Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt?"

Transcriptie

1 Laat je horen Waar kan jij je mening kwijt?

2 Alles over inspraak, jongerenpartipatie en verkiezingen Alles over rechten van minderjarigen Kinderrechtencommissariaat (voor klachten over je rechten) tel Informatie over democratie, burgerrechten en politieke instellingen Vereniging van Vlaamse Jeugddiensten Vlaamse Scholierenkoepel (secundair onderwijs) Vlaamse Vereniging voor Studenten (hoger onderwijs) Vlaamse Jeugdraad Awel, luistert naar kinderen en jongeren tel. 102 of Laat je horen Waar kan jij je mening kwijt? Natuurlijk heb jij een mening over allerlei zaken op school, thuis, in je gemeente, in de jeugdclub of sportvereniging. De kans is groot dat je ideeën hebt die heel wat in beweging kunnen zetten. Maar komt het wel zover? Weet jij altijd hoe jij je mening kwijt kan? Laat je niet zomaar opzij schuiven. Er zijn heel wat mogelijkheden om je zegje te doen. Een uitgave van De Ambrassade, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel

3 Is mijn mening belangrijk? Natuurlijk! Het Internationaal verdrag over de Rechten van het Kind zegt zeer duidelijk dat iedereen onder de 18 jaar zijn mening mag geven en mag bepalen hoe situaties kunnen verbeteren. Dat betekent dat ze op school, thuis, in de jeugd- of sportclub, maar ook in je gemeente of in Vlaanderen naar jou moeten luisteren. Niet iedereen zal dat willen, anderen weten gewoon niet hoe ze aan jongeren een mening moeten vragen. Dus is het zeer belangrijk dat je blijft zeggen waar je mee bezig bent. Dat kan via jeugdraden of leerlingenraden, maar je hebt evengoed het recht om zelf een enquête te organiseren, een brief naar de burgemeester te schrijven, een website te maken of een bijeenkomst te organiseren. Het is belangrijk dat je je mening kwijt kan, en zo leer je ook hoe democratie en inspraak werkt. Laat niet te snel je hoofd hangen als het niet onmiddellijk resultaat heeft: mee beslissen en inspraak is belangrijk in onze samenleving, maar het heeft tijd nodig. Jij zal moeten luisteren naar andere meningen net zoals anderen naar jou moeten luisteren. Net door die gesprekken breng je iets in beweging. Zeker doen! Moet men op school naar mij luisteren? Dat zal wel zijn. Onderwijs is pas echt goed als directie, leerkrachten, ouders en leerlingen samenwerken. Jouw mening over de examenregeling, lesuitstappen, of de invulling van de middagpauze is heel belangrijk. Als een school iets wil doen aan leerproblemen, pesten, drugs op school of andere problemen moet de directie ook weten hoe jullie daarover denken. Je kan leerkrachten aanspreken, een ideeënbus plaatsen, leerlingen bevragen, een eigen website of schoolkrant maken. Allemaal interessante initiatieven die jouw mening kracht geven.

4 Wat doet een leerlingenraad? Bijna alle secundaire scholen hebben een leerlingenraad. Die wordt verkozen door de leerlingen en enkel leerlingen van de school kunnen lid worden. Een leerlingenraad geeft advies en tips aan de directie over alles wat in de school belangrijk is voor de leerlingen. Een school moet geen leerlingenraad oprichten als minder dan tien procent van de leerlingen erom vraagt, of als de school een andere manier van leerlingenparticipatie heeft. In de meeste scholen is de leerlingenraad de beste manier om met de directie en de leerkrachten te overleggen. Dat kan gaan over het schoolreglement, waar jullie naartoe gaan op uitstap, de fietsenstalling, een sportploeg die je wil opstarten of een probleem met de klaslokalen. Alle leerlingen kunnen lid worden van de Vlaamse Scholierenkoepel (VSK). Die brengt alle kennis van de leerlingenraden samen, zodat je kan leren van andere scholen. VSK organiseert opleidingen om je leerlingenraad perfect te organiseren, maar ze verzamelen ook alle informatie en standpunten en gaan daarmee tot bij de minister van onderwijs. Wil jouw directie niet luisteren naar jullie leerlingenraad, dan kan je ook aankloppen bij de Scholierenkoepel. Is een schoolraad hetzelfde als een leerlingenraad? Neen. Een schoolraad bestaat uit meer mensen die iets met de school te maken hebben. Niet enkel leerlingen, maar ook leerkrachten en ouders. Een schoolraad geeft advies over de werking en de organisatie van de school, over de begeleiding van leerlingen, de schoolkosten, stages, werken aan de gebouwen, projecten of samenwerkingen met andere scholen. Leerlingen kunnen ook daar hun zegje doen.

5 Kan ik mijn mening kwijt over het zwembad, het pleintje of het skatepark in mijn gemeente? Wil je je mening kwijt over wat er voor jou belangrijk is in je gemeente of stad? Elke gemeente neemt veel beslissingen over en voor jongeren, dus is het maar vanzelfsprekend dat jij daar je mening over kwijt kan. Veel gemeenten geven niet enkel informatie over wat ze gaan doen, ze vragen vooraf ook wat jongeren van bepaalde beslissingen vinden. Dat is belangrijk, want jongeren kijken anders naar de inrichting van een park of plein dan volwassenen. Inspraak leidt vaak tot creatieve invullingen zeker als het gaat over een jeugdcentrum of een cultureel centrum. Om dat goed te organiseren hebben de steden en gemeenten een jeugdraad. Die organiseert optredens, tentoonstellingen, sportactiviteiten, fuiven en uitstappen, maar zorgt ook voor workshops, cursussen, debatten en informatiemomenten. Daarnaast geeft de jeugdraad ook advies aan de gemeenteraad of aan het stadsbestuur. De jeugdraad weet het best wat de jongeren denken en waar ze mee bezig zijn en dus adviseert het over de jeugdcentra, de buurtpleinen, skate-infrastructuur, sportvelden, fietspaden, scholen, jeugdlokalen enzovoort. Met andere woorden: wil je je mening kwijt over wat er voor jou belangrijk is in je gemeente of stad, doe het dan via de gemeentelijke jeugdraad. Waar en wanneer de jeugdraad samenkomt, kom je te weten bij de jeugddienst of jeugdconsulent van je gemeente.

6 Wat als ik iets wil vertellen aan de Vlaamse minister-president? Dat je niet zomaar kan binnenvallen bij een minister zal je niet verbazen, maar toch kan je ook je mening kwijt als het over je provincie of Vlaanderen gaat. Net als de gemeentelijke jeugdraad bestaat er ook een provinciale en Vlaamse jeugdraad. De provinciale jeugdraad geeft advies aan de provincieraad, de Vlaamse jeugdraad adviseert de Vlaamse regering. De Vlaamse jeugdraad bestaat uit 24 leden die om de drie jaar verkozen worden. Kinderen, jongeren, jeugdverenigingen en jeugdraden kunnen er hun mening kwijt over het jeugdbeleid, of ze kunnen voorstellen doen om dingen op Vlaams niveau te verbeteren. De jeugdraad is niet zomaar een vrijblijvend groepje jongeren: over bepaalde thema s moet de Vlaamse regering advies vragen aan de Vlaamse jeugdraad voor ze beslissingen neemt. Jongeren kunnen dus echt wel hun stempel drukken op wat voor hen belangrijk is! Is politiek belangrijk of tijdsverspilling? Sommige jongeren hebben meer interesse in politiek dan anderen. Dat is net zoals met sport of tentoonstellingen. En je hebt niet helemaal ongelijk als je vindt dat politiek niet altijd even mooi in het nieuws komt. Je mag echter niet vergeten dat beleidsmensen - van je gemeente, je provincie, Vlaanderen, nationaal of Europees - heel veel invloed hebben op je leven. Kort samengevat beslissen de politici over de wegen waar we op rijden, of er een buurthuis of een sporthal komt, hoe ons onderwijs eruitziet, hoe snel je mag rijden en welke subsidies jij kan krijgen. Wat politici beslissen is niet onbelangrijk, want het gaat over jou en je omgeving.

7 Moet ik gaan stemmen of mag ik gaan stemmen? België heeft niet alleen stemrecht, maar ook opkomstplicht. Mensen vanaf 18 jaar hebben niet alleen het recht om hun stem uit te brengen, ze zijn verplicht om naar het stembureau te gaan. Dat heet opkomstplicht en niet stemplicht: je bent namelijk niet verplicht om te stemmen als je in het stemhokje staat. Je kan ook blanco stemmen (of ongeldig waar nog met papieren stembiljetten wordt gewerkt). Zowel blanco als ongeldige stemmen hebben geen invloed op de zetelverdeling tussen de partijen. België heeft niet alleen stemrecht, maar ook opkomstplicht

8 Wie mag er stemmen in België? In België mag je gaan stemmen voor de parlementsverkiezingen als je de Belgische nationaliteit hebt; 18 jaar of ouder bent op de dag van de verkiezingen; ingeschreven bent in het bevolkingsregister van je gemeente; niet uitgesloten of geschorst bent omwille van crimininele feiten of onbekwaam bent verklaard. Voor de gemeenteraadsverkiezingen kan je ook stemmen als je de Belgische nationaliteit niet hebt, onder bepaalde voorwaarden: Als niet-belg uit de EU kan je voor de gemeente stemmen. Je moeten je daarvoor inschrijven op de kiezerslijst van de gemeente waar je woont. Als niet-belg van buiten de EU kan je stemmen in de gemeente, als je ingeschreven bent in het bevolkingsregister of het vreemdelingenregister van de gemeente waar je je aanvraag hebt ingediend. Je moet aantonen dat je vijf jaar ononderbroken wettelijk in België hebt verbleven. Je moet dan een verklaring ondertekenen waarin je je verbindt de Grondwet, de wetten van het Belgische volk en het Verdrag tot Bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden na te leven.

9 Hoe vaak en wie mag ik kiezen? Kan ik een gemeenteraad bijwonen of in het parlement binnenstappen? Elke zes jaar mag je stemmen voor de gemeente- en de provincieraad. Het Vlaams Parlement en de Brusselse Hoofdstedelijke Raad worden om de vijf jaar en het Belgische parlement (Kamer van Volksvertegenwoordigers en Senaat) worden om de vier jaar gekozen. Voor het Europees Parlement moet je om de vijf jaar naar de stembus. In België hebben alle burgers, dus ook jongeren, toegang tot de vergaderingen van de gemeente- en de provincieraad, het Vlaams, federaal of Belgisch en Europees parlement. Je kan die vergaderingen bijwonen en luisteren naar wat er besproken wordt. Zelf het woord nemen is niet mogelijk.

10 Wanneer kan ik zelf in de politiek gaan? Als je 18 jaar bent, kan je je kandidaat stellen voor de gemeenteraad, de provincieraad en het Vlaams Parlement. Als je 21 jaar bent, kan je dat ook voor het Belgische en Europese parlement. Volgens de regels moet je je niet aansluiten bij een politieke partij; je kan je eigen kandidatenlijst opstellen. Maar traditioneel verenigen mensen zich achter een aantal belangrijke gezamenlijke principes en doelstellingen en vormen samen een partij. In sommige gemeenten vind je wel eens partijen die een andere naam dragen dan hun nationale partij. Bovendien zijn er in de gemeentes ook partijen die je niet direct kan koppelen aan de gekende nationale partijen. Als je wil weten wat de ideeën en doelstellingen van de verschillende politieke partijen zijn, moet je eens gaan kijken op de verschillende websites. Alle politieke partijen hebben een jongerenafdeling. Daar kan je bij aansluiten voor je 18 jaar bent. Uiteraard kan je lid worden van een jongerenafdeling zonder dat je zelf in de politiek wil. Maar door deelname aan de partijwerking kan je ook proberen om een verkiesbare plaats te krijgen bij de volgende verkiezingen. Je kan je eigen kandidatenlijst opstellen

11 Jongerengids.be is de snelste weg naar alle informatie voor jongeren. Je vindt er een antwoord op al je vragen. Stap eens binnen bij het JIP! In een Jongereninformatiepunt in je buurt kan je informatie opzoeken in folders of op het internet, maar je kan er ook terecht voor een gesprek. De JIP-medewerkers helpen je met je vragen en zoeken samen een oplossing voor je probleem. Binnenstappen in een JIP is helemaal gratis. Op zoek naar het JIP in je buurt? Najaar 2012 V.U.: Marjolein Haan, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel

verkiezingen Verkiezingen

verkiezingen Verkiezingen Of jij er nu interesse voor hebt of niet, de politiek - je kan ook zeggen de (gemeentelijke, provinciale, Vlaamse, federale en Europese) overheid heeft veel invloed op je leven. Dat is toch een reden om

Nadere informatie

inspraak & participatie

inspraak & participatie nspraak & participatie Jij maakt deel uit van een gezin, een tehuis, een school, een sportclub, een gemeente, een bedrijf, een jeugdbeweging enz. Je hebt ongetwijfeld een mening over de gang van zaken

Nadere informatie

Examen commissie secundair onderwijs

Examen commissie secundair onderwijs Examen commissie Haal je diploma op je eigen tempo Alles over de Examencommissie Examencommissie www.ond.vlaanderen.be/secundair/examencommissie Infopunt Vlaamse Overheid elke dag van 9 tot 19 uur tel.

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Studietoelage. Kom jij in aanmerking?

Studietoelage. Kom jij in aanmerking? Studietoelage Kom jij in aanmerking? Alles over studietoelagen Departement Onderwijs Studietoelagen tel. 1700 (gratis) elke werkdag van 9 tot 19 uur de provinciale afdelingen vind je op de website www.studietoelagen.be

Nadere informatie

Studietoelage. Kom jij in aanmerking?

Studietoelage. Kom jij in aanmerking? Studietoelage Kom jij in aanmerking? Alles over studietoelagen Departement Onderwijs Studietoelagen tel. 1700 (gratis) elke werkdag van 9 tot 19 uur de provinciale afdelingen vind je op de website www.studietoelagen.be

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 www.ond.vlaanderen.be/ infolijn Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02 553 87 33 Scholen

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 www.ond.vlaanderen.be/ infolijn Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02 553 87 33 Scholen

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan

Als je ouders uit elkaar gaan Scheiding Als je ouders uit elkaar gaan Alles over scheiden Bemiddelen in familiezaken www.bemiddelingvzw.be Als je ouders apart gaan wonen www.tweehuizen.be De Scheidingsschool www.descheidingsschool.be

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Subsidies en. uitleendiensten Alle mogelijke steun voor jouw vereniging of activiteit

Subsidies en. uitleendiensten Alle mogelijke steun voor jouw vereniging of activiteit Subsidies en uitleendiensten Alle mogelijke steun voor jouw vereniging of activiteit Alles over subsidies en uitleendiensten Uitleendienst Kampeermateriaal voor de Jeugd tel. 02 251 69 43 www.uldk.be Uitleendienst

Nadere informatie

Leren. w e rken. Perfect te combineren

Leren. w e rken. Perfect te combineren Leren & w e rken Perfect te combineren Alles over leertijd en deeltijds leren & werken Leren Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen tel. 02 227 63 93 www.syntravlaanderen.be Alles

Nadere informatie

Leren. w e rken. Perfect te combineren

Leren. w e rken. Perfect te combineren Leren & w e rken Perfect te combineren Alles over leertijd en deeltijds leren & werken Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen tel. 02 227 63 93 www.syntravlaanderen.be Alles over leertijd

Nadere informatie

Afgestudeerd. en nu? Belangrijke stappen in afwachting van een job

Afgestudeerd. en nu? Belangrijke stappen in afwachting van een job Afgestudeerd en nu? Belangrijke stappen in afwachting van een job Alles over afstuderen Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg www.werk.belgië.be VDAB (Vlaanderen) voor kantoren

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk. Wie kan er op jou rekenen?

Vrijwilligerswerk. Wie kan er op jou rekenen? Vrijwilligerswerk Wie kan er op jou rekenen? Alles over vrijwilligerswerk Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk tel. 03 218 59 01 www.vrijwilligersweb.be www.vrijwilligerswetgeving.be Provinciale Steunpunten

Nadere informatie

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt Juridisch advies Als een gesprek geen oplossing biedt Alles over juridisch advies Jongeren Advies Centrum www.jac.be Alle juridische vragen over minderjarigen tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt Juridisch advies Als een gesprek geen oplossing biedt Alles over juridisch advies Jongeren Advies Centrum www.jac.be Alle juridische vragen over minderjarigen tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

leeftijdsladder Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

leeftijdsladder Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig? leeftijds ladder Alle mensen hebben rechten en plichten. Maar die verschillen wel naargelang je meerderjarig of minderjarig bent. Wat mag op welke leeftijd? Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

Nadere informatie

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie.

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Politie De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Alles over politie De federale politie www.polfed-fedpol.be De lokale politie bij jou in de buurt www.lokalepolitie.be Slachtofferhulp, voor slachtoffers

Nadere informatie

Levenslang. leren. Leer wat je wil, wanneer je wil

Levenslang. leren. Leer wat je wil, wanneer je wil Levenslang leren Leer wat je wil, wanneer je wil Alles over levenslang leren Tweedekansonderwijs Vlaanderen www.tweedekansonderwijs.be Opleidingen voor Volwassenen www.wordwatjewil.be www.onderwijsvlaanderen.be

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.onderwijs.vlaanderen.be

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren Mishandeling en seksueel geweld Laat het niet zomaar gebeuren Alles over mishandeling en seksueel geweld Meldpunt Geweld, Misbruik en Kindermishandeling tel. 1712 elke werkdag van 9 tot 17 uur Dit nummer

Nadere informatie

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit!

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Alles over verlegen zijn Vereniging voor Verlegen Mensen tel. 0478 05 41 29 www.vvm-vzw.be Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.clb.be Jongeren Advies Centrum

Nadere informatie

Ben ik verplicht om naar school te gaan? Kan de school mij als straf naar huis sturen? Kunnen we op school een leerlingenraad opstarten?

Ben ik verplicht om naar school te gaan? Kan de school mij als straf naar huis sturen? Kunnen we op school een leerlingenraad opstarten? Ben ik verplicht om naar school te gaan? Kan de school mij als straf naar huis sturen? Kunnen we op school een leerlingenraad opstarten? Zit je met een vraag over school? Of wil je weten wat je rechten

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel.

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel. Auteur: Hugo Vanderstraeten Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010 Op maandag 26 april 2010 bood premier Yves Leterme het ontslag van de federale regering aan aan Koning Albert II. De regering viel over

Nadere informatie

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren Huren Als je een eigen woning of appartement gaat huren Alles over huren en een huurcontract Huurdersbond www.huurdersbond.be Wetswinkels tel. 070 22 58 88 www.dewetswinkel.be Samenhuizen vzw tel. 0489

Nadere informatie

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren Huren Als je een eigen woning of appartement gaat huren Alles over huren en een huurcontract Huurdersbond www.huurdersbond.be Wetswinkels tel. 070 22 58 88 www.dewetswinkel.be Samenhuizen vzw tel. 0489

Nadere informatie

G-sp rt. Sport voor personen met een handicap: gewoon doen!

G-sp rt. Sport voor personen met een handicap: gewoon doen! G-sp rt Sport voor personen met een handicap: gewoon doen! Alles over G-sport Steunpunt G-Sport Vlaanderen tel. 03 240 62 97 www.gsportvlaanderen.be Psylos vzw Vlaamse federatie voor sport en recreatie

Nadere informatie

Verder studer e n. Wat je best weet als student in spé

Verder studer e n. Wat je best weet als student in spé Verder studer e n Wat je best weet als student in spé Alles over verder studeren Alles over centen voor studenten www.centenvoorstudenten.be www.cebud.be www.studietoelagen.be Lees ook onze folder Studietoelage

Nadere informatie

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Je rijbewijs halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Alles over je rijbewijs Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid tel. 02 244 15 11 www.bivv.be Groep van erkende Ondernemingen

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig? leeftijds ladder Alle mensen hebben rechten en plichten. Maar die verschillen wel naargelang je meerderjarig of minderjarig bent. Wat mag op welke leeftijd? Wat is het verschil tussen minder- en meerderjarig?

Nadere informatie

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu?

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Ong e pland zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Alles over ongeplande zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA

Nadere informatie

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu?

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Ong e pland zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Alles over ongeplande zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

studiebeurs Voorwaarden voor het secundair onderwijs

studiebeurs Voorwaarden voor het secundair onderwijs studie beurs Studeren kost geld: cursussen, een kot, inschrijvingsgeld,. Een studiebeurs kan helpen. Velen laten die kans liggen. Misschien is het voor jou toch de moeite om een aanvraag in te dienen.

Nadere informatie

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09 330 35 25 www.sosnuchterheid.org Anonieme Alcoholisten Vlaanderen

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan

Als je ouders uit elkaar gaan Scheiding Als je ouders uit elkaar gaan Alles over scheiden Als je ouders apart gaan wonen www.tweehuizen.be De Kinderrechtswinkel, voor informatie over jouw rechten tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Fuiven. organiseren Meer dan fun en een feestje!

Fuiven. organiseren Meer dan fun en een feestje! Fuiven organiseren Meer dan fun en een feestje! Alles over fuiven organiseren Alle informatie en een praktische checklist voor wie fuiven wil organiseren www.fuifpunt.be Formaat Jeugdhuiswerk Vlaanderen

Nadere informatie

Fuiven. organiseren Meer dan fun en een feestje!

Fuiven. organiseren Meer dan fun en een feestje! Fuiven organiseren Meer dan fun en een feestje! Alles over fuiven organiseren Alle informatie en een praktische checklist voor wie fuiven wil organiseren www.fuifpunt.be Formaat Jeugdhuiswerk Vlaanderen

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren Advies

Nadere informatie

Wanneer begint de leerplicht? Is leerplicht hetzelfde als schoolplicht?

Wanneer begint de leerplicht? Is leerplicht hetzelfde als schoolplicht? leer plicht Vanaf welke leeftijd moet je naar school en wanneer mag je er van af? Mag je een dag thuis blijven als je ouders dat goed vinden? Moet je altijd een briefje van de dokter hebben als je ziek

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

Aan welke voorwaarden moet je voldoen? Wat biedt de leefloonwet aan -25-jarigen?

Aan welke voorwaarden moet je voldoen? Wat biedt de leefloonwet aan -25-jarigen? Als je op eigen benen staat en géén of bijna geen inkomen hebt, kan je een leefloon vragen bij het OCMW. Het OCMW geeft niet alleen geld maar helpt b.v. ook om een job te vinden, zodat je meer kansen hebt

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

GEMEENTELIJK STEMRECHT VOOR NIET-BELGEN

GEMEENTELIJK STEMRECHT VOOR NIET-BELGEN VOORUITGANGSTRAAT 323 BUS 1 1030 BRUSSEL T 02/205 00 50 F 02/205 00 60 WWW.VMC.BE INFO@VMC.BE GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006 GEMEENTELIJK STEMRECHT VOOR NIET-BELGEN Maart 2006 1 INHOUDSTAFEL 1. Inleiding

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 tussen 9u en 19u onderwijs.vlaanderen.be/ contact Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02

Nadere informatie

Onderzoek. Stappenplan

Onderzoek. Stappenplan tudiekeuze Als het einde van het secundair onderwijs dichtbij komt, moet je een belangrijke keuze maken. Ga je verder studeren of zoek je een job? Beide keuzes kosten veel energie en hebben een redelijk

Nadere informatie

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens Zelfverwonding Anders omgaan met negatieve gevoelens Alles over zelfverwonding Over zelfverwonding www.sasam.be/zelfverwonding.html www.eetstoornis.be/zelfverwonding1.htm www.zelfbeschadiging.nl www.automutilatie-site.nl

Nadere informatie

Onderzoek. Stappenplan

Onderzoek. Stappenplan Als het einde van het secundair onderwijs dichtbij komt, moet je weer een belangrijke keuze maken. Ga je verder studeren of zoek je een job. Beide keuzes kosten veel energie en hebben een redelijk grote

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Je rijbewijs halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Alles over je rijbewijs Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid tel. 02 244 15 11 www.bivv.be Groep van erkende Ondernemingen

Nadere informatie

Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013

Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Document leerlingenraad Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Inhoud: 1. wat verstaan we onder een leerlingenraad? 2. opzet en organisatie van een leerlingenraad a. samenstelling van

Nadere informatie

Gewesten en gemeenschappen

Gewesten en gemeenschappen Staten en kiesstelsels België België is, anders dan Nederland, een federatie. Juist ook omdat België een land is met verschillende taalgebieden, is de structuur van deze staat veel ingewikkelder dan die

Nadere informatie

Voorwaarden voor het secundair onderwijs

Voorwaarden voor het secundair onderwijs studie beurs Koken kost geld. En studeren ook. Een studiebeurs kan helpen. Velen laten die kans liggen. Misschien is het toch de moeite om een aanvraag in te dienen. De reglementering voor het hoger onderwijs

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

basiseducatie Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren?

basiseducatie Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren? basis educatie Heb je problemen met lezen, schrijven of rekenen? Je bent niet alleen! In Vlaanderen heeft 1 op 7 mensen er moeite mee. Bij Basiseducatie kan je opnieuw bijbenen. Er zijn 13 Centra voor

Nadere informatie

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten, in

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

JEUGDWERK IN DE GEMEENTE

JEUGDWERK IN DE GEMEENTE JEUGDWERK IN DE GEMEENTE Je eenheid ontvangt van de stad of gemeente een hoop ondersteuning en subsidies. Het gemeentelijk beleid bepaalt welke ondersteuning er voorzien is en welke subsidies verdeeld

Nadere informatie

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Inleiding Een zuivere splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde De splitsing van de kieskring BHV is ruim 50 jaar de eis van de

Nadere informatie

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren?

Wie kan terecht in een centrum voor basiseducatie? Wat kan je er leren? basis educatie Wie niet goed kan lezen, schrijven en rekenen, is geen uitzondering. In ons land heeft meer dan half miljoen mensen er moeite mee. In een centrum voor basiseducatie kan je die achterstand

Nadere informatie

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu?

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? Naam: Klas: Introductie: Verkiezingen in Europa Van 22 tot en met 25 mei 2014 vinden de Europese verkiezingen plaats. De inwoners van de Europese Unie mogen dan

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

Formulier voor de aanvraag tot inschrijving als kiezer voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers

Formulier voor de aanvraag tot inschrijving als kiezer voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers Formulier voor de aanvraag tot inschrijving als kiezer voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers LEES AANDACHTIG DE INSTRUCTIES DIE IN BIJLAGE VAN DIT FORMULIER VOORKOMEN ALVORENS DIT IN TE

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012

Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Deze brochure is geen propaganda voor de verkiezingen! Ze bevat nuttige informatie voor alle kiezers Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Deze brochure werd samengesteld door het centre bruxellois d action interculturelle

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

GELIJKTIJDIGE VERKIEZINGEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTPARLEMENTEN

GELIJKTIJDIGE VERKIEZINGEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTPARLEMENTEN BERICHTEN UGA TM Division of Continuga TM nv 8501 KORTRIJK-HEULE tel. 056 36 32 00 fax 056 35 60 96 e-mail: sales@uga.be Februari 2009 GELIJKTIJDIGE VERKIEZINGEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE GEMEENSCHAPS-

Nadere informatie

Waar kan je vrijwilligerswerk doen?

Waar kan je vrijwilligerswerk doen? werk vrijwilligers Je wil je graag inzetten als vrijwilliger, maar je hebt geen idee waar? Nochtans zijn er mogelijkheden genoeg. Rechten en plichten van de vrijwilliger: nooit van gehoord? Toch zijn er

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

20 jaar kinderrechten!

20 jaar kinderrechten! 20 jaar kinderrechten! Een beetje geschiedenis de kinderrechten niet respecteert, door de rechter gestraft kan worden. Om ervoor te zorgen dat het Kinderrechtenverdrag wordt nageleefd en om de rechten

Nadere informatie

SCHOOLRAAD OUDERGELEDING VERKIEZINGSREGLEMENT

SCHOOLRAAD OUDERGELEDING VERKIEZINGSREGLEMENT BIJLAGE Bijlage nr. 3 Verkiezingsreglementen oudergeleding voor de schoolraden van Elishout, school voor voeding (E. Gryzonlaan 1, 1070 Brussel); Kasterlinden, secundair onderwijs voor jongeren met gehoor-

Nadere informatie

MEEWERKEN AAN HET GEZONDHEIDSBELEID OP JE SCHOOL INSPIRATIEDOCUMENT LEERLINGENRADEN. www.gezondopschool.be

MEEWERKEN AAN HET GEZONDHEIDSBELEID OP JE SCHOOL INSPIRATIEDOCUMENT LEERLINGENRADEN. www.gezondopschool.be MEEWERKEN AAN HET GEZONDHEIDSBELEID OP JE SCHOOL INSPIRATIEDOCUMENT LEERLINGENRADEN Hoe kan je leerlingen erbij betrekken? Hoe als leerling (raad) zelf aan de slag gaan? Dit inspiratiedocument zet je op

Nadere informatie

Organiseer je eigen verkiezingen

Organiseer je eigen verkiezingen Organiseer je eigen verkiezingen Basisschool voor leerkrachten 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Overzicht van alle stappen en opdrachten 4 Stap 1: Introductie 5 Stap 2: Richt een partij op 6 Stap 3: Schrijf

Nadere informatie

Discriminatie Iedereen is altijd gelijk. Zonder uitzonderingen!

Discriminatie Iedereen is altijd gelijk. Zonder uitzonderingen! Discriminatie Iedereen is altijd gelijk. Zonder uitzonderingen! Alles over discriminatie Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding voor klachten en informatie tel. 0800 12 800 (kies 2) www.diversiteit.be

Nadere informatie

5Fiche. tzitemzo... als je een minderjarige vreemdeling bent in België. Recht op onderwijs van minderjarige vreemdelingen.

5Fiche. tzitemzo... als je een minderjarige vreemdeling bent in België. Recht op onderwijs van minderjarige vreemdelingen. 5Fiche tzitemzo... als je een minderjarige vreemdeling bent in België Recht op onderwijs van minderjarige vreemdelingen. I. RECHT OP ONDERWIJS Volgens art. 28 van het Kinderrechtenverdrag heeft elk kind

Nadere informatie

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon-instellingen - deze lijn wordt niet afgedrukt > Deze woordenlijst

Nadere informatie

De gemeente op de speelplaats. Beleidsparticipatie op school. VVJ driedaagse 17 februari 2011 Saskia Vandeputte. Achtergrondinformatie

De gemeente op de speelplaats. Beleidsparticipatie op school. VVJ driedaagse 17 februari 2011 Saskia Vandeputte. Achtergrondinformatie De gemeente op de speelplaats. Beleidsparticipatie op school. VVJ driedaagse 17 februari 2011 Saskia Vandeputte Achtergrondinformatie Noot vooraf Dit is achtergrondinfo bij de sessie De gemeente op de

Nadere informatie

Proces-verbaal van een stembureau

Proces-verbaal van een stembureau Model N 10-1 (Wrr 66) Proces-verbaal van een stembureau Waarom een proces-verbaal? Met een proces-verbaal legt een stembureau verantwoording af over: het verloop van de stemming; het tellen van de stemmen.

Nadere informatie

Problemen bij de samenstelling van het stembureau

Problemen bij de samenstelling van het stembureau Lokale en provinciale verkiezingen van 14 oktober 2012 Instructies voor de voorzitter van een enig stembureau (stemming op papier) In deze instructies voor de voorzitter komen de volgende onderwerpen aan

Nadere informatie