor offshore testen Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Titel, samenvatting en biografie Samenvatting: Christian Hoppenbrouwers Tools voor offshore testen Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Steeds meer bedrijven offshoren hun IT activiteiten naar landen als

Nadere informatie

Pilots doorontwikkeling ELO. Geert van der Wijk Adviseur Onderwijs & ICT

Pilots doorontwikkeling ELO. Geert van der Wijk Adviseur Onderwijs & ICT Pilots doorontwikkeling ELO Geert van der Wijk Adviseur Onderwijs & ICT Even voorstellen - Implementatie/doorontwikkeling ELO en Digitaal toetsen - Implementatie CRM/relatiebeheer Even polsen Ga naar m.socrative.com

Nadere informatie

METEN VOLGEN MATCHEN. www.parantion.nl SCORION. Overzicht toetsvormen

METEN VOLGEN MATCHEN. www.parantion.nl SCORION. Overzicht toetsvormen SCORION TALENT METEN VOLGEN MATCHEN www.parantion.nl Overzicht toetsvormen 1 Scorion als instrument voor het volgen en inzichtelijk maken van leer- en ontwikkelprocessen Toetsend leren en toetsvormen Scorion

Nadere informatie

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 1 / 14 Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2010 Kennisnet.nl Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2 / 14 Samenvatting Scenario s voor Leren op

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS

ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS 1 Agenda Korte introductie ARCADIS Document management als pijler van programma Digitaal samenwerken Doelstellingen (opleiding, support,

Nadere informatie

RONDETAFEL. Het GIZEH-project

RONDETAFEL. Het GIZEH-project Het GIZEH-project Het is de taak van een onderwijsinstelling om kwaliteitsopleidingen te leveren. Terwijl studenten bezig zijn (of niet) met het doorworstelen van hun cursussen, wordt achter de schermen

Nadere informatie

Webapplicatie-generatie NIOC 2013

Webapplicatie-generatie NIOC 2013 Webapplicatie-generatie NIOC 2013 Eddy Luursema, Misja Nabben, Arnoud van Bers Research Group Model Based Information Systems Presentation Introduction M-BIS Data intensive systems Requirements Generation

Nadere informatie

TOLEDO: QUICK START VOOR DOCENTEN. Snel wegwijs in de digitale leeromgeving

TOLEDO: QUICK START VOOR DOCENTEN. Snel wegwijs in de digitale leeromgeving TOLEDO: QUICK START VOOR DOCENTEN Snel wegwijs in de digitale leeromgeving Een ICTO-handleiding 2015-2016 Toledo: Onmiddellijk aan de slag! Toledo is de gemeenschappelijke digitale leeromgeving van de

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

E-Learning productie. Hulp on the moment of need

E-Learning productie. Hulp on the moment of need E-Learning productie Software Creëren IT gebruikersdocumentatie Hulp on the moment of need Corporate Learning Talent Management Over tts tts knowledge matters. tts zorgt voor kennisoverdracht en de ontwikkeling

Nadere informatie

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs 1 ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs Prof. dr. T. Schellens Leen Casier Veerle Lagaert Prof. dr. B. De Wever Prof. dr. M. Valcke 2 ENW-project Professionaliseringspakket

Nadere informatie

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Informatiebeheer: een nieuw tijdperk Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Programma najaar 2008 Zoals eerder vermeld, bestaat

Nadere informatie

Blended Learning met Canvas. De complete e-learning oplossing voor opleidingsinstituten

Blended Learning met Canvas. De complete e-learning oplossing voor opleidingsinstituten Blended Learning met Canvas De complete e-learning oplossing voor opleidingsinstituten Als opleider weet u als geen ander hoe belangrijk het is om kennis snel en succesvol over te dragen. Daarnaast wilt

Nadere informatie

Toledo. Componenten van de Toledo leeromgeving aan K.U. Leuven. acroniem. project september 2001. koepelnaam voor modules en softwarecomponenten

Toledo. Componenten van de Toledo leeromgeving aan K.U. Leuven. acroniem. project september 2001. koepelnaam voor modules en softwarecomponenten Componenten van de Toledo leeromgeving aan K.U. Leuven Toledo leermateriaal informatie communicatie acroniem toetsen en leren doeltreffend ondersteunen on line toetsen project september 2001 bewaren en

Nadere informatie

Belastingdienst Academie, Moodle en toekomstige ontwikkelingen. Mei 2012 Richard Dorland

Belastingdienst Academie, Moodle en toekomstige ontwikkelingen. Mei 2012 Richard Dorland Belastingdienst Academie, Moodle en toekomstige ontwikkelingen. Mei 2012 Richard Dorland 1 Opzet Organogram Taken Academie en uitgangspunten Positionering Moodle Implementatie Moodle Opleiding & Moodle

Nadere informatie

TENCompetence: infrastructuur

TENCompetence: infrastructuur TENCompetence: infrastructuur voor de competentieontwikkeling van individu, team en organisatie in Europa. Presentatie Dr. Marlies Bitter-Rijpkema, Open Universiteit Nederland. Horeca Branche Instituut,

Nadere informatie

KNOWLEDGE MANAGEMENT (KM) PERFORMANCE SUPPORT (PS) DE TOOL VOORBIJ

KNOWLEDGE MANAGEMENT (KM) PERFORMANCE SUPPORT (PS) DE TOOL VOORBIJ KNOWLEDGE MANAGEMENT (KM) PERFORMANCE SUPPORT (PS) DE TOOL VOORBIJ Agenda Knowledge Management De tool voorbij Context Inleiding Knowledge Management (KM) Performance Support (PS) + Demo KM/PS projectvoering

Nadere informatie

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen?

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Dr. Mary Dankbaar programma manager e-learning, Erasmus MC Inhoud Ontwikkelen en beoordelen kennis Ontwikkelen en beoordelen van vaardigheden

Nadere informatie

VisionWaves DELTA. Integraal Management Platform. VisionWaves. Gateway naar de waardeketen, ook voor AMC! Marc van Lokven. Partner Aviation & Defense

VisionWaves DELTA. Integraal Management Platform. VisionWaves. Gateway naar de waardeketen, ook voor AMC! Marc van Lokven. Partner Aviation & Defense VisionWaves DELTA Integraal Management Platform Gateway naar de waardeketen, ook voor AMC! VisionWaves Marc van Lokven Partner Aviation & Defense Agenda Wie is VisionWaves Uitdagingen voor de hedendaagse

Nadere informatie

I&I 19 november 2014. Ymke Manders, Product Manager Leren & Certificeren SLBdiensten & Slim.nl

I&I 19 november 2014. Ymke Manders, Product Manager Leren & Certificeren SLBdiensten & Slim.nl I&I 19 november 2014 Ymke Manders, Product Manager Leren & Certificeren SLBdiensten & Slim.nl 17-11-2014: Minister Dekker: Leren kinderen nog wel de juiste dingen op school? Onderwijs2032.nl Tekort appontwikkelaars

Nadere informatie

Hoe gebruik ik het teleleerplatform PointCarré?

Hoe gebruik ik het teleleerplatform PointCarré? Hoe gebruik ik het teleleerplatform PointCarré? Jo Coulier (2007) 1. Inleiding Via het teleleerplatform PointCarré kan je o.a. cursussen downloaden. Vele professoren bieden hun cursusmateriaal enkel electronisch

Nadere informatie

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

2/06/14. Collaboration Tools. Hulp Bij Samen-Werken. Wie zijn wij?

2/06/14. Collaboration Tools. Hulp Bij Samen-Werken. Wie zijn wij? Collaboration Tools Hulp Bij Samen-Werken Wie zijn wij? 1 1 Wie bent u? Professional Samen werken met Collega s (Onder-) Aannemers Leveranciers Klanten om productiever te werken 2 Agenda Scope Communicatie

Nadere informatie

Certified Ethical Hacker v9 (CEH v9)

Certified Ethical Hacker v9 (CEH v9) Certified Ethical Hacker v9 (CEH v9) Opleiding van 8 sessies Start: 18-02-2016, Tramstraat 63, 9052 Zwijnaarde Lesdata van deze opleiding: 18/02/2016 ( 09:00-12:00 ) 18/02/2016 ( 13:00-16:00 ) 19/02/2016

Nadere informatie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Ede, 18 november

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Ede, 18 november De PROFIBUS, PROFINET & Ede, 18 november 2011 IO-Link dag 2011 The basics of PROFINET Harm Geurink Product Manager AUTOMATION Phoenix Contact bv hgeurink@phoenixcontact.nl PROFINET Trends in de markt:

Nadere informatie

1 0 9 32 12 54 4,00 persoonlijke groei, maatschappelijk engagement)

1 0 9 32 12 54 4,00 persoonlijke groei, maatschappelijk engagement) KWALITEITSBAROMETER STUDENTEN (AFNAME 2e SEMESTER 08-09) Bachelor in de Toegepaste Informatica ALGEMEEN imago van HUB in Vlaanderen imago van HUB in Vlaanderen internationale gerichtheid internationale

Nadere informatie

Free Technology Academy

Free Technology Academy Free Technology Academy Europees onderwijs over Vrije Software en Open Standaarden Open Universiteit Wat is Vrije Software? Begrip geïntroduceerd door Richard Stallman in 1985 Niet verwarren met gratis

Nadere informatie

Niveau 2 Medewerker ICT

Niveau 2 Medewerker ICT Wat kunt u van onze studenten verwachten Niveau 2 Medewerker ICT Schooljaar 2012-2013 Semester 2 Klas 2 (20 weken); deze klas is aan het begin van vorig schooljaar begonnen: Voor deze studenten is het

Nadere informatie

Dag van de Trainer. Gaat online leren ten koste van verbinding?

Dag van de Trainer. Gaat online leren ten koste van verbinding? Dag van de Trainer Gaat online leren ten koste van verbinding? Marion Reijerink 10 jaar ABN AMRO Trainer sinds 2005 Online trainer sinds 2010 Opleidingen in VS Nu: directeur atsync Trainer van het jaar

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

E-learning. MOOCs. Een blended verhaal, de hype voorbij.

E-learning. MOOCs. Een blended verhaal, de hype voorbij. E-learning. MOOCs. Een blended verhaal, de hype voorbij. Cindy De Smet Onderzoeker en Lector @hogent PhD-student @ugent @drsmetty (Twitter) Alsook op Pure, Slideshare, Academia.edu, Google Scholar, ResearchGate,

Nadere informatie

Leren in een virtuele leeromgeving, een toekomstperspectief. Dr. Peter B. Sloep Eindhoven, 6 juni 2003 Open Universiteit Nederland Fontys Hogescholen

Leren in een virtuele leeromgeving, een toekomstperspectief. Dr. Peter B. Sloep Eindhoven, 6 juni 2003 Open Universiteit Nederland Fontys Hogescholen Leren in een virtuele leeromgeving, een toekomstperspectief Dr. Peter B. Sloep Eindhoven, 6 juni 2003 Open Universiteit Nederland Fontys Hogescholen Wie ben ik? Senior-onderwijstechnoloog, lid van OUNL

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

(Gedeeltelijk) afstandsonderwijs in SLO.

(Gedeeltelijk) afstandsonderwijs in SLO. (Gedeeltelijk) afstandsonderwijs in SLO. 05 doelgroep BaKO BaLO BaSO SLO tijdperspectief : week maand semester opleiding traject regulier werk opleidingsonderdeel: vak p e d stage Uitdaging Doel Aanpak/oplossing

Nadere informatie

ICT in het onderwijs

ICT in het onderwijs ICT in het onderwijs Wilfred Rubens DNA-middag, Interstudie NDO Foto: turtlemom_nancy Bron: Digital Birmingham Technologische ontwikkelingen (o.a. breedband) + inzichten in didactiek = potentie voor onderwijs

Nadere informatie

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN 1 De Netwerkschool ROC Nijmegen onderzocht de toepassingsmogelijkheden van videoconferencing in de Netwerkschool. Er werd zowel marktonderzoek

Nadere informatie

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Gebruik dit formulier voor de omschrijving van elk opleidingsonderdeel dat nog moet ingevoerd worden of dat grondig aangepast wordt. Gebruik voor een

Nadere informatie

Online begeleiden. Steven Verjans Centre for Learning Sciences and Technologies Open Universiteit Nederland. #SoEDL

Online begeleiden. Steven Verjans Centre for Learning Sciences and Technologies Open Universiteit Nederland. #SoEDL Online begeleiden Steven Verjans Centre for Learning Sciences and Technologies Open Universiteit Nederland #SoEDL Kleine anecdote Student bij Haagse Hogeschool Volgt keuzevak bij Sheffield Hallam Uni Groep

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012 STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË 13 November 2012 De ICT-sector neemt een belangrijke plaats in de economie Toegevoegde waarde 14 miljard EUR Aandeel werkgelegenheid (in % van de

Nadere informatie

DEF. Dsens Educational Framework. Dsens Interactive Amsterdam 1

DEF. Dsens Educational Framework. Dsens Interactive Amsterdam 1 DEF Dsens Educational Framework Dsens Interactive Amsterdam 1 Dsens Activiteiten in het Primair Proces Concept ontwikkeling met didactici Prototyping Opstellen onderwijskundig ontwerp Opstellen functioneel

Nadere informatie

Blended Learning. Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016

Blended Learning. Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016 Blended Learning Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016 Who am I Curriculum Developer & Assistent Professor Interdisciplinary Programmes

Nadere informatie

Werkgroep ISO29119. TestNet thema-avond 9 oktober 2014

Werkgroep ISO29119. TestNet thema-avond 9 oktober 2014 Werkgroep ISO29119 TestNet thema-avond 9 oktober 2014 Is dit n gezonde maaltijd? Ja toch!! Om jezelf een oordeel te kunnen vormen heb je informatie nodig!! Vandaag brengen we kennis en informatie bij elkaar

Nadere informatie

1998 2000 Licentiaat Handelswetenschappen Niet geslaagd Veel kennis vergaard rond economie en management

1998 2000 Licentiaat Handelswetenschappen Niet geslaagd Veel kennis vergaard rond economie en management Curriculum Vitae Personalia Naam en Voornaam: Filip Baert Adres: Heirbaan 122 B-9220 Hamme Telefoon: 052 47 66 28 0477 303 505 Fax: 052 47 66 28 E-mail adres: filip.baert@skynet.be Geboorteplaats: Sint-Niklaas

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Critical Chain en Engineering Projects. IPMA Interessegroep Critical Chain

Critical Chain en Engineering Projects. IPMA Interessegroep Critical Chain Critical Chain en Engineering Projects IPMA Interessegroep Critical Chain Eindhoven, 16-02-2011 Agenda Opening Doelstelling Critical Chain interesse groep Introductie Critical Chain Introductie Christoph

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten)

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A8 Databanken (5 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module 'Netwerkbeheer 2' de

Nadere informatie

De E-module Driehoek. Een nieuw model voor het maken van motiverende e-learning PRAXIS

De E-module Driehoek. Een nieuw model voor het maken van motiverende e-learning PRAXIS trends Tim Lansink Een nieuw model voor het maken van motiverende e-learning De E-module Driehoek De e-learning module is niet meer weg te denken uit het huidige aanbod van leeractiviteiten. Hoewel e-learning

Nadere informatie

1. Beschrijving van de dienst

1. Beschrijving van de dienst 1. Beschrijving van de dienst Een Virtual Research Environment (VRE) is een online omgeving waarin wetenschappers kunnen samenwerken aan een onderzoeksproject. Door gebruik te maken van een VRE kunnen

Nadere informatie

Weblectures Op de TUDelft

Weblectures Op de TUDelft Weblectures Op de TUDelft Programma: Weblectures op de TUDelft -Collegerama -OCW -ItunesU -Wimba Weblectures Kees van Kuijen en Peter de Moel ELS: E-LearningSupport TUDelft, Onderwijs en Studenten zaken

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Software Test Documentation

Software Test Documentation FACULTEIT INGENIEURSWETENSCHAPPEN & WE- TENSCHAPPEN DEPARTMENT OF COMPUTER SCIENCE AND APPLIED COMPUTER SCIENCE Software Test Documentation Software Engineering Nicolas Carraggi, Youri Coppens, Christophe

Nadere informatie

Competentieleren met EMERGO. Hans Hummel, Henk van den Brink

Competentieleren met EMERGO. Hans Hummel, Henk van den Brink Competentieleren met EMERGO Hans Hummel, Henk van den Brink Presentatie Competentieleren (A) Serious games (B) Authentieke taken én toetsing (C) EMERGO: aanpak en tools (D) Demo functionaliteiten (E) Discussie

Nadere informatie

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures

Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Informatiebeheer: een nieuw tijdperk Posthogeschoolvorming rond Enterprise Content Management Business Process Management Service Oriented Architectures Programma voorjaar 2010 Zoals eerder vermeld, bestaat

Nadere informatie

XML. hands -on > 3- DAAGSE CYCLUS. > Antwerpen, 11 december 2001 > Leuven, 15 januari & 5 februari 2002. K.U. LEUVEN Departement Computerwetenschappen

XML. hands -on > 3- DAAGSE CYCLUS. > Antwerpen, 11 december 2001 > Leuven, 15 januari & 5 februari 2002. K.U. LEUVEN Departement Computerwetenschappen > 3- DAAGSE CYCLUS XML > Antwerpen, 11 december 2001 > Leuven, 15 januari & 5 februari 2002 hands -on K.U. LEUVEN Departement Computerwetenschappen TECHNOLOGISCH INSTITUUT Genootschap Informatietechnologie

Nadere informatie

Structuur. E-learning en samenwerkend leren. Wat weten we over samenwerkend leren

Structuur. E-learning en samenwerkend leren. Wat weten we over samenwerkend leren Samenwerkend leren in virtuele leeromgevingen. Wat vertelt onderzoek ons over functies, effecten en condities? M. Valcke, T. Schellens & B. De Wever Collaborative learning is in the air Everyone wants

Nadere informatie

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Kees Smit, Centre for International Cooperation, VU Aemro Bizuneh Bahir Dar University

Nadere informatie

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR VOETBAL JE BEROEP De cursus is een goede introductie in het voetbalmanagement, want het helpt je om verschillende situaties

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

Projectvoorstel Grassroots VU 2015-2016

Projectvoorstel Grassroots VU 2015-2016 1. Gegevens van de aanvrager Naam aanvrager: Faculteit: Eric Vos Lisanne Möller Aard- en Levenswetenschappen E-mailadres: Functie: r.a.vos@vu.nl l.m.moller@vu.nl Docent Telefoon: 020 598 2671 2. Titel

Nadere informatie

360 video in Operations Management onderwijs

360 video in Operations Management onderwijs 1 360Factories 360 video in Operations Management onderwijs Wout van Wezel, Jon Hummel University of Groningen Faculty of Economics and Business Department of Operations w.m.c.van.wezel@rug.nl 050-3637181

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

BOM s horen niet in spreadsheets

BOM s horen niet in spreadsheets BOM s horen niet in spreadsheets Innoveer met vertrouwen, wetende dat iedereen de juiste versie heeft van de BOM. Alles wat je nodig hebt om je product te bouwen De bill of materials (BOM) bevat de onderdelen

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

De Centrale ELO bij de Open Universiteit

De Centrale ELO bij de Open Universiteit De Centrale ELO bij de Open Universiteit Presentatie voor BKO-Kennismakingscursus nieuwe docenten 27 september 2011 Leo Wagemans Open Universiteit Agenda Achtergrond Studienet Blackboard Elluminate SafeAssign

Nadere informatie