ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENS- OPBOUW

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENS- OPBOUW"

Transcriptie

1 ZORGVULDIG ADVIES S- OPBOUW Een update anno 2013 Drs. F. Husken MBA is als partner verbonden aan AF Advisors (www.af-advisors.nl). R.G.J. van Beek CFP FA is zelfstandig consultant (About Life & Finance BV) en als partner verbonden aan De Weygerbergen, bureau voor performancemeting en vermogensbegeleiding (www.weygerbergen.com). Zorgvuldig advies vermogensopbouw is al sinds 2010 een speerpunt van de AFM. In het Vakblad Financiële Planning zijn er sindsdien al verschillende bijdragen rond dit thema verschenen. Anno 2013 zijn we met een ware tsunami aan (internationale) richtlijnen, aanbevelingen en guidance drie jaar verder. AFM had in haar leidraden en rapporten al heel concrete en duidelijke ideeën neergeschreven. Staat de financiële wereld nog meer te wachten of is het einde stilaan in zicht Er volgden de laatste maanden van 2012 behalve provisieverbod, in snel tempo, nog verdere aanbevelingen, die afstemming van het advies, product en klantbelang nog duidelijker onderstrepen. In ieder geval zijn twee nieuwe richtlijnen in Nederland onlangs aangekondigd, die een impact op het adviesproces hebben en zo een soort sluitstuk vormen om onduidelijkheden en open eindjes aan te scherpen op het gebied van product/dienst en informatievoorziening. Dit zijn de a) beleidsregel Informatieverstrekking Consultatie 1 en b) de Aanbevelingen Productontwikkeling - Het klantbelang centraal. Het advies in het kader van vermogensopbouw moet nog zorgvuldiger gebeuren! Aan de woorden De klant centraal wordt verder inhoud gegeven. In het kader van vermogensopbouw kijken we samen met u even terug en beschrijven voor u waar deze nieuwe richtlijnen impact hebben op het advies, product en de diensten in het kader van het begrip Klantbelang centraal. INTERNATIONALE DRUK EN DE GEVOL- GEN VOOR DE WFT MiFID II, AIFM, UCITS, IMD, zijn een aantal richtlijnen dat recent de financiële wereld domineert. Zag je dat in het verleden dit stuk voor stuk losse, op zichzelf staande richtlijnen waren, zie je nu toch duidelijk dat ze meer naar elkaar toe groeien. En dat er bijna bij bepaalde artikelen een copy paste van teksten plaatsvindt. Vreemd? Nee, eigenlijk niet als je redeneert vanuit een klantbelang. Maar er bestond nog niet zo lang geleden het idee dat iets wat in een bepaalde richtlijn geschreven werd, niet van toepassing zou zijn op een dienst of product waarop een andere directive van toepassing was En dit is wel vreemd, want een klant denkt natuurlijk vanuit een product en oplossing en zou er eigenlijk niet bij stil moeten staan hoe dit product door verschillende partijen in de sector aan de man (of vrouw) werd gebracht. Zeker voor wat betreft zorgplicht en ken-uw-cliënt en uit hoofde van beleggersbescherming zie je nu de richtlijnen duidelijker naar elkaar toegroeien. Met de installatie van Europese Toezichthoudersorganen (European Supervisory Authorities, ESA s) vinden op dat niveau sowieso de nodige consultaties en afstemmingen plaats wanneer nieuwe directives opgesteld worden. Deze zogenoemde ESA s zijn: European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA), European Securities and Markets Authority (ESMA) en European Banking Authority (EBA). Vooral ESMA, in het kader van MiFID II, heeft recent nog - APRIL 2013 NUMMER 4 25

2 scherpere principes gecommuniceerd waaraan bijvoorbeeld Know-Your-Customer zou moeten voldoen. De AFM heeft op haar website deze richtlijnen ook een plaats gegeven onder Wetgeving in de praktijk. 2 Hierbij past de AFM de zogeheten Comply or explain -procedure toe. Dit betekent dat de AFM aangeeft of zij de richtsnoeren of aanbevelingen vanuit ESA s zal toepassen binnen haar toezichtpraktijk. Hier kunnen we dus ook veel van leren in de uitoefening van onze praktijk! Van oudsher dient de lokale wetgeving (Wft) getoetst te worden aan de EU directives en indien nodig hieraan aangepast te worden. Interpretaties zie je steeds meer verschijnen via andere uitingen dan alleen in de wetteksten. Daarom is het zinvol en steeds belangrijker om te kijken wat bijvoorbeeld de toezichthouders op Europees niveau aan richtsnoeren of aanbevelingen uitvaardigen want deze vormen absoluut de basis voor nieuwe toekomstige leidraden! PROVISIEVERBOD, EEN AARDVERSCHUI- VING VOOR VEEL BUSINESSMODELLEN Gratis advies bestaat niet! In het verleden had de financiële sector misschien al eerder duidelijk moeten maken dat gratis advies gewoon niet bestaat. En dat de vergoeding als onderdeel van de bemiddeling, na het advies, plaatsvond vanuit de aanbieder naar de adviseur. Maar goed, inmiddels worden andere beloningsvormen toegepast en ontstaat toch stilaan eenzelfde level playing field als we kijken naar de beloningsmethodiek. Een vast tarief voor een adviestraject, verrichtingentarieven, maandelijkse of kwartaal abonnementstarieven of uurtje factuurtje. En in het kader van vermogen ook, net als in de VS, alles in rekening brengen door middel van een Assets Under Management vergoeding. Dus een bepaald percentage over het geadviseerde of beheerde vermogen. Of combinaties! Bij een abonnement is het belangrijk dat duidelijk is wat de klant krijgt voor deze periodieke betaling. Er wordt hier misschien wel iets te snel aan voorbijgegaan. Het lijkt lekker makkelijk want het geeft de adviseur/bemiddelaar eenzelfde cash flow als vroeger toen de geldstromen vanuit bijvoorbeeld de verzekeraar naar de tussenpersoon liepen. Maar misschien is dit toch iets te snel en simpel gedacht. Wat gebeurt er als de klant iedere maand een bedrag afgeschreven ziet worden en de adviseur een jaar niet spreekt, geen mailtje ontvangt, geen nieuwsbrief, kortom de adviseur laat nooit iets van zich horen Voor een klant voelt het anders indien hij ieder kwartaal zelf een bedrag moet overschrijven na ontvangst van een factuur ten opzichte van bijvoorbeeld het per kwartaal afschrijven van een bedrag. AFM heeft reactie gegeven naar aanleiding van een uitzending van TROS Radar waarin consumenten hun beklag deden over het nieuwe beloningsmodel van hun adviseur. 3 Met het invoeren van uren of een vaste vergoeding voor een advies wordt een grote groep adviseurs zoals bijvoorbeeld fiscalisten en estate planners/notarissen meer nadrukkelijk vergelijkbaar. Waarom zal een klant voor een advies betalen aan een estate planner die in dienst is van een bank, als hij of zij voor ditzelfde soort advies ook al bij zijn of haar notaris of belastingadviseur betaalt. Wil of kan een bank deze concurrentie aangaan? Een belangrijke vraag, zeker wanneer je als adviseur betrokken bent bij vermogende klanten, die doorgaans al trusted advisors hebben naast hun private banking adviseurs. Nieuwe samenwerkingen tussen beroepsgroepen als belastingadviseurs en accountantsorganisaties ontstaan inmiddels op het gebied van financial planning en vermogen. In de maand maart is het provisieverbod niet beperkt gebleven tot alleen de verzekeringsdistributie en verzekeringstussenpersonen. Ook voor vermogen en beleggingsadvies door de (private) banks, beleggingsondernemingen (lees ook: vermogensbeheerders en beleggingsadviseurs) wordt hetzelfde principe nu doorgevoerd. Distributievergoedingen, retourprovisies van brokers, plaatsingsvergoedingen en aanbrengvergoedingen worden niet meer vanuit productleveranciers aan de adviseur betaald. Dezelfde dag dat deze regeling werd aangekondigd, die formeel ingaat op 1 januari 2014, werd een gentlemens agreement vanuit de grootbanken gepubliceerd. In de zomer van 2012 zijn er vanuit Europa al initiatieven ontplooid om dit verbod te realiseren. Vooruitlopend op een verbod op Europees niveau én om het klantbelang centraal te stellen, zijn de Nederlandse marktpartijen dus al overgestapt naar een provisieloos verdienmodel. Als een Europees verbod een andere invulling krijgt dan de AFM en het Ministerie van Financiën wensen, wordt een verbod op nationaal niveau toch gerealiseerd. Tot er een wettelijk provisieverbod van kracht is, blijven de passende provisieregels van toepassing. De drie grootste (private) banken, ABN Amro MeesPierson, ING en Rabobank hebben op dit moment inmiddels de tarieven en ook wat is inbegrepen voor van oudsher effectentypische dienstverlening, gecommuniceerd. Cruciale vraag blijft of een klant bereid zal zijn om een vaste of percentuele all-in vergoeding te betalen aan een bank of vermogensbeheerder waarin inbegrepen is de advisering op het gebied van estate planning of financial planning Figuur 1 Randvoorwaarden Kennismaking Beeldvorming Oplossing Vaststellen (beleggings-)dienst Vaststellen strategische asset allocatie Selectie Instrumenten Doorlopende (na)zorg 26 VAKBLAD FINANCIËLE PLANNING - APRIL 2013 NUMMER 4

3 Het adviesproces zoals eerder in een afbeelding van AFM (figuur 1) weergegeven, verandert met de nieuwe beleidsregel Informatieverstrekking en aanbevelingen Productontwikkeling in principe niet. Met de nieuwe aanbevelingen wordt nadrukkelijk op informatievoorziening in alle fasen een nadere invulling gegeven. Dit betekent dat al vanaf het ontwerp van het product of serviceconcept en continue daarna ook de klant centraal moet blijven staan. Iedere betrokkene zal opnieuw moeten toetsen waar het proces aangescherpt dient te worden en wat de gevolgen voor de business en het proces zijn. AANBEVELINGEN PRODUCTONTWIKKE- LING - HET KLANTBELANG CENTRAAL De AFM stelt letterlijk op haar website dat er dient te worden gestreefd naar een bedrijfscultuur bij financiële ondernemingen waarin het klantbelang centraal staat. Aan de basis van een onderneming die het klantbelang centraal stelt, ligt onder andere een goed ingericht productontwikkelingsproces en productreviewproces dat waarborgt dat het belang van klanten zorgvuldig wordt meegenomen. Producten spelen een belangrijke rol voor de klant. Producten zijn immers de bouwstenen en veelal ook de oplossing waarmee de adviseur invulling aan zijn advies gaat geven. Producten moeten dus passen in het advies- en bedieningsconcept van de klant. Het is dan ook bijna een logische vervolgstap dat de AFM na de leidraden specifiek over de dienstverlening, het adviesproces en het centraal stellen van de klant, nu aandacht besteedt aan de bouwstenen waarmee invulling aan het advies wordt gegeven. De AFM is op 1 januari 2013 dan ook expliciet gestart met het concreet toezien op productontwikkeling. Samen met de productaanbieders en het Ministerie van Financien wordt op dit moment een inventarisatie gemaakt. Op haar website geeft de AFM aan dat medio april de consultatieteksten beschikbaar zijn die een verdere denkrichting over hoe een goed productontwikkelingsproces eruit dient te zien zal formuleren. Op basis van deze consultatieteksten zal vervolgens een consultatie plaatsvinden en later dit jaar zal de AFM (via een leidraad) de aanbevelingen meer concreet maken en uitdiepen in concrete richtlijnen. Samen met aspecten die in art. 32 Bgfo worden aangestipt, bepaalt dit op dit moment het speelveld op het gebied van productontwikkeling. HET SPEELVELD VAN PRODUCT- ONTWIKKELING Productontwikkeling is een van de plaatsen waar de veelheid van nieuwe regelgevingen bij elkaar komt. Dit beperkt zich niet alleen tot de meest voor de hand liggende regelgevingen als MiFID II en het distributieverbod, AIFMD, UCITS, maar ook regelgevingen die te maken hebben met risico s en balans van de banken en verzekeraars zelf spelen een grote rol! Een voorbeeld is bijvoorbeeld de nieuwe Solvency II regelgeving van verzekeraars. Deze regelgeving heeft een directe impact op de voorkeur vanuit balansperspectief om bepaalde producten aan te bieden. Zo is het voor verzekeraars door Solvency II veel duurder geworden om garanties (bijvoorbeeld een garantierente) aan te bieden dan voorheen. Het zal voor de verzekeraar dan ook aantrekkelijker zijn om een Unit Linked product aan te bieden waarin eventuele garanties in een gelieerd fonds zijn ondergebracht dan om de eigen balans te gebruiken en zelf een gegarandeerde rente of rendement te bieden. Bij dergelijke keuzes moet een financiële instelling altijd een afweging maken tussen een intern belang en een gezonde eigen balans en het klantbelang. Maar ook het provisieverbod heeft een directe invloed op productontwikkeling. De grootste Nederlandse fondsaanbieders als Robeco, ING IM, etc. hebben al fondsen opgezet met een lagere beheersvergoeding. Immers, het gedeelte van de beheersvergoeding dat werd uitgekeerd aan het distributiekanaal en adviseurs is er na 1 januari 2014 niet meer. WANNEER ZIJN FINANCIËLE PRODUCTEN IN HET BELANG VAN DE KLANT? Er zijn nu al twee belangrijke aspecten die de AFM op haar website aangeeft. Het eerste aspect is welke dimensies een rol spelen bij het bepalen of een product het klantbelang dient. De AFM noemt er vier: Kostenefficiëntie, Nut voor de cliënt, Veiligheid voor de cliënt en of het product Begrijpelijk is voor een cliënt. (KNVB-principes). Het tweede aspect is minstens even belangrijk. Hoewel niet met zoveel nadruk gezegd, geeft de AFM aan dat het klantbelang van een product continu gemonitord moet worden. Ook in art. 32 Bgfo wordt dit aangehaald: indien een financieel product de belangen van een cliënt niet langer dient, moet de producent het product aanpassen of de aanbieding staken. Er wordt niet alleen gesproken over productontwikkeling, maar nadrukkelijk ook over productreview en de parallel wordt doorgetrokken naar dienstverlening. De aanbieder heeft dus een continue verantwoordelijkheid om te kijken of, in veranderende markt- en regelgevingomstandigheden, een product nog steeds het belang van de klant dient. Zoals ook de wijzigende klantomstandigheden tijdens het adviesproces in de nazorg- en monitorfase de adviseur dwingen om de afweging te maken of de oplossing nog steeds best passend is. Op de website van de AFM is inmiddels ook een aantal teksten verschenen dat refereert naar het KNVB-principe en de toepassing hiervan voor het bedieningsconcept. 4 Kostenefficiëntie Biedt het product waar voor zijn geld? Naar onze mening zijn er hier twee zaken die onderbouwd moeten worden. Staan de kosten en de vergoedingen die in een product zijn opgenomen in verhouding tot de diensten of werkzaamheden die de productaanbieder biedt en zijn de kosten bij een beleggingsproduct te rechtvaardigen ten opzichte van de rendement-risicoverhouding van het product. Let op: een product kan een reële vergoeding zijn voor de hoeveelheid tijd die, bijvoorbeeld, een fondsbeheerder er insteekt, maar kan toch onvoldoende toegevoegde waarde bieden als het op rendement aankomt. Een voorbeeld om dit te verduidelijken: Een Nederlandse fondsaanbieder had in haar assortiment een fonds dat het geld uitzette in deposito s en de opbrengst van de deposito s gebruikte om aandelenopties te kopen om additioneel rendement voor de belegger te behalen. De vergoeding die het fonds vroeg (in dit voorbeeld 0,75%) was een zeer reële vergoeding voor de werkzaamheden die verricht werden. Er was dus een goede balans tussen de dienstverlening en de beloning. De depositorente was op dat moment 5%. Na aftrek van de vergoeding van 0,75% bleef er nog 4,25% over om met een deel hiervan - APRIL 2013 NUMMER 4 27

4 via opties additioneel rendement te behalen. Ook vanuit risico-rendementperspectief was dit dan ook een prima product. Nu de depositorentes voor professionele partijen gedaald zijn tot minder dan 1% is op zichzelf een vergoeding van 0,75% nog steeds een realistische vergoeding en kostenefficiënt voor de hoeveelheid werk. Alleen blijft nu nog maar 0,25% over om te beleggen en additioneel rendement te maken met opties. Dit maakt het rendementperspectief nihil! De veranderende marktomstandigheden zorgen ervoor dat het product niet langer waar voor zijn geld biedt en de fondsaanbieder zal moeten besluiten om met het fonds te stoppen. Dit voorbeeld geeft ook goed aan dat productontwikkeling inderdaad een continu proces is dat op een systematische manier aangepakt moet worden en dat zeker ook de nadruk legt op het reviewen van bestaande producten. Nut Geeft het product invulling aan een gefundeerde behoefte van een doelgroep? De productontwikkelaar moet dus expliciet formuleren voor wie het product bedoeld is en aan welke concrete behoefte het product voldoet. Door dit te formuleren wordt de link tussen het product en het klantbelang expliciet gemaakt. Een product is alleen passend als de behoefte waaraan het product wil voldoen, overeenkomt met een behoefte die bij de beeldvorming ook gesignaleerd is in het klantbeeld! Doordat de productontwikkelaar heel expliciet de doelstelling moet meenemen bij het ontwikkelen en beoordelen van producten neemt hij ook expliciet de verantwoordelijkheid voor het feit of een product daadwerkelijk in staat is een behoefte in te vullen. Advies en product komen zo ook al vanaf de ontwerptafel van de productaanbieder, nog meer samen. Art. 32, tweede lid, Bfgo onderschrijft dit. Veilig Doet het product wat het belooft in verschillende omstandigheden en is de uitkomst dan acceptabel voor de doelgroep? De financiële crisis heeft ons geleerd dat producten onder extreme omstandigheden niet meer voldeden aan de beloftes die voordien gemaakt worden. Het toetsen op veiligheid probeert dit te voorkomen. Veelal betekent dit dat de productontwikkelaar de plicht heeft om expliciet het gedrag van een product bij verschillende scenario s te onderzoeken, niet alleen in normale omstandigheden, maar ook in stressomstandigheden. Door (ook in klantcommunicatie) aan te geven wat er in bijzondere omstandigheden verwacht kan worden, is het duidelijker of het product past bij een klant. Als een klant zeer expliciet aangeeft dat hij maar een beperkte capaciteit heeft om vermogensverlies op te vangen, wordt het voor een adviseur moeilijk om, ondanks zeer uitzonderlijke omstandigheden het mogelijk een groot verlies oplevert, een product te bestempelen als in het belang van de klant. Begrijpelijk Kan de doelgroep de werking van het product goed beoordelen op basis van de informatie die hij van de aanbieder ontvangt? Bij bovenstaande punten hebben we al gezien dat aspecten als kosten, nut en veiligheid direct impact op de communicatie zullen hebben. De aspecten waarop de AFM beoordeelt of een product en het productontwikkelingsproces voldoen, zijn ook aspecten waarover tussen productaanbieder aan de ene kant en adviseur/eindklant aan de andere kant gecommuniceerd moet worden. Het nut van een product zal direct in het marketingmateriaal opgenomen moeten zijn en ook moet duidelijk gemaakt worden voor wie het product geschikt is. Hetzelfde geldt voor veiligheid. Bijvoorbeeld scenario-analyse zal een belangrijke plaats kunnen blijven houden in de communicatie en verkrijgen van inzicht in toekomstige mogelijke waardeontwikkelingen van producten en vermogen. Scenario-analyse wordt ook in de wet letterlijk aangehaald: de werking van een financieel product..in verschillende scenario s wordt vastgesteld. Communicatie op niveau van de klant blijft belangrijk, zodat deze zelf kan beoordelen of hij het product passend vindt zonder dat dit de adviseur uiteraard ontslaat van de plicht om dit te toetsen! De context van de dienstverlening is in dit kader ook heel relevant. Zo zal een klant die een vermogensbeheerrelatie met zijn financiële dienstverlener aangaat op een ander niveau de werking van een product dienen te begrijpen dan een execution only klant. De vermogensbeheerklant delegeert immers een deel van de beslissingen bij de beheerder en verlegt de verantwoordelijkheid meer naar de beheerder. MiFID II houdt al rekening met dit onderscheid door ervan uit te gaan dat de klant maar beperkt zelf in staat is om financiële producten te beoordelen. Indien er geen sprake is van hulp van een professional (beleggingsadvies of -beheer), maar de klant zelf een oordeel moet vellen (execution only), is het volgens de ontwerpteksten van MiFID II niet toegestaan om complexe financiële producten aan te bieden. BELEIDSREGEL INFORMATIEVERSTREK- KING: CONSULTATIEDOCUMENT DECEMBER 2012 In de Wft zijn open en gesloten normen opgenomen. Open normen zijn regels die breed geïnterpreteerd kunnen worden, bijvoorbeeld de norm dat informatie aan consumenten duidelijk moet zijn. Gesloten normen zijn in mindere mate voor interpretatie vatbaar. Een voorbeeld van een gesloten norm is de verplichting om in reclame-uitingen over krediet een kredietwaarschuwing op te nemen. De AFM wil met de nieuwe beleidsregel waarvan de consultatie sloot in februari inzicht geven in de interpretaties van de AFM over informatieverstrekking vooral over de open normen. De consumenten moet namelijk in staat worden gesteld om een adequate beoordeling van een product te maken. In de beleidsregel worden dan ook relevante kenmerken van een product besproken die op een correcte, duidelijke en nietmisleidende manier moeten worden gecommuniceerd. Deze interpretaties zijn door de AFM verzameld vanuit de praktijk en samengebracht in een document om de informatieverstrekking aan consumenten te verbeteren. 5 Informatie moet eenvoudig inzicht geven in de relevante kenmerken van het product en mag de consument niet op het verkeerde been zetten. Dit betekent dat de informatie in ieder geval vindbaar, begrijpelijk en evenwichtig moet zijn voor de doelgroep. De AFM noemt in het document (hoofdstuk 3.3 van pagina 10-12) een aantal voorbeelden van niet duidelijke, of misleidende informatie. 28 VAKBLAD FINANCIËLE PLANNING - APRIL 2013 NUMMER 4

5 Met verwijzing naar Wft-artikelen wordt een aantal relevante kenmerken expliciet benoemd per productsoort. Ook wordt voor bepaalde specifieke producten vermeld wat er gecommuniceerd en uitgelegd moet worden. Sparen: Rente, kosten, risico s, beperkende voorwaarden, depositogarantiestelsel, niet marktconforme kenmerken. Producten: spaardeposito s, achtergesteld deposito, fiscaal gefacilieerde spaarrekening. Lenen: Kosten (rente), voorwaarden, opnemen/aflossen, wijzigen/opzeggen, niet marktconforme kenmerken en overig. Producten: doorlopend krediet, aflossingsvrije hypotheek. Verzekeren: Premie, opzeggen/wijzigen van polis, fiscaliteit, productvoorwaarden, beperkende voorwaarden koopsom of een deposito, dekking. Producten: overlijdensrisicoverzekering, uitvaartverzekering, autoverzekering, arbeidsongeschiktheidsverzekering. Beleggen: In algemene zin het risico, rendement, kosten, verhandelbaarheid met verwijzing naar Bgfo. Voor een aantal specifieke producten in voorkomend geval: aansprakelijkheid, maximaal verlies, financiering, fiscaliteit, middeling, dividend, grondstoffen, volatiliteit, correlatie, voorwaardelijke looptijd, tussentijds koersverloop, keuze onderliggende waarde(n), uitstapmogelijkheid, beperkende voorwaarden. Producten: deelneming in beleggingsinstelling, effect, scheepsinvestering, gestructureerde producten, Contract for Difference (CfD). De AFM geeft met dit document stapsgewijs inzicht in actuele interpretaties.voortschrijdend inzicht kan betekenen dat aanpassingen nodig zijn en dan zal het document ook aangepast worden. Door de hyperlinks die in het document zijn opgenomen kan vrij snel gescrolled worden naar relevante tekst voor de gebruiker/lezer van het document. GEVOLGEN VOOR ADVIESPROCES: KEUZES MAKEN, AFSTEMMEN WIE DOET WAT EN SAMENWERKEN! De AFM heeft aan het begin van 2013 nadrukkelijk de focus herhaalt voor vermogensopbouw en de advisering daarover. 6 Binnen het thema Vermogensopbouw werd in 2012 al sterk ingezet op het verbeteren van de kwaliteit van beleggingsdienstverlening. Dit vanuit een integraal perspectief op vermogensopbouw in plaats van focus op deeloplossingen wat je terug ziet komen in de beleidsregel informatieverstrekking en aanbeveling productontwikkeling. Er werd destijds al nadrukkelijk verwezen naar financial planning en het adviseren vanuit een integraal beeld van de klant. De rol van de financial planner blijft daarmee belangrijk. Al zullen de keuzes die gemaakt worden door alle spelers in het beleggingsproces, ook de keuzes wellicht gaan bepalen welke rol de planner wil spelen, welke activiteiten, tegen welke prijs en al dan niet samen met andere partijen zoals belastingadviseurs en vermogensbeheerders het uiteindelijke businessmodel bepalen. De hoofddoelstelling van de AFM voor 2013 in dit kader is: de kwaliteit van vermogensopbouwadvies en vermogensopbouwproducten verbeteren. Het beoogde langetermijneffect is dat bij de diensten en producten die aan de consument worden aangeboden voor het opbouwen van vermogen voor later, de behoefte van de consument centraal gesteld wordt en dat oplossingen kostenefficiënt en begrijpelijk zijn. Beleggingsondernemingen (zowel banken als zelfstandig vermogensbeheerders en beleggingsadviseurs) zetten volgens de AFM stappen richting een duurzaam bedrijfsmodel. De kosten van de dienstverlening moeten in verhouding staan tot de toegevoegde waarde. Beleggingsondernemingen ontvangen vanaf 1 januari 2014 geen provisies meer, want de klant betaalt de beleggingsonderneming rechtstreeks. In de ontwikkeling van nieuwe producten en bedieningsconcepten (dat wil zeggen: het geheel van het product en de dienst) wordt het belang van de consument als uitgangspunt genomen met uitfasering van producten indien geen toegevoegde waarde meer blijkt. De AFM zal concrete producten waarover twijfels zijn, aan onderzoeken onderwerpen. In 2013 zal de AFM opvolging geven aan de uitgangspunten die sinds 2009 voor zorgvuldige vermogensopbouwdienstverlening werden geformuleerd in verschillende leidraden. De AFM spreekt letterlijk over een vergelijking te maken met de 0-meting die destijds is uitgevoerd ten behoeve van de leidraad De Klant in Beeld. De nadruk zal hierbij liggen op het toetsen van bestaande praktijken en het (formeel of informeel) aansporen van banken en beleggingsondernemingen om te verbeteren. Het vergroten van de vakbekwaamheid van beleggingsprofessionals zal waarschijnlijk ook nog een aandachtspunt zijn volgens de AFM. Communicatie, informatie en adviesvaardigheden, daar ligt de uitdaging! De klant betrokken krijgen bij zijn of haar financiële beslissingen. Niet door contracten die bestaan uit veel bladzijden voorzien van moeilijke en complexe teksten. Keep it simple op alle fronten: Op het niveau van de dienstverlening als de producten en voor wat betreft alle informatie van reclame-uiting tot het advies zelf. Daar ligt de uitdaging om het vertrouwen terug te winnen! 1 Beleidsregel Informatieverstrekking: 2 ESMA en MiFID: beleidsuitingen-esa/mifid-geschiktheidseisen.aspx. 3 ashx. 4 Bedieningsconcept in belang van de klant: Thema s 2013: - APRIL 2013 NUMMER 4 29

Feedback statement consultatie Beleidsregel Informatieverstrekking

Feedback statement consultatie Beleidsregel Informatieverstrekking Feedback statement consultatie Beleidsregel Informatieverstrekking Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

De AFM en de toekomst van vermogensbeheer Judith Boom,Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen

De AFM en de toekomst van vermogensbeheer Judith Boom,Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen De AFM en de toekomst van vermogensbeheer Judith Boom,Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen 5 juni 2013 - SS&C Technologies Event: Trends in Vermogensbeheer Agenda 1. Context: Thema Vermogensopbouw

Nadere informatie

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid

Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs. 23 september 2014. Alex Poel. Beleggingsbeleid Vereniging van Vermogensbeheerders & - Adviseurs 23 september 2014 Alex Poel Beleggingsbeleid 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 VBA Discussion Paper 5 Kanttekeningen discussion

Nadere informatie

Beleid passende provisies. augustus 2013. Beleidsregels Beleid passende provisies

Beleid passende provisies. augustus 2013. Beleidsregels Beleid passende provisies Beleid passende provisies augustus 2013 Versie 2.0 Status: definitief intern 1 van 6 02-08-2013 Versiebeheer Wijzigingsgeschiedenis Datum Auteur Versie Omschrijving 02-08-2013 T.A. van der Kevie 2.0 Definitief

Nadere informatie

Wft deskundigheidsbouwwerk

Wft deskundigheidsbouwwerk Wft deskundigheidsbouwwerk Mr. J. Oosterbaan Martinius Algemeen directeur Bureau D & O D & O april 2012 1 Inhoud Actualiteiten Huidige eisen deskundigheid Vergunning Wft pensioenverzekering Wensen minister

Nadere informatie

Onderdeel 1: Beleggingsbeleid

Onderdeel 1: Beleggingsbeleid Inleiding De AFM heeft de afgelopen jaren verschillende marktbrede onderzoeken naar de kwaliteit van de beleggingsdienstverlening uitgevoerd. Dit heeft onder andere geresulteerd in de publicatie van diverse

Nadere informatie

Alles over de kosten van ons advies

Alles over de kosten van ons advies Alles over de kosten van ons advies Alles wat u vooraf wilt weten over de kosten van onze dienstverlening bij advies en bemiddeling van uw verzekeringen en financiële producten. Advies en abonnementstarieven

Nadere informatie

De AFM en de toekomst van vermogensbeheer. Tim Mortelmans, Paul Schuiling en Elke Geerdink,Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen 14 mei 2013

De AFM en de toekomst van vermogensbeheer. Tim Mortelmans, Paul Schuiling en Elke Geerdink,Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen 14 mei 2013 De AFM en de toekomst van vermogensbeheer Tim Mortelmans, Paul Schuiling en Elke Geerdink,Toezichtgroepen Financiële Ondernemingen 14 mei 2013 Agenda 1. Context: Thema Vermogensopbouw 2. Enkele specifieke

Nadere informatie

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw, Amsterdam, 3 juli 2015 Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II Geachte heer, mevrouw, Namens de Vereniging van Vermogensbeheerders & Adviseurs (hierna: VV&A ) willen wij graag van de gelegenheid

Nadere informatie

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering

Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering De Handreiking Kwaliteit Beleggingsbeleid in de praktijk 26 maart 2015 Alex Poel Beleggingsbeleid in de bedrijfsvoering 1 Achtergrond 2 Dienstverleningsproces 3 Beleggingsbeleid 4 Handreiking beleggingsbeleid

Nadere informatie

Aandachtspunten voor vermogensbeheerders met een eigen aanbieder van beleggingsfondsen. Leidraad om marktpartijen richting en duidelijkheid te geven

Aandachtspunten voor vermogensbeheerders met een eigen aanbieder van beleggingsfondsen. Leidraad om marktpartijen richting en duidelijkheid te geven Aandachtspunten voor vermogensbeheerders met een eigen aanbieder van beleggingsfondsen Leidraad om marktpartijen richting en duidelijkheid te geven December 2015 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt

Nadere informatie

DE VIJF KERNPUNTEN VAN EEN INTEGRAAL ADVIES

DE VIJF KERNPUNTEN VAN EEN INTEGRAAL ADVIES DE VIJF KERNPUNTEN VAN EEN INTEGRAAL ADVIES De Federatie van Financieel Planners stelt zich ten doel om integrale financiële advisering te bevorderen. Met een integraal financieel plan krijgt de cliënt

Nadere informatie

Leidraad dienstverleningsdocument. AFM, juni 2009

Leidraad dienstverleningsdocument. AFM, juni 2009 Leidraad dienstverleningsdocument AFM, juni 2009 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten

Nadere informatie

ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENSOPBOUW UPDATE 2015

ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENSOPBOUW UPDATE 2015 ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENSOPBOUW UPDATE 2015 Als we communiceren over risico, rendement en kosten Robert G.J. van Beek CFP FA (l) is zelfstandig consultant en planner About Life & Finance BV, auteur,

Nadere informatie

Vijf veranderingen per 1 januari 2013

Vijf veranderingen per 1 januari 2013 Advies over financiële producten? December 2012 Vijf veranderingen per 1 januari 2013 U overweegt een financieel product aan te schaffen en daarover advies in te winnen? Dan gaan er bij de advisering van

Nadere informatie

ONZE DIENSTENWIJZER. Openingstijden. Wie zijn wij? Waaruit bestaat onze dienstverlening? Hoe kun je ons bereiken?

ONZE DIENSTENWIJZER. Openingstijden. Wie zijn wij? Waaruit bestaat onze dienstverlening? Hoe kun je ons bereiken? ONZE DIENSTENWIJZER Wie zijn wij? Wij zijn Reinders Hypotheken. Wij stellen ons met deze dienstenwijzer graag aan je voor. Wij hebben ons vak gemaakt van het adviseren en begeleiden van klanten bij financiële

Nadere informatie

VNAB Event: Wet en regelgeving

VNAB Event: Wet en regelgeving VNAB Event: Wet en regelgeving 23 april 2015 Egbert Gerritsen Manager toezicht banken en verzekeraars Onderwerpen Hoe houdt de AFM toezicht en wat betekent dat voor de zakelijke markt? Klantbelang centraal

Nadere informatie

Beloning van onze medewerkers

Beloning van onze medewerkers ONZE DIENSTENWIJZER Wie zijn wij? Wij zijn Reinders Hypotheken. Wij stellen ons met deze dienstenwijzer graag aan je voor. Wij hebben ons vak gemaakt van het adviseren en begeleiden van klanten bij financiële

Nadere informatie

Provisies & Aanbrengvergoedingen. 10 september 2013 Ledenbijeenkomst VV&A

Provisies & Aanbrengvergoedingen. 10 september 2013 Ledenbijeenkomst VV&A Provisies & Aanbrengvergoedingen Ledenbijeenkomst VV&A Agenda 1. Waarom een provisieverbod? 2. Context - Ontwikkelingen op wetgevingsgebied (MiFID II) - Thema Vermogensopbouw 3. Uitgelicht: Aanbrengvergoedingen

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door: MeerHuis financiële dienstverlening Robberstraat 1 4201 AK GORINCHEM Voordat u besluit om van onze dienstverlening

Nadere informatie

Kader voor beoordeling deposito s. Inzicht in de manier waarop de AFM deposito s beoordeelt

Kader voor beoordeling deposito s. Inzicht in de manier waarop de AFM deposito s beoordeelt Kader voor beoordeling deposito s Inzicht in de manier waarop de AFM deposito s beoordeelt Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke

Nadere informatie

Provisieregels "De klant centraal"

Provisieregels De klant centraal INVESTMENT MANAGEMENT GROUP JANUARI 2012 Provisieregels "De klant centraal" De wijze van beloning van tussenpersonen die betrokken zijn bij de distributie van financiële producten wordt zowel door de Europese

Nadere informatie

Retourprovisies en Total Cost of Ownership

Retourprovisies en Total Cost of Ownership Retourprovisies en Total Cost of Ownership Mirjam Slokker Casper Hoekstra Tim Mortelmans VVenC Ledenbijeenkomst Pagina 1 AGENDA 1. Context: Thema Vermogensopbouw 2. Provisies: Distributievergoedingen en

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument voor Financieel Advies 2.0

Dienstverleningsdocument voor Financieel Advies 2.0 Dienstverleningsdocument voor Financieel Advies 2.0 Dienstverleningsdocument Wie ik ben en wat ik doe Hubrien is een onafhankelijk en zelfstandig Financieel Advies en Life Planning kantoor, eigendom van

Nadere informatie

Toelichting Veritas Maastricht Dienstverleningsdocument.

Toelichting Veritas Maastricht Dienstverleningsdocument. Toelichting Veritas Maastricht Dienstverleningsdocument. Veritas Maastricht hecht grote waarde aan goede voorlichting op het gebied van onze dienstverlening. Daarnaast eist de Wet op het financieel toezicht

Nadere informatie

Onze Dienstenwijzer. www.huis-hypotheek.nl/rotterdam-capelle

Onze Dienstenwijzer. www.huis-hypotheek.nl/rotterdam-capelle Onze Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Rotterdam-Capelle (statutair: HMJ Makelaardij B.V.) Jacob van Campenplein 67 3067 LA Rotterdam KVK 24302924 AFM 12006938 Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Rotterdam-Capelle

Nadere informatie

Onderzoek kosten van beleggingsdienstverlening. Bevindingen en aanbevelingen

Onderzoek kosten van beleggingsdienstverlening. Bevindingen en aanbevelingen Onderzoek kosten van beleggingsdienstverlening Bevindingen en aanbevelingen Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Top Consult Services Sales Academy BV h.o.d.n. TCS Verzekeringen. Postadres Postbus 99, 1270 AB Huizen

Dienstverleningsdocument. Top Consult Services Sales Academy BV h.o.d.n. TCS Verzekeringen. Postadres Postbus 99, 1270 AB Huizen Dienstverleningsdocument Top Consult Services Sales Academy BV h.o.d.n. TCS Verzekeringen Postadres Postbus 99, 1270 AB Huizen Contactgegevens Telefoon : 024-3501452 Fax : 024-3501014 E-mail : info@tcs-verzekeringen.nl

Nadere informatie

ThomaLife. Financieel inzicht, bepaal uw eigen koers! uw schakel naar zekerheid!

ThomaLife. Financieel inzicht, bepaal uw eigen koers! uw schakel naar zekerheid! ThomaLife Financieel inzicht, bepaal uw eigen koers! uw schakel naar zekerheid! ThomaLife Al onze cliënten hebben financiële doelstellingen voor nu en voor later. U bent er misschien niet iedere dag mee

Nadere informatie

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument

Dienstenwijzer/Dienstverleningsdocument Informatie over onze dienstverlening Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u vooraf aan de totstandkoming van een financiële overeenkomst onderstaande informatie te verstrekken. In

Nadere informatie

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 VAN HARTE WELKOM BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 PROGRAMMA 20.00 uur - 20.10 uur Inleiding: over de VEOV 20.10 uur - 20.30 uur Beleggen na het provisieverbod: in hoeverre staat de cliënt centraal? Hans Dubbeldam,

Nadere informatie

Veranderende rol van financieel advies. 26 juni 2014

Veranderende rol van financieel advies. 26 juni 2014 Veranderende rol van financieel advies 26 juni 2014 Programma 14.00 uur: Opening 14.05 uur: Effecten van het provisieverbod op de toegankelijkheid van financieel advies. Door dr. Fred de Jong (UvA/ACIS)

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Let op! In dit document beschrijven we wat we normaal gesproken doen en wat de gemiddelde prijs is van deze diensten. Deze

Let op! In dit document beschrijven we wat we normaal gesproken doen en wat de gemiddelde prijs is van deze diensten. Deze Dienstverleningsdocument Hypotheekvraag In dit document staat wat wij voor u kunnen doen. En hoeveel dat kost. Andere financiële dienstverleners hebben ook zo n document. Zo kunt u ons vergelijken met

Nadere informatie

MiFID II: a piece of cake? 19 maart 2015

MiFID II: a piece of cake? 19 maart 2015 MiFID Roundtable 2015 MiFID II: a piece of cake? Randy Pattiselanno, Reinier Schipper, Bastiaan Bloemink 19 maart 2015 Agenda 1. Introductie aanwezigen 2. Structuur MiFID I en II 3. Tijdlijnen en implementatie

Nadere informatie

dienst verlenings document

dienst verlenings document dienst verlenings document S a n Gi o r g i l a a n 5 5644 DS Ei n d h o v e n Te l e f o o n 040-2155420 Fa x 040-2155429 w w w. v a n a v e z a a t h. c o m E-m a i l i n f o @ v a n a v e z a a t h.

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument (DVD)

Dienstverleningsdocument (DVD) Dienstverleningsdocument (DVD) Postbus 179 AFM 12020125 9470 AD Zuidlaren KvK 01165328 Bank 47.69.93.024 T 050 85 38 417 F 050 23 04 045 www.shassurantie.nl info@shassurantie.nl Geachte relatie, Dit document

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Mogen wij u helpen om uw financiële situatie te verbeteren? Een overzicht van onze dienstverlening aan u

Dienstverleningsdocument. Mogen wij u helpen om uw financiële situatie te verbeteren? Een overzicht van onze dienstverlening aan u Dienstverleningsdocument Mogen wij u helpen om uw financiële situatie te verbeteren? Een overzicht van onze dienstverlening aan u 1 Wie zijn wij? Persist Financial Planning is in 2010 opgericht en vindt

Nadere informatie

hypotheken verzekeringen pensioenen

hypotheken verzekeringen pensioenen Dienstverleningsdocument Spaak Assurantiën Wie zijn wij? Wij zijn Spaak Assurantiën, uw adviseur in verzekeren. Wij zijn gevestigd in Groningen sinds 1958. Het is van oudsher een familiebedrijf, en dat

Nadere informatie

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht.

VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. VDL Hypotheken B.V., Kerkbuurt 52 te Sliedrecht. Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over

Nadere informatie

Aflevering 3 - Advies over opbouw van vermogen

Aflevering 3 - Advies over opbouw van vermogen Aflevering 3 - Advies over opbouw van vermogen Het aangaan van een hypothecair krediet is voor consumenten een belangrijke beslissing. De kosten en aflossing van deze lening hebben voor langere termijn

Nadere informatie

VERMOGEN OPBOUWEN. Dienstverleningsdocument. Versie 1.2 / juni 2014 Compliance

VERMOGEN OPBOUWEN. Dienstverleningsdocument. Versie 1.2 / juni 2014 Compliance VERMOGEN OPBOUWEN Dienstverleningsdocument Versie 1.2 / juni 2014 Compliance Meeùs Assurantiën BV is dochteronderneming van Meeùs Groep BV, onderdeel van Aegon. Meeùs Groep BV is geregistreerd bij de AFM

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

Finance Update 8 november 2011 Hoeveel regels wilt u hebben? Drs. H.J. Geels, CIP

Finance Update 8 november 2011 Hoeveel regels wilt u hebben? Drs. H.J. Geels, CIP Finance Update 8 november 2011 Hoeveel regels Drs. H.J. Geels, CIP 1. Waar hebben we het over: welke regels? 2. Waarom nu? 3. Wat voor gevolgen hebben die regels? Zijn ze productief? 4. Kan het anders?

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Het Poliskabinet, Postbus 79, 2910AB Nieuwerkerk aan den IJssel.

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Het Poliskabinet, Postbus 79, 2910AB Nieuwerkerk aan den IJssel. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Het Poliskabinet, Postbus 79, 2910AB Nieuwerkerk aan den IJssel. Deze dienstenwijzer heeft als doen om u inzicht te

Nadere informatie

Dit document geeft een informatieve omschrijving van de diensten die wij voor u als

Dit document geeft een informatieve omschrijving van de diensten die wij voor u als Dienstverleningsdocument 1. Waarom dit dienstverleningsdocument? Dit document geeft een informatieve omschrijving van de diensten die wij voor u als opdrachtgever verrichten. Mol Assurantiën B.V. is gespecialiseerd

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT LIFE & FINANCE FINANCIËLE DIENSTVERLENING Dienstverleningsdocument Life & Finance Groep 1 DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Introductie Life & Finance Groep is een allround financieel dienstverlener.

Nadere informatie

Dienstenwijzer / dienstverleningsdocument

Dienstenwijzer / dienstverleningsdocument Dienstenwijzer / dienstverleningsdocument Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Kempenburg Intermediair b.v. Besterdring 81 5014 HH TILBURG 013-5770395 info@kempenburg.nl www.kempenburg.nl Voordat

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Wft nummer 12008346 Pagina 1 van 8 Geachte cliënt, U oriënteert zich op de mogelijkheden van een hypothecaire geldlening en/of diverse verzekeringen. Ons kantoor kan u hierbij

Nadere informatie

Inleiding Dit is het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor All in One

Inleiding Dit is het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor All in One DIENSTVERLENINGSDOCUMENT/DIENSTENWIJZER Assurantiekantoor All in One VOF Inleiding Dit is het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor All in One Voorafgaand aan onze dienstverlening

Nadere informatie

Kwaliteit van vermogensopbouw is beter

Kwaliteit van vermogensopbouw is beter Kwaliteit van vermogensopbouw is beter Activiteitenagenda 1. Kwaliteit beleggingsdienstverlening; dashboardmodule Dit project richt zich op het afronden van de dashboardmodule Beleggen bij de 4 grootbanken

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument versie 2011

Dienstverleningsdocument versie 2011 INDFIA Financieel Adviesbureau Vest 195 3311 TV Dordrecht T. 0180 625857 F. 0800 7528834 E. info@indfia.nl AFM 12016014 K.v.K. 243.378.18 ING bank 67.40.19.105 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Wie zijn wij?

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - NOVEMBER 2012 - All Finance BV, dienstverleningsdocument september 2012 / Abonnementen

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - NOVEMBER 2012 - All Finance BV, dienstverleningsdocument september 2012 / Abonnementen DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - NOVEMBER 2012 - Inleiding U oriënteert zich op de mogelijkheden van een advies over een financieel product, zoals bijvoorbeeld een hypothecaire geldlening, kapitaal- of lijfrenteverzekering,

Nadere informatie

Van Munnen & De Haan DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

Van Munnen & De Haan DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Van Munnen & De Haan DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Statutaire naam Van Munnen & De Haan Handelsnamen kantoor Van Munnen & De Haan PassendHypotheekadvies.nl PassendPensioenadvies.nl Van Munnen & De Haan Consultancy

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDCUMENT HET AGI HUYS BV - VERSIE KTBER 2013 - Inleiding ns kantoor hecht aan een goede voorlichting op het gebied van financiële dienstverlening. nze dienstverlening kan bestaan uit enkel

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Jacobus Recourt Assurantien B.V., Kingsfordweg 151, 1043GR Amsterdam. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren

Nadere informatie

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments Introductie ABN AMRO werkt continue aan haar dienstverlening. Om die reden gaat er dit jaar en begin 2009 een aantal zaken op beleggingsgebied veranderen. Hier kunt u meer lezen over het assortiment beleggingsfondsen

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Skyline Hypotheken B.V. Zadelmakerstraat 59 2984 CC Ridderkerk Telefoonnummer: 0180-712 860 Faxnummer: 0180-412 076 Email: info@skylinehypotheken.nl Kamer

Nadere informatie

Beleidsregel informatieverstrekking. Waar let de AFM op bij het beoordelen van informatieverstrekking over financiële producten en diensten?

Beleidsregel informatieverstrekking. Waar let de AFM op bij het beoordelen van informatieverstrekking over financiële producten en diensten? Beleidsregel informatieverstrekking Waar let de AFM op bij het beoordelen van informatieverstrekking over financiële producten en diensten? Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante

Nadere informatie

Onze Dienstenwijzer. huis-hypotheek.nl/hoorn-infact

Onze Dienstenwijzer. huis-hypotheek.nl/hoorn-infact Onze Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Hoorn InFact (statutair: Welke Financieel Adviseurs B.V.) Boedijnhof 82 1628 SE Hoorn KvK 37087343 AFM 12008374 Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Hoorn InFact - versie

Nadere informatie

Let op! In dit document beschrijven we wat we normaal gesproken doen en wat de gemiddelde prijs is van deze diensten. Deze

Let op! In dit document beschrijven we wat we normaal gesproken doen en wat de gemiddelde prijs is van deze diensten. Deze Dienstverleningsdocument Risico's afdekken In dit document staat wat wij voor u kunnen doen. En hoeveel dat kost. Andere financiële dienstverleners hebben ook zo n document. Zo kunt u ons vergelijken met

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen

Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen Dienstverleningsdocument André van Heugten Verzekeringen Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen wij u laten zien wat onze werkwijze is. In onze werkwijze staat u als

Nadere informatie

Handzame tips voor informatieverstrekking

Handzame tips voor informatieverstrekking Handzame tips voor informatieverstrekking Voor financiële ondernemingen gelden diverse wettelijke normen voor de informatieverstrekking aan klanten over financiële producten en diensten. Juiste toepassing

Nadere informatie

UWPLUS DIENSTENWIJZER

UWPLUS DIENSTENWIJZER UWPLUS DIENSTENWIJZER UWPLUS DIENSTENWIJZER OVER ONZE DIENSTVERLENING Op grond van de Wet Financieel Toezicht zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst onderstaande informatie

Nadere informatie

Rogstraat 6 5361 GR Grave

Rogstraat 6 5361 GR Grave DIENSTENWIJZER Dit document wordt u aangeboden door Sterke Hypotheekadviezen BV Rogstraat 6 5361 GR Grave Voordat u besluit om van onze dienstverlening gebruik te maken wilt u weten waar u aan toe bent

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Wft nummer 12008346 Pagina 1 van 8 Geachte cliënt, U oriënteert zich op de mogelijkheden van een hypothecaire geldlening en/of diverse verzekeringen. Ons kantoor kan u hierbij

Nadere informatie

Onze Dienstenwijzer. huis-hypotheek.nl/veenendaal

Onze Dienstenwijzer. huis-hypotheek.nl/veenendaal Onze Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Veenendaal (statutair: H.I.D. B.V.) Vendelier 2a 3905 PA Veenendaal KvK 30195574 AFM 12005862 Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Veenendaal - versie augustus 2015 huis-hypotheek.nl/veenendaal

Nadere informatie

Ortec Finance Artikel. Financiële planning. Een integrale benadering van inkomensplanning en vermogensplanning met inzicht in risico.

Ortec Finance Artikel. Financiële planning. Een integrale benadering van inkomensplanning en vermogensplanning met inzicht in risico. Ortec Finance Artikel Financiële planning Een integrale benadering van inkomensplanning en vermogensplanning met inzicht in risico Oktober 2014 inleiding In wet en regelgeving wordt steeds meer nadruk

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT MSK GROEP VERZEKERINGEN & HYPOTHEKEN

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT MSK GROEP VERZEKERINGEN & HYPOTHEKEN DIENSTVERLENINGSDOCUMENT MSK GROEP VERZEKERINGEN & HYPOTHEKEN Dit Dienstverleningsdocument wordt u aangeboden door MSK Groep Verzekeringen & Hypotheken, Haven 17, 3143 BB Maassluis. Wij willen ons graag

Nadere informatie

RISICO S AFDEKKEN. Dienstverleningsdocument. versie 2.0/oktober 2014 Compliance

RISICO S AFDEKKEN. Dienstverleningsdocument. versie 2.0/oktober 2014 Compliance RISICO S AFDEKKEN Dienstverleningsdocument versie 2.0/oktober 2014 Compliance Meeùs Assurantiën BV is dochteronderneming van Meeùs Groep BV, onderdeel van Aegon. Meeùs Groep BV is geregistreerd bij de

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Vaes Finance is een onafhankelijke bemiddelaar op het gebied van hypotheken, verzekeringen en pensioenen. Wij dienen uitsluitend en alleen de belangen van onze klanten

Nadere informatie

Beleidsregel Informatieverstrekking

Beleidsregel Informatieverstrekking Beleidsregel Informatieverstrekking Waar let de AFM op bij het beoordelen van informatieverstrekking door financiële ondernemingen over financiële producten en diensten? Autoriteit Financiële Markten De

Nadere informatie

Onze Dienstenwijzer. huis-hypotheek.nl/rotterdam-capelle

Onze Dienstenwijzer. huis-hypotheek.nl/rotterdam-capelle Onze Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Rotterdam-Capelle (statutair: HMJ Makelaardij B.V.) Jacob van Campenplein 67 3067 LA Rotterdam KvK 24302924 AFM 12006938 Dienstenwijzer Huis & Hypotheek Rotterdam-Capelle

Nadere informatie

Leidraad zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw. De klant centraal bij financieel dienstverleners

Leidraad zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw. De klant centraal bij financieel dienstverleners Leidraad zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw De klant centraal bij financieel dienstverleners Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26584 25 september 2013 Beleidsregel Informatieverstrekking Waar let de AFM op bij het beoordelen van informatieverstrekking

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door C.J. Timmermans, Wendelnesseweg-Oost 58, 5161 ZB Sprang-Capelle.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door C.J. Timmermans, Wendelnesseweg-Oost 58, 5161 ZB Sprang-Capelle. Dienstenwijzer Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door C.J. Timmermans, Wendelnesseweg-Oost 58, 5161 ZB Sprang-Capelle. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek.

Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Dit document wordt u aangeboden door Acturance Financiële Diensten, Kamille 29, 8607 DE te Sneek. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENSOPBOUW: BACK TO THE FUTURE OF FINANCIAL PLANNING!

ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENSOPBOUW: BACK TO THE FUTURE OF FINANCIAL PLANNING! ZORGVULDIG ADVIES VERMOGENSOPBOUW: BACK TO THE FUTURE OF FINANCIAL PLANNING! R.G.J. van Beek CFP FA is Senior Consultant Private Wealth Management bij Ortec Finance. Hij is auteur van diverse boeken en

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Senders Verzekeringen Hypotheken en Levensloop planning, Molenstraat 40, 5242 HA, Rosmalen.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Senders Verzekeringen Hypotheken en Levensloop planning, Molenstraat 40, 5242 HA, Rosmalen. DIENSTENWIJZER Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door Senders Verzekeringen Hypotheken en Levensloop planning, Molenstraat 40, 5242 HA, Rosmalen. Wij willen ons hiermee graag aan u voorstellen en

Nadere informatie

Leidraad zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw. De klant centraal bij beleggingsondernemingen

Leidraad zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw. De klant centraal bij beleggingsondernemingen Leidraad zorgvuldig adviseren over vermogensopbouw De klant centraal bij beleggingsondernemingen Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft u inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over de manier waarop wij

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Van Haarlem Uw Financieel Adviseur. Strandmeer 1 3994 ZR Houten Telefoon 030-6590800 Fax 084-2273005 KvK Utrecht 30219708 Internet www.uwfinancieeladviseur.nl E-mail vanhaarlem@uwfinancieeladviseur.nl

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft een beschrijving van de diensten die wij voor u als consument kunnen verrichten. Het geeft bovendien informatie over de manier waarop

Nadere informatie

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt van onze dienstverlening. Deze tijd vraagt om transparantie. Wij regelen

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In dit document leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Toezichthouder

Nadere informatie

Wij zijn volledig onafhankelijk en niet gelieerd aan of deels eigendom van enige financiële instelling.

Wij zijn volledig onafhankelijk en niet gelieerd aan of deels eigendom van enige financiële instelling. Dienstverleningsdocument en Dienstenwijzer Trajectum Financiële Planning streeft naar een open relatie met haar klanten. Om u inzicht te geven in de dienstverlening van Trajectum en de daaraan verbonden

Nadere informatie

Wft pensioenverzekeringen - uitdagingen gezien vanuit het toezicht

Wft pensioenverzekeringen - uitdagingen gezien vanuit het toezicht Geld voor Later Wft pensioenverzekeringen - uitdagingen gezien vanuit het toezicht 3 Oktober 2012 Rudy van Leeuwen Welkom bij de Autoriteit Financiële Markten Pagina 2 Agenda - Vergunning pensioenverzekeringen

Nadere informatie

Klantbelang Centraal Seminar Vernieuwde Bedrijfsvoering bij Verzekeraars

Klantbelang Centraal Seminar Vernieuwde Bedrijfsvoering bij Verzekeraars Klantbelang Centraal Seminar Vernieuwde Bedrijfsvoering bij Verzekeraars 25 juni 2014 Ivo Thijssen Doel vandaag Hoe houdt de AFM toezicht? Waarom het thema Klantbelang Centraal? Wat is Klantbelang Centraal?

Nadere informatie

Dienstenwijzer en Dienstverleningsdocument Your Financials Heerenveen

Dienstenwijzer en Dienstverleningsdocument Your Financials Heerenveen Dienstenwijzer en Dienstverleningsdocument Your Financials Heerenveen Your Financials Heerenveen Bezoekadres : Businesspark Friesland West 27A, 8447 SL Heerenveen Postadres : Businesspark Friesland West

Nadere informatie

Consultatie Nrgfo en toelichting Dienstverleningsdocument

Consultatie Nrgfo en toelichting Dienstverleningsdocument Consultatie Nrgfo en toelichting Dienstverleningsdocument Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op

Nadere informatie

U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden.

U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Servicecertificaat Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In deze brief leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Ons doel is het advies

Nadere informatie

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Tuinte Hypotheken, De Tuin 23, 1611 KR Bovenkarspel.

Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Tuinte Hypotheken, De Tuin 23, 1611 KR Bovenkarspel. DIENSTENWIJZER / DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door: Tuinte Hypotheken, De Tuin 23, 1611 KR Bovenkarspel. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument:

Dienstverleningsdocument: Dienstverleningsdocument: Algemene informatie Het Bespaarhuis is een financiële dienstverlener met een breed aanbod van diensten en producten. Een belangrijk onderdeel van onze dienstverlening is de verzekeringsbemiddeling.

Nadere informatie

Beoogde Wft- en BGfo-wijzigingen

Beoogde Wft- en BGfo-wijzigingen Beoogde Wft- en BGfo-wijzigingen ACIS Seminar, 25.10.2011 mr. dr. Cees de Jong Welke wijzigingen zijn er op komst? Wijzigingswet financiële markten 2012 Wetsvoorstel (Kamerstukken II 2010/11, 32 781, nr.

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument ! Dienstverleningsdocument Dit document Dit dienstverleningsdocument geeft u inzicht in wie wij zijn, wat wij doen en wat u van ons kunt verwachten. Het geeft daarnaast informatie over de manier waarop

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Beschrijving Met de invoering van de MiFID veranderen ook de eisen die aan financiële instellingen worden gesteld. Instellingen moeten aan deze eisen voldoen

Nadere informatie