Van Centrum naar Netwerk. Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Centrum naar Netwerk. Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december 2013"

Transcriptie

1 Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december 2013

2 Colofon Auteur(s): Roos Scherpenzeel & Cecil Scholten Datum: december 2013 Overname van informatie uit deze publicatie is toegestaan onder voorwaarde van bronvermelding Expertisecentrum Mantelzorg Expertisecentrum Mantelzorg Het Expertisecentrum Mantelzorg is het landelijk kenniscentrum voor mantelzorg en mantelzorgondersteuning, met een breed scala aan diensten en producten voor alle sectoren waar mantelzorgondersteuning een aandachtspunt is of zou moeten zijn. Van visie tot praktische oplossingen, van inspiratie tot kennis en advies. Het Expertisecentrum Mantelzorg is een samenwerkingsverband van Movisie en Vilans. * *

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Actuele vraagstukken 5 3. Plan van aanpak Kennis bundelen Kennis borgen in Werkplaatsen Kennis richten in Broedplaatsen voor Innovatie 12 4 Organisatie 14 5 Begroting 15 Bijlage I: Strategisch krachtenveld (uit werkplan 2013) 16 Bijlage II: Uitgewerkte begroting 18 Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

4 1. Inleiding Staatssecretaris Van Rijn onderschrijft in zijn beleidsbrief Versterken, verlichten en verbinden (juli 2013) het belang van de grote bijdrage van mantelzorgers en vrijwilligers aan de zorg en ondersteuning van kwetsbare burgers. Die kunnen daardoor langer in hun eigen omgeving blijven wonen. Voor de informele zorgverleners is het belangrijk dat ze daar niet alleen van cliënten, maar ook van de formele zorg en ondersteuning waardering voor krijgen. Mantelzorgers en vrijwilligers moeten goed worden toegerust om hun informele zorg en ondersteuningstaken te kunnen doen en vol te houden. Daarvoor is van belang dat er zoveel mogelijk vanuit gelijkwaardigheid wordt geopereerd tussen cliënt, informele en formele zorgverlener. Voor mantelzorgers is het daarbij van belang om overbelasting te voorkomen. Bekenden uit het sociale netwerk kunnen meer gemobiliseerd worden. Net als vrijwilligers hebben ze daarbij goede informatie en achterwacht vanuit de formele zorg en ondersteuning nodig. De transformatie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving vraagt van burgers, mantelzorgers, vrijwilligers, beroepskrachten en beleidsmakers een andere manier van denken en werken. Diverse partijen zijn hierbij betrokken: van branche- en beroepsorganisaties in zorg en welzijn tot belangenbehartigers, gemeenten en zorgverzekeraars. Vanuit het Expertisecentrum Mantelzorg onderhouden we contact met de relevante partijen. En meer dan dat. We trekken samen met hen op om de informele en de formele zorg met elkaar te verbinden waarbij de inzet is gericht op het waar mogelijk vergroten van de inzet en de opbrengsten van de informele zorg.. Vragen die daarbij aan de orde komen zijn: wat is ervoor nodig vanuit de verschillende partijen en hoe is dat op een effectieve manier te bewerkstelligen? Belangrijk daarbij is dat de mogelijkheden, ondersteuningsbehoefte en belasting van de informele zorgverlener goed in het oog worden gehouden. We gaan daarmee verder op de ingeslagen weg van de doelen, die we beschreven in het Slotakkoord Binnen het netwerk vervult het Expertisecentrum Mantelzorg een analyserende, verbindende en ontwikkelende rol in co-creatie met landelijke koepels en veldorganisaties. Dat vraagt een andere invulling van onze functie. Het Expertisecentrum Mantelzorg maakt dan ook de omslag naar een Expertisenetwerk. We zijn geen op zichzelf staand expertisecentrum, maar fungeren als schakel tussen diverse ontwikkelingen die zich voordoen en diverse betrokken partijen die zich bezig houden en kunnen houden met ondersteunen en samenwerken met informele zorg in het algemeen en mantelzorg in het bijzonder. Dit mede met het oog op borging en verspreiden van de verzamelde kennis en ontwikkelde producten na Er is een nieuwe fase aangebroken, gelet reeds beproefde goede praktijkvoorbeelden en met het oog op de inwerkingtreding van de nieuwe Wmo per 2015, zoveel mogelijk moet worden ingezet op het naar een hoger niveau tillen de ondersteuning van de informele zorgverlener en het verbinden van de informele en formele zorg en ondersteuning. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

5 2. Actuele vraagstukken De transformatie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving vraagt de komende jaren veel aandacht in zorg en welzijn. Het Expertisecentrum Mantelzorg informeert en betrekt onderzoekers, beleidsmakers, beroepskrachten, studenten, vrijwilligers, leden van cliëntenraden en natuurlijk ook mantelzorgers zelf bij de vraag wat dit specifiek betekent in het samenspel tussen mantelzorg, andere vormen van informele zorg en beroepsmatige zorg en ondersteuning. Versterken van mantelzorg Mantelzorgers krijgen een prominentere rol in de zorg en ondersteuning van naasten. Daarbij is het belangrijk dat zij gezien en betrokken worden op allerlei gebieden: bij het keukentafelgesprek, bij het opstellen van zorgplannen van cliënten, bij het vormgeven van Wmo-beleid. Zo blijkt bijvoorbeeld uit recent onderzoek (BMC, 2013) dat mantelzorgers veelal niet aanwezig zijn bij het keukentafelgesprek. Voor gemeenten en beroepskrachten in zorg en ondersteuning ligt hier een belangrijke taak. Het Expertisecentrum Mantelzorg informeert en motiveert professionals, wethouders en ambtenaren over het betrekken van mantelzorgers en op welke wijze, met welke rolverdeling, (mede aan de hand van goede praktijkvoorbeelden) dit het beste kan. Verlichten van mantelzorg Het Expertisecentrum Mantelzorg richt zich op verlichting van mantelzorg. Dat doen we door herkenning en erkenning voor mantelzorgers op de agenda te zetten. Meer betrokkenheid van andere informele zorgverleners is eveneens een item, aangezien hun bijdrage verlichting brengt aan mantelzorgers. Datzelfde geldt voor de inzet van technologie, hulpmiddelen, digitale communicatie en inhuur van betaalde diensten. We geven aan waar mantelzorgers tegenaan lopen in de praktijk en hoe gemeenten en professionals hier op in kunnen spelen. We houden daarbij rekening met de diversiteit in wensen en behoeften van mantelzorgers, zodat de ondersteuning op maat plaatsvindt. Het Expertisecentrum Mantelzorg richt ook de focus op de positieve en zingevende aspecten van mantelzorg, in het licht van het beter benutten van het potentieel aan mantelzorgers en het voorkomen van overbelasting. Pas recentelijk is er in Nederland meer aandacht voor dit aspect van mantelzorg, terwijl de erkenning hiervan in het (internationale) wetenschappelijk discours terug gaat tot de jaren '80 van de vorige eeuw. De focus op ook de positieve en zingevende aspecten van mantelzorg helpt bij het ontwikkelen van n interventies om mantelzorgers beter te kunnen ondersteunen en hun vitaliteit te vergroten. Verbinden van mantelzorg met andere vormen van informele zorg In de participatiesamenleving doen cliënten en hun mantelzorgers eerst een beroep op hun sociale en directe omgeving wanneer ze hulp nodig hebben. Bij voorkeur schakelen ze vrienden, collega s, buurtgenoten of vrijwilligers in, alvorens zij een beroep doen op formele zorg en ondersteuning. Wat hebben mantelzorgers en ook cliënten nodig om bekenden te mobiliseren en vrijwilligers in te schakelen en ook voor de juiste ondersteuning zodat het rendement van de informele zorg wordt vergroot en waar mogelijk overbelasting wordt voorkomen? Waarvoor hebben ze in welke gevallen professionele begeleiding nodig en verschilt dit per categorie mantelzorger? En hoe kunnen gemeenten di organiseren op het juiste niveau (regio, buurt, wijk, stad) én achter de voordeur en inzichtelijk maken waar cliënten en mantelzorgers terecht kunnen (inclusief waarnaar de 1 e lijn kan doorverwijzen)? Het zijn belangrijke vragen in deze transformatie waarover het Expertisecentrum Mantelzorg adviseert. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

6 Daarbij speelt een rol dat de complexiteit van sociale netwerken steeds groter wordt. Meer mensen met zorgvragen wonen zelfstandig in buurten en wijken. Hun kinderen, broers, zussen of ouders wonen echter minder vaak bij hen in de buurt. Nieuwe mantelzorgers nemen dan zorg voor hun rekening: buren, vrienden, neven, nichten, kennissen of collega s bijvoorbeeld. Zij zijn veelal niet in beeld bij beroepskrachten terwijl beroepskrachten (zoals wijkverpleegkundige en de welzijnprofessional in sociale wijkteam) wel veel contact hebben met de cliënt respectievelijk mantelzorger en wellicht kunnen bevorderen dat de sociale omgeving meer wordt betrokken bij zorgtaken. Op vrijwilligers wordt in toenemende mate een beroep gedaan bij complexere ondersteuningsvragen. Ze worden opgeleid en begeleid vanuit instellingen en ingezet, bijvoorbeeld als ondersteunend bij de vormgeving van respijtzorg voor mantelzorgers. Daarbij wordt volledige zorg met inzet van zorgvrijwilligers tijdelijk overgenomen, zodat de mantelzorger er even tussenuit kan. Hoe zetten gemeenten respijtvrijwilligers zo effectief mogelijk in? Wat is er voor nodig om de vrijwilligers goed te faciliteren? Verbinden van mantelzorg met formele zorg en ondersteuning Door de transformatie van zorg en welzijn verschuiven de rollen en taken van de beroepskracht. Dit betekent een heuse omslag in kennis, kunde, houding en manier van werken. Maar hoe doe je dat als professional: vraaggericht, regieversterkend werken vanuit terughoudendheid? Waar vind je het netwerk en hoe sluit je erbij aan? Het Expertisecentrum Mantelzorg krijgt vaak dit soort vragen voorgelegd. Een specifiek punt van aandacht is de rol van deskundige mantelzorgers, die kunnen worden ingehuurd door kwetsbare burgers om ondersteuning te bieden. De branche-, beroeps- en belangenorganisaties geven aan dat scholing van (aanstaande) beroepskrachten noodzakelijk is. Zij moeten worden toegerust zodat ze beter met cliënten, de diverse categorieën mantelzorgers, sociale netwerken en vrijwilligers leren samenwerken en hen leren te ondersteunen. Dat geldt voor de opleiding en (na)scholing van beroepskrachten, aangesloten bij beroepsverenigingen en brancheorganisaties, werkzaam in gemeenten en bij zorg- en welzijnsorganisaties. Ook op organisatieniveau is er een omslag nodig. Het werk binnen het sociale en zorg domein gebeurt veelal nog vanuit de eigen organisatie, aanbodgericht, versnipperd en met weinig aandacht voor het versterken van de eigen mogelijkheden van de cliënt en zijn of haar netwerk. De grote opgave is om dit echt te veranderen, niet alleen per organisatie en per sector, maar maatschappijbreed en aansluitend op lokale bewegingen en projecten. Het gaat daarbij om het stimuleren van gedeelde visie, toerusting op passende methodieken, ontwikkelen van bijbehorende organisatievormen, begeleiden van onderlinge afstemming en samenwerking, erop aansluitende manieren van verantwoording, zorginkoop en bekostiging. Daarbij zal EM zal bevorderen dat kennis, inzichten en goede praktijkvoorbeelden ter zake wat is aangewezen en werkt bij welke categorie mantelzorg zoveel mogelijk op de werkvloer worden toegepast en waar nodig doorontwikkeld (beleidsniveau gemeenten en professionals en organisaties bij branches). Dit samenspel staat hoog op de Toekomstagenda Informele zorg, waarbij het Expertisecentrum Mantelzorg nauw betrokken is. Het EM zal dan ook een vinger aan de pols houden hoe voornoemde aandachtsterreinen van EM zo goed mogelijk kunnen inspelen op en aanvullen op de activiteiten die in het kader van de agenda worden ontplooid. Daarnaast maken we ook specifiek rond de opleidingen een plan hiervoor (zie pagina 9). In de uitwerking haken we aan bij de standaard voor professionals in de zorg, die het kwaliteitsinstituut ontwikkelt. Verbinden van mantelzorgondersteuning met nieuwe initiatieven De nadruk op eigen kracht, eigen verantwoordelijk, zelforganisatie en de ontwikkeling van de vergrijzing zullen ertoe leiden dat mensen nog meer dan voorheen naar creatieve oplossingen gaan zoeken om toch de hulp en ondersteuning te krijgen die ze nodig hebben. Creatieve oplossingen zijn Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

7 te vinden in de hoek van de technologie. Zo zijn er verschillende manieren van zorg op afstand met advies en toezicht via het beeldscherm. Op digitale platforms kunnen mensen een vraag om zorg en ondersteuning plaatsen, en anderen hun diensten kunnen aanbieden. En er zijn digitale portalen waar familie en vrienden een eigen digitale ruimte inrichten om nieuwtjes uit te wisselen en een agenda bij te houden. Ook beroepskrachten nemen hier op verzoek aan deel. Het draagt op een positieve manier bij aan de communicatie tussen de informele en formele zorg. Het Expertisecentrum Mantelzorg bekijkt wat voor middelen en technieken er al beschikbaar zijn en beschikbaar komen en hoe die zich verhouden tot en kunnen worden ingezet ter bevordering van een goede inzet en ondersteuning van mantelzorgers en zorgvrijwilligers. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

8 3. Plan van aanpak Als Expertisenetwerk Mantelzorg gaan we in 2014 en 2015 verder aan de slag met het bundelen en borgen van relevante kennis en materialen, het doorontwikkelen van relevante materialen in werkplaatsen en we zwengelen vernieuwing aan in broedplaatsen waarbij zoveel mogelijk de behoeften van de werkvloer en het mogelijk rendement (gelet op grotere rol van informele zorg binnen de langdurige zorg leidend zijn). De ingezette weg van bundelen, borgen en richten (Werkplan 2013) krijgt hiermee verdere invulling. Kennis en materialen bundelen Nieuws Discussies Dossiers Praktijkvoorbeelden Kennis en materialen borgen Mezzo, ActiZ, BTN, VGN, LHV, NHG, LVG, LCGW, MOgroep, GGZ Nederland, MEE Nederland, VNG, LOC, V&VN, NVMW, NOV, Transitiebureau VWS, Transitiebureau Jeugd, In voor Zorg, e.a. Movisie en grote landelijke programma s Vilans en kennispleinen Kennis en materialen richten Overheid Welzijn en ondersteuning Zorg Opleidingen Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

9 3.1. Kennis bundelen Doel Kennis en materialen van het Expertisecentrum Mantelzorg en van relevante organisaties en instituten via vernieuwde website verspreiden. De website wordt begin 2014 wordt gelanceerd. De website krijgt een herkenbare indeling met uitgebreide webdossiers ingedeeld per beroepsgroep en een specifiek dossier voorde gemeente. We zorgen voor verspreiding van de kennis en producten via ezine, op andere websites, in LinkedIn groepen, via social media, tijdens workshops en congressen en in artikelen. Doelgroep Alle actoren (lokaal en regionaal, belangenbehartigers, opleidingen, kennisgremia, landelijke beleidsmakers) die zich verhouden tot de formele en informele zorg en ondersteuning (zie bijlage 1). Van uitvoerenden (Mbo/Hbo) tot kenniswerkers, ambtenaren, beleidsmakers, management en directie. Activiteiten Verzamelen en verspreiden van onderzoeksgegevens, instrumenten en methoden, praktijkinzichten en actuele discussies, op basis van recente ontwikkelingen (aansluitend bij transities in het sociale domein, samenspel formele en informele zorg, nieuwe wet- en regelgeving). Verzamelen en verspreiden van kennis over effectiviteit van interventies rond mantelzorg en mantelzorgondersteuning: wat werkt in zorg en ondersteuning en waarom (met onderscheid waar nodig/wenselijk naar diverse categorieën mantelzorgers)? Actualiseren en uitbreiden webdossiers voor gemeenten en voor beroepsgroepen in zorg en ondersteuning. Actualiseren en uitbreiden webdossiers over mantelzorgers en hun ondersteuningsbehoeften (cliëntgroepen waar zij voor zorgen, levensfase waarin zij zich bevinden en vrijwilligersgroepen die hen ondersteunen en verlichten). Uitbrengen van maandelijks ezine om de hierboven benoemde doelgroep te informeren over de laatste stand van zaken op terrein van beleid, onderzoek, praktijkinstrumenten en methoden. Entameren van discussie over het samenspel tussen informele en formele zorg en wie wat kan doen, onder meer via sociale media. Publiceren van blogs, nieuwsberichten, artikelen. Verstrekken van informatie en advies. Verzorgen van presentaties, lezingen en workshops. Resultaten Actuele en inspirerende dossiers op de website. Tenminste bezoekers per jaar. In 2014 en 2015 richten we ons op dossiers voor: gemeente, welzijn, verzorging, verpleging en thuiszorg, huisartsenzorg, ziekenhuizen, revalidatie, Ggz, gehandicaptensector en opleidingen (Mbo/Hbo Zorg en Welzijn). Daarnaast dossiers voor mantelzorgers van mensen met psychiatrische problematiek, dementie, beperking, NAH, jonge mantelzorgers, over de transities, mantelzorg en werk, respijtzorg, samenspel, zingeving en eenzaamheid. In de dossiers kan men lezen over: onderzoek, hoe mantelzorgers te ondersteunen, praktijkvoorbeelden, instrumenten en methoden. Maandelijks ezine met nieuwste onderzoeken, praktijkvoorbeelden, instrumenten en methoden en interessante discussies, abonnees per jaar. Nieuwsberichten, blogs en discussies op Twitter (tenminste 500 per jaar), LinkedIn en andere sociale media. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

10 Tenminste 30 adviezen per telefoon of per jaar. Tenminste 15 presentaties, lezingen of workshops per jaar Kennis borgen in Werkplaatsen Doel De werkplaatsen vormen een belangrijk onderdeel van ons werk. Op actuele thema s brengen we samen met beroepskrachten, beleidsmakers, bestuurders en belangenbehartigers uit betreffende sectoren en gemeenten de stand van zaken en oplossingsrichtingen in kaart ten behoeve van ondersteunen en samenwerken met mantelzorg en informele zorg waarbij de nieuwe Wmo en Wlz het vertrekpunt vormen ten aanzien van wie heeft welke rol ten aanzien van versterken van inzet en ondersteuning van informele zorg, evenals ter bevordering van het samenspel tussen informele en formele zorg en ondersteuning. We ontwikkelen materialen verder, die hen handvatten bieden dat effectief aan te pakken en bevorderen zoveel mogelijk een landelijke uitrol van beproefde instrumentaria, methodieken etc. Doelgroep Tot de doelgroep van de werkplaatsen behoren alle actoren (lokaal en regionaal, belangenbehartigers, opleidingen, kennisgremia, landelijke beleidsmakers) die zich verhouden tot de formele en informele zorg en ondersteuning (zie bijlage 1). Van uitvoerenden (Mbo/Hbo) tot kenniswerkers, ambtenaren, beleidsmakers, management en directie. Inhoud en aanpak De werkplaatsen bestrijken de volgende terreinen: 1) Eerstelijnszorg en ondersteuning: toolkit voor huisartsen voor mantelzorg en mantelzorgondersteuning uitbreiden in elk geval naar thuiszorg en bewegingstherapeuten. Bezien zal worden of uitbreiding naar andere professionals wenselijk is. Waar nodig zal differentiatie naar verschillende categorieën mantelzorgers worden ingebouwd. 2) Gemeentelijke regie, beleid en uitvoering : knelpunten en kansen voor ondersteunen en samenwerken met mantelzorgers en andere informele zorgverleners, kansen voor respijtzorg, positionering in sociale wijkteams, indicatiestelling en maatwerkoplossingen. 3) Organisaties in zorg, welzijn en ondersteuning: knelpunten en kansen, instrumenten voor versterken van samenspel tussen informele en formele zorg en onderlinge samenwerking. 4) Mbo- en Hbo-opleidingen: plan van aanpak voor agenderen, vergroten van kennis en vaardigheden rond ondersteunen en samenwerken met mantelzorgers en andere informele zorgverleners in opleidingen. Ad 1) Eerstelijnszorg en ondersteuning Uit verkennend onderzoek bij thuiszorg en bewegingstherapeuten in 2013 blijkt dat er behoefte bestaat aan een handreiking/toolkit zoals die voor huisartsen is ontwikkeld rond mantelzorg en mantelzorgondersteuning. De geïnterviewden geven aan dat ze van mening zijn dat ze (tot op zeker hoogte) tot taak hebben om mantelzorgers te ondersteunen. De handreiking biedt een goede mogelijkheid om zorg- en hulpverleners te attenderen het belang van aandacht voor mantelzorg, en kan als geheugensteuntje dienen. Daarnaast biedt de toolkit handvatten voor de ondersteuning aan mantelzorgers. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

11 Resultaten In 2014 en 2015 geven we er in co-creatie met beroepsverenigingen een vervolg aan door: het aanpassen en aanvullen van de toolkit voor thuiszorgmedewerkers en bewegingstherapeuten; meer praktische tips/checklists mee te geven; aandacht te schenken aan de samenwerking tussen zorg- en taakverleners op lokaal niveau; verspreiding en implementatie. Ad 2) Gemeentelijke regie, beleid en uitvoering Gemeenten zijn er vanuit de nieuwe Wmo voor verantwoordelijke dat burgers en mantelzorgers met zorg- en ondersteuningsvragen maatwerk ontvangen. Dat vraagt kennis over de (nieuwe) doelgroepen die deze vormen van maatwerk ontvangen. En handvatten om hen adequaat te ondersteunen, met individueel en met collectief aanbod. Als het gaan om mantelzorgondersteuning leven vraagstukken rond wijkgericht werken, respijtzorg, het (keukentafel)gesprek, organiseren van samenhang in zorg en ondersteuning thuis (formele zorg/ informele zorg en verzekerde zorg). Resultaten In 2014 en 2015 werken we met gemeenten en zorg- en welzijnsorganisaties in co-creatie aan: kennis en handzame instrumenten om mantelzorgondersteuning in wijkteams, waarbij een centrale rol is weggelegd voor de wijkverpleegkundige, vorm te geven; handzame instrumenten en goede voorbeelden van gemeenten die respijtzorg bieden; praktische tips en handzame instrumenten om tijdens het (keukentafel) gesprek mantelzorgers in beeld te hebben en mogelijk te ondersteunen, met daarbij aandacht voor de jonge mantelzorger; verspreiding en implementatie. Ad 3) Samenwerking zorg en welzijn en informele zorg Wat is er voor beroepskrachten in formele zorg en ondersteuning nodig om mantelzorgers en andere informele zorgverleners te ondersteunen en met hen samen te werken? Beroepskrachten in zorg en welzijn en bij de lokale overheden onderhouden op vele manieren contact met vooral mantelzorgers. Er zijn al diverse methoden en instrumenten ontwikkeld, die hen moeten helpen cliënten en mantelzorgers te ondersteunen vanuit hun eigen kracht, aan te sluiten bij het sociale netwerk, vrijwilligers in te zetten en aan te sluiten bij burgerinitiatieven. Ook is het van belang inzicht te krijgen wie wat kan, wil en mag doen vanuit zijn of haar professie en hoe de samenwerking eruit ziet. De taken en functies in zorg- en welzijnsorganisaties en overheden zijn immers nog volop in ontwikkeling en ook de onderlinge afbakening is nog lang niet altijd helder. Het Expertisecentrum Mantelzorg gaat op zoek naar voorbeelden die werken. Hierin besteden we specifiek aandacht aan de samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten in het belang van ondersteunen en samenwerken met mantelzorgers en andere informele zorgverleners. Op veler verzoek ontwikkelen we de samenspelscan en het impulspakket voor de samenwerking in de thuissituatie. Resultaten In 2014 en 2015 werken we met zorg- en welzijnsorganisaties en ondersteuners van mantelzorgers en vrijwilligers aan: Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

12 de samenspelscan in de thuissituatie; een impulspakket samenspel in de thuissituatie; verspreiding en implementatie. Ad 4) Mbo- en Hbo-opleidingen Hoe moet de (aanstaande) beroepskracht worden geëquipeerd om op adequate wijze mantelzorgers en andere informele zorgverleners te herkennen, erkennen en met hen samen te werken. Oftewel zorgen met. In 2013 hebben we hiertoe een eerste verkenning uitgevoerd. In 2014 stellen we een notitie op waarin we aangeven wat de stand van zaken is en via welke kanalen kan bevorderd dat in de daarvoor aangewezen initiële opleidingen zorg en welzijn (Hbo/Mbo) aandacht komt voor inzet en ondersteuning van, en samenwerking met informele zorg en ondersteuning. We organiseren in overleg met de ministeries van VWS en OCW een expertmeeting om met experts en sleutelfiguren in het Mbo- en Ho-veld (zijde onderwijs maar ook bedrijfsleven) te bespreken de concrete stappen die we samen kunnen zetten om te realiseren dat voldoende aandacht voor informele zorg in Hbo- en Mbo-opleidingen zal zijn. We vertalen de uitkomsten van de expertmeeting in een plan van aanpak. Deze notitie wordt ter afstemming voorgelegd aan VWS en OCW. De uitvoering die in de eerste helft van 2014 aanvangt is afhankelijk van de opbrengen en wordt derhalve niet verder uitgewerkt in dit werkplan. Resultaten Notitie ten behoeve van expertmeeting. Expertmeeting met experts en stakeholders waarin notitie wordt besproken. Plan van aanpak op basis van uitkomsten van de expertmeeting. Bespreking met ministerie van VWS over uitvoering van het plan van aanpak Kennis richten in Broedplaatsen voor Innovatie Doel Samen met innovatie denkers en doeners kennis en materialen ontwikkelen op de hierboven genoemde speerpunten. Doelgroep Innovatieve denkers en doeners in gemeente, zorg-, welzijns- en andere relevante organisaties. Naast deze werkplaatsen organiseren we de komende twee jaar Broedplaatsen voor vernieuwing 1. Het gaat in de Broedplaatsen om meer uitgebreide (door)ontwikkeling van kennis en instrumenten. In 2014 brengen we in beeld welke kennis beschikbaar is en ontwikkelen ideeën voor innovatie. In 2015 werken we deze ideeën concreet uit tot kennis en materialen. We gaan aan de slag met de volgende onderwerpen: a) Inzet van technologie en digitale communicatie in het samenspel tussen formele en informele zorg. b) Vitaliteit van mantelzorgers versterken 1 Waarbij wordt aangesloten bij de Innovatieagenda voor de langdurige zorg (VWS). Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

13 Ad a) Inzet van technologie in het samenspel tussen formele en informele zorg Welke technologische en andere hulpmiddelen kun je inzetten ter ondersteuning van het onderlinge samenspel in de informele zorg en in relatie tot formele zorg? Er zijn vele hulpmiddelen die bijdragen aan een beter samenspel tussen mantelzorgers, het netwerk en vrijwilligers onderling en in relatie tot formele zorgverleners en ondersteuners. Zoals zorg op afstand via beeldcommunicatie, digitale communicatie via webportalen, communities en ook aan praktische hulpmiddelen om bijvoorbeeld handig steunkousen aan te trekken, instructiefilmpjes om iemand goed uit bed of een rolstoel te tillen et cetera. Daarnaast zijn er vele vormen van e-learning en e-health in opkomst. Al deze hulpmiddelen bieden informatie, instructies en/of dragen bij aan de communicatie. Het Expertisecentrum Mantelzorg brengt de diverse mogelijkheden op een overzichtelijke manier in kaart en bekijkt welke knelpunten en kansen zich voordoen. Daarbij zullen (landelijke en regionale) partijen uit zorg- en welzijnketen, gemeenten en bedrijfsleven worden betrokken. Resultaten Overzicht mogelijkheden technologie voor samenspel formele en informele zorg Verkenning naar daadwerkelijk gebruik, drempels bij gebruik, tips Verkenning naar nieuwe mogelijkheden, ook in het buitenland Overzichtsartikel of ander document/webdossier Verspreiding en implementatie borgen Ad b) Vergroten van potentieel aan informele zorg, met aandacht voor ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers Het Expertisecentrum Mantelzorg onderschrijft het belang van aandacht voor positieve en zingevende aspecten van mantelzorg naast de meer klassieke vormen van ondersteuning van de mantelzorger. Kennis hierover hebben we nodig om te kunnen begrijpen wat de zorg voor een mantelzorger betekent. De focus op ook de positieve en zingevende aspecten van mantelzorg is nodig om interventies te kunnen ontwikkelen om mantelzorgers beter in te zetten en te ondersteunen. Doel hiervan is de mantelzorger meer in zijn kracht te zetten en meer inzet te generen en dat dat de mantelzorger het langer volhoudt. Aandacht in de literatuur voor zingeving en vitaliteit van mantelzorgers is in Nederland pas van recente datum. De invulling van wat 'positieve aspecten' varieert van zingeving, ervaren waardering, meer zelfvertrouwen, betere relatie met de hulpbehoevende, nieuwe kennis en vaardigheden om de omgeving van de mantelzorger te stimuleren dat de mantelzorger te ondersteunen, bevorderen van een goede combinatie van arbeid, zorg en vrije tijd en uitbreiding van het sociale netwerk, meer vitaliteit. Investeren in de vitaliteit van mantelzorgers is belangrijk. Voor henzelf, om met voldoening de zorg vol te kunnen houden en te voorkomen dat compassiemoeheid optreedt. Maar ook de zorgvrager, om te voorkomen dat deze te maken krijgt met ontspoorde mantelzorg. Hoe zijn de vitale aspecten van mantelzorg te versterken (en daarmee ontsporing te voorkomen)? Dat is de vraag waar het Expertisecentrum Mantelzorg zich op richt. Met relevante partners bekijken we wat daarvoor nodig is en hoe beroepskrachten daar aan kunnen bijdragen. Resultaten Expertmeeting Vitaliteit van mantelzorg Essay, met aanbevelingen voor interventies Handreiking voor professionals Artikelen, nieuwsberichten en berichten in sociale media Verspreiding en implementatie borgen Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

14 4 Organisatie Samenwerkingsverband Het Expertisecentrum Mantelzorg is een samenwerkingsverband tussen de kennisinstituten Movisie en Vilans. Deze samenstelling biedt een goede basis voor het integraal benaderen van mantelzorgvraagstukken omdat daarmee korte lijnen zijn tussen medewerkers op het terrein van maatschappelijke ondersteuning en langdurige zorg. De medewerkers werken zowel in projecten van het Expertisenetwerk Mantelzorg als in andere projecten binnen hun organisatie. De coördinator van het Expertisecentrum Mantelzorg valt onder de manager van de programmalijn Sociale Zorg van Movisie. De projectleider vanuit Vilans valt onder de teamleider van de programmalijn Kennis Continu. Alle medewerkers hebben ruime ervaring met netwerken in het werkveld en zijn sterk betrokken bij de thematiek. Een flexibele en vraaggerichte houding is de basis van de dienstverlening. Daarnaast wordt afgestemd en samengewerkt met Mezzo in projecten en producten. Adviesraad De huidige Adviesraad van het Expertisecentrum Mantelzorg adviseert Movisie en Vilans. Het Ministerie van VWS neemt deel als waarnemer. In 2013 hadden vertegenwoordigers van de volgende organisaties zitting in de adviesraad: Mezzo, landelijke vereniging voor mantelzorgers en vrijwilligerszorg VNG, Vereniging Nederlandse Gemeenten ActiZ, brancheorganisatie van zorgondernemers SCP, Sociaal Cultureel Planbureau MOgroep, brancheorganisatie voor Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening De leden van de adviesraad beogen: te adviseren over de (meer)jarenplanning; te reflecteren op de activiteiten en de voortgang; inzichten uit het eigen werkveld in te brengen. Vanwege de rolwisseling van het Expertisecentrum Mantelzorg naar een expertisenetwerk in 2014 bezinnen we ons op de functie en leden van de adviesraad. We verkennen de mogelijkheden om de adviesraad op een andere wijze vorm te geven. Evaluatie, verantwoording en afstemming met het Ministerie van VWS Het Expertisecentrum Mantelzorg dient een werkplan in voor uitvoering in 2014 en Ook legt Movisie in samenwerking met Vilans jaarlijks aan het Ministerie van VWS verantwoording af over het Expertisecentrum Mantelzorg in de vorm van een inhoudelijke verantwoording en een financiële verantwoording in de portal, ondersteund door een accountantsverklaring. Drie maal per jaar informeert de projectleider van het Expertisecentrum Mantelzorg de accounthouder van de afdeling DMO van het Ministerie van VWS over de voortgang en plannen. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

15 5 Begroting 2014 Pers. kosten MOVISIE Kosten derden Vilans Kosten derden Materiële kosten 1 Kennis bundelen Kennis borgen Kennis richten Totaal Totaal Pers. kosten MOVISIE Kosten derden Vilans Kosten derden Materiële kosten 1 Kennis bundelen Kennis borgen Kennis richten Totaal Totaal en 2015 Pers. kosten MOVISIE Kosten derden Vilans Kosten derden Materiële kosten 1 Kennis bundelen Kennis borgen Kennis richten Totaal Totaal 2014 en De uitgewerkte begroting is opgenomen in bijlage 2. Van Centrum naar Netwerk Werkplan Expertisecentrum Mantelzorg 2014 en 2015 december

16 Bijlage I: Strategisch krachtenveld (uit werkplan 2013) Onderstaand schema geeft een overzicht van actoren die te maken hebben met mantelzorgbeleid en -ondersteuning. Het is niet uitputtend. Toelichting Het onderste deel (groen/grijs) van het schema toont het lokale/regionale speelveld van partijen, waar mantelzorgbeleid en -ondersteuning een integraal aspect zal (moeten) gaan vormen. In de lokale benadering, waar De Kanteling en de wijk/buurtgerichte invalshoek steeds meer opgang doen, heeft informele zorg een belangrijke positie. Gemeenten, zorgverzekeraars en de landelijke overheid (donkergroen) vervullen daarin een centrale (regie)rol. Achter de lokale spelers (groen) bevinden zich hun landelijke koepels (grijs). Het Expertisecentrum Mantelzorg heeft met alle koepels van deze partijen contacten en/of samenwerkingsrelaties. Ook met veel lokale partners heeft het Expertisecentrum Mantelzorg samengewerkt in een groot aantal projecten. Daarmee behoren al deze actoren tot de doelgroep van het Expertisecentrum Mantelzorg. Onder de streep staan de landelijke partijen die in de randvoorwaardelijke sfeer relevant zijn voor mantelzorgbeleid en -ondersteuning. Werkgevers en opleidingen scheppen de voorwaarden voor professionals om vrijwilligers, mantelzorgers en hun sociale netwerk adequaat te kunnen ondersteunen en stimuleren. In het bovenste deel (blauw/grijs) van het schema zijn vier lagen te onderscheiden: 1. Belangenbehartiging (beroepsgroepen en patiënten-/cliëntenvertegenwoordiging); 2. Opleidingen (Wo, Hbo, Mbo, na-/bijscholing); 3. Kennis, advies, onderzoek (universiteiten en hogescholen in de functie van kennis- en expertisecentra, kennisinstituten, adviesraden en adviesbureaus); 4. Landelijk beleid (departementen en politiek). Eigenlijk moeten deze lagen beschouwd worden als derde dimensie van het onderste deel van het schema: namelijk boven/onder het lokale speelveld. De beroepsgroepen en cliënten kennen (1) hun eigen belangenbehartigers; Beroepsgroepen kennen hun (2) opleidingen tot de betreffende beroepen; Een veld van kennis-, onderzoeks- en adviesorganisaties (3) voedt de beroepsgroepen, de cliënten en de landelijke overheid; De landelijke overheid (4) schept een kader van beleid, wet- en regelgeving en stimulerende maatregelen. Met bijna alle in het schema genoemde partijen heeft het Expertisecentrum Mantelzorg contacten en/of samenwerkingsrelaties. Zij behoren daarmee tot de doelgroep van het Expertisecentrum. De provinciale overheden zijn niet opgenomen in het schema. Aanvankelijk formuleerden zij ook beleid ten aanzien van mantelzorgondersteuning maar dat is nu vrijwel overal verschoven naar de lokale overheden. De CMO s (in het schema onder 3 kennis, advies en onderzoek) vormen een afgeleide van het provinciaal beleid. Met de nog bestaande CMO s heeft het Expertisecentrum Mantelzorg nauwe contacten en samenwerkingsrelaties. Van Centrum naar Netwerk expertisecentrum mantelzorg 16

17 Landelijk beleid Departementen: VWS (DMO, DLZ, MEVA) OCW SZW Politiek: Partijen Vaste kamercies kennis onderzoek advies s opleidingen belangen behartiging ZonMw SCP EM MOVISIE Vilans KCWZ Na- en bijscholing: Verwey Jonker Trimbos Nivel NJi Beroepsgroepen: V&VN NVMW VGVZ NIP LHV CMO s Universiteiten: UvA VU UU MBO: SPH SPW CMV VZ Hogescholen: HvA HU HH Fontys HBO: Social work Verpleegkundige POH, TGJ Paramedici Patiënten/ cliënten: Zorgbelang Nl LOC NPCF Alzheimer NL CG Raad Mezzo Adviesraden: WRR RMO RVZ CVZ WO: Huisarts Adviesbureau s: DSP PON HHM NOV Mezzo Vrijwilligers BTN Actiz GGZ NL VGN JZ NL RIBW alliantie Reval. NL a. lokaal b. regionaal c.landelijk d. vrijwilligers in de zorg Zorg i. VVT ii. GGZ iii. GZ iv. VG v. JZ vi. RIBW vii. Reval. centrum Mezzo BMZM Mantelzorg i. steunpunten ii. mantelzorgmakelaars iii. mantelzorg in instellingen VWS langdurige zorg VNG Gemeenten 1. Beleid 2. Uitvoering 3. Financiering 4. Belangenbehartiging Zorgverzekeraars Welzijn i. ouderenwerk ii. jongerenwerk iii. maatsch. werk ZN MO Groep MEE NL Woning corporaties Preventie GGD Aedes GGD NL Zorgaanbieders i. huisarts ii. ziekenhuis iii. paramedici LHV LVE NVZ VNO/NCW Vakbonden werkgevers opleidingen MBO, HBO en WO zorg & welzijn MBO- en HBO-raad VSNU Van Centrum naar Netwerk expertisecentrum mantelzorg 17

18 Bijlage II: Uitgewerkte begroting Begrotingsplan: somma personele en materiële kosten Bedragen in euro's Per jaar 2014 & Kennis bundelen Personele kosten (Movisie) Diensten derden (Vilans) Diensten derden (overigen) Materiële kosten Subtotaal Kennis borgen Personele kosten (Movisie) Diensten derden (Vilans) Diensten derden (overigen) Materiële kosten Subtotaal Kennis richten Personele kosten (Movisie) Diensten derden (Vilans) Diensten derden (overigen) Materiële kosten Subtotaal TOTAAL KOSTEN Van Centrum naar Netwerk expertisecentrum mantelzorg 18

19 Specificatie begroting inzet personeel uren/kosten Movisie Activiteiten Uren Tarief Per jaar 2014 & Kennis bundelen Expert Senior Junior Project assistent Subtotaal Kennis borgen Expert Senior Junior Project assistent Subtotaal Kennis richten Expert Senior Junior Project assistent Subtotaal TOTAAL AANTAL UREN & KOSTEN Van Centrum naar Netwerk expertisecentrum mantelzorg 19

20 Specificatie begroting kosten derden Vilans inzet personeel uren Activiteiten Uren Tarief Per jaar 2014 & Kennis bundelen Expert Senior Junior Project assistent Subtotaal Kennis borgen Expert Senior Junior Project assistent Subtotaal Kennis richten Expert Senior Junior Project assistent Subtotaal TOTAAL AANTAL UREN & KOSTEN Van Centrum naar Netwerk expertisecentrum mantelzorg 20

21 Specificatie materiële kosten in euro's Per jaar 2014 & Kennis bundelen Algemeen Diensten derden algemeen Diensten derden (Vilans) Subtotaal Kennis borgen Algemeen Diensten derden algemeen Diensten derden (Vilans) Subtotaal Kennis richten Algemeen Diensten derden algemeen Diensten derden (Vilans) Subtotaal TOTAAL MATERIËLE KOSTEN Van Centrum naar Netwerk expertisecentrum mantelzorg 21

Overname van informatie uit deze publicatie is toegestaan onder voorwaarde van bronvermelding. 2014 Expertisecentrum Mantelzorg

Overname van informatie uit deze publicatie is toegestaan onder voorwaarde van bronvermelding. 2014 Expertisecentrum Mantelzorg Jaarverslag 2013 Colofon Auteur(s): Roos Scherpenzeel (Movisie) en Cecil Scholten (Vilans) Interviews: Mariëtte Hermans Overname van informatie uit deze publicatie is toegestaan onder voorwaarde van bronvermelding.

Nadere informatie

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film Mantelzorg bij kleinschalig wonen Handreiking bij film Colofon Datum: september 2012 Auteurs: Ilse de Bruijn (MOVISIE) en Nienke Blijham (Vilans) Met medewerking van: De Rinnebeek (locatie van zorgorganisatie

Nadere informatie

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis

Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis Mantelzorg en vrijwilligerszorg is de basis - Beuningen - - donderdag 19 november 2015 1 Van Binnenhof naar Beuningen een beeld 2 Waar hebben we het over zelfzorg gebruikelijke zorg Informele zorg professionele

Nadere informatie

In voor Mantelzorg Juni 2015

In voor Mantelzorg Juni 2015 Tussenrapportage In voor Mantelzorg Juni 2015 Auteurs Cecil Scholten en Anita Peters Redactie en vormgeving Noëlle van Wijgerden Foto s Frank Mulder In voor Mantelzorg: verder in samenwerking! Tussenstand,

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor gemeenten

Gebruiksaanwijzing voor gemeenten Gebruiksaanwijzing voor gemeenten U als gemeente doet een beroep op mantelzorgers en zorgvrijwilligers. Vanwege de opdracht om de zorg dichtbij mensen zelf te organiseren, en de beheersing van de kosten

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda AVI-activiteiten 2015 Transformatieagenda Januari 2015 Inhoudsopgave Transformatieagenda... 3 Agendapunten transformatie 2015... 5 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor iedereen heeft als

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2014-2015. Aanbod van programma Aandacht voor iedereen

AVI-activiteiten 2014-2015. Aanbod van programma Aandacht voor iedereen AVI-activiteiten 2014-2015 Aanbod van programma Aandacht voor iedereen Januari 2014 Inhoudsopgave AVI-activiteiten 2014-2015... 3 Aandachtspunten... 4 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor

Nadere informatie

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo Mieke Biemond Inhoud presentatie Kern- en knelpunten van de nieuwe Wmo Vrijwilligers in Nederland Toekomstagenda Informele zorg

Nadere informatie

Nr. 29 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nr. 29 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 30169 Mantelzorg 30597 Toekomst AWBZ Nr. 29 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 november 2013 In mijn

Nadere informatie

Transferzorg in relatie tot mantelzorg

Transferzorg in relatie tot mantelzorg Transferzorg in relatie tot mantelzorg Het Expertisecentrum Mantelzorg, het landelijk kenniscentrum op het terrein van mantelzorg en mantelzorgondersteuning, organiseerde op 19 mei 2015 een expertmeeting

Nadere informatie

Onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit cliëntenperspectief. De stand van zaken medio 2015

Onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit cliëntenperspectief. De stand van zaken medio 2015 Onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit cliëntenperspectief De stand van zaken medio 2015 AVI-toolkit 22 April 2015 Inhoudsopgave Onafhankelijke cliëntondersteuning... 3 1. Het belang van onafhankelijke

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor belangenbehartigers

Gebruiksaanwijzing voor belangenbehartigers Gebruiksaanwijzing voor belangenbehartigers Deze gebruiksaanwijzing is voor mensen die gemeenten of zorgaanbieders adviseren over mantelzorg en/of vrijwilligerszorg. Als ervaringsdeskundige op het gebied

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Als zorgaanbieder doet u een beroep op zorgvrijwilligers en mantelzorgers. Binnen zorginstellingen wordt de verbinding met thuis en het gewone leven zoveel mogelijk

Nadere informatie

Informatiekaart 2. Mantelzorg in de Wmo 2015. Gemeenten aan zet. Kennisdossier Mantelzorg en de Wmo

Informatiekaart 2. Mantelzorg in de Wmo 2015. Gemeenten aan zet. Kennisdossier Mantelzorg en de Wmo Informatiekaart 2 Mantelzorg in de Wmo 2015 In de vernieuwde Wmo staan participatie en zelfredzaamheid centraal. Nederland wordt steeds meer een participatiemaatschappij: de rol van de overheid in zorg

Nadere informatie

V&VN standpunt. Samenwerken met informele zorg

V&VN standpunt. Samenwerken met informele zorg V&VN standpunt Samenwerken met informele zorg Inhoudsopgave 1 Informele zorg voegt waarde toe aan het leven 3 2 De rol van professionals is cliënt en systeem te ondersteunen in het zich samen redden 3

Nadere informatie

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties AVI-nieuwsbrief 7 (24 juli 2012) Adviseurs Versterking Wmo ondersteunen bij beleidsbeïnvloeding Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties Geachte Het uitstel

Nadere informatie

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Wmo monitor 2011 - uw organisatie Vraag 1 Welk type organisatie vertegenwoordigt u? (meerdere antwoorden mogelijk) Professionele organisaties Welzijnsorganisatie Vrijwilligerscentrale

Nadere informatie

3 VISIE OP MANTELZORG EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG

3 VISIE OP MANTELZORG EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG MANTELZORGBELEID EXTRAMURALE ZORG ISZ DE BRUG Dit beleid is opgesteld voor extramurale cliënten van ISZ De Brug en geldt vanaf 1 januari 2015. 1 INLEIDING Door veranderingen in de zorg wordt er een steeds

Nadere informatie

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek

Mantelzorg in de gemeente Groesbeek Mantelzorg in de gemeente Groesbeek 1 Inleiding De gemeente is vanuit de Wmo verantwoordelijk voor ondersteuning van mantelzorgers. Met deze notitie wordt een eerste invulling gegeven aan die verantwoordelijkheid.

Nadere informatie

Het perspectief van de mantelzorger. Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen

Het perspectief van de mantelzorger. Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen Het perspectief van de mantelzorger Refereerbijeenkomst Medisch Maatschappelijk Werkers 28-02- 2013 Ellen MJ Witteveen Probleemstelling Ziekenhuizen moeten steeds meer terug naar de kerntaken. Daarbij

Nadere informatie

Betekenis voor praktijk en onderwijs. Theo Roes

Betekenis voor praktijk en onderwijs. Theo Roes Betekenis voor praktijk en onderwijs Theo Roes Voorgeschiedenis 2005-2009 Lectoraten op stoom met praktijkonderzoek Beroepsgroepen (NVMW): meer onderzoek voor evidence/practisebased werken Onderwijs: meer

Nadere informatie

Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger

Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger Inspirerende bijeenkomst over mantelzorg met aandacht voor: de kracht van zeggenschap van cliënten en mantelzorgers; eigen regie voor

Nadere informatie

Checklist beoordeling beleidskader Wmo. 20 beoordelingsvragen vanuit cliëntenperspectief

Checklist beoordeling beleidskader Wmo. 20 beoordelingsvragen vanuit cliëntenperspectief Checklist beoordeling beleidskader Wmo 20 beoordelingsvragen vanuit cliëntenperspectief AVI-toolkit 10 12 februari 2014 1 Inhoud Beleidskader Wmo beoordelen vanuit cliëntenperspectief... 3 Advies en ondersteuning...

Nadere informatie

Startbijeenkomst Wmowerkplaats. 20 mei 2015. Wil van der Steuijt, VWS

Startbijeenkomst Wmowerkplaats. 20 mei 2015. Wil van der Steuijt, VWS Startbijeenkomst Wmowerkplaats Friesland 20 mei 2015 Wil van der Steuijt, VWS 3 Onderwerpen 1) Doel en achtergrond Wmo: 2) Hoe zit de Wmo in elkaar? 3) Wat betekent dit voor de opleiding en deskundigheid

Nadere informatie

Uitwerking scenario Belangenbehartiging

Uitwerking scenario Belangenbehartiging Uitwerking scenario Belangenbehartiging Korte omschrijving Belangenbehartiging voor mensen met een verstandelijke / cognitieve beperking gebeurt op 3 niveaus. 1. Individueel doorgaans wordt dit gedaan

Nadere informatie

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving Kennis over Ketenzorg Externe analyse, financiering 2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving In dit hoofdstuk verkennen we de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor

Nadere informatie

november 2014 Informatiekaart Cliëntondersteuning ouderen TransitieBureau Wmo

november 2014 Informatiekaart Cliëntondersteuning ouderen TransitieBureau Wmo november 2014 Informatiekaart Cliëntondersteuning ouderen TransitieBureau Wmo Waarom deze informatiekaart? Het bieden van cliëntondersteuning aan oudere inwoners is niet nieuw voor gemeenten. Zowel professionals

Nadere informatie

Expertisecentrum Mantelzorg Jaarbericht 2010 Van uitgelicht naar ingebed

Expertisecentrum Mantelzorg Jaarbericht 2010 Van uitgelicht naar ingebed Expertisecentrum Mantelzorg Jaarbericht 2010 Van uitgelicht naar ingebed Expertisecentrum Mantelzorg in 2010 Datum: April 2011 Mantelzorg is cruciaal Steeds meer mensen weten wat mantelzorg is. En steeds

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Wmo prestatieveld 4? Goed voor Elkaar!

Wmo prestatieveld 4? Goed voor Elkaar! Wmo prestatieveld 4? Goed voor Elkaar! Waarom Goed voor Elkaar? In de Wmo (Wet Maatschappelijke Ontwikkeling) is in prestatieveld 4 vastgelegd dat u als gemeente verantwoordelijk bent voor de ondersteuning

Nadere informatie

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt!

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! 1 Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! Ans Verdonschot Beleidsmedewerker IKNL Jopke Kruyt Zorginnovatie en begeleiding PROGRAMMA Waar

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor (welzijns-) organisatie voor mantelzorgers of zorgvrijwilligers

Gebruiksaanwijzing voor (welzijns-) organisatie voor mantelzorgers of zorgvrijwilligers Gebruiksaanwijzing voor (welzijns-) organisatie voor mantelzorgers of zorgvrijwilligers Mantelzorgers en zorgvrijwilligers zijn van onschatbare waarde voor de samenleving. Als organisatie in de informele

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Jaarplan Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant 1 Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan de volgende activiteiten

Nadere informatie

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid Geef inhoud aan gemeentelijk beleid met kennis, advies en trainingen van MOVISIE Decentralisatie van de jeugdzorg, de overheveling van de functie- begeleiding uit de AWBZ, de komst van de Wet Werken naar

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014

Mantelzorg. Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online. Inhoud 24-4-2014 Samenspel met mantelzorg en het netwerk: face to face & online Yvonne de Jong, 11 april 2014 Congres Wijkverpleegkundigen anno nu Inhoud Kennis van mantelzorg Visie op samenspel SOFA-model 4 stappen mantelzorgondersteuning

Nadere informatie

Adviezen bij het keukentafelgesprek: mijn rol als burger. 25 Aanbevelingen voor Wmo-raden, cliëntenorganisaties en burgers

Adviezen bij het keukentafelgesprek: mijn rol als burger. 25 Aanbevelingen voor Wmo-raden, cliëntenorganisaties en burgers Adviezen bij het keukentafelgesprek: mijn rol als burger 25 Aanbevelingen voor Wmo-raden, cliëntenorganisaties en burgers AVI-toolkit 16 Oktober 2014 Inhoudsopgave A. Melding... 3 B. Onderzoek... 3 C.

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn Werkplan 2011 Haarlem, 11 juni 2010 Net-Werk Vrijwilligershulp Zuid-Kennemerland Wilhelminastraat 23 2011 VJ Haarlem telefoon:

Nadere informatie

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Programma Inleiding Inleefoefening zelfmanagement met nabespreking Rol patiëntenverenigingen

Nadere informatie

Kenmerk 13s058 / augustus 2013. Inleiding

Kenmerk 13s058 / augustus 2013. Inleiding Kenmerk 13s058 / augustus 2013 Inleiding In de komende maanden en jaren krijgen gemeenten te maken met een drietal decentralisaties van de rijksoverheid naar de gemeentelijke overheid waarvan die in meer

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Sociale wijkteams de sleutel in de participatiesamenleving?

Sociale wijkteams de sleutel in de participatiesamenleving? Leer- en ontwikkeltraject Sociale wijkteams de sleutel in de participatiesamenleving? Centrum voor Samenlevingsvraagstukken Marja Jager-Vreugdenhil & Eelke Pruim @SamenViaa Deze workshop: - Over Wmo-werkplaats

Nadere informatie

Kennisplatform Mantelzorg West Friesland. Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015

Kennisplatform Mantelzorg West Friesland. Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015 Kennisplatform Mantelzorg West Friesland Een netwerkorganisatie van gemeenten, zorgaanbieders, hulverlenende instellingen en belangenbehartigers van mantelzorgers Samen vernieuwen in de Wmo, 15 juni 2015

Nadere informatie

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag

Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Zorgvrijwilligers, hoe zet je ze op een verantwoorde manier in? Ilse de Bruijn 12 november 2013, Den Haag Vrijwilligerswerk in zorg & ondersteuning Werk dat in enig georganiseerd verband, onverplicht en

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent

Welkom. Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013. Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Welkom Raadsconferentie Gulpen-Wittem 3 oktober 2013 Gertie de Veen en Sonja Vlaming Directeur en mantelzorgconsulent Inhoud presentatie Informatie en kengegevens Steunpunt Mantelzorg De praktijk aan het

Nadere informatie

Notitie Werkgroep Deskundigheidsbevordering vrijwilligers, professionals en mantelzorgers

Notitie Werkgroep Deskundigheidsbevordering vrijwilligers, professionals en mantelzorgers Notitie Werkgroep Deskundigheidsbevordering vrijwilligers, professionals en mantelzorgers (versie 18 juli 2014) Deelnemende organisaties Werkgroep Deskundigheidsbevordering 2 Colofon 18 juli 2014 Deze

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

toekomst agenda informele zorg en ondersteuning

toekomst agenda informele zorg en ondersteuning toekomst agenda informele zorg en ondersteuning Colofon September 2014 Deze publicatie is het product van de deelnemers aan de werkgroepen van de Toekomstagenda Informele zorg en ondersteuning (zie overzicht

Nadere informatie

Raads inforrnatiebrief

Raads inforrnatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer o8. Ray 8o. oox Inboeknummer o88stozogg Dossiernummer 848.4o4 zr oktober zoo8 Raads inforrnatiebrief Betreft Impuls mantelzorgondersteuning zoo8-zoog. Inleiding Op voorstel

Nadere informatie

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning

Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning Informele Zorg in de ggz Een eerste verkenning GGZ Nederland, augustus 2013 Ellen de Haan (edhaan@ggznederland.nl of 033-4608958) De informele zorg krijgt een steeds belangrijkere positie ten opzichte

Nadere informatie

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs

Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Zorgacademie Midden Brabant: Toekomst bestendig zorgonderwijs Uitdagingen zorg Sterke vergrijzing Toename zorgvraag: chronisch zieken Arbeidsmarkt: zorgvraag overtreft aanbod Veranderende sociale en culturele

Nadere informatie

Thematafel Regiefunctie in de wijk

Thematafel Regiefunctie in de wijk Thematafel Regiefunctie in de wijk 1. Presentatie samenwerking en regie rondom huisartspraktijk : Model voor samenwerking en regie Thema s van belang voor afstemming regie Presentatie Gemeente Den Haag:

Nadere informatie

WAAR LIGT MIJN GRENS? DE ROL VAN CLIENTEN EN MANTELZORGERS IN DE INTEGRALE ZORG MARJOLEIN BROESE VAN GROENOU HOOGLERAAR INFORMELE ZORG

WAAR LIGT MIJN GRENS? DE ROL VAN CLIENTEN EN MANTELZORGERS IN DE INTEGRALE ZORG MARJOLEIN BROESE VAN GROENOU HOOGLERAAR INFORMELE ZORG WAAR LIGT MIJN GRENS? DE ROL VAN CLIENTEN EN MANTELZORGERS IN DE INTEGRALE ZORG MARJOLEIN BROESE VAN GROENOU HOOGLERAAR INFORMELE ZORG UITGANGSPUNTEN Centrale actoren in de integrale zorg VWS nota Vertrouwen

Nadere informatie

Stelling 1. Stelling 2. Doorbreek de Cirkel Samen. Routeboekje. Dia 1. Dia 2. Dia 3. Dia 4. Symposium Het venijn zit in de staart

Stelling 1. Stelling 2. Doorbreek de Cirkel Samen. Routeboekje. Dia 1. Dia 2. Dia 3. Dia 4. Symposium Het venijn zit in de staart Dia 1 Dia 2 Routeboekje Kennismaken Project Methodieken Aan de slag in uw gemeente! Dia 3 Stelling 1 Onze organisatie begeleid ook mensen met NAH zonder indicatie. Dia 4 Stelling 2 perspectief is geborgd

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

Putten, 22 december 2015. Aan het College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Putten.

Putten, 22 december 2015. Aan het College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Putten. Putten, 22 december 2015 Aan het College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Putten. Betreft: Mantelzorgondersteuning Gemeente Putten 2016 Geacht College, Op 1 december jl. ontving de Wmo-raad de adviesaanvraag

Nadere informatie

P l a t f o r m M a n t e l z o r g A m s t e r d a m VISIEDOCUMENT & PRIORITEITEN 2015 2017. PMA geeft mantelzorger een stem

P l a t f o r m M a n t e l z o r g A m s t e r d a m VISIEDOCUMENT & PRIORITEITEN 2015 2017. PMA geeft mantelzorger een stem P l a t f o r m M a n t e l z o r g A m s t e r d a m VISIEDOCUMENT & PRIORITEITEN 2015 2017 PMA geeft mantelzorger een stem Mantelzorgen doe je niet alleen Amsterdam, februari 2015 1 INHOUDSOPGAVE 1.

Nadere informatie

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz)

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) & De Friesland Zorgverzekeraar Toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Niet-toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Inhoud Presentatie Hervormingen Langdurige

Nadere informatie

In de Gemeente Marum

In de Gemeente Marum In de Gemeente Marum Gezamenlijk Plan van aanpak ondersteuning mantelzorg en vrijwillige thuishulp van de gemeenten Marum, Grootegast en Leek 27 april 2006 Projectbureau WWZ Mw. H.J. Vrijhof J.J. de Jong

Nadere informatie

Landelijke Contactdag Tourette 2016. Ed Carper

Landelijke Contactdag Tourette 2016. Ed Carper Landelijke Contactdag Tourette 2016 Ed Carper d Voorstellen Laura d Programma 10:15 Peter van der Zwan / Marjan Maarschalkerweerd 10:45 Pauze met Ed Citroen 11:30 Daniëlle Cath 12:15 Jolande van de Griendt

Nadere informatie

Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis

Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis Vervolg 2016 2017 Platform31 In samenwerking met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg Den Haag, 21 maart 2016 Inhoudsopgave Langer Thuis in eigen buurt: activiteiten

Nadere informatie

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg versie 6: werkdocument vastgesteld in de bestuursvergadering d.d. 14 januari 2014 Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief 30. Inhoud. Opinie. Opinie. AVI-producten. Activiteiten. Informatief. Signalering. Nieuws. Zit er ook zelfhulp in uw Wmo?

AVI-nieuwsbrief 30. Inhoud. Opinie. Opinie. AVI-producten. Activiteiten. Informatief. Signalering. Nieuws. Zit er ook zelfhulp in uw Wmo? AVI-nieuwsbrief 30 27 mei 2014 Inhoud Opinie Zit er ook zelfhulp in uw Wmo? Reacties op blog We kunnen het zelf toch veel beter? Zelfredzaamheid kan niet worden opgelegd AVI-producten Nieuw! Handreiking

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Samen zorgen met mantelzorgers. Visie op mantelzorg

Samen zorgen met mantelzorgers. Visie op mantelzorg Samen zorgen met mantelzorgers Visie op mantelzorg Colofon Auteurs: Wilco Kruijswijk en Anita Peters Met medewerking van: Ilse de Bruijn, Jolanda Elferink, Yvonne de Jong, Wendy van Lier, Roos Scherpenzeel

Nadere informatie

Portrettengalerij werkende mantelzorgers in de ziekenhuisbranche Gefinancierd door StAZ en uitgevoerd door Stichting Werk&Mantelzorg

Portrettengalerij werkende mantelzorgers in de ziekenhuisbranche Gefinancierd door StAZ en uitgevoerd door Stichting Werk&Mantelzorg Portrettengalerij werkende mantelzorgers in de ziekenhuisbranche Gefinancierd door StAZ en uitgevoerd door Stichting Werk&Mantelzorg Doorn, juli 2013 1. Inleiding 1.1 Werk&Mantelzorg in de zorgsector Stichting

Nadere informatie

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Een geslaagde transformatie & transitie? Vanaf januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor het preventieve en curatieve jeugdbeleid. Hieronder

Nadere informatie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie V&VN Geriatrie Jaarplan 2014-2015 Inleiding Dit jaarplan beschrijft de activiteiten die de afdeling V&VN Geriatrie voornemens is uit te voeren in 2014 en 2015. Deze activiteiten zijn gebaseerd op de missie

Nadere informatie

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers 05.12.2011 In de WMO-beleidsnotitie van Land van Cuijk is het volgende in hoofdstuk 6 opgenomen: 6.3.2 Vrijwilligers in de zorg Voor

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid

Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid Rapport Onderzoek Mantelzorgbeleid In opdracht van VNG Datum: 16-6-2015 Team Kennisnetwerk Wmo RadarAdvies Veemarkt 83, 1019 DB Amsterdam T (020) 463 50 50 www.radaradvies.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Driezorg

Mantelzorgbeleid Driezorg Mantelzorgbeleid Driezorg Inleiding Mantelzorg is een belangrijk en omvangrijk deel van de zorg. Naar verwachting neemt het aandeel van mantelzorgers toe in verband met demografische en sociaal-economische

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT MANTELZORG BELEID 2015 Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT Inhoud Wat is mantelzorg... 2 Visie op Mantelzorg... 2 De kwetsbaarheid van de mantelzorger... 2 Methode en werkwijze... 4 Mantelzorg ondersteuning

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk?

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Nieuwjaarsbijeenkomst NVMW, 16 januari 2012 Margot Scholte, lector maatschappelijk werk INHolland / senior medewerker Effectiviteit en Vakmanschap

Nadere informatie

Beschermd wonen naar de Wmo. Basisinformatie voor cliëntenraden, familieraden en Wmo-raden

Beschermd wonen naar de Wmo. Basisinformatie voor cliëntenraden, familieraden en Wmo-raden Beschermd wonen naar de Wmo Basisinformatie voor cliëntenraden, familieraden en Wmo-raden AVI-toolkit 12 april 2014 Inhoudsopgave 1. Hoe is het nu geregeld?... 3 2. Wat gaat er veranderen?... 3 3. Wat

Nadere informatie

Wijkgezondheidsteams Arnhem. 1 November 2013

Wijkgezondheidsteams Arnhem. 1 November 2013 Wijkgezondheidsteams Arnhem 1 November 2013 Awina Nijntjes: Wijkverpleegkundige STMG Bregje Peeters: Adviseur eerste lijn, Caransscoop Versus Aanleiding Convenant Menzis-Gemeente Arnhem: 3 jaar gezamenlijk

Nadere informatie

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp Voorbij de geraniums Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp 14 maart 2014 Voorbij de geraniums Visiestuk vitaliteitsdenken en vitaliteitscoaching

Nadere informatie

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen Bijlage Overzicht Doelgroepen Overzicht Doelgroepen participerend in Wmo-werkplaatsen Wmo werkplaats Participerende doelgroepen praktijken Actieve burgers Actieve burgers Actieve buurtbewoners / managers

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo-bijeenkomst Hoorn (8 februari 2012) Transitie: wat verandert er? Regeer-

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

Lang zullen we leven!

Lang zullen we leven! Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd Lang zullen we leven! Inauguratie 16 februari 2011 Dr. Evelyn Finnema Welkom! Waar gaan we het over hebben? Onderwerpen Aanleiding De opgaven en de

Nadere informatie

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes!

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Peiling: uw mening over de aanpak van eenzaamheid Welkom Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Vraag 1 Ik ben werkzaam bij / zet mij in voor de volgende

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd

Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd Mantelzorgbeleid Stichting Hanzeheerd December 2010 Auteur: Jan Hiemstra 1 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 H. 1. Actuele ontwikkelingen Blz. 4 H. 2. Afstemming mantelzorg en formele zorg Blz. 7 H. 3. Visie

Nadere informatie

Veranderingen in ons zorgstelsel per 1 januari 2015. Vragen & discussie

Veranderingen in ons zorgstelsel per 1 januari 2015. Vragen & discussie Veranderingen in ons zorgstelsel per 1 januari 2015 Vragen & discussie Aanleiding tot veranderingen? De zorgkosten stijgen onrustbarend. Maar is de Zorg daardoor ook verbeterd? Nee, daarom.. Oplossingen

Nadere informatie

Inhoud. deel i kader 23. deel ii niet-aangeboren hersenletsel 53. Woord vooraf 1 1. Inleiding 1 3. Over de auteurs 1 9

Inhoud. deel i kader 23. deel ii niet-aangeboren hersenletsel 53. Woord vooraf 1 1. Inleiding 1 3. Over de auteurs 1 9 Inhoud Woord vooraf 1 1 Inleiding 1 3 Over de auteurs 1 9 deel i kader 23 1 Dialoog in de zorg bij hersenletsel 25 1.1 Inleiding 2 5 1.2 Kenmerken van communicatie als trialoog 26 1.3 De persoon met hersenletsel

Nadere informatie

RIBW werkt in & met sociale wijkteams

RIBW werkt in & met sociale wijkteams RIBW werkt in & met sociale wijkteams Inspiratiedagen RIBW 1 & 8 september 2015 Movisie Anneke van der Ven 9/9/2015 In wat voor tijd leven we eigenlijk? 1 1. Van AWBZ naar Wet Maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Inleiding Bij de start van de regionale invoering van Triple P in 2010 1 als integrale werkmethodiek bij opvoedingsondersteuning hebben gemeenten

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Naar een nieuw werkplan Wmo 2015

Naar een nieuw werkplan Wmo 2015 Naar een nieuw werkplan Wmo 2015 Het TransitieBureau Wmo, een samenwerking van VWS en VNG, is volop in ontwikkeling en het werkplan voor de komende periode wordt aangepast aan de actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Bouwstenen voor Burgerkracht Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Even voorstellen: Platform 31 Wie zijn we? Een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale

Nadere informatie