Plat- Vorm deel 1 Handleiding Editie 2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Plat- Vorm deel 1 Handleiding Editie 2014"

Transcriptie

1 Inhoud 1. Inleiding 2. Didactische informatie bij hoofdstuk 1 t/m 6 3. Bijlagen - Kernconcepten voor kunst en cultuur - Kernvaardigheden en kerndoelen - Model Creativiteit - Model planmatig werken - Model voor samenwerken 4. Verslagmodellen - Beeldanalysemodel - Beoordelingsformulier - Reflectiemodel - Werkverslag

2 1. Inleiding Beeldende vormgeving voor vmbo- T, havo en vwo Plat- Vorm is een methode voor beeldende vormgeving: tekenen, handvaardigheid en nieuwe media. Omdat de theorie voor de afzonderlijke disciplines elkaar grotendeels overlapt, kan er veel tijd bespaard worden door de theorie binnen beeldende vormgeving aan te bieden. Daarmee ontstaat meer samenhang tussen de verschillende beeldende vakken in 2D en 3D- vormgeving. De praktische opdrachten in de handleiding zijn wel vakdisciplinair of kunnen als zodanig worden uitgevoerd. De uitgangspunten 1. Thematisch geordende leerstof 2. Subthema s 3. Zelfstandig leren en het creatieve proces 4. Kunst en toegepaste vormgeving 5. Inspirerende methode 6. Mogelijkheden voor projectonderwijs 7. Leerboek en een handleiding met opdrachten op dvd- rom, PowerPoints 8. Hulp voor de docent Het leer- en werkboek Plat- Vorm deel 3 blijven in de huidige vorm gehandhaafd. Ze zijn een uitstekende methode voor de overgangsperiode van de onderbouw naar de bovenbouw in havo en vwo. De thema s zijn kunsthistorisch gestructureerd.

3 1. Thematisch geordende leerstof Vanwege de complexiteit van onze visuele omgeving biedt een thematische aanpak veel mogelijkheden voor kunstzinnige en creatieve verwerking. De thematische aanpak sluit goed aan bij onderwijsinnovaties waarbij naar meer samenhang gezocht wordt, zodat er betekenisvolle leerstof samengesteld kan worden. Plat- Vorm richt zich daarom niet alleen op kunst, maar ook op cultuur. Dat komt terug in de keuze voor thema s als Aan tafel! of Uiterlijk vertoon, maar ook in de keuze voor afbeeldingen, bijvoorbeeld Sport of Verpakkingen. In deze tijd kun je niet meer voorbij gaan aan problematiek rond milieu en duurzaamheid. Daarom besteden we in deze vernieuwde uitgave aandacht aan maatschappijkritische kunst. Bovendien biedt de thematische aanpak mogelijkheden voor projectonderwijs. Het gevaar van een brede thematische aanpak is dat leerlingen het spoor bijster raken. Daarom wordt in Plat- Vorm elk thema gestructureerd aangeboden, elk thema is onderverdeeld in subthema s. Elk subthema wordt in het leerboek steeds in één pagina uitgewerkt. De leerstof In Plat- Vorm deel 1 en deel 2 is verdeeld over twaalf hoofdstukken; genoeg leerstof voor drie jaren. Deze invalshoeken zijn uitgewerkt in de onderstaande tien thema s: Deel 1 Deel 2 - Letters & Symbolen - Muziek - Ingepakt - Uiterlijk vertoon - Aan tafel! - Ontworpen en gemaakt - Bouwen & Wonen - De wereld rond - Actie - Emotie - Dieren - Wetenschap en techniek Diverse thema s zijn heel geschikt voor vakoverstijgende projecten.

4 2. Subthema s Elk hoofdstuk in het leerboek bestaat uit negen pagina s die elk een aspect van het overkoepelende thema bevatten. De opdeling in subthema s komt de overzichtelijkheid ten goede. De concentratie op subthema s en de wijze waarop de informatie in combinatie met de afbeeldingen wordt aangeboden, nodigt meteen uit tot praktische opdrachten. Die staan in de handleiding op de dvd- rom. Naast de theorieopdrachten worden op de dvd- rom telkens ten minste twee opdrachten per hoofdstuk aangeboden, gericht op 2D en 3D. Deze opdrachten zijn suggesties zodat de docent deze zelf kan inrichten naar de mogelijkheden die zijn/haar school biedt.

5 3. Zelfstandig leren en het creatieve proces Bij Plat- Vorm deel 1 van de methode is een handleiding (op dvd- rom) ontwikkeld. Daarop staan opdrachten die leerlingen zelfstandig of samen kunnen uitvoeren, zodat ze zich de leerstof eigen kunnen maken. Als docent heeft u de keuze de PowerPoints bij de handleiding in te zetten voor klassikaal gebruik en/of de vragen in de handleiding via de ELO beschikbaar te stellen voor zelfstandig werken. De handleiding op dvd- rom bestaat uit: 1. PowerPoints met daarin vragen en opdrachten over de theorie in het leerboek - korte schriftelijke antwoorden - kleine schetsjes of tekeningetjes - sfeerbladen; afbeeldingen ter inspiratie voor de opdracht* * De docent kan deze dia s zelf aanvullen en/of aanpassen. 2. PowerPoints met daarin suggesties voor praktische opdrachten Er worden verschillende werkwijzen aangeboden voor het maken van de praktische opdrachten. Onderzoeken, analyseren, samenwerken en presenteren zijn vaste onderdelen in het leerproces. Het maken van zogeheten mindmaps en sfeerbladen helpen de leerlingen om hun ideeën te structureren. De opdrachten zijn zodanig vormgegeven dat de docent ze kan aanpassen aan het schoolsysteem, de soort groep en het niveau. De techniekkaarten bieden houvast bij de praktische uitleg van technieken en materialen. (Zie 4. Techniekkaarten) 3. Bijlagen: (verslag)modellen, beoordelingsformulieren, overzicht opdrachten Op de dvd- rom zijn in het mapje bijlagen drie modellen te vinden die de leerling ondersteunen; Planmatig werken, Model creativiteit en Samenwerken. Dit zijn aspecten van het proces die bij elke opdracht horen. Deze modellen kunnen een vaste plek in het lokaal hebben, uitgeprint of digitaal ter beschikking zijn. Daarnaast bevat het mapje de verslagmodellen: een model voor een Werkverslag, een Reflectiemodel en een Beeldanalysemodel (bijvoorbeeld bruikbaar bij museumbezoek). Tenslotte bevat het mapje bijlagen voor de docent bestaande uit een Beoordelingsformulier en een Overzicht opdrachten. 4. Techniekkaarten Informatie over basistechnieken en materialen voor de beeldende vakken staat in de vorm van PDF s op de dvd- rom in het mapje techniekkaarten. De kaarten kunt u voorafgaand aan een opdracht projecteren met de beamer, maar u kunt ze ook printen en op de tafels van de leerlingen leggen, een centrale plek in het lokaal geven of ze op het netwerk van de school plaatsen, zodat leerlingen ze met hun eigen device kunnen raadplegen.

6 4. Kunst en toegepaste vormgeving In Plat- Vorm wordt veel aandacht besteed aan zowel beeldende als toegepaste vormgeving. Leerlingen worden dagelijks omringd door allerlei producten van toegepaste vormgeving; heel herkenbaar voor de leerling. Ze bieden goede aanknopingspunten om de link te leggen met de achterliggende gedachten van ontwerpers en vormgevers. In elk hoofdstuk worden onderwerpen uit de beeldende kunst en vormgeving besproken. Ze worden waar dat relevant is in hun historische context geplaatst. Belangrijke beeldende begrippen zijn in dit verband vet en gekleurd. Ze staan nog eens opgesomd in een begrippenlijst achter in het leerboek. Met de opdrachten op de dvd- rom worden de leerlingen uitgedaagd om zich bewust te worden van de effecten van de genoemde beeldaspecten in kunst en vormgeving of in hun eigen werk.

7 5. Een inspirerende methode Bij de samenstelling van Plat- Vorm hebben de auteurs, die allen uit het onderwijs afkomstig zijn, nadrukkelijk gekeken naar de kwaliteit en de geschiktheid van de thema s voor de methode. Dat is ook gedaan bij het onderverdelen van elk thema in subthema s, bij het uitkiezen van de afbeeldingen en ten slotte bij het schrijven van de tekst. De volgorde waarin dat gebeurde is belangrijk. De auteurs zijn uitgegaan van de doorgaande leerlijn van de lesstof. Daaruit kwam de tekst voort. Vervolgens zijn daar inspirerende afbeeldingen bij gekozen; afbeeldingen die de leerlingen uitdagen om zelf met het onderwerp aan de slag te gaan. Anders dan bij het vak muziek, ligt bij tekenen, handvaardigheid en nieuwe media de nadruk op oorspronkelijkheid en creativiteit. De methode biedt ruim aandacht aan het ontwikkelen van creatieve ideeën. In de bijlagen is een inleiding opgenomen waarin de leerlingen een aantal tips en trucs krijgen om zelf origineel werk te maken. Daarbij wordt niet voorbijgegaan aan het feit dat iedereen erg veel leert van elkaar en van samenwerken.

8 6. Projectonderwijs Alle gekozen thema s in de methode zijn relevant voor beeldende vormgeving. Er zijn echter ook een aantal thema s die het beeldende vakgebied overstijgen. Bij de keuze van de thema s is met de inzetbaarheid bij projectonderwijs rekening gehouden. Het gaat met name om: - Eten - Wonen - Bewegen - Dieren - Muziek - Landschap en omgeving Deze thema s zijn geschikt voor projectonderwijs. De relaties met vakken als biologie, gymnastiek, muziek en natuurkunde liggen voor de hand. Door vooraf bij de samenstelling van de methode rekening te houden met mogelijke projecten wordt een kunstvak geen vijfde rad aan een wagen dat slechts zorgt voor de opleuking van de resultaten. Met Plat- Vorm is het mogelijk om het vakeigen en de eigen kerndoelen binnen een project te realiseren. In de handleiding op de dvd- rom is een schema opgenomen met een overzicht van de opdrachten en de daarbij behorende vakspecifieke doelen, beeldaspecten en technieken.

9 7. Leerboek en handleiding (op dvd- rom) Vanuit het oogpunt van de complexiteit van beeldende vormgeving en de verschillende wijzen waarop scholen het vak geven, is er gekozen voor een leerboek en daarnaast een handleiding op dvd- rom. In de beide leerboeken Plat- Vorm deel 1 en deel 2 is de theoretische leerstof in (sub)thema s uitgewerkt. De inhoud van het leerboek vormt de aanleiding voor de beeldende opdrachten in de handleiding. Zoals uit de begrippenlijst achter in het boek blijkt, sluit de leerstof aan bij de kerndoelen voor de beeldende vakken (zie ook de bijlage Kernconcepten en de bijlage Kernvaardigheden en kerndoelen). De begrippen uit Handreiking schoolexamens Beeldende Vakken VMBO van het SLO zijn uitgewerkt in Plat- Vorm deel 1 en deel 2. Daarmee biedt Plat- Vorm een goede basis voor het afsluitend theorie- examen in de bovenbouw. Voor de vakinhoudelijke informatie is het boek dus onmisbaar. De leerlingen raken vertrouwd met de vakinhoudelijke begrippen en terminologie. Ze leren die gebruiken bij de procesomschrijving en de presentatie van hun eigen werk. Met de bijgevoegde toetsen kan in de proefwerkweken de vakinhoudelijke kennis getest worden. Daarnaast is het leerboek een belangrijke inspiratiebron; een bron met veel afbeeldingen, waarin leerlingen kunnen snuffelen en ideeën kunnen opdoen. Ze kunnen er gemakkelijk doorheen bladeren en losse paragrafen lezen. Elke paragraaf kan op twee manieren verwerkt worden: door theorievragen en ten minste twee praktische opdrachten, gericht op 2D, 3D en eventueel nieuwe media. Het vragenblok bestaat per paragraaf uit drie tot vijf vragen. De vragen richten zich op het verwerken van de begrippen, maar vragen ook inzicht en een kritische houding van de leerling ten aanzien van de inhoud van het hoofdstuk op de daarmee samenhangende opdracht. Om de vakinhoudelijke kennis te toetsen kan na elk hoofdstuk een toets afgenomen worden. Wat betreft de praktische opdrachten kan gekozen worden uit een 2D (tekenen) of 3D opdracht (handvaardigheid) of nieuwe media (fotografie, film). De opdrachten zijn zo gestructureerd dat ze te maken krijgen met oriëntatie, onderzoek, uitvoering, presentatie en beoordeling. Zie daarvoor ook het model creativiteit en planmatig werken in bijlagen.

10 8. Hulp voor de docent Het beeldende vak wordt gegeven door creatieve docenten die vrijheid nodig hebben om het vak op hun eigen manier in te richten. Dat is de kracht van het beeldende vak en daarop sluit Plat- Vorm aan. De methode timmert het vak niet dicht, maar geeft het juist de ruimte om op verschillende manieren uitgevoerd te worden. De methode is zo opgebouwd dat de docent zijn eigen keuzes kan maken, passend bij zijn manier van lesgeven, het niveau van de groep en de mogelijkheden en beperkingen van de school. Aan de docent de keuze: - De vragen bij elk subthema Bij elk hoofdstuk van elk hoofdstuk in het leerboek zijn vragen geformuleerd. Ze zijn opgeslagen als Worddocument en zijn dus gemakkelijk te bewerken. U kunt ze aan de leerlingen geven zodat zij die zelfstandig kunnen uitwerken. Of u heeft de mogelijkheid een hoofdstuk of subthema al vragend bij uw leerlingen te introduceren. Kiest u voor de laatste optie dan vindt u de vragen ook in de PowerPoints. Deze zijn bedoeld voor een klassengesprek. Eerst wordt een vraag weergegeven met het bijbehorende plaatje, een dia verder volgt het antwoord. - De PowerPoint De PowerPoints zijn ontwikkeld voor klassikale presentaties. De afbeeldingen uit het boek kunnen middels de PowerPoint op groot scherm gebeamd worden, de vragen kunnen klassikaal behandeld worden. Elke PowerPointserie sluit af met een dia met inspiratiemateriaal om de praktijkopdrachten in te leiden. De docent kan naar eigen keuze zelf afbeeldingen bijvoegen of schrappen. - Beoordelingsformulieren Afhankelijk van de school bepaalt de docent zelf hoe hij de prestaties van de leerlingen beoordeelt. De beoordelingsformulieren zijn op verschillende manieren te gebruiken. Zo kan de docent het werkstuk los van het proces beoordelen, maar ook samen. - De opdrachten Hoe de beeldende opdrachten uitgevoerd worden, is afhankelijk van wat de school aan materialen en mogelijkheden kan aanbieden. De methode is rijk aan een enorme hoeveelheid opdrachten. De methode biedt genoeg opties en keuzes zodat de docent de opdracht naar eigen hand kan zetten. - Techniekkaarten De techniekkaarten zijn in PDF formaat op de dvd- rom te vinden. De kaarten kunnen ter ondersteuning van de leerling gebruikt worden. De kaarten bevorderen zelfstandig werken; niet alles hoeft aan de docent gevraagd te worden. De kaarten kunnen, uitgeprint en geplastificeerd, of digitaal op het netwerk, geraadpleegd worden. - Bijlagen Er zijn verschillende bijlagen te vinden op de dvd- rom. In de bijlagen zijn documenten te vinden die de leerlingen verder helpen met een aspect dat in elke opdracht van toepassing is. Bijvoorbeeld hoe samen te werken aan een opdracht, of hoe de leerling tot creativiteit kan komen. De leerling krijgt verder een overzicht hoe planmatig te werken. Er is ook een reflectiemodel voor de leerling toegevoegd. Deze bijlagen kunnen een vaste plek in het lokaal krijgen of door de docent klassikaal behandeld worden.

11

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

PTA kunstvakken II beeldend GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16 PTA grafimedia GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16

PTA kunstvakken II beeldend GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16 PTA grafimedia GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16 Deel-PTA voor twee vakken Let op: dit PTA voor het deelvak tekenen telt mee bij 2 hoofdvakken: bij het hoofdvak grafimedia en het vak kunstvakken II beeldend. In dit PTA wordt in afzonderlijke paragrafen

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Kunstvak Beeldend- Tekenen (bte) Niveau Mavo. 2014-2015 Naam Vak geldend voor klas 9

Kunstvak Beeldend- Tekenen (bte) Niveau Mavo. 2014-2015 Naam Vak geldend voor klas 9 geldend voor klas 9 Kunstvak Beeldend- Tekenen (bte) Niveau Mavo 9 Toets 1 PO & procesverslag 1. licht 9/trim3 20% nee 10 Toets 2 beeldaspect kleur 2. kleur 10/trim1 20% nee 10 Toets 3 PO & procesverslag

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - havo/vwo) 2010

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - havo/vwo) 2010 Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - havo/vwo) 2010 De samengevatte vakinhoudelijke kerndoelen en eindtermen per kernvaardigheid Kernvaardigheden PO, Onderbouw, Produceren en presenteren

Nadere informatie

Lesmethodes Voortgezet Onderwijs

Lesmethodes Voortgezet Onderwijs Lesmethodes Voortgezet Onderwijs Zienderogen Kunst Kunstwerk Tekenen in Zicht Plat Vorm Kunst Actief Uit de kunst (basisonderwijs) Arti Palet CKV2 De Bespiegeling Malmberg Malmberg Lambo Lambo Lambo Delubas

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - vmbo) 2010

Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - vmbo) 2010 Doorlopende leerlijn in de kunst en cultuurvakken (PO - vmbo) 2010 De samengevatte vakinhoudelijke kerndoelen en eindtermen per kernvaardigheid Kernvaardigheden Produceren en presenteren Kernconcepten:

Nadere informatie

Beeldende vakken HAVO

Beeldende vakken HAVO Beeldende vakken HAVO Syllabus centraal examen 2011 September 2009-1 - Verantwoording: 2009 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze

Nadere informatie

STARTEN MET BESPIEGELING- KUNSTEN IN SAMENHANG

STARTEN MET BESPIEGELING- KUNSTEN IN SAMENHANG STARTEN MET BESPIEGELING- KUNSTEN IN SAMENHANG Schooljaar 2016-2017 Starten met Bespiegeling- Kunsten in samenhang Deze informatie is bedoeld voor docenten die aankomend schooljaar gaan starten met de

Nadere informatie

PTA kunstvakken ll (grafimedia) GL Media & Design cohort 15-16-17. Schoolexamen kunstvakken ll (grafimedia), deelvak tekenen, derde leerjaar 2015-2016

PTA kunstvakken ll (grafimedia) GL Media & Design cohort 15-16-17. Schoolexamen kunstvakken ll (grafimedia), deelvak tekenen, derde leerjaar 2015-2016 Het eindexamen Kunstvakken II Beeldend (grafimedia) bestaat uit een schoolexamen (zie A en B) en een centraal examen (zie C). Het schoolexamen voor Kunstvakken II Beeldend bestaat op het Maris College

Nadere informatie

Locatie Buitenbaan Je doet ertoe!

Locatie Buitenbaan Je doet ertoe! JENAPLAN Locatie Buitenbaan Je doet ertoe! BUITENGEWOON JENA een andere, succesvolle aanpak In Heerenveen kunnen leerlingen sinds 1997 in de onderbouw van Jenaplan-onderwijs volgen in heterogene klassen:

Nadere informatie

Beoordeling van de competenties stage bovenbouw

Beoordeling van de competenties stage bovenbouw Beoordeling van de competenties stage bovenbouw Hierbij vinden jullie een lijst met competenties die van belang zijn voor de stage bovenbouw. De lijst is bestemd voor de student en de mentor van de stageschool.

Nadere informatie

Beeldende vakken HAVO

Beeldende vakken HAVO Beeldende vakken HAVO Syllabus centraal examen 2010 juli 2009 N.B. De informatie in deze syllabus is eerder gepubliceerd in oktober 2008. Enkele tekstgedeeltes zijn nu ten behoeve van de leesbaarheid herschreven.

Nadere informatie

HOE KOM IK VAN LEERDOELEN TOT EEN LES?

HOE KOM IK VAN LEERDOELEN TOT EEN LES? OPDRACHT HOE KOM IK VAN LEERDOELEN TOT EEN LES? In deze opdracht doorloop je in vogelvlucht alle stappen die je kunt zetten om van leerdoelen te komen tot een goede les voor de leerlingen. Het betreft

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw

WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw WHITEPAPER Nectar 5 e editie onderbouw Nectar 5e editie onderbouw is een heldere, motiverende methode biologie die opvalt door de gestructureerde behandeling van

Nadere informatie

Deel-PTA voor twee vakken

Deel-PTA voor twee vakken Deel-PTA voor twee vakken Let op: dit PTA voor het deelvak audiovisuele vormgeving telt mee bij 2 hoofdvakken: bij het hoofdvak grafimedia en het vak kunstvakken II beeldend. In dit PTA wordt in afzonderlijke

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke

Nadere informatie

kennisbasis vakdidactiek biologie auteurs Teresa Maria Dias Pedro Gomes, Stefan Bosmans en Marnix van Meer

kennisbasis vakdidactiek biologie auteurs Teresa Maria Dias Pedro Gomes, Stefan Bosmans en Marnix van Meer kennisbasis vakdidactiek biologie auteurs Teresa Maria Dias Pedro Gomes, Stefan Bosmans en Marnix van Meer Domein B1.1 Biologie leren Begripsontwikkeling en jargon Leren van biologische vaardigheden Verschillen

Nadere informatie

HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS. Handleiding docent

HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS. Handleiding docent HET KLOKHUIS ZOEKT ONTWERPERS Handleiding docent Inhoudelijke informatie Leeftijd Inzenddatum Tijdsindicatie Groep 6, 7, 8 basisonderwijs Uiterlijk 19 december 2014. Tenminste 6 uur. Te verdelen over meerdere

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet.

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet. Eindrapportage Interactieve Leerlijnen versie datum 1 / 7 Eindrapportage Interactieve Leerlijnen www.dnsleerroutes.net Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010 Kennisnet.nl www.dnsleerroutes.net

Nadere informatie

PTA Kunst HAVO Belgisch Park cohort

PTA Kunst HAVO Belgisch Park cohort Examenprogramma Kunst Het eindexamen Kunst bestaat uit: een schoolexamen Kunst Beeldende Vormgeving en een centraal schriftelijk examen Kunst Algemeen. Domeinen Kunst Beeldende Vormgeving PTA Kunst HAVO

Nadere informatie

PTA Kunst HAVO Belgisch Park cohort

PTA Kunst HAVO Belgisch Park cohort Examenprogramma Kunst Het eindexamen Kunst bestaat uit: een schoolexamen Kunst Beeldende Vormgeving en een centraal schriftelijk examen Kunst Algemeen. Domeinen Kunst Beeldende Vormgeving PTA Kunst HAVO

Nadere informatie

Advies voor goed onderwijs, organiseer je samen

Advies voor goed onderwijs, organiseer je samen Advies voor goed onderwijs, organiseer je samen KB BB GL/TL Een handreiking voor leerkrachten van groep 7 en 8 in het basisonderwijs, leerkrachten in het speciaal basisonderwijs en de docenten vmbo onderbouw

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor

Nadere informatie

Enquête inzet leermiddelen

Enquête inzet leermiddelen Enquête inzet leermiddelen Aan de hand van deze vragenlijst kunnen schoolleiding, teamleiding en vaksecties gezamenlijk de discussie voeren over hun wensen ten aanzien van leermateriaal. Verschillende

Nadere informatie

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 3

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 3 Vak: Frans Geen schoolexamens (min.) Herkansbaar? Vak: Duits Geen schoolexamens (min.) Herkansbaar? Vak: Engels Leesdossier (1 boek) (min.) Herkansbaar? Uiterlijke inleverdatum donderdag 25 juni 2015 voor

Nadere informatie

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio.

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio. Het leergebied Arts in de bovenbouw staat voor: Leerlingen ontwikkelen kennis en vaardigheden om de wereld van kunst en cultuur te verkennen, begrijpen en zelf een bijdrage te leveren. Creativiteit is

Nadere informatie

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool In dit beroepsproduct ontwerp je onderwijs op het gebied van Wetenschap en technologie voor de basisschool. Uitgangspunt bij je onderwijsontwerp

Nadere informatie

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 3

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 3 Vak: Nederlands Schrijfdossier ens de cursus zijn er 2 schrijfopdrachten (elke schrijfopdracht wordt met een voortgangscijfer beoordeeld). Fictiedossier 2 boeken zelfstandig lezen; titel en auteur meedelen

Nadere informatie

EMOTIE IN KUNST EMOTIE IN KUNST KIJKEN, VOELEN KIJKEN VOELEN SAMENWERKEN WETEN NADENKEN

EMOTIE IN KUNST EMOTIE IN KUNST KIJKEN, VOELEN KIJKEN VOELEN SAMENWERKEN WETEN NADENKEN Een opdracht voor groep 7 of 8 gericht op het begrijpen van emoties in kunst. Leerlingen leggen een link tussen emoties en kunst, door emotionele beelden uit een animatiefilm te vergelijken met emoties

Nadere informatie

DEEL 2: Leerdoelenoverzicht (groep 3-4)

DEEL 2: Leerdoelenoverzicht (groep 3-4) Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen DEEL 2: Leerdoelenoverzicht (groep 3-4) Deze uitgave maakt onderdeel uit van het product Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen. Dit product

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 6. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R VWO 6. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R VWO 6 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2014-2017 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

beheerst de volgende vaardigheden, kan deze onderwijzen en vaardigheden

beheerst de volgende vaardigheden, kan deze onderwijzen en vaardigheden Checklist vakdidactisch Kennisbasis Biologie Voor het begin van de 3 e jaars stage vullen de studenten deze checklist in. De studenten formuleren leerdoelen die aansluiten op de uitkomst van deze list.

Nadere informatie

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Cursusdoelen 1. De student heeft kennis van getalfuncties, inzicht in de telrij, (structuur van) getallen en getalrelaties

Nadere informatie

De nieuwe Havo voorbereidend HBO Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam T: 020 579 72 10 I: www.checkdenieuwehavo.nl

De nieuwe Havo voorbereidend HBO Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam T: 020 579 72 10 I: www.checkdenieuwehavo.nl De nieuwe Havo voorbereidend HBO Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam T: 020 579 72 10 I: www.checkdenieuwehavo.nl 1 De nieuwe Havo voorbereidend HBO Wat is De nieuwe Havo? De nieuwe Havo biedt Havo onderwijs

Nadere informatie

Toelichting student op zijn ontwikkeling aan de hand van voorbeelden uit de stage:

Toelichting student op zijn ontwikkeling aan de hand van voorbeelden uit de stage: Bijlage III: Competentie formulier stage onderbouw 1 (Vak)didactisch vermogen en operationaliserend vermogen Kun je vakinhoudelijke doelstellingen formuleren uitvoeren in de les 1= onvoldoende, nog niet

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Educatieprogramma Sprekende Portretten Wouter van Riessen, zelfportret met luchtbel, aankoop 2000 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum.... p. 3 Algemene

Nadere informatie

IVKO-school voorlichtingsavond keuzetraject maandag 10 februari 2014. Van 2 naar 3 Kiezen is een kunst

IVKO-school voorlichtingsavond keuzetraject maandag 10 februari 2014. Van 2 naar 3 Kiezen is een kunst IVKO-school voorlichtingsavond keuzetraject maandag 10 februari 2014 Van 2 naar 3 Kiezen is een kunst Kiezen in leerjaar 2 leerlingen in 2 MAVO èn 2 HAVO maken keuze voor vakken (taal en kunstvakken) ook

Nadere informatie

PRESENTEERT. onderwijsteam MIKspecials. onderwijsteam MIKxer. onderwijsteam deskundigheidsbevordering

PRESENTEERT. onderwijsteam MIKspecials. onderwijsteam MIKxer. onderwijsteam deskundigheidsbevordering PRESENTEERT onderwijsteam MIKspecials onderwijsteam MIKxer onderwijsteam deskundigheidsbevordering Deskundigheidsbevordering De nieuwe beleidsperiode voor cultuureducatie is op 1 januari 2013 van start

Nadere informatie

Examenprogramma tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving havo/vwo

Examenprogramma tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving havo/vwo Examenprogramma tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende

Nadere informatie

Tips bij het bestellen van nieuwe boeken

Tips bij het bestellen van nieuwe boeken Tips bij het bestellen van nieuwe boeken Versie: juni 2015 Leidseveer 2, 3511 SB Utrecht Telefoon: 088-999 0 444 Email: info@snappet.org Nieuwe methode aanschaffen? Dat kan nu veel voordeliger. Snappet

Nadere informatie

Inleiding. Voorwaarden. Sleutelschema's

Inleiding. Voorwaarden. Sleutelschema's Lesbrieven: Schematiseren bij de MVA Docentenhandleiding Elsbeth van der Laan, Saskia Bergsma, Roland Angenent en Theun Meestringa Enschede: SLO, december 2005 Inleiding Bij de Multimediale Vaktaal Assistent

Nadere informatie

Page 1 of 5 Mijn account Start Over deze site Nieuws Ondersteuning Contact Overzichtspagina methode Snelmenu: Maak een keuze Alle 8 resultaten. Stercollectie mens & maatschappij Stichting VO-content 2012-2013

Nadere informatie

Het Centraal Schriftelijk Examen (CSE) bestaat geheel uit de toetsing van het deelvak Kunst algemeen.

Het Centraal Schriftelijk Examen (CSE) bestaat geheel uit de toetsing van het deelvak Kunst algemeen. PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING Vak: Kunst Beeldende vormgeving Inleiding In het vak Kunst Beeldende vormgeving vergroot de leerling zijn of haar beeldende vermogens. Daartoe bekwaamd hij/zij zich

Nadere informatie

Examenprogramma CKV havo en vwo. nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Examenprogramma CKV havo en vwo. nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Examenprogramma CKV havo en vwo nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Examenprogramma CKV havo en vwo Concept 17 juni 2014 Examenprogramma CKV havo en vwo Concept Versie 17 juni 2014 Het eindexamen

Nadere informatie

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling Boekwerk Voorstel voor een project omschrijving 1.1 Doelstelling Het doel van het te ontwikkelen lespakket Boekwerk is leerlingen op een nieuwe manier bezig te laten zijn met taal, boeken en vakinhoud.

Nadere informatie

Uitslag StartScan SPONS (fictief) Survey: FICTIEF

Uitslag StartScan SPONS (fictief) Survey: FICTIEF Uitslag StartScan SPONS (fictief) Survey: FICTIEF. Welke werkvormen gebruik je in je lessen?(plaats een vinkje in de rechterkolom indien je die werkvorm vaker in wilt zetten) Instructie door de docent

Nadere informatie

Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno

Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno Inhoudsopgave Bladzijde Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno Venturie 7 Conclusie urenoverzicht

Nadere informatie

SCHRIJF HET VERVOLG SCHRIJF HET VERVOLG KIJKEN, VOELEN, MAKEN KIJKEN VOELEN NADENKEN MAKEN WETEN

SCHRIJF HET VERVOLG SCHRIJF HET VERVOLG KIJKEN, VOELEN, MAKEN KIJKEN VOELEN NADENKEN MAKEN WETEN Een opdracht voor groep 6, 7 of 8 gericht op het kijken naar kunst en creatieve ontwikkeling. De leerlingen schrijven een scène gebaseerd op een kunstwerk uit de zeventiende eeuw naar keuze. De leerlingen

Nadere informatie

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 3

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 3 Vak: Frans Geen schoolexamens Vak: Duits Geen schoolexamens Vak: Engels Leesdossier (1 boek) Uiterlijke inleverdatum vrijdag 24 juni 2016 voor 14.00 uur. Uitgeprint in mapje aan de docent persoonlijk overhandigen!

Nadere informatie

Ontwerponderzoek paper 2 Geografische informatievaardigheden in 5 VWO

Ontwerponderzoek paper 2 Geografische informatievaardigheden in 5 VWO Ontwerponderzoek paper 2 Geografische informatievaardigheden in 5 VWO Student: Vincent van der Maaden, MSc Studentnummer: 5783070 Opleiding: Interfacultaire lerarenopleiding, UvA Vakgebied: Aardrijkskunde

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting R HAVO 4. O.S.G. Willem Blaeu

Programma van toetsing en afsluiting R HAVO 4. O.S.G. Willem Blaeu Programma van toetsing en afsluiting 2016-2017 R HAVO 4 O.S.G. Willem Blaeu Cohort 2016-2018 In de bovenbouw mavo, havo en vwo komt het cijfer van het schoolexamen geleidelijk tot stand. In het PTA wordt

Nadere informatie

PTA VWO wiskunde A 1518

PTA VWO wiskunde A 1518 PTA VWO wiskunde A 1518 Inleiding Wiskunde A is wiskunde waarin vooral gewerkt wordt vanuit realistische contexten. Vaak is het lastig om de wiskundige inhoud uit de context te halen en daar wordt dan

Nadere informatie

Productoverzicht 2005

Productoverzicht 2005 Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland België HAVO/VWO Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl www.instruct.be Voortgezet Onderwijs instruct@instruct.nl instruct@instruct.be Productoverzicht

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2015-2016. 4e leerjaar HAVO. 's Gravendreef College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2015-2016. 4e leerjaar HAVO. 's Gravendreef College Schooljaar 5-6 4e leerjaar HVO 's Gravendreef College Studie:4e leerjaar HVO 5-6 Vak:biologie Het schoolexamencijfer is het gewogen gemiddelde van de PT toetsen en in de biologie en cellen Periode 5 3

Nadere informatie

Beleidsplan bewegingsonderwijs rkbs Maria Datum: 19-11-2009. Bron: Herziene kerndoelen Basisonderwijs. Bewegingsonderwijs.

Beleidsplan bewegingsonderwijs rkbs Maria Datum: 19-11-2009. Bron: Herziene kerndoelen Basisonderwijs. Bewegingsonderwijs. Beleidsplan bewegingsonderwijs rkbs Maria Datum: 19-11-2009 Bron: Herziene kerndoelen Basisonderwijs Bewegingsonderwijs Karakteristiek: Kinderen bewegen veel en graag. Dat zien we bijvoorbeeld op het schoolplein

Nadere informatie

Kunst en cultuur (PO-havo/vwo)

Kunst en cultuur (PO-havo/vwo) Kunst en cultuur (PO-havo/vwo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo/vwo onderbouw exameneenheden havo/vwo bovenbouw exameneenheden Vakkernen 1. Produceren en presenteren 54:

Nadere informatie

MEANDER COLLEGE PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING MAVO 4

MEANDER COLLEGE PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING MAVO 4 MEANDER COLLEGE PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING MAVO 4 Nederlands Methode: Nieuw Nederlands Het taaldossier moet volledig ingeleverd worden. De gemaakte verslagen moeten geprint ingeleverd worden.

Nadere informatie

PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING

PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING 04-06 vak: NEDERLANDS leerweg: GL/TL leerjaar: Periode week nr. ED Stofaanduiding Tijdstip Inleveren 9/40 hoofdstuktoets S 50 4 uur 4 44 fictiedossier (boekverslag

Nadere informatie

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 4

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 4 Vak: Nederlands 40 Gemiddeld cijfer uit klas 3 - nee 4 Kijk- en luister Cito S 2 75 nee Fictiedossier Onderdelen fictiedossier leerjaar 3 Fragmenten boek 4 Fragmenten boek 5 2 42 Boekverslag 6 M 3 20 nee

Nadere informatie

Methoden CKV vmbo: een vergelijking

Methoden CKV vmbo: een vergelijking Methoden CKV vmbo: een vergelijking Met de invoering van het vak Culturele en Kunstzinnige Vorming voor het vmbo zijn door verschillende uitgevers lesmethoden op de markt gebracht. Op welke wijze geven

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + +

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + + Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands? - + + De gebruikte methoden stellen duidelijke (toetsbare) doelen en leerlijnen voor begrijpend lezen. Zwakke lezers krijgen een aanvullend

Nadere informatie

Succesvol Leren met Mindmappen. Lieza Geuzinge. Beter onthouden. Ideeën opdoen. Makkelijker leren. Presentaties voorbereiden.

Succesvol Leren met Mindmappen. Lieza Geuzinge. Beter onthouden. Ideeën opdoen. Makkelijker leren. Presentaties voorbereiden. Beter onthouden Ideeën opdoen Makkelijker leren Presentaties voorbereiden Samenvatten 1 Over dit e-bookje Dit is versie 1.0 van Succesvol leren met mindmappen. Fijn dat je dit e-bookje leest! Ik hoop dat

Nadere informatie

Lesgeven over Werelderfgoed

Lesgeven over Werelderfgoed flyer Werelderfgoed:Layout 4 19-12-2013 10:30 Pagina 1 WELKOM IN DE SCHATKAMERS VAN DE WERELD! Lesgeven over Werelderfgoed Stelling van Amsterdam Grachtengordel Amsterdam Droogmakerij De Beemster flyer

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting

Programma van Toetsing en Afsluiting Vak: Aardrijkskunde Afdeling: Havo 5 26 omein E: Leefomgeving Wonen in Nederland S 100 Stof W27 afgesloten 10 27 28 omein : Gebieden Indonesië actueel S 100 Stof W afgesloten 20 29 1 Vak: Biologie Afdeling:

Nadere informatie

1. Programma installeren Installeren van TotalMedia Studio Kopiëren van de oefenbestanden Tips... 18

1. Programma installeren Installeren van TotalMedia Studio Kopiëren van de oefenbestanden Tips... 18 Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Nieuwsbrief... 5 Introductie Visual Steps... 6 Wat heeft u nodig?... 7 De cd-rom... 8 Uw voorkennis... 8 Hoe werkt u met dit boek?... 8 De website bij dit boek... 9 Toets uw

Nadere informatie

Whitepaper Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw

Whitepaper Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw Whitepaper Getal & Ruimte 12 e editie havo/vwo onderbouw WHITEPAPER GETAL & RUIMTE Getal & Ruimte is de grootste wiskundemethode in het voortgezet onderwijs. Met een heldere didactische structuur en een

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 5. In beeld gevangen Les 5. In beeld gevangen Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les Deze les maken de leerlingen

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 4

C.S.G. Willem van Oranje Programma voor Toetsing en Afsluiting Mavo 4 Vak: Nederlands 1 412 Kijk- en luister S 2 75 nee 2 421 3 431 432 Fictiedossier Onderdelen fictiedossier leerjaar 3 Boekverslag 4 Boekverslag 5 Boekverslag 6 Filmverslag 2 Theorie - Talent Schrijfdossier

Nadere informatie

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw.

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. onderwijs Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. April 2012 2 Stad & Esch bereidt leerlingen optimaal voor op de

Nadere informatie

TEKENEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1

TEKENEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 TEKENEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de staatsexamens

Nadere informatie

Activerende didactiek

Activerende didactiek Activerende didactiek De verantwoording voor de lessenserie De activerende didactiek zorgt ervoor dat leerlingen actiever en zelfstandiger bezig zijn met leren, het laat leerlingen effectiever leren. De

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUTING 2010 Afdeling: havo 5. duur in minuten 2. voorwaarden voor deelname

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUTING 2010 Afdeling: havo 5. duur in minuten 2. voorwaarden voor deelname Vak: Aardrijkskunde 26 omein E: Leefomgeving Wonen in Nederland S 100 Stof W27 afgesloten 10 27 28 omein : Gebieden Indonesië actueel S 100 Stof W afgesloten 20 29 1 Vak: Biologie 26 27 Schoolexamen over

Nadere informatie

Station, nederlands voor het vmbo

Station, nederlands voor het vmbo Station, nederlands voor het vmbo Volledig herziene modules voor de onderbouw (Station 2e editie) Nieuwe aantrekkelijke vormgeving Duidelijk verschil tussen vmbo-bk en vmbo-kgt In kleine stappen door meer

Nadere informatie

Bevorderingsreglement Onderbouw

Bevorderingsreglement Onderbouw Bevorderingsreglement Onderbouw Schooljaar 2014-2015 Aan de leerlingen in de leerjaren 1 t/m 3, Om je succesvol naar je diploma te begeleiden, krijg je niet alleen uitleg en begeleiding, maar wordt er

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

HANDVAARDIGHEID VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1

HANDVAARDIGHEID VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 HANDVAARDIGHEID VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Fase 7: Presenteren en exposeren

Fase 7: Presenteren en exposeren Fase 7: Presenteren en exposeren 2 uur Geef leerlingen in deze fase een podium zodat ze met trots hun werkstuk kunnen tonen en over ervaringen kunnen vertellen. Maak er een feest van en organiseer een

Nadere informatie

Tijdens dit blok richten wij ons op een van de volgende ontwerpdisciplines: Grafisch Ontwerp Product Ontwerp (ook wel Industrieel Ontwerp)

Tijdens dit blok richten wij ons op een van de volgende ontwerpdisciplines: Grafisch Ontwerp Product Ontwerp (ook wel Industrieel Ontwerp) Inleiding Ontwerpen komt in veel verschillende disciplines terug; bijvoorbeeld in mode, grafisch, product en meubel. Wat ontwerpers in elk vakgebied gemeen hebben is dat zij allemaal een kritische blik

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

Snappet is een alternatief voor...

Snappet is een alternatief voor... Snappet is een alternatief voor... Hulp bij het bestellen van nieuwe boeken. Versie: mei 2014 Leidseveer 2, 3511 SB Utrecht Telefoon: 088-999 0 444 Email: info@snappet.org Informatie Nieuwe methode aanschaffen?

Nadere informatie

HANDVAARDIGHEID HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1

HANDVAARDIGHEID HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 HANDVAARDIGHEID HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Een geslaagde activiteit

Een geslaagde activiteit Een geslaagde activiteit Toelichting: Een geslaagde activiteit Voor Quest 4 heb ik een handleiding gemaakt met daarbij de bijpassend schema. Om het voor de leerkrachten overzichtelijk te maken heb ik gebruik

Nadere informatie

Digitale Geletterdheid. Voor Praktijkonderwijs, VMBO, en HAVO / VWO. Producten en prijzen 2018 DIGIT DIGIT. DigitaleGeletterdheid.

Digitale Geletterdheid. Voor Praktijkonderwijs, VMBO, en HAVO / VWO. Producten en prijzen 2018 DIGIT DIGIT. DigitaleGeletterdheid. Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, en HAVO / VWO Producten en prijzen 2018 DigitaleGeletterdheid.nl 1 Januari 2018 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 21st century skills... 3 - H/V en -

Nadere informatie

SECTORPROJECT 4 VMBO - T

SECTORPROJECT 4 VMBO - T SECTORPROJECT 4 VMBO - T 2016-2017 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORPROJECT VOOR 4 VMBO-T Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

PTA Basis 2015-2016. Inhoud

PTA Basis 2015-2016. Inhoud PTA Basis 2015-2016 Inhoud Maatschappijleer... 2 Kunstvakken 1... Biologie... 5 Engels... 6 Geschiedenis... 9 Wiskunde... 10 Nederlands... 12 Zorg en Welzijn... 1 Lichamelijke Opvoeding... 16 Maatschappijleer

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting. 4 vwo

Programma van Toetsing en Afsluiting. 4 vwo Programma van Toetsing en Afsluiting 4 vwo 2015 2016 Inhoudsopgave: Maatschappijleer 3 CKV 5 Lichamelijk opvoeding 7 Programma van toetsing en afsluiting voor het vak Maatschappijleer Boek: : Dilemma,

Nadere informatie

HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren

HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren 1. Inleiding Aan de hand van een concept cartoon verdiepen leerlingen zich in de vraag hoe het komt dat een meisje een meisje is. Een concept cartoon is een visuele

Nadere informatie

Handleiding voor opleidingstraject Zoetwaren-online.

Handleiding voor opleidingstraject Zoetwaren-online. Handleiding voor opleidingstraject Zoetwaren-online. Algemeen Om u uit te leggen hoe u gebruik kunt maken van de opleiding via internet bij koek-, banket-, biscuit en suikerwerkbedrijven is er een handleiding

Nadere informatie

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen Algemene gegevens Docent Evah den Boer School Helen Parkhurst Titel lessenserie Recensie schrijven CKV/NETL Klas (en niveau) 4 vwo Aantal leerlingen

Nadere informatie

Handreiking docenten OWD 2016: opdracht "Glazen, kokers en tennisballen"

Handreiking docenten OWD 2016: opdracht Glazen, kokers en tennisballen Handreiking docenten OWD 2016: opdracht "Glazen, kokers en tennisballen" De achtergrond van de opdracht Bij deze opdracht hebben we ons laten inspireren door het thema "optimaal verpakken" (zo min mogelijk

Nadere informatie