Rotterdamse interventieteams zetten rechtvaardigheid op het spel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rotterdamse interventieteams zetten rechtvaardigheid op het spel"

Transcriptie

1 Boeventuig of Rotterdamse interventieteams zetten rechtvaardigheid op het spel Marguerite van den Berg Interventieteams veroveren na Rotterdam heel Nederland, zonder veel discussie. Dat is onterecht, want het gaat om veel meer dan privacy: fundamentele rechtvaardigheid staat op het spel. In het najaar van 2007 slaat de Rotterdamse ombudsman alarm over een nieuwe beleidspraktijk: huisbezoeken van interventieteams. En dat nu er net op verschillende plaatsen in Nederland, en vooral in grote steden, wordt geëxperimenteerd met dit in Rotterdam ontworpen achter de voordeur -beleid. Praktijken waarbij verschillende gemeentelijke diensten de burger in eigen huis opzoeken. De ombudsman vertolkt de verontwaardiging van een groep Rotterdamse burgers en spreekt in zijn rapport Baas in eigen huis (2007) van laagopgeleid boeventuig en onacceptabele praktijken. Een rechter in Zeist besliste al dat interventieteams in deze gemeente te ver gingen en bepaalde gezinnen niet meer mogen bezoeken. Bestuurskundigen zoals de Tilburgse hoogleraar Pieter Tops daarentegen ontvangen de praktijk als belangrijke frontlijninnovatie en stellen het voor als model voor bestuurlijke innovatie in het algemeen. Zeker is dat de interventieteams onconventioneel te werk gaan en taboes doorbreken. Maar gaat het hier om een best practice, waarvan meer gewenst is, of om doorgeschoten bemoeizucht en paternalisme? Het is opvallend hoe weinig er over die vraag wordt gedebatteerd. Het gaat slechts over het verbeteren van methodieken en resultaten. Rotterdamse interventieteams Rotterdamse interventieteams zijn in 2001 ontstaan uit de behoefte meer te doen aan verschillende problemen dan de bestaande diensten konden. Het motto was: De rest (van het beleid, MvdB) heeft toch geen zin. 1 Ex-politieman en projectleider Barend Rombout begon aan de Strevelsweg in Rotterdam-Zuid, waar op dat moment veel overlast werd ervaren. In het kort ziet de aanpak er als volgt uit: medewerkers van projectbureau Veilig, de deelgemeente, Dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting, Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de politie brengen onaangekondigd bezoeken aan woningen en panden. Eenmaal binnen wordt er van alles gecontroleerd: de brandveiligheid, de papieren van bewoners, wie terecht dan wel onterecht een uitkering ontvangt en verder alles wat de teams aan problemen tegenkomen. Incrementeel, dat wil zeggen geleidelijk, wordt de aanpak vastgesteld en voortdurend bijgesteld. Steeds staat wel voorop dat zorg en handhaving hand in hand gaan. In de woorden van Rombout: Alleen slaan helpt niet. 2 Handhaving van regels en controle van bijvoorbeeld de gemeentelijke basisadministratie worden vanaf het begin bewust gecombineerd met doorverwijzen naar onderwijsinstellingen, jeugdzorg en projecten voor arbeidstoeleiding. Naarmate de aanpak verder tot ontwikkeling kwam, werden er ook steeds andere partijen bij gehaald, vaak niet-overheid of semi-overheid, zoals het energiebedrijf en de Belastingdienst. De precieze methoden, betrokken partijen, verantwoordelijkheden en doelstellingen zijn voortdurend ongrijpbaar en moeilijk te controleren. Brede steun Na de start van interventieteams aan de Strevelsweg werd de praktijk onder het stadsbestuur met Leefbaar Rotterdam geïncorporeerd in het beleid. Toenmalig Leefbaar-wethouder Marco Pastors ondersteunde de interventieteams, onder andere met de door de regering goedgekeurde Rotterdamwet. In 2004 won het inmiddels opgerichte projectbureau Frontlinie de Rotterdamse Aanpakprijs. Maar, hoewel geclaimd door Leefbaar Rotterdam, zijn de interventieteams begonnen onder een PvdA-GroenLinksbestuur en worden zij vanaf 2006 zelfs op grotere schaal gecontinueerd door het college van PvdA, CDA en GroenLinks. Het geeft aan hoe breed gesteund de aanpak is. Voor achter de voordeur -initiatieven in het algemeen is bovendien veel steun omdat velen in de sociale sector het gevoel hebben dat zij dichter bij de leefwereld van de hulpbehoevende moeten komen 8

2 vernieuwers? Foto: Jörgen Caris / Trouw Het is een opmerkelijke revolutie in beleid zonder debat No. 1-2 / februari 2008 Tijdschrift voor sociale vraagstukken

3 De selectie door interventieteams is discriminatoir dan zij de laatste decennia hebben gedaan. Onvoldoende bereik van een groep kwetsbaren in de samenleving vormt vaak de legitimering voor verregaand ingrijpen. Bemoeizorg en outreachend werken zijn weer meer geaccepteerd. Jos van der Lans bestempelt de huidige tijd als een periode van eropaf! in plaats van ernaast of ervandaan. 3 Weinig discussie Opvallend genoeg is er over deze onconventionele beleidspraktijk nauwelijks fundamentele discussie gevoerd. De ombudsman van Rotterdam constateert dan ook in zijn rapport dat er, voordat het beleid werd geïmplementeerd en uitgevoerd, geen sprake was van een afweging van belangrijke waarden en rechtsstatelijke aspecten. Ook bestuurskundigen Eefke Cornelissen en Taco Brandsen constateren in hun Handreiking Achter de voordeur (2007): Ondanks (...) kritische geluiden moeten we constateren dat een breed maatschappelijk debat over de verschuiving is uitgebleven. Deels heeft dat te maken met de politieke en maatschappelijke steun voor huisbezoeken en invasiever beleid. Zo komen in het maatschappelijk debat over sociale problemen in de grote steden in toenemende mate problemen in de privésfeer naar voren als oorzaken van overlast. De bereidheid om als overheid in deze voorheen overheidsvrije zone in te grijpen, is groter geworden. Een mooi voorbeeld is de opmerking van politieman Cor Louwers die is overgenomen in het kabinetsprogramma Samen leven, samen werken van Balkenende IV: Sociale problemen ontstaan achter de voordeur. Op straat kunnen we al veel regelen, maar het gaat vooral om de situatie bij de mensen thuis. 4 Bovendien is het opvallend hoe de studies die wel naar dit fenomeen zijn gedaan vooral gericht lijken te zijn op een effectievere aanpak. Zowel Tops als de eerder aangehaalde studie van Cornelissen en Brandsen benadrukt de innovativiteit en daarnaast de barrières voor verdergaande verandering. Vrijwel direct wordt in deze studies, maar ook in een eind november 2007 door het NICIS Institute georganiseerde bijeenkomst over achter de voordeur - beleid, gesproken over verbetering van de methodiek. Zo komen bijvoorbeeld steeds discussies over het omzeilen van privacywetgeving en bestandenkoppelingen terug en wordt teleurgesteld geconstateerd dat de combinatie van zorg en handhaving in veel achter de voordeur -beleid niet ver genoeg wordt doorgevoerd omdat welzijnswerkers vaak te veel zorg willen verlenen en te weinig bereid zijn tot controle en handhaving. 5 Onduidelijke resultaten In Rotterdam ligt veel nadruk op bereikte effecten en opbrengsten van de huisbezoeken. Uitzettingen van illegale vreemdelingen, stopzettingen van uitkeringen, zorgtrajecten voor bewoners, boetes van de Belastingdienst, boetes van het energiebedrijf, adviezen voor brandveiligheid en opgerolde wietplantages: overzichten van dergelijke resultaten zijn regelmatig in de plaatselijke weekbladen te vinden. Een goed en uitgebreid evaluatieonderzoek ontbreekt echter. Afgezien van de veiligheidsindex, een instrument van de gemeente Rotterdam om de veiligheid te meten, is er goed onderbouwd weinig te zeggen over werkelijk behaalde resultaten. Wat komt er terecht van zorgtrajecten voor burgers, hoeveel mensen die instromen in een project voor arbeidstoeleiding vinden uiteindelijk ook echt een baan? Wat gebeurt er met de panden die worden ontruimd, en waar vinden de wietplantages hun nieuwe locatie? Hoewel steeds als best practice aangehaald, is er op al deze vragen geen antwoord. Ook over ervaringen van Rotterdamse bewoners met de interventieteams is weinig bekend. Projectbureau Frontlinie stelt dat zij zelden voor een gesloten deur staan en vaak met open armen worden ontvangen. Daartegenover heeft de ombudsman vijftig casussen van ontevreden burgers. Beide bronnen zijn te weinig representatief. Selectief Naast de problemen in de uitwerking zijn er ten minste twee belangrijke morele problemen. Om te beginnen is het beleid sterk selectief, op verkeerde gronden. Niet iedereen in Rotterdam krijgt 10

4 Het geven van zorg functioneert vooral zonder dwang, en niet in combinatie met een zoektocht naar strafbare feiten door de politie kwetsbare burgers van arme wijken als Feyenoord, Charlois en Delfshaven die in de praktijk huisbezoek krijgen. De selectie van cliënten van zorgaanbieders en potentieel verdachten gebeurt niet op basis van de problematiek, maar op basis van (inefficiënte) criteria als woonplaats en gezinsgrootte. Daarmee is de selectie discriminatoir. Foto: Jörgen Caris / Trouw namelijk bezoek van interventieteams. Drie categorieën Rotterdammers hebben met deze invasieve vorm van beleid te maken. Ten eerste is er een categorie mensen die altijd een bezoek krijgt. Het gaat dan om nieuwe cliënten van de sociale dienst of om mensen die zich in bepaalde wijken hebben ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie (voorheen het bevolkingsregister). Ten tweede heeft de gemeente zogenoemde hotspotgebieden aangewezen, waar problemen als overlast, armoede en criminaliteit sterk geconcentreerd voorkomen. In deze gebieden is het de bedoeling dat ieder huis een bezoek krijgt. Ten derde worden huisbezoeken afgelegd aan panden waarover meldingen zijn binnengekomen bij bijvoorbeeld de politie. Deze selectiemethoden lijken een zekere gelijkheid van burgers te waarborgen. Maar in de praktijk is een dergelijke massieve benaderingswijze onwerkbaar en vindt er dus meer selectie plaats. Niet zelden is erg onduidelijk waarom bepaalde panden wel, en bepaalde panden niet worden bezocht. Ook maken uitvoerend ambtenaren regelmatig risicoanalyses op voor buitenstaanders onduidelijke gronden. Boven op de selectie van burgers naar woongebied worden dan door middel van een slimme steekproef panden geselecteerd waar projectbureau Frontlinie verwacht strafbare feiten aan te treffen. Grote gezinnen die verhuizen zijn dan bijvoorbeeld vaker aan de beurt. Hoewel de interventieteams in Rotterdam grootschalig te werk gaan, zijn het steeds de meest Vermenging Tja, wij komen eigenlijk voor alles... luidt de ondertitel van het rapport van de Rotterdamse ombudsman, naar een citaat van een geïnterviewde ambtenaar. Het duidt op vermenging van functies, verantwoordelijkheden en bevoegdheden en dat is het tweede morele probleem dat aan de Rotterdamse interventieteams kleeft. De controle van de gemeentelijke basisadministratie, waaraan Rotterdamse burgers zich moeten onderwerpen, wordt vermengd met handhaving door de politie en het aanbieden van zorg. Interventieteams omzeilen daarmee de wettelijk stevig ingeperkte mogelijkheden van de politie om mensen thuis te bezoeken. En normaal gesproken mogen burgers een aanbod van zorg altijd weigeren. Maar als het interventieteam met een wisselende samenstelling van functionarissen (variërend van het energiebedrijf tot de jeugdzorg) voor de deur staat, is de bewoner van het pand niet vrij om de deur dicht te houden, anders dan wanneer alleen de politie of een zorgaanbieder voor de deur staat. Eenmaal binnen controleert het interventieteam niet alleen de basisadministratie, maar heeft men een checklist met vragen: over de bewoners zelf (er wordt bijvoorbeeld om legitimatie gevraagd), over het wonen (financiering, overlast, kwaliteit van het pand), over werk en inkomen, gezondheid en hulpverlening, scholing en veiligheid. Een burgerlijke plicht (meewerken aan de administratie van de gemeente) wordt zo gebruikt om plichten van de overheid (rechterlijke toetsing bij huisbezoek politie, privacywetgeving bij zorg) te omzeilen. Ook andere achter de voordeur -projecten kenmerken zich door de vermenging van verschillende functies. Zo is er in de Amsterdamse wijk Overtoomse Veld van het stadsdeel Slotervaart het No. 1-2 / februari 2008 Tijdschrift voor sociale vraagstukken 11

5 Moeten alle burgers niet voor de overheid worden beschermd? Sociaal investerings programma (SIP). Teams van medewerkers die op huisbezoek gaan stellen daar vragen aan bewoners over onderwerpen als levensbeschouwing (gezien het ervaren gevaar voor radicalisering), taal en integratie, werk en inkomen, sociale participatie, gezondheid en welzijn, veiligheid, opvoeding, vrije tijd en onderwijs. Kortom: het gaat over alles. Tops stelt in zijn analyse dat de combinatie van zorg en controle de aanpak juist zo succesvol maakt. De vraag is echter of ten behoeve van de efficiëntie en effectiviteit van overheidsbeleid niet heel belangrijke waarden op het spel worden gezet. Deze waarden zijn niet te reduceren tot een kwestie van privacy, zoals de voorstanders van interventieteams vaak doen. Wat op het spel staat, is veeleer rechtvaardigheid in het algemeen. Handhaving en controle behoren, in termen van de politiek filosoof Michael Walzer, tot een andere sfeer van rechtvaardigheid dan zorg, onderwijs en welzijn. Iedere sfeer van rechtvaardigheid kent eigen waarden, een eigen logica en principes. Het bewaken van de grenzen van die sferen is belangrijk omdat de vermenging ervan tot onrechtvaardige resultaten leidt. Een veelgebruikt voorbeeld van Walzer is dat in de zorg de logica geldt dat de patiënt met de ernstigste klachten wordt geholpen en niet, zoals in een vrije markt, de patiënt met het meeste geld. Zorg op basis van marktprincipes stuit op een gedeeld gevoel van rechtvaardigheid. Zo is het ook met de interventieteams. Het aanbieden en geven van zorg (jeugdzorg, welzijn) functioneert vooral zonder dwang, in een veilige omgeving, en niet in combinatie met een zoektocht naar strafbare feiten door de politie. En partijen als het energiebedrijf zijn marktpartijen die van de politie al helemaal geen gebruik moeten maken. De selectieve benadering van burgers enerzijds en de verwarring die de vermenging van functies en bevoegdheden veroorzaakt anderzijds leiden dus tot onrechtvaardigheid. Revolutie zonder debat Bemoeizorg en outreachend werken in de sociale sector zijn belangrijke onderwerpen, maar het zijn fundamenteel andere praktijken dan de interventieteams in Rotterdam. Actief zorg aanbieden kon altijd al in de Nederlandse wet en een beweging naar een actievere benadering van kwetsbare burgers lijkt nodig en onvermijdelijk. Maar controle en handhaving van regels zijn in Nederland wettelijk ingeperkt. Onder het motto van integraal werken, van effectiviteit en efficiency lijkt het verschil tussen bemoeizorg en handhaving door de politie soms naar de achtergrond te verdwijnen en daarmee de belangrijke morele en politieke discussie over de nieuwe huisbezoeken ook. Een goede fundamentele discussie hierover is niet alleen van belang voor inwoners van Rotterdamse hotspots. Het enthousiasme waarmee het model door minister Vogelaar en lokale partijen wordt omarmd, laat zien dat het hier gaat om een veel grootschaliger en een landelijke revolutie in beleid. Willen we vanwege de effectiviteit van handhaving en van de zorg dat de wet wordt omzeild en sferen van rechtvaardigheid worden vermengd? Willen we dat de overheid de wet aanpast aan de praktijk? Of moeten alle burgers ook voor de overheid worden beschermd? Marguerite van den Berg is werkzaam bij de WRR, is verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is redacteur van TSS. Literatuur Cornelissen, Eefke en Taco Brandsen, Handreiking Achter de voordeur. Een verkennend onderzoek naar zeven grootstedelijke achter de voordeur -projecten. Rotterdam: SEV, 2007 Ombudsman Rotterdam, Baas in eigen huis. Tja, wij komen eigenlijk voor alles.... Rapport van een ambtshalve onderzoek naar de praktijk van huisbezoeken. Rotterdam, 2007 Rakers, Marc en Carolien de Jong (red.), Eropaf! Outreachend samenwerken in welzijn en wonen. Amsterdam: Van Gennep / De Balie, 2006 Tops, Pieter, Regimeverandering in Rotterdam. Hoe een stadsbestuur zichzelf opnieuw uitvond. Antwerpen/Amsterdam: Atlas, 2007 Walzer, Michael, Spheres of justice. A defense of pluralism and equality. New York: Basic Books, 1983 Noten 1 rombout in Tops 2007, p rombout in Intermediair: U woont in een hotspotgebied, , Linda van Putten, 3 Zie Rakers en De Jong geciteerd in Cornelissen en Brandsen 2007, p. 8. Zie ook Samen leven, samen werken, p. 55, 5 Bijeenkomst NICIS Institute, , Den Haag, 12

Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren

Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren Samenvatting Kinderrechtenmonitor 2012 voor kinderen en jongeren Het gaat goed met kinderen in Nederland. Uit onderzoeken blijkt dat Nederlandse kinderen in vergelijking met kinderen uit andere rijke landen

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2014-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2014-I Opgave 1 Recht van spreken Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 4 uit het bronnenboekje. Inleiding In het tijdschrift Crimelink van mei 2012 staat een bespreking van het boek Slachtoffer-dadergesprekken

Nadere informatie

Delinquent gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking

Delinquent gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking DC 72 Delinquent gedrag bij jongeren met een licht verstandelijke beperking Dit thema is een bewerking van het krantenartikel uit NRC Handelsblad Vroeger een debiel, nu een delinquent. In dit artikel zegt

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Project : Toeleiding naar scholing en werk van jongeren met een Roma achtergrond in Lelystad. Aanleiding

Plan van Aanpak. Project : Toeleiding naar scholing en werk van jongeren met een Roma achtergrond in Lelystad. Aanleiding Plan van Aanpak Project : Toeleiding naar scholing en werk van jongeren met een Roma achtergrond in Lelystad. Aanleiding De gemeente Lelystad heeft in juni 2013 een plan gemaakt inzake de aanpak van multiproblematiek

Nadere informatie

Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl

Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl Wmo-raad gemeente Oss - Postbus 5-5340 BA Oss - telefoon 06-44524496 - email: wmoraad@oss.nl Datum 9 december 2014 Kenmerk 14015aWMOR / AvO Aan het college van B en W van de Gemeente Oss Betreft Advies

Nadere informatie

Defence for Children over de wetsevaluatie Wet op de jeugdzorg

Defence for Children over de wetsevaluatie Wet op de jeugdzorg Defence for Children over de wetsevaluatie Wet op de jeugdzorg Jeugdzorg nog onvoldoende Defence for Children heeft met zorg kennisgenomen van de evaluatie op de Wet op de Jeugdzorg. In oktober 2009 heeft

Nadere informatie

Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid A.S. Mosch (Leefbaar Rotterdam) over overlast moskee Putselaan.

Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid A.S. Mosch (Leefbaar Rotterdam) over overlast moskee Putselaan. Rotterdam, 18 december 2012. Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid A.S. Mosch (Leefbaar Rotterdam) over overlast moskee Putselaan. Aan de Gemeenteraad. Op 15 november 2012

Nadere informatie

Innovatie Wmo versus kleur gemeentelijke colleges B&W

Innovatie Wmo versus kleur gemeentelijke colleges B&W Innovatie Wmo versus kleur gemeentelijke colleges B&W Prof.dr. Jan Telgen 1, Niels Uenk MSc 2 De Universiteit Twente en het Public Procurement Research Centre 3 (PPRC) hebben de mate van innovatie in recente

Nadere informatie

Beschrijving. Bij opvoedingsproblemen kan doorverwezen worden naar het CJG screeningsoverleg.

Beschrijving. Bij opvoedingsproblemen kan doorverwezen worden naar het CJG screeningsoverleg. Aanpak: TASs/Mijn Zuid De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: Partner in

Nadere informatie

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling

Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Kennis, innovatie en methodiekontwikkeling Frontlijnsturing en uitvoering in de praktijk Situatie achterstandswijken (mensen) 60000 gezinnen leven langdurig in armoede 30000 gezinnen zijn omgevallen Gezin

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

Rotterdam: volop in beweging. Godfried Engbersen Erasmus Universiteit

Rotterdam: volop in beweging. Godfried Engbersen Erasmus Universiteit Rotterdam: volop in beweging Godfried Engbersen Erasmus Universiteit Rotterdam: volop in beweging 1 Een eeuwige bruiloft in Rotterdam 2 Stedelijke vernieuwing in de tijd 3 De toekomst van de stedelijke

Nadere informatie

Solidariteit: hét middel op weg naar een duurzaam sociaal Wageningen Behandeling verordeningen drie decentralisatie Maandag 27 oktober 2014

Solidariteit: hét middel op weg naar een duurzaam sociaal Wageningen Behandeling verordeningen drie decentralisatie Maandag 27 oktober 2014 Solidariteit: hét middel op weg naar een duurzaam sociaal Wageningen Behandeling verordeningen drie decentralisatie Maandag 27 oktober 2014 Voorzitter, Uit de nota Samen Redzaam sprak ambitie. Ambitie

Nadere informatie

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Tot slot: Meer doelmatigheid van het professionele aanbod valt te verkrijgen door het kritisch doorlichten

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3 Waar gaat deze brochure over?

Inhoudsopgave. 3 Waar gaat deze brochure over? Het huisbezoek Gemeente Amsterdam Inhoudsopgave 3 Waar gaat deze brochure over? 4 Wat doet de Dienst Werk en Inkomen? 4 Uitkering aanvragen bij de Dienst Werk en Inkomen 4 Wanneer heeft u recht op een

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Een nieuwe fiscus. Het echte hervormingsplan

Een nieuwe fiscus. Het echte hervormingsplan Een nieuwe fiscus Het echte hervormingsplan Een nieuwe fiscus Het echte hervormingsplan Joseph J. M. Evers Schrijver: Joseph J.M. Evers Omslag: Toon Kelder, l Oiseau 1957 Copyright Toon Kelder Stichting,

Nadere informatie

Versie: februari Meerjarig beleidsplan Stichting Welzijn Diemen

Versie: februari Meerjarig beleidsplan Stichting Welzijn Diemen Versie: februari 2016 Meerjarig beleidsplan 2016 2018 Stichting Welzijn Diemen Inhoudsopgave Inleiding 3 Deel 1: Ontwikkelingen 4 1.1 Algemene maatschappelijke en politieke ontwikkelingen op 4 het gebied

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

Datum 8 november 2016 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht dat de politie foto s neemt van personen en hun identiteitsbewijzen

Datum 8 november 2016 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht dat de politie foto s neemt van personen en hun identiteitsbewijzen 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Controle door een Interventieteam

Controle door een Interventieteam Controle door een Interventieteam Inhoudsopgave Controle door een Interventieteam Wat is een Interventieteam? Wat doet een Interventieteam? Waarom en wanneer komt een Interventieteam? Wat houdt een controle

Nadere informatie

We doen zeven aanbevelingen om de aanpak van drukte en de leefbaarheid te

We doen zeven aanbevelingen om de aanpak van drukte en de leefbaarheid te Aanbevelingen Rekenkamer t.a.v. Drukte Amsterdam december 2016 Aanbevelingen We doen zeven aanbevelingen om de aanpak van drukte en de leefbaarheid te verbeteren. Vier aanbevelingen hebben betrekking op

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

Naam good practice: Project visie op burgerschap als uitgangspunt voor maatschappelijke sturing en fysieke inrichting.

Naam good practice: Project visie op burgerschap als uitgangspunt voor maatschappelijke sturing en fysieke inrichting. Format good practice Algemeen Naam good practice: Project visie op burgerschap als uitgangspunt voor maatschappelijke sturing en fysieke inrichting. Gemeente: Harderwijk Contactpersoon: De heer Abbas Lotfolahian

Nadere informatie

1 Inleiding 9. 2 De fundamenten van het zorgstelsel 11. 3 De structuren in de zorg 25. 4 De aanspraak op zorg 31. 5 De financiering van de zorg 47

1 Inleiding 9. 2 De fundamenten van het zorgstelsel 11. 3 De structuren in de zorg 25. 4 De aanspraak op zorg 31. 5 De financiering van de zorg 47 Voorwoord Wie wil begrijpen hoe het Nederlandse zorgstelsel functioneert en op zoek gaat naar informatie, dreigt er al snel in te verdrinken. Waar te beginnen? Dat geldt ook voor de regels die op de zorg

Nadere informatie

Introductie. 1. Uw persoonlijke situatie. Voorbeeldvragenlijst COB-kwartaalenquête 2011

Introductie. 1. Uw persoonlijke situatie. Voorbeeldvragenlijst COB-kwartaalenquête 2011 Introductie Dit onderzoek vindt plaats in opdracht van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Met de resultaten wil het bureau het kabinet en de politiek in het algemeen informeren over zorgen en wensen

Nadere informatie

Kritische reflectie op de rol van de adviseur in het publieke domein. Bijdrage aan AEF live op donderdag 15 september 2016

Kritische reflectie op de rol van de adviseur in het publieke domein. Bijdrage aan AEF live op donderdag 15 september 2016 Kritische reflectie op de rol van de adviseur in het publieke domein. Bijdrage aan AEF live op donderdag 15 september 2016 H. D.Tjeenk Willink 1. AnderssonElffersFelix voelt zich betrokken bij en wil bijdragen

Nadere informatie

Is er sprake van een trendbreuk?

Is er sprake van een trendbreuk? De leefwereld als spreekkamer Utrecht, 15 mei 2008 Jos van der Lans bewegingen sociaal domein Is er sprake van een trendbreuk? Achter de voordeur stadsmariniers huisbezoek vroegtijdige interventie jeugdveldwachter

Nadere informatie

Lijst van vragen - totaal

Lijst van vragen - totaal Lijst van vragen - totaal Kamerstuknummer : 33149-30 Vragen aan Commissie : Regering : Volksgezondheid, Welzijn en Sport 33 149 Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld------------------

Nadere informatie

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD)

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD) Verslag U bent aan de buurt Berkum 29 mei 2013 Aanvang Locatie Aanwezige functionarissen Aanwezig vanuit de politiek 20.00 uur Wijkcentrum De Weijenbelt Hans Kempenaar (voorzitter) Erik Dannenberg (wijkwethouder)

Nadere informatie

Veilige Buurten. 1. Overlast en criminaliteit aanpakken

Veilige Buurten. 1. Overlast en criminaliteit aanpakken Veilige buurten Veilige buurten Veilige Buurten 1. Overlast en criminaliteit aanpakken Iedereen wil wonen, werken, wandelen en winkelen in een veilige buurt. Een buurt waar je gewoon je kinderen buiten

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

JURYRAPPORT Van de prijs voor de best presterende gemeente op het gebied van ouderenbeleid

JURYRAPPORT Van de prijs voor de best presterende gemeente op het gebied van ouderenbeleid Samenwerken met actieve ouderen loont! Peiling naar het lokale ouderenbeleid JURYRAPPORT Van de prijs voor de best presterende gemeente op het gebied van ouderenbeleid Juryrapport Inleiding Het platform

Nadere informatie

Noodzaak veranderende werkwijze onderzoekers binnen drie transities

Noodzaak veranderende werkwijze onderzoekers binnen drie transities Noodzaak veranderende werkwijze onderzoekers binnen drie transities Ike Kroesbergen 1,2, Joyce de Goede 1,2, Carin Rots 1,2, Sandra Kuiper 1,2, Hans van Oers 1,3 1 GGD West-Brabant 2 Academische Werkplaats

Nadere informatie

Voorwaardelijke interventie Gezinnen. (VIG) Voorwaardelijke hulpverlening aan Multi-problemgezinnen met verschillende vormen van drang & dwang. Werkwijze vrijwillige hulpverlening Eigen verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun buurtbewoners?

Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun buurtbewoners? Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun? Martijn Souren en Harry Bierings Autochtonen voelen zich veel meer thuis bij de mensen in een autochtone buurt dan in een buurt met 5 procent of meer niet-westerse

Nadere informatie

De leefwereld als spreekkamer. Utrecht, SEV 11 oktober 2007 Jos van der Lans

De leefwereld als spreekkamer. Utrecht, SEV 11 oktober 2007 Jos van der Lans De leefwereld als spreekkamer Utrecht, SEV 11 oktober 2007 Jos van der Lans Wat zijn de kenmerken van de vernieuwende initiatieven? Is er sprake van een trendbreuk? Achter de voordeur stadsmariniers huisbezoek

Nadere informatie

Hardell: mobiel bellen en hersentumoren aan de belzijde

Hardell: mobiel bellen en hersentumoren aan de belzijde Hardell: mobiel bellen en hersentumoren aan de belzijde Kennisbericht over een publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift: Hardell L, Carlberg M, Söderqvist F, Hansson Mild K, Meta-analysis of long-term

Nadere informatie

Toezichthouders in de wijk

Toezichthouders in de wijk Toezichthouders in de wijk Hoe ervaren inwoners uit Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht de aanwezigheid van Toezichthouders? Inhoud: 1 Conclusies 2 Bekendheid 3 Effect 4 Waardering taken Hondengerelateerde

Nadere informatie

Kenningsmakingsdag SV-CIBO 20 december 2014. Jaarplan 2015. Vluchtelingen en nieuwkomers de weg wijzen in de Belgische samenleving

Kenningsmakingsdag SV-CIBO 20 december 2014. Jaarplan 2015. Vluchtelingen en nieuwkomers de weg wijzen in de Belgische samenleving Jaarplan 2015 Vluchtelingen en nieuwkomers de weg wijzen in de Belgische samenleving Inhoudsopgave Inleiding Wie? Wat? Waarom? Programma 2015 Welke activiteiten plannen we volgend jaar? Sport en cultuur

Nadere informatie

Aanpak: Voorwaardelijke Interventie Gezinnen. Beschrijving

Aanpak: Voorwaardelijke Interventie Gezinnen. Beschrijving Aanpak: Voorwaardelijke Interventie Gezinnen De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma PvdA Feijenoord

Verkiezingsprogramma PvdA Feijenoord Verkiezingsprogramma PvdA Feijenoord Vrijheid, democratie, rechtvaardigheid, duurzaamheid en solidariteit. Dat zijn de idealen van de Partij van de Arbeid. Wij staan voor een spreiding van kennis, macht

Nadere informatie

Schulden in de leefwereld en de systeemwereld. Therese Steur Rotterdamse Sociale Alliantie

Schulden in de leefwereld en de systeemwereld. Therese Steur Rotterdamse Sociale Alliantie Schulden in de leefwereld en de systeemwereld Therese Steur Rotterdamse Sociale Alliantie Doorverwijzingen naar Rotterdamse Sociale Alliantie Kritische burgers die signalen opvangen van bewoners bedreigd

Nadere informatie

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 2 maandag 19 juni uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 2 maandag 19 juni uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2017 tijdvak 2 maandag 19 juni 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 51 punten

Nadere informatie

de Nationale ombudsman De heer RJ. Duisenberg Voorzitter Vaste Commissie voor Financiën Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018

de Nationale ombudsman De heer RJ. Duisenberg Voorzitter Vaste Commissie voor Financiën Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 Tel (070) 356 35 63 Voorzitter Vaste Commissie voor Financiën 2500 EA DEN HAAG Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2509 AC Den Haag 2594 AG Den Haag Bezuidenhoutseweg 151 Bezoekadres De heer

Nadere informatie

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter?

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Inleiding In deze notitie staan de tips en adviezen uit het project Samen op zoek naar verandering. Ze zijn het resultaat

Nadere informatie

Kwetsbaar alleen. De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030

Kwetsbaar alleen. De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030 Kwetsbaar alleen De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030 Kwetsbaar alleen De toename van het aantal kwetsbare alleenwonende ouderen tot 2030 Cretien van Campen m.m.v. Maaike

Nadere informatie

Jong spreekt Jong. Lectoraat grootstedelijke ontwikkeling Dick Lammers, Wouter Reith, Vincent Smit

Jong spreekt Jong. Lectoraat grootstedelijke ontwikkeling Dick Lammers, Wouter Reith, Vincent Smit Jong spreekt Jong Lectoraat grootstedelijke ontwikkeling Dick Lammers, Wouter Reith, Vincent Smit Programma 13.00 uur Inleiding; Vincent Smit 13.10 uur Jong spreekt jong; Dick Lammers en Wouter Reith Korte

Nadere informatie

Debat: regionaal en nationaal

Debat: regionaal en nationaal Debat: regionaal en nationaal Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm debatteren leerlingen over het verschil tussen een regionale of lokale partij en een landelijke partij. Leerdoelen Leerlingen

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Marco Pastors 11 maart 2015

Uitvoeringsplan Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Marco Pastors 11 maart 2015 Uitvoeringsplan Nationaal Programma Rotterdam Zuid Marco Pastors 11 maart 2015 1 1 Werkgebied 2 2 2 Rotterdam Zuid 2014 Nederland Totaal G4 Rotterdam Zuid 7 Focus wijken %huishoudens met WWB-AO-of WWuitkering

Nadere informatie

Aanpak: Er op af aanpak vanuit zorgnetwerken. Beschrijving

Aanpak: Er op af aanpak vanuit zorgnetwerken. Beschrijving Aanpak: Er op af aanpak vanuit zorgnetwerken De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld

Nadere informatie

Congres: Financiële Toegang tot Langdurige Zorg, 30 september 2015

Congres: Financiële Toegang tot Langdurige Zorg, 30 september 2015 Congres: Financiële Toegang tot Langdurige Zorg, 30 september 2015 Programma Wat zijn uw verwachtingen van deze workshop? Nadere kennismaking Levenskracht: de methode en de tools Pilot gemeente Westervoort

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Rapportage januari t/m juli Bewonersadviseur IJsselveld-Oost wijst u de weg

Rapportage januari t/m juli Bewonersadviseur IJsselveld-Oost wijst u de weg Rapportage januari t/m juli 2013 Bewonersadviseur IJsselveld-Oost wijst u de weg Inleiding. In januari is de functie van bewonersadviseur overgegaan van de gemeente naar Pulse. De functie is ontstaan vanuit

Nadere informatie

De toekomst van gezondheid, zorg, wonen, opvoeden, werk en inkomen

De toekomst van gezondheid, zorg, wonen, opvoeden, werk en inkomen De toekomst van gezondheid, zorg, wonen, opvoeden, werk en inkomen Stap voor stap op weg naar een nieuwe samenleving 1 Gemeenten krijgen de komende jaren steeds meer taken in de ondersteuning van inwoners

Nadere informatie

Factsheet. Inleiding. Thema Werkgelegenheid

Factsheet. Inleiding. Thema Werkgelegenheid Factsheet Thema Werkgelegenheid Inleiding Rotterdam wil dromers, denkers en doeners ondersteunen bij het realiseren van ideeën en initiatieven waarmee maatschappelijke vraagstukken in de stad worden aangepakt.

Nadere informatie

Doorontwikkeling wijkteams 2016

Doorontwikkeling wijkteams 2016 Doorontwikkeling wijkteams 2016 3 thema s bij de doorontwikkeling van wijkteams De officiële overgangsdatum van de transitie van de zorg naar de gemeenten is alweer een poos geleden. Veel gemeenten hebben

Nadere informatie

Bouwstenen van burgerschap: Samenvatting

Bouwstenen van burgerschap: Samenvatting Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Bouwstenen van burgerschap: Samenvatting Een onderzoek

Nadere informatie

Wanneer heeft u een huisvestingsvergunning nodig?

Wanneer heeft u een huisvestingsvergunning nodig? Wanneer heeft u een huisvestingsvergunning nodig? Om te kunnen wonen In bepaalde straten en wijken van Rotterdam moet u in het bezit zijn van een huisvestingsvergunning. Dit betekent dat u als huurder

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (nieuwe stijl en oude stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (nieuwe stijl en oude stijl) Maatschappijleer (nieuwe stijl en oude stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen;

Nadere informatie

7 speerpunten voor aanpak van winkelcriminaliteit

7 speerpunten voor aanpak van winkelcriminaliteit 7 speerpunten voor aanpak van winkelcriminaliteit ChristenUnie [NAAM GEMEENTE] Ruimte voor eigen tekst Foto Lijsttrekker Contactgegevens fractie Website datum Veilig Winkels 7 speerpunten voor aanpak van

Nadere informatie

Riedsútstel (initiatiefvoorstel)

Riedsútstel (initiatiefvoorstel) Riedsútstel (initiatiefvoorstel) Ynformaasjekarrûsel : 5 februari 2015 Agindapunt : 1 Status : Informerend/Vergaderstuk Ferfolch : Opiniërend/Besluitvormend d.d. 12 februari 2015 (agendapunt 8) Portefúljehâlder

Nadere informatie

SAMENVATTING. Inleiding

SAMENVATTING. Inleiding SAMENVATTING Inleiding De Wet tijdelijk huisverbod (Wth) is op 1 januari 2009 in werking getreden. Met een huisverbod kan een (potentiële) pleger van huiselijk geweld tien dagen uit huis worden geplaatst.

Nadere informatie

Achter de voordeur met stedelijke interventieteams. Ontkokering of verkokering?

Achter de voordeur met stedelijke interventieteams. Ontkokering of verkokering? 53 Achter de voordeur met stedelijke interventieteams. Ontkokering of verkokering? M. Schuilenburg en C. Dijkstra * Interventieteams zijn een bekend middel om de veiligheid en leefbaarheid te verbeteren

Nadere informatie

INTERVENTIETEAMS: KIJKEN EN BEKEKEN WORDEN. Een onderzoek naar de dagelijkse praktijk van de Rotterdamse interventieteams

INTERVENTIETEAMS: KIJKEN EN BEKEKEN WORDEN. Een onderzoek naar de dagelijkse praktijk van de Rotterdamse interventieteams INTERVENTIETEAMS: KIJKEN EN BEKEKEN WORDEN Een onderzoek naar de dagelijkse praktijk van de Rotterdamse interventieteams gemeentelijke ombudsman Rotterdam maart 2011 Colofon Het onderzoeksteam van de gemeentelijke

Nadere informatie

Stappenplan VeiligHeidsHuizen. Triage-instrument. voor professionals in het veld

Stappenplan VeiligHeidsHuizen. Triage-instrument. voor professionals in het veld Stappenplan VeiligHeidsHuizen Triage-instrument voor professionals in het veld Inhoud 1 : Inleiding 4 Aanleiding 4 Instrument versus intuïtie 5 Wat u in hoofdstukken 2 en 3 vindt 5 2 : Instrument 6 Aannames

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Versie 1.0 19 april 2005. Cliëntroute Bureau Jeugdzorg Casemanagement geïndiceerde zorg

Versie 1.0 19 april 2005. Cliëntroute Bureau Jeugdzorg Casemanagement geïndiceerde zorg Versie 1.0 19 april 2005 Cliëntroute Bureau Jeugdzorg Casemanagement geïndiceerde zorg Inleiding Als het Bureau Jeugdzorg voor u een indicatiebesluit heeft genomen voor geïndiceerde zorg, dan heeft u vanaf

Nadere informatie

Kinderen bescherm. vanzelfsprekend je altijd. en overal

Kinderen bescherm. vanzelfsprekend je altijd. en overal Kinderen bescherm vanzelfsprekend je altijd en overal De belangen van het kind horen altijd centraal te staan. Voor alle betrokkenen. Samenwerking op het gebied van jeugdzorg en -bescherming is dan vanzelfsprekend.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, Initiatiefnota Aanpakken van huisjesmelkers: pak de huizen af Brief van de leden Depla en Veenendaal Den Haag, 13 juni 2005 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, Hierbij bieden wij

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Wanneer heeft u een huisvestingsvergunning nodig?

Wanneer heeft u een huisvestingsvergunning nodig? Wanneer heeft u een huisvestingsvergunning nodig? Wilt u wonen in Rotterdam-Zuid, -West of -Centrum? Dan heeft u in bepaalde straten en wijken een huisvestingsvergunning nodig. Vanaf 1 juli 2006 gaat de

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

AARD, OMVANG EN MOBILITEIT VAN PROBLEMATISCHE HARDDRUGSGEBRUIKERS IN ROTTERDAM. Harddrugsgebruikers geregistreerd. S. Biesma. J. Snippe. B.

AARD, OMVANG EN MOBILITEIT VAN PROBLEMATISCHE HARDDRUGSGEBRUIKERS IN ROTTERDAM. Harddrugsgebruikers geregistreerd. S. Biesma. J. Snippe. B. AARD, OMVANG EN MOBILITEIT VAN PROBLEMATISCHE HARDDRUGSGEBRUIKERS IN ROTTERDAM Harddrugsgebruikers geregistreerd S. Biesma J. Snippe B. Bieleman SAMENVATTING In opdracht van de gemeente Rotterdam is de

Nadere informatie

Integraal samenwerken in de wijk: wat betekent dit voor toezicht?

Integraal samenwerken in de wijk: wat betekent dit voor toezicht? NVTZ Lokaliteit en toezicht houden Integraal samenwerken in de wijk: wat betekent dit voor toezicht? Rian van de Schoot -Vilans Programma Hervorming Langdurende Zorg en de opkomst van wijkteams Wat weten

Nadere informatie

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

de jeugd is onze toekomst

de jeugd is onze toekomst de jeugd is onze toekomst vereniging van groninger gemeenten Bestuursakkoord Jeugd 2008-2012 In veel Groninger gemeenten zijn er kinderen met problemen. En daarvan krijgen er te veel op dit moment niet

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere doelgroepen. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere doelgroepen. Beschrijving Aanpak: Bijzondere doelgroepen De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: Bureau

Nadere informatie

Deskundig, respectvol & optimistisch ONZE GROEPSVISIE

Deskundig, respectvol & optimistisch ONZE GROEPSVISIE Deskundig, respectvol & optimistisch ONZE GROEPSVISIE Richtlijnen/wenken voor het gebruik van onze groepsvisie: Context Het is van steeds groter belang dat we dezelfde boodschappen vertellen (naar patiënten,

Nadere informatie

De 7 belangrijkste vragen:

De 7 belangrijkste vragen: De Participatiewet en Wsw ers: Mensen die bij een Sociale Werkvoorziening werken hebben te maken met de Participatiewet. Misschien heeft u vragen over de wet. Hier kunt u de antwoorden vinden op vragen

Nadere informatie

Aanpak: Praktische gezinsondersteuning. Beschrijving

Aanpak: Praktische gezinsondersteuning. Beschrijving Aanpak: Praktische gezinsondersteuning De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door:

Nadere informatie

3. Nationale politie Professor Groenhuijsen constateert dat het prestatieniveau van de Nederlandse politie onder de maat is. Hij is net als ik -

3. Nationale politie Professor Groenhuijsen constateert dat het prestatieniveau van de Nederlandse politie onder de maat is. Hij is net als ik - Bijlage 1 Toespraak Minister van Veiligheid en Justitie bij diner pensant, georganiseerd door Universiteit van Tilburg in sociëteit De Witte, Den Haag op 14-9-2011. 1) Inleiding Allereerst dank aan professor

Nadere informatie

Schriftelijke antwoorden Minister S. Blok van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ( & )

Schriftelijke antwoorden Minister S. Blok van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ( & ) Schriftelijke antwoorden Minister S. Blok van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (14-09-2015 & 21-09-2015) Uw ministerie heeft geïnventariseerd welke gemeenten gebruik maken van selectieve woningtoewijzing

Nadere informatie

Het kastje en de muur. Voor iedereen met vragen over ouderschap, opvoeding en de ontwikkeling van kinderen van 0-23 jaar

Het kastje en de muur. Voor iedereen met vragen over ouderschap, opvoeding en de ontwikkeling van kinderen van 0-23 jaar Het kastje en de muur Voor iedereen met vragen over ouderschap, opvoeding en de ontwikkeling van kinderen van 0-23 jaar Visie Ouders zijn verantwoordelijk. Zij hebben recht op steun bij vragen en problemen

Nadere informatie

Gewetensbezwaarde ambtenaren

Gewetensbezwaarde ambtenaren Opgave 1 Gewetensbezwaarde ambtenaren Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding Op 3 september 2012 ondertekenden diverse politieke partijen het zogenaamde Roze Stembusakkoord.

Nadere informatie

Proeftoets E2 vwo4 2016

Proeftoets E2 vwo4 2016 Proeftoets E2 vwo4 2016 1. Wat zijn de twee belangrijkste redenen om rechtsregels op te stellen? A. Ze zijn een afspiegeling van wat het volk goed en slecht vindt en zorgen voor duidelijke afspraken om

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie BLANCO gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6463 Inboeknummer 15bst01200 Beslisdatum B&W 8 september 2015 Dossiernummer 15.37.551 Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie 2015-2018 Inleiding

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Siderius (SP) over de huishoudelijke hulp toelage (2015Z01571).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Siderius (SP) over de huishoudelijke hulp toelage (2015Z01571). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

Raad d.d. Zl ì11 lots Besluit" LWCL^İÍ^, L U?-t~ yn. Ļ'i)~Pf^ h&ĺ..

Raad d.d. Zl ì11 lots Besluit LWCL^İÍ^, L U?-t~ yn. Ļ'i)~Pf^ h&ĺ.. Raad d.d. Zl ì11 lots Besluit" LWCL^İÍ^, L U?-t~ yn. Ļ'i)~Pf^ h&ĺ.. Raadsvoorstel no. R2014.0120 Agendapunl no. 9 z Onderwerp Uitgeest. 13 januari 2015 Voorstel inzake Hulp bij het huishouden in 2016 Aan

Nadere informatie

Het Buurt Informatie Netwerk (BIN) biedt kaders om deze afstemming en samenwerking vorm te geven.

Het Buurt Informatie Netwerk (BIN) biedt kaders om deze afstemming en samenwerking vorm te geven. College Onderwerp: V200900347 Buurt Informatie Netwerk Oudheusden Collegevoorstel Inleiding: Veiligheid en je veilig voelen bepaalt in hoge mate het welzijn en welbevinden van bewoners in de wijk. Samenwerken

Nadere informatie

Vooruit naar de oorsprong

Vooruit naar de oorsprong Vooruit naar de oorsprong strategisch kader 2014-2016 1 Strategisch kader in 12 puntjes 1 We zien goed en plezierig wonen als basis van bestaan 2 We bieden mensen met lagere inkomens goede, passende woonruimte

Nadere informatie

Bewoners gaan het doen...

Bewoners gaan het doen... De complexiteit van de eenvoud De beproefde Vijf Sterrenmethode, gebaseerd op vijf stappen en bijbehorende werktechnieken, inspelend op toeval, emotie en overmacht van het werken aan de sociale ontwikkeling

Nadere informatie

Etnisch Profileren in Den Haag? Een verkennend onderzoek naar beslissingen en opvattingen op straat

Etnisch Profileren in Den Haag? Een verkennend onderzoek naar beslissingen en opvattingen op straat Etnisch Profileren in Den Haag? Een verkennend onderzoek naar beslissingen en opvattingen op straat Joanne van der Leun, Maartje van der Woude Rogier Vijverberg, Robin Vrijhoef en Avalon Leupen 4 juni

Nadere informatie

DE JEUGD- & GEZINSBESCHERMER

DE JEUGD- & GEZINSBESCHERMER DE JEUGD- & GEZINSBESCHERMER BUREAU JEUGDZORG NOORD-HOLLAND Elk kind heeft recht op goede ontwikkelkansen en om op te groeien in een veilige omgeving. Als dit niet vanzelf gaat, wordt door het lokale veld

Nadere informatie

Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond. 22 januari /02/2013 1

Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond. 22 januari /02/2013 1 Zorg voor Jeugd Raadsinformatieavond 22 januari 2013 14/02/2013 1 Headlines/voorlopige conclusies Deel I: Tussenevaluatie Buurtteams Jeugd en Gezin Pilot Ondiep/Overvecht 14/02/2013 2 Facts en figures

Nadere informatie

Uitslag enquête 'hangjongeren' 12 mei deelnemers

Uitslag enquête 'hangjongeren' 12 mei deelnemers Uitslag enquête 'hangjongeren' 12 mei 2007 21 000 deelnemers Voelt u zich veilig of onveilig in uw buurt? Heel veilig 26,7 Veilig 51,6 Niet veilig, niet onveilig 18,6 Onveilig 2,5 Heel onveilig,6 Zijn

Nadere informatie