Voorspellen Zet stap 1 van het stappenplan. 1. Waar gaat de tekst over volgens jou?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorspellen Zet stap 1 van het stappenplan. 1. Waar gaat de tekst over volgens jou?"

Transcriptie

1 Deze les is een blokles. Je gebruikt alle stappen van het stappenplan lezen. Je voorspelt waar de tekst over gaat. Je beantwoordt vragen die gaan over: o moeilijke woorden/stukjes tekst o algemene dingen uit de tekst o verbanden en verwijswoorden o het belangrijkste van een tekst o schema s van de tekst Voorspellen Zet stap 1 van het stappenplan. 1. Waar gaat de tekst over volgens jou? 2. Wat weet je er al van? Vragen beantwoorden over de tekst 1. Wat betekent zich voordoen (regel 1-2)? A. aankondigen B. voorspellen C. gebeuren D. voelen 2. Lees het stukje onder het kopje Vierde in vijf dagen. Welk ander kopje past het beste boven dit stukje van de tekst? A. Aardbevingen in Noord-Nederland B. Aardbevingen in Limburg C. Gaswinning D. Zwaarste aardbeving in Nederland 3. Lees r Waarom is de gaswinning belangrijk voor Nederland? A. Omdat de gasbel heel groot is. B. Omdat de NAM verantwoordelijk is voor de gaswinning. C. Omdat er 2800 miljard kubieke meter gas in de grond zit. D. Omdat het winnen van gas veel geld oplevert. pagina 1 van 5 pagina 1 van 5

2 4. Welke vraag wordt beantwoord in het stukje onder het kopje Ondiep? A. Waar kun je een aardbeving meemaken? B. Waarom kun je een aardbeving door gaswinning zo goed voelen? C. Hoe lang duurt een aardbeving? D. Wie is de eigenaar van het gas in Groningen? 5. In regel 28 staat: Dat is ondiep voor een aardbeving. Wat kan er op de plek van het woordje dat staan? A. ongeveer drie kilometer diepte B. twintig kilometer diepte C. een steenlaag D. een kleilaag 6. Wat is de goede volgorde? A. Aardbeving schade putten boren gas ontdekken B. Gas ontdekken putten boren aardbeving - schade C. Gas ontdekken aardbeving putten boren - schade D. Putten boren gas ontdekken aardbeving - schade. 7. In regel 34 staat: Daar werden de toenemende risico s van aardgaswinning besproken. Welke zin betekent ongeveer hetzelfde? Besproken werd A. dat er steeds meer gevaren zitten aan het winnen van gas. B. dat er steeds meer gas gewonnen zal worden. C. dat er steeds meer mensen ongerust zijn over het winnen van gas. D. dat er steeds meer technieken zijn om gas te winnen. 8. Welke zin past tussen Zo beperken. En: De NAM versterken (r )? A. Daarmee kan de schade als gevolg van aardbevingen hopelijk beperkt worden. B. Daarmee kunnen nieuwe aardbevingen hopelijk voorkomen worden. C. De kracht van de aardbevingen ligt veel hoger dan in andere provincies. D. De aardbevingen veroorzaken weinig schade voor de inwoners van Groningen. pagina 2 van 5 pagina 2 van 5

3 Vragen bij een schema Je ziet hier een WWW-schema bij de tekst over de aardbevingen in Groningen. Bekijk het schema. Wie maken zich ongerust? Waar hebben er de afgelopen week aardbevingen plaatsgevonden? Wanneer was de zwaarste aardbeving in Nederland? Welke kracht hadden de vier aardbevingen van de afgelopen week? Waarom zijn er in Noord-Nederland geregeld aardbevingen? Wanneer werd in Nederland voor het eerst gas ontdekt? Hoe groot is de gasbel in Groningen? Wie is er in Nederland verantwoordelijk voor de gaswinning? Veel inwoners van Groningen. In het noordoosten van Groningen. (1a) 2.0, 2.7, 3.3 en 2.7. Door de gaswinning in het gebied. In (1b) De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Waarom is de aardgaswinning belangrijk Omdat gas veel geld waard is. voor Nederland? Waarnaar wordt er onderzoek gedaan? Naar de maximale sterkte van aardbevingen (2) Waarom wil men met andere technieken gas winnen? Om het aantal aardbevingen en de kracht ervan te beperken. Wat doet de NAM? De NAM heeft 100 miljoen euro om zwakke gebouwen te versterken. 1. Welke antwoorden moeten er op de plek van (1a) en (1b) staan? A. (1a) In 1992 in Roermond, (1b) 300 miljard kubieke meter B. (1a) In 1992 in Roermond, (1b) in 2800 miljard kubieke meter C. (1a) In 2013 in Garrelsweer, (1b) 40 miljard kubieke meter D. Dat staat niet in de tekst. 2. Welk antwoord moet er op de plek van (2) staan? A. Naar nieuwe technieken om gas te winnen. B. Naar de gevolgen van aardgaswinning. C. Naar manieren om kwetsbare gebouwen te versterken. D. Naar de hoeveelheid gas in Noord-Groningen. pagina 3 van 5 pagina 3 van 5

4 De schaal van Richter (extra) Hoe zwaar een aardbeving is, wordt aangegeven met cijfers van 1 tot en met 9 op de schaal van Richter. Het cijfer geeft aan of de aardbeving heel weinig of juist heel veel kracht heeft. 1. Lees de zinnen en kijk naar de plaatjes. 2. Overleg met elkaar welke zin bij welk plaatje hoort. 3. Schrijf het cijfer van de kracht achter de zin. 4. Welke kracht had de aardbeving in Groningen van maandagochtend? Welk plaatje hoort daarbij? 5. Welke kracht had de aardbeving van 1992 in Roermond? Welk plaatje hoort daarbij? 6. Afgelopen zondag was er ook een aardbeving in Colombia. Deze had een kracht van 7,4 op de schaal van Richter. Welk plaatje hoort daarbij? De kracht van aardbevingen Alleen dieren voelen de aarde trillen. Geen schade. Paniek bij mensen en dieren, spoorrails verbuigen, minder sterke huizen storten in. Schrikreacties, veel voorwerpen vallen om, scheuren in minder sterke huizen. Zware schade aan veel gebouwen en ondergrondse leidingen worden vernield. Mensen rennen de straat op. Schoorstenen breken, leidingen lekken. Enorme aardbeving met verwoesting van gebouwen. Mensen voelen een trilling, maar er is geen schade. Ramen en deuren rammelen, losstaande voorwerpen vallen om. Niets blijft overeind, rotsen breken in stukken, veel aardverschuivingen. Zeer lichte aardbeving. Alleen meetinstrumenten kunnen het trillen meten. pagina 4 van 5 pagina 4 van 5

5 pagina 5 van 5 pagina 5 van 5

2. Lees nu de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp.

2. Lees nu de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. Tekst lezen 1. Lees de tekst nog niet! Maak eerst deze vraag: Wat weet je van de aardbevingen in Groningen? Schrijf het op in de linkerkolom. Wat weet ik van de aardbevingen? Wat ben ik te weten gekomen?

Nadere informatie

Strategieles Voorspellen niveau B

Strategieles Voorspellen niveau B Strategieles Voorspellen niveau B Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip gebruik je bij het lezen van de tekst het stappenplan Lezen. De eerste stap is voorspellen. Dit doe je voordat je de tekst gaat

Nadere informatie

mi nis ter pre si dent minister president

mi nis ter pre si dent minister president Vooraf Luister en lees mee. tv spreek uit: [teevee] ka bi net kabinet re ge ren regeren Financiën spreek uit: [fienansiejun] mi nis ter pre si dent minister president gym les gymles Deze les is een blokles.

Nadere informatie

Voorspellen Zet stap 1 van het stappenplan. 1. Waar gaat de tekst over volgens jou?

Voorspellen Zet stap 1 van het stappenplan. 1. Waar gaat de tekst over volgens jou? Deze les is een blokles. Je gebruikt alle stappen van het stappenplan lezen. Je voorspelt waar de tekst over gaat. Je beantwoordt vragen die gaan over: o moeilijke woorden/stukjes tekst o algemene dingen

Nadere informatie

week januari 2010 opdrachten niveau D Opdrachten bij tekst 1

week januari 2010 opdrachten niveau D Opdrachten bij tekst 1 Opdrachten bij tekst 1 Opdracht 1 (klas): Tekst lezen 1. Lees de tekst volgens het stappenplan. 2. Ken je de betekenis van onderstaande woorden uit de tekst al? Geef bij elk woord een omschrijving. Ken

Nadere informatie

Ik denk dat de tekst gaat over: Ik weet dat. Zet stap 2 van het stappenplan. Gebruik de woordhulp op het stappenplan.

Ik denk dat de tekst gaat over: Ik weet dat. Zet stap 2 van het stappenplan. Gebruik de woordhulp op het stappenplan. Deze les is een blokles. In deze les gebruik je alle stappen van het stappenplan lezen. Je voorspelt waar de tekst over gaat. Je beantwoordt vragen over moeilijke woorden en moeilijke stukjes tekst. Je

Nadere informatie

Gasvondst Slochteren-1 (1959) De Wereldreis van Nederland 550 miljoen jaar geleden - nu. Bron: SPB Atlas, 2011 Bron: Berendsen 2004 6!

Gasvondst Slochteren-1 (1959) De Wereldreis van Nederland 550 miljoen jaar geleden - nu. Bron: SPB Atlas, 2011 Bron: Berendsen 2004 6! Bevingen in Hoe zit dat nu? Gasvondst Slochteren-1 (1959) NL Gas Productie Slochteren Rien Herber Infoversum, 22 november Source: EBN 2010 Rotliegend Zandsteen Reservoir De Wereldreis van Nederland 550

Nadere informatie

Hoe wordt een aardbeving veroorzaakt, gemeten en wat zijn de gevolgen ervan?

Hoe wordt een aardbeving veroorzaakt, gemeten en wat zijn de gevolgen ervan? Aardbevingen Hoofdvraag: Hoe wordt een aardbeving veroorzaakt, gemeten en wat zijn de gevolgen ervan? Deelvragen: 1. Hoe wordt een aardbeving veroorzaakt? 2. Hoe kun je aardbevingen meten? 3. Kun je aardbevingen

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer...

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer... INHOUD Inleiding...6 1 Aardbevingen...8 2 Bergen... 10 3 Bosbranden... 12 4 Koraal... 14 5 Lawines... 16 6 Meteorieten... 18 7 Onweer... 20 8 Opwarming van de aarde... 22 9 Orkanen... 24 10 Overstromingen...

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 529 Gaswinning Groningen-veld Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

stadion spreek uit: [staa die jon] fantastisch [spreek uit: fan tas ties]

stadion spreek uit: [staa die jon] fantastisch [spreek uit: fan tas ties] Vooraf Luister en lees mee. medaille medailles [mee da ju mee da jus] stadion [staa die jon] premier [prumjee] 5000 vijf dui zend Blokhuijsen [ blok hui zen] Ireen Wüst [ ie reen wuust] 3000 drie dui zend

Nadere informatie

SBR Trillingsrichtlijn Visiebijeenkomst Actualisatie

SBR Trillingsrichtlijn Visiebijeenkomst Actualisatie SBR Trillingsrichtlijn Visiebijeenkomst Actualisatie 20 november 2012 Introductie Ton Vrouwenvelder TNO Bouw 2 Kernvragen: Wanneer kan het kwaad voor de constructie? Wanneer is het hinder voor personen

Nadere informatie

geografi e Aardbevingsrisico in Groningen

geografi e Aardbevingsrisico in Groningen geografi e Aardbevingsrisico in Groningen De wraak van de geografi e volgens Robert D. Kaplan Noord-Duits Emsland: perifeer maar succesvol Smart Specialisation in een grensoverschrijdend agrocluster Op

Nadere informatie

Titel De gasbel onder Nederland

Titel De gasbel onder Nederland De gasbel onder Nederland Het ontstaan van gas en zout in de Nederlandse bodem Korte lesomschrijving In deze les maken leerlingen kennis met het ontstaan van de gasbel onder Slochteren in de provincie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage. Datum 25 januari 2013 Betreft Gaswinning Groningen-veld

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage. Datum 25 januari 2013 Betreft Gaswinning Groningen-veld > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? de 1 36 De leerling kan: - vertellen waarom hij een tekst leest - een leesdoel kiezen 1 37 De leerling

Nadere informatie

KNMI open data, verschillende voorspellingen en de uitspraak van de Raad van State over een max. toegestane magnitude en intensiteit.

KNMI open data, verschillende voorspellingen en de uitspraak van de Raad van State over een max. toegestane magnitude en intensiteit. 1 KNMI open data, verschillende voorspellingen en de uitspraak van de Raad van State over een max. toegestane magnitude en intensiteit. Bron: Shellvenster mei/juni 2009 A. KNMI opendata, 16 okt. 2015:

Nadere informatie

Gasveld Harlingen Boven-Krijt Onderzoek naar bodemdaling. 20 november 2014

Gasveld Harlingen Boven-Krijt Onderzoek naar bodemdaling. 20 november 2014 Gasveld Harlingen Boven-Krijt Onderzoek naar bodemdaling 20 november 2014 Wat kunt u vanavond verwachten? De resultaten van het onderzoek naar bodemdaling gaswinning De achtergrond van de resultaten De

Nadere informatie

Voorspellen en tekst lezen

Voorspellen en tekst lezen 1. Lees de uitleg. Voorspellen en tekst lezen Wat staat er ook weer in het stappenplan? Voor je een tekst gaat lezen, voorspel je waar de tekst over gaat. Kijk eerst goed hoe de tekst eruitziet. Lees de

Nadere informatie

Belangen: wie heeft welke belangen?

Belangen: wie heeft welke belangen? Belangen: wie heeft welke belangen? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen gaan in duo s de actoren koppelen aan de belangen die zij hebben. Dit doen zij door lijnen te trekken tussen betrokkenen en belangen.

Nadere informatie

Les 1 Ontstaan aardgas

Les 1 Ontstaan aardgas Les 1 Ontstaan aardgas In 1959 werd onder het land van boer Boon in de buurt van Slochteren gas ontdekt. Het bleek één van de grootste gasvelden van de wereld te zijn! Hoe is dat gas in de boden van Nederland

Nadere informatie

Ik denk dat deze tekst gaat over. Ik weet al. 4. Wat wil je nog te weten komen?

Ik denk dat deze tekst gaat over. Ik weet al. 4. Wat wil je nog te weten komen? Deze les is een blokles. Je maakt vragen over de tekst. Je vult een schema in. Je maakt een samenvatting. Voorspellen 1. Zet stap 1 van het stappenplan lezen. 2. Voorspel nu waar de tekst over zal gaan.

Nadere informatie

Aardgas in het kort. Basisinzichten gaswinning en aardbevingen Herman Damveld, hdamveld@xs4all.nl Groningen, maart 2015

Aardgas in het kort. Basisinzichten gaswinning en aardbevingen Herman Damveld, hdamveld@xs4all.nl Groningen, maart 2015 Aardgas in het kort. Basisinzichten gaswinning en aardbevingen Herman Damveld, hdamveld@xs4all.nl Groningen, maart 2015 Aanleiding De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) haalt aardgas uit de Groninger

Nadere informatie

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen 1. Lees de tekst actief met het stappenplan. In de tekst staan veel verwijswoorden, zoals hij, ze, het en dat. Markeer de woorden tijdens het lezen. Kom je nog moeilijke

Nadere informatie

Interview tv-programma Nieuwsuur commissaris van de Koning Max van den Berg d.d. 27 november 2013

Interview tv-programma Nieuwsuur commissaris van de Koning Max van den Berg d.d. 27 november 2013 Interview tv-programma Nieuwsuur commissaris van de Koning Max van den Berg d.d. 27 november 2013 Twan Huys: 150 mensen uit uw provincie stappen naar de rechter omdat ze vinden dat hun huizen zodanig in

Nadere informatie

De bouwkundige uitdaging in het noorden

De bouwkundige uitdaging in het noorden De bouwkundige uitdaging in het noorden Eric Heerkens Project Manager Uitvoering Groningen Aardbevingen Bouwkundig Versterken BRON VAN ONZE ENERGIE Het Groningen gasveld Een van de grootste gasvelden ter

Nadere informatie

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Inhoudsopgave 1. Doelstelling 2. Onderzoeksverantwoording 3. Samenvatting 4. Resultaten 5. Bijlagen (open antwoorden,

Nadere informatie

In Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan en Groningen blijft de aarde in beweging

In Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan en Groningen blijft de aarde in beweging Nieuwsbrief buitenland april 2016 In Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan en Groningen blijft de aarde in beweging Door de aanslagen in Brussel verbleekte het andere nieuws van de afgelopen maanden, zoals de ontruiming

Nadere informatie

Hoe veilig zijn Groningse huizen en infrastructuur? Dr. ir. Mandy Korff Strategisch adviseur Deltares Associate Professor GeoEngineering TUDelft

Hoe veilig zijn Groningse huizen en infrastructuur? Dr. ir. Mandy Korff Strategisch adviseur Deltares Associate Professor GeoEngineering TUDelft Hoe veilig zijn Groningse huizen en infrastructuur? Dr. ir. Mandy Korff Strategisch adviseur Deltares Associate Professor GeoEngineering TUDelft Opbouw presentatie Introductie Aardbevingen - Groningen

Nadere informatie

De grond onder onze voeten

De grond onder onze voeten Schatgraven in de ondergrond Sprekers: Astrid Slegers en Ron Nap Datum: 21 mei 2013, ruimteconferemtie PBL De grond onder onze voeten Vormt al tweehonderdduizend jaar de bodem onder ons bestaan Is de belangrijkste

Nadere informatie

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip lees je altijd een tekst met het stappenplan. Je gaat vaak op zoek naar verbanden in een tekst. Wat

Nadere informatie

AARDBEVINGSBELASTINGEN: Gevolgen voor de constructeur

AARDBEVINGSBELASTINGEN: Gevolgen voor de constructeur AARDBEVINGSBELASTINGEN: Gevolgen voor de constructeur Matthijs de Hertog Arup 1 Introductie 16 Augustus 2012: Aardbeving bij Huizinge (Magnitude 3,6) Zwaarste aardbeving tot dat moment, dichtbij aangehouden

Nadere informatie

Titel, plaatjes en kopjes

Titel, plaatjes en kopjes Strategie-activiteit Voorspellen 1 Titel, plaatjes en kopjes Voorspellen Je hebt een stukje van een leestekst gekregen. Kruis aan welk stukje. Ik heb: О een titel О een plaatje О kopjes Doe nu een voorspelling.

Nadere informatie

Minder gaswinning, versterkingspakket voor Groningen

Minder gaswinning, versterkingspakket voor Groningen Ministerie van Economische Zaken Minder gaswinning, versterkingspakket voor Groningen Uitleg over het besluit gaswinning Groningen Geachte bewoner, Vrijdag 17 en zaterdag 18 januari 2014 heb ik in Groningen

Nadere informatie

Donkere wolken pakken zich samen boven winkelcentrum t Loon, april 2011.

Donkere wolken pakken zich samen boven winkelcentrum t Loon, april 2011. Lesbrief maart 2012 Help, we zakken weg! Donkere wolken pakken zich samen boven winkelcentrum t Loon, april 2011. Bron: Bulthuis, Heerlen 2011-04-12 Shoppingcenter t Loon Shoppingcenter 't Loon Heerlen

Nadere informatie

Op bevende grond. Gas geven en remmen in de aanpak van het Groninger aardbevingsdossier. Michel Dückers, Jorien Holsappel & Sipke Benus

Op bevende grond. Gas geven en remmen in de aanpak van het Groninger aardbevingsdossier. Michel Dückers, Jorien Holsappel & Sipke Benus 8 cogiscope 0314 Op bevende grond Michel Dückers, Jorien Holsappel & Sipke Benus Gas geven en remmen in de aanpak van het Groninger aardbevingsdossier Op bevende grond Minister Kamp van Economische Zaken

Nadere informatie

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen 1. Lees de tekst met het stappenplan. In de tekst staan veel verwijswoorden, zoals hij, zij en dat. Markeer de woorden tijdens het lezen. Kom je nog moeilijke woorden

Nadere informatie

De Trampoline De Haar 200, Leidschendam

De Trampoline De Haar 200, Leidschendam Tekst lezen 1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. 2. Het Eurovisie Songfestival wordt gehouden in Malmö, in Zweden. Kijk op de

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs

Voor jongeren in het praktijkonderwijs PrO -weekkrant Week 44 oktober/november 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 28 oktober - 3 november 2013 Eenvoudig Communiceren Doden door zware storm Foto: ANP Foto: ANP Het stormde maandag in

Nadere informatie

Strategie-activiteit Samenvatten 1 opdrachten niveau B. Ruim zestig jaar lang de beroemdste eend van de wereld in de bus

Strategie-activiteit Samenvatten 1 opdrachten niveau B. Ruim zestig jaar lang de beroemdste eend van de wereld in de bus Strategie-activiteit Samenvatten 1 Tijd- en tekstschema Ruim zestig jaar lang de beroemdste eend van de wereld in de bus ------------- 2,5 miljoen Nederlandse gezinnen krijgen de Donald Duck gratis in

Nadere informatie

Vooraf. Denk jij ook wel eens: wat zou het toch handig zijn als er een huiswerkcomputer bestond. Of een doucherobot. Of...

Vooraf. Denk jij ook wel eens: wat zou het toch handig zijn als er een huiswerkcomputer bestond. Of een doucherobot. Of... De dag van de uitvinders Niveau C - Les 1 Vooraf Denk jij ook wel eens: wat zou het toch handig zijn als er een huiswerkcomputer bestond. Of een doucherobot. Of... Dan ben jij een beetje een uitvinder.

Nadere informatie

Henry Hub Gas Prijs Ontwikkeling 24/04/14. De Pers. Gasproductie in Nederland. Wat is Schaliegas en Hoe wordt het Gewonnen?

Henry Hub Gas Prijs Ontwikkeling 24/04/14. De Pers. Gasproductie in Nederland. Wat is Schaliegas en Hoe wordt het Gewonnen? Gasproductie in Nederland Wat is Schaliegas en Hoe wordt het Gewonnen? Rien Herber Marknesse 15 April 2014 Slochteren Slochteren Offshore Offshore Land Land Gas Consumptie (41.5 BCM) industrie centrales

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2016 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0323-a-16-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: gaswinning Groningen tekst 1 Dit moet u weten over het Groningse gas

Nadere informatie

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau B

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau B Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau B Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip ga je vaak op zoek naar verbanden in de tekst. Wat zijn verbanden? Een tekst bestaat uit zinnen. Het

Nadere informatie

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52470 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

1. Je gaat zo meteen een tekst lezen. Tijdens het lezen ga je vragen stellen. Lees eerst de uitleg.

1. Je gaat zo meteen een tekst lezen. Tijdens het lezen ga je vragen stellen. Lees eerst de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen 1. Je gaat zo meteen een tekst lezen. Tijdens het lezen ga je vragen stellen. Lees eerst de uitleg. Als je een tekst leest, kun je vragen stellen over de tekst. Dan begrijp

Nadere informatie

Voorspellen en tekst lezen

Voorspellen en tekst lezen Voorspellen en tekst lezen 1. Lees de uitleg. Als je gaat lezen, doe je eerst een voorspelling. Waar zou de tekst over gaan? Kijk eerst goed hoe de tekst eruitziet. Want je kunt aan de buitenkant van de

Nadere informatie

Datum 13 juli 2015 Betreft Beantwoording vragen en commissieverzoek over productiewaterinjectie

Datum 13 juli 2015 Betreft Beantwoording vragen en commissieverzoek over productiewaterinjectie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

12 januari 2010: aardbeving verwoest Haïti

12 januari 2010: aardbeving verwoest Haïti 12 januari 2010: aardbeving verwoest Haïti Land Inwoners: 9.035.536 (België: 10.414.336) Oppervlakte: 27.750 km² (België: 30.528 km²) BNP/capita: $1.300 (België: $37.400) Bevolking Levensverwachting bij

Nadere informatie

Titel De gasbel onder Nederland

Titel De gasbel onder Nederland De gasbel onder Nederland Het ontstaan van gas, zout en steenkool in de Nederlandse bodem Korte lesomschrijving In deze les maken leerlingen kennis met het ontstaan van de gasbel onder Slochteren in de

Nadere informatie

Geachte mevrouw Franke,

Geachte mevrouw Franke, Retouradres:, Aan de griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw & Innovatie T.a.v. mevrouw drs. M.C.T.M. Franke Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 2500EA Onderwerp Rondetafelgesprek inzake

Nadere informatie

Ik heb geen idee wat het betekent. Ik heb dit woord wel eens gezien of gehoord.

Ik heb geen idee wat het betekent. Ik heb dit woord wel eens gezien of gehoord. Tekst lezen en moeilijke woorden bespreken 1. Hoe goed ken je de woorden in het schema? Je hoeft alleen een kruisje te zetten bij hoe goed je het woord kent. 2. Lees de tekst met het stappenplan. Onderstreep

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne

Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne Deze schrijfles is dit jaar de tweede waarin leerlingen oefenen in het genre verklaren. Het is een instructieles,

Nadere informatie

Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen

Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen Introductie: Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen Griekenland is wereldwijd gezien een van de landen met de hoogste seismische activiteit en het is het land met de hoogste seismische activiteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 529 Gaswinning Groningen-veld Nr. 22 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

CHILI een VERGETEN BEVING

CHILI een VERGETEN BEVING TALCAHUANO centrum: ZONA CERO CHILI een VERGETEN BEVING 27 feb 2010-03:34 uur CALETA el MORRO COMPLEET VERWOEST Grootste aardbeving van de laatste 50 jaar. 8.8 op de schaal van Richter. 15 min later: Tsunami

Nadere informatie

Tekst lezen en moeilijke woorden

Tekst lezen en moeilijke woorden Tekst lezen en moeilijke woorden 1. Lees de tekst met het stappenplan. Zet tijdens het lezen een lijn onder de woorden die jij moeilijk vindt. 2. Lees de uitleg. In een tekst staan soms woorden die je

Nadere informatie

We gaan binnenkort starten met blok 2 van taal, spelling en begrijpend lezen. Hieronder een overzicht van wat uw kind gaat leren.

We gaan binnenkort starten met blok 2 van taal, spelling en begrijpend lezen. Hieronder een overzicht van wat uw kind gaat leren. Beste ouder(s), verzorger(s), We gaan binnenkort starten met blok 2 van taal, spelling en begrijpend lezen. Hieronder een overzicht van wat uw kind gaat leren. Het thema van dit blok is: natuur taal Bij

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar 2012-2013

Leerlijn Leeslink niveau 2 (groep 5-6) Schooljaar 2012-2013 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? de 1 36 De leerling kan: - vertellen waarom hij een tekst leest - een leesdoel kiezen 1 37 De leerling

Nadere informatie

Besluiten Provinciale Staten 24 juni 2015 Algemene Beschouwingen bij de Voorjaarsnota 2015

Besluiten Provinciale Staten 24 juni 2015 Algemene Beschouwingen bij de Voorjaarsnota 2015 p e r s b e r i c h t e-mail: website: statengriffie@provinciegroningen.nl www.provinciegroningen.nl PS-besluitenlijst, nr. 123, 25 juni 2015 Besluiten Provinciale Staten 24 juni 2015 Algemene Beschouwingen

Nadere informatie

OPLEGNOTITIE OVER GEVOLGEN VAN HET ONTWERPBESLUIT VAN HET KABINET OP AARDBEVINGEN

OPLEGNOTITIE OVER GEVOLGEN VAN HET ONTWERPBESLUIT VAN HET KABINET OP AARDBEVINGEN OPLEGNOTITIE OVER GEVOLGEN VAN HET ONTWERPBESLUIT VAN HET KABINET OP AARDBEVINGEN AANLEIDING Op vrijdag 17 januari 214 heeft NAM op vijf productielocaties rond de productie zoveel mogelijk teruggebracht.

Nadere informatie

DIEP IN DE ONDERGROND HERMAN DAMVELD LEZING BIBLIOTHEEK ASSEN

DIEP IN DE ONDERGROND HERMAN DAMVELD LEZING BIBLIOTHEEK ASSEN DIEP IN DE ONDERGROND HERMAN DAMVELD LEZING 19-4-2016 BIBLIOTHEEK ASSEN Over mezelf Zelfstandig onderzoeker en publicist. Sinds 1976 studeer ik op (kern)energie, radioactief afval, aardgas. Veel artikel

Nadere informatie

Wat doe je in deze les? Handleiding Uitbreidingsles Studerend lezen niveau B

Wat doe je in deze les? Handleiding Uitbreidingsles Studerend lezen niveau B Handleiding Uitbreidingsles Studerend lezen Een onderdeel van Nieuwsbegrip XL zijn de strategielessen. De strategielessen zijn bedoeld om de strategieën voor begrijpend lezen bij de leerlingen te introduceren

Nadere informatie

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 02 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52470 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Uitspraak van de Arbiter Aardbevingsschade van 15 september 2016

Uitspraak van de Arbiter Aardbevingsschade van 15 september 2016 uitspraak ARBITER AARDBEVINGSSCHADE Zaaknummer: 16/15 Uitspraak van de Arbiter Aardbevingsschade van 15 september 2016 inzake de heer X, wonende te Hoogezand, eigenaar van het pand aan de [adres] te Hoogezand

Nadere informatie

Factsheet seismische risico s Caribisch gebied

Factsheet seismische risico s Caribisch gebied Factsheet seismische risico s Caribisch gebied (versie 11 maart 2016, Bernard Dost) Bovenwindse eilanden (St Eustatius (Statia), Saba, Sint Maarten; ca 18 o N, 63 o W): De bovenwindse eilanden liggen in

Nadere informatie

Tekst lezen volgens het stappenplan

Tekst lezen volgens het stappenplan Deze les is een blokles. In deze les gebruik je alle stappen van het stappenplan lezen. Je voorspelt waar de tekst over zal gaan. Je beantwoordt vragen over moeilijke woorden en moeilijke stukjes tekst.

Nadere informatie

Lesbrief begrijpend lezen (Nieuwsbegrip) handleiding groep 7 en 8

Lesbrief begrijpend lezen (Nieuwsbegrip) handleiding groep 7 en 8 handleiding groep 7 en 8 Deze les kunt u op dezelfde manier behandelen als de methode Nieuwsbegrip die wordt gebruikt voor begrijpend lezen. De tekst komt oorspronkelijk uit week 6-2010 en is toegespitst

Nadere informatie

Groningen wie krijgt de schuld?

Groningen wie krijgt de schuld? Groningen wie krijgt de schuld? - Praktische hands-on seismologie-activiteit - Seismologie is onderdeel van het vak Aardrijkskunde en is de wetenschap die zich bezighoudt met het meten van (seismologische)

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een

Nadere informatie

Schaliegas: Wat is het? Hoe werkt het?

Schaliegas: Wat is het? Hoe werkt het? Schaliegas: Wat is het? Hoe werkt het? Rien Herber Ruimte voor Ondergrond, 14-02-2013 Gasproductie in Nederland Slochteren Slochteren Offshore Offshore Land Land Gas Consumptie (41.5 BCM) industrie centrales

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

25 april 2015: aardbeving verwoest Nepal

25 april 2015: aardbeving verwoest Nepal 25 april 2015: aardbeving verwoest Nepal Land Inwoners: 30.430.267 (België: 10.449.361) Oppervlakte: 147.181 km² (België: 30 528 km²) BNP/capita: $ 2 400 (België: $41 700) Bevolking Levensverwachting bij

Nadere informatie

Invloed van Groningse aardbevingen op woongenot

Invloed van Groningse aardbevingen op woongenot Invloed van Groningse aardbevingen op woongenot Welke invloed hebben de aardbevingen in Noord-Oost Groningen op het woongenot? Hoe schat men de kans in dat de eigen woonplaats getroffen kan worden? Onderzoek

Nadere informatie

Lesbrief begrijpend lezen (Nieuwsbegrip) tekst groep 5 en 6

Lesbrief begrijpend lezen (Nieuwsbegrip) tekst groep 5 en 6 tekst groep 5 en 6 Carnaval In een deel van Nederland vieren mensen weer carnaval. Carnaval duurt van 18 tot en met 21 februari. De mensen vieren dit feest ieder jaar. Carnaval is een feest met veel tradities

Nadere informatie

Les 1: Een verzorgingskaart maken voor je huisdier

Les 1: Een verzorgingskaart maken voor je huisdier Les 1: Een verzorgingskaart maken voor je huisdier Voorbereiden: hoe moet je je dier verzorgen? De Nieuwsbegriples gaat over vogelgriep. De vogels moet je nu goed verzorgen. Anders worden ze ziek. Eigenlijk

Nadere informatie

Ondergrondse opslag van aardgas. Locaties Grijpskerk en Langelo

Ondergrondse opslag van aardgas. Locaties Grijpskerk en Langelo Ondergrondse opslag van aardgas Locaties Grijpskerk en Langelo Ondergrondse opslag van aardgas Elke dag voldoende aardgas voor iedereen. Het lijkt de normaalste zaak van de wereld, maar dat is het niet.

Nadere informatie

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld?

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld? Naam: VULKANEN Voordat je begrijpt hoe vulkanen ontstaan, moet je eerst weten hoe de aarde in elkaar zit. De aarde is een bol die uit drie lagen bestaat. De binnenste laag is de kern. De temperatuur is

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen sociale psychologie Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld Onderzoeksresultaten fase 1 Elisabeth Hoekstra Goda Perlaviciute Linda Steg onderzoekgaswinning@rug.nl

Nadere informatie

Mensen verlammen na schade op schade

Mensen verlammen na schade op schade Leendert Klaassen, onafhankelijk raadsman, gaswinning: Mensen verlammen na schade op schade De afhandeling van de schade aan door aardbevingen getroffen huizen in Groningen kan sneller, onafhankelijker

Nadere informatie

Arme landen gebaat bij vrije handel

Arme landen gebaat bij vrije handel Arme landen gebaat bij vrije handel De armoede in de wereld kan tegen 2015 gehalveerd worden als de rijke landen hun handelsbarrières verlangen en de buitenlandse hulp verhogen. Ook kunnen de arme landen

Nadere informatie

Les 1: Een verzorgingskaart maken voor je huisdier

Les 1: Een verzorgingskaart maken voor je huisdier Les 1: Een verzorgingskaart maken voor je huisdier Voorbereiden: hoe moet je je dier verzorgen? De Nieuwsbegriples gaat over vogelgriep. De vogels moet je nu goed verzorgen. Anders worden ze ziek. Eigenlijk

Nadere informatie

BRON VAN ONZE ENERGIE

BRON VAN ONZE ENERGIE NAM Aardgas + Martin de Boer, projectleider Henk Heeringa, communicatieadviseur Dinsdag BRON VAN ONZE ENERGIE 1 Agenda - Wie is NAM - Introductie in het Aardgas+ project - Film - Uitdagingen en (initiële)

Nadere informatie

Uitspraak van de Arbiter Aardbevingsschade van 12 oktober 2016

Uitspraak van de Arbiter Aardbevingsschade van 12 oktober 2016 uitspraak ARBITER AARDBEVINGSSCHADE Zaaknummer: 16/22 Uitspraak van de Arbiter Aardbevingsschade van 12 oktober 2016 inzake X wonende te Groningen, eigenaar van het pand aan het [adres] te Groningen (hierna:

Nadere informatie

2016 HOOFDDOEL LEZEN

2016 HOOFDDOEL LEZEN 44 2016 HOOFDDOEL LEZEN Je leert in deze les meer over het onderwerp aardbevingen. Je haalt hiervoor informatie uit verschillende bronnen. Het maken van een mindmap kan je helpen om de informatie beter

Nadere informatie

Tekst lezen en een woordenweb maken

Tekst lezen en een woordenweb maken Tekst lezen en een woordenweb maken Je gaat straks een tekst samenvatten. Je vertelt dan in het kort waar een tekst over gaat. Je vertelt in een paar zinnen wat het belangrijkste van een tekst is. 1. Je

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Strategieles Vragen stellen niveau A

Strategieles Vragen stellen niveau A Strategieles Vragen stellen niveau A Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip lees je altijd een tekst. Je gebruikt dan het stappenplan Lezen. Je moet ook vragen kunnen stellen bij de tekst. Als je een

Nadere informatie

Een tsunami, de kracht van water? Lespakket voor de leerling

Een tsunami, de kracht van water? Lespakket voor de leerling Japanese Red Cross/Toshirharu Kato Een tsunami, de kracht van water? Lespakket voor de leerling Hallo! Heb jij al ooit een tsunami meegemaakt? Nee? Dat is heel normaal, want in België kwam er nog geen

Nadere informatie

Storm in het nieuws!

Storm in het nieuws! Kopieerblad 1 Storm in het nieuws! Storm in het nieuws! Wat weet je over de storm die heeft plaatsgevonden? Waar heeft de storm plaatsgevonden? Duid dit aan op de wereldkaart. Voeg hier eventueel een artikel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 529 Gaswinning Groningen-veld Nr. 17 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 15 februari 2013 Binnen de vaste commissie voor Economische

Nadere informatie

Lesbrief begrijpend lezen groep 5 en 6 (Nieuwsbegrip)

Lesbrief begrijpend lezen groep 5 en 6 (Nieuwsbegrip) handleiding Deze les kunt u op dezelfde manier behandelen als de methode Nieuwsbegrip die wordt gebruikt voor begrijpend lezen. De tekst komt oorspronkelijk uit week 6-2010 en is toegespitst op het actuele

Nadere informatie

Verwijswoorden begrijpen

Verwijswoorden begrijpen 1. Lees de uitleg. Verwijswoorden begrijpen Een verwijswoord wijst naar een ander woord. In veel zinnen in de tekst staan verwijswoorden. Bijvoorbeeld: het, hij, daar, die, dat, ze, haar, er, deze, daarmee.

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Constructies

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Constructies Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Ontwerpen Natuur In Nederland vind je verschillende natuurgebieden. Een voorbeeld van een natuurgebied is De Biesbosch. Het gebied

Nadere informatie

Gebouwschade Loppersum

Gebouwschade Loppersum Gebouwschade Loppersum Drs. G. de Lange ir. N.G.C. van Oostrom Drs. S. Dortland Ir. H. Borsje (TNO) Ir. S.A.J. de Richemont (TNO) 1202097-000 Deltares, 2011 Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond en doelstelling

Nadere informatie

Folkert Buiter 2 oktober 2015

Folkert Buiter 2 oktober 2015 1 Nuchter kijken naar feiten en trends van aardbevingen in Groningen. Een versneld stijgende lijn van het aantal en de kracht van aardbevingen in Groningen. Hoe je ook naar de feitelijke metingen van de

Nadere informatie

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW ZAND BOVEN WATER Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer spullen reizen via Rotterdam. Sinds 2008 wordt hard gewerkt om de haven uit te breiden.

Nadere informatie

BASISKENNIS AARDGAS: WINNING, GEBRUIK EN AARDBEVINGEN

BASISKENNIS AARDGAS: WINNING, GEBRUIK EN AARDBEVINGEN BASISKENNIS AARDGAS: WINNING, GEBRUIK EN AARDBEVINGEN Herman Damveld, Groningen, hdamveld@xs4all.nl 28 mei 2013 Noord-Nederland is letterlijk geschokt door de aardbevingen als gevolg van de winning van

Nadere informatie