PAV [VERKIEZINGEN 2014]

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PAV [VERKIEZINGEN 2014]"

Transcriptie

1 PAV [VERKIEZINGEN 2014]

2 INLEIDING Als je 18 jaar bent, moet je in ons land voor het eerst gaan stemmen. Dat brengt vaak vragen met zich mee. Op wie moet ik stemmen? Hoe zit ons land precies in elkaar? Wie beslist wat? En op 25 mei 2014 is het weer zo ver. De vorige verkiezingen zijn amper 1,5 jaar geleden. Deze keer is de inzet van de verkiezingen hoog. Niet alleen verkiezen we een federaal parlement, we verkiezen ook onze volksvertegenwoordigers voor Europa en het Vlaams parlement. Klinkt allemaal zeer ingewikkeld. Daarom deze bundel zodat je voorbereid naar het kieshokje kan gaan.

3 POLITIEK, DAAR WEET IK NIETS VAN WAT HEEFT POLITIEK MET MIJ TE MAKEN? In onze buurt worden er nieuwe sociale woningen gebouwd. Ik sta op de wachtlijst om er een te kopen. Mijn buurjongen heeft een ernstige handicap. Er is voorlopig geen plaats voor hem in een voorziening. Op weg naar school is er een nieuw fietspad aangelegd, met bomen tussen de weg en het pad. Het is nu veel veiliger om naar school te fietsen. Politiek heeft met ons dagelijks leven te maken. Politici nemen voortdurend beslissingen die ons allemaal aanbelangen. Ze maken wetten, beslissen over geld dat uitgegeven wordt en moeten weloverwogen keuzes maken. VERSCHILLENDE BESTUURSNIVEAUS België is ingedeeld in gemeenten en provincies en in gewesten 1 en gemeenschappen 2. België is ook lid van de Europese Unie. Elk bestuursniveau heeft bepaalde bevoegdheden waarover het kan beslissen. 1 Gewest: is een bepaald grondgebied. België is ingedeeld in drie gewesten: Vlaams, Waals en Brussels gewest. 2 Gemeenschap: is een indeling op basis van een bevolkingsgroep met dezelfde taal en cultuur. België is ingedeeld in drie gemeenschappen: Vlaamse, Franse en Duitstalige gemeenschap. Iedere gemeenschap heeft zijn eigen parlement en eigen regering.

4 Kleur de kaart in volgens de drie Belgische gewesten. Kleur de kaart in volgens de drie Belgische gemeenschappen

5 Op elk bestuursniveau is er een groep mensen die bestuurt (uitvoerende macht) en een groep vertegenwoordigers van de burgers die het bestuur controleert en de uiteindelijke goedkeuring moet geven over het bestuur ( wetgevende macht). We gaan telkens stemmen voor die wetgevende macht. Bestuursniveau Uitvoerende macht Gemeente College van burgemeester en schepenen Wetgevende macht Gemeenteraad Bevoegdheden Openbare werken, sociale bijstand, ordehandhaving, Provincie Deputatie Provincieraad Leefmilieu, wegen en waterwegen, economie, vervoer, Vlaanderen Vlaamse regering Vlaams parlement Media, steun aan landbouwers, gas en elektriciteit, België Federale regering Federaal parlement Justitie, buitenlandse zaken, Europa Europese commissie en EU-landen zelf Europees parlement en de ministerraad overheidsbedrijven, De euro, burgerrechten, interne markt, douane, EUROPA Europa is wel een specialleke. De Europese Raad, bestaande uit staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten en de EU-leiders, stelt de algemene prioriteiten vast. Daarvan is Herman Van Rompuy de voorzitter. De Europese Commissie, die de belangen van de EU in het algemeen vertegenwoordigt, doet wetsvoorstellen. Karel De Gucht is zo n commissaris. José Manuel Barroso is de voorzitter. Het Europees Parlement en de Ministerraad stemmen de wetsvoorstellen van de Europese Commissie. De Europese Commissie en de EU-landen zelf staan daarna in voor de uitvoering van de wetten. VERKIEZINGEN Vanaf 18 jaar kan je mee beslissen over politiek en zo je stem laten horen. In België geldt opkomstplicht, dus je moet je aanmelden bij een stembureau als er verkiezingen zijn. Er zijn verschillende soorten verkiezingen: Provincie- en gemeenteraadsverkiezingen Regionale verkiezingen: voor de parlementen van Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de Franstalige en Duitstalige gemeenschap. Federale verkiezingen Europese verkiezingen

6 WANNEER ZIJN DAN AL DIE VERKIEZINGEN? Ons land is ingedeeld in gemeenten, provincies, gewesten en gemeenschappen en het federale België. We zijn ook nog eens lid van de Europese Unie. Voor deze besturen zijn er telkens verkiezingen, maar die vallen niet altijd samen.

7 WIE MAG STEMMEN? In België bezit men stemrecht voor de parlementsverkiezingen als men: de Belgische nationaliteit bezit 18 jaar is op de dag van de verkiezingen ingeschreven is in het bevolkingsregister van een gemeente of kiesgebied niet uitgesloten is wegens criminele feiten, of onbekwaam is verklaard. Voor de gemeenteraadsverkiezingen kunnen mensen met een andere nationaliteit onder bepaalde voorwaarden ook stemmen. Het kiesrecht heeft een hele evolutie doorgemaakt. Van 1830 tot 1893: het cijnskiesstelsel Maar 2% van de bevolking mocht stemmen! Om te kiezen voor het parlement en de provincie moest je een man zijn, 25 jaar oud en een bepaald bedrag belasting betalen (cijns). Sommigen mochten ook omwille van hun functie of diploma gaan stemmen. De minimumleeftijd voor de gemeenteraadsverkiezingen was 21 jaar. Van 1893 tot 1921: meervoudig stemrecht voor mannen Alle Belgische mannen ouder dan 25 jaar waren stemgerechtigd. Vanaf 1893 was er zelfs opkomstplicht. Men kon twee extra stemmen verwerven wanneer men: een bepaalde functie of diploma had gezinshoofd was, ouder dan 35 jaar en minstens 5 frank ( 0,12) belasting betaalde op de woonst een spaarboekje had met minstens frank ( 50) of een lijfrente van 100 frank ( 2,5) voor gemeenteraadsverkiezingen kregen huisvaders van minimum 30 jaar, die een bepaalde cijns betaalden of een kadastraal inkomen hadden van 150 frank ( 3,72), nog een vierde stem. Van 1921 tot 1947: enkelvoudig stemrecht voor mannen In 1921 kreeg elke man vanaf 21 jaar één stem toegekend. Vrouwen mochten vanaf toen ook stemmen voor de gemeenteraad. Vanaf 1947: algemeen enkelvoudig stemrecht Vrouwen konden voor het eerst aan alle verkiezingen deelnemen in In 1969 werd de leeftijdsgrens voor de gemeenteraadsverkiezingen verlaagd tot 18 jaar, sinds 1981 is dat ook zo voor de parlementsverkiezingen. Vanaf 1994 kunnen EU-burgers aan de Europese verkiezingen deelnemen en vanaf 2000 ook aan de gemeenteraadsverkiezingen.

8 OP WIE MOET IK STEMMEN? Hoe kies je nu een politieke partij die bij je past? Je kan de verkiezingsprogramma s van de partijen bekijken. Wellicht vind je heel wat folders in je brievenbus, maar ook op de website van de partijen vind je hun programma terug. Je kan ook met familie en vrienden over politiek praten of een stemtest afleggen. Hieronder vind je een korte beschrijving waar elke Vlaamse partij voor staat. Geef de volledige naam van de verschillende partijen. Weet je ook welke kleur iedere partij heeft? CD&V staat voor. en heeft als partijkleur..

9 Groen heeft als partijkleur.. LDD staat voor. en heeft als partijkleur..

10 N-VA staat voor.. en heeft als partijkleur. Open VLD staat voor. en heeft als partijkleur..

11 SP.A staat voor en heeft als partijkleur. Vlaams belang heeft als partijkleur.. UF staat voor..

12 PVDA staat voor. Bron: Verbind de Waalse en Duitstalige partij met hun Vlaamse tegenhanger. Vlaamse partij Waalse partij Duitstalige partij

13 LINKS OF RECHTS? Wordt er gesproken over politieke partijen, dan hoor je vaak de termen links en rechts vallen. Maar waarvoor staat dat eigenlijk? WAAR KOMEN DIE TERME N VANDAAN? Die termen ontstonden na de Franse Revolutie. Op 1 oktober 1791 zaten in de eerste Franse wetgevende vergadering na de revolutie alle verkozenen samen. De groep die radicale verandering wilde, zat links. Degenen die alles bij het oude wilde houden, zaten rechts. WAARVOOR STAAN LINKS EN RECHTS DAN PRECIES? Men gebruikt de termen links en rechts dus om een onderscheid te maken tussen diegenen die de bestaande samenleving willen veranderen (links of progressief) en diegenen die ze eerder willen behouden (rechts of conservatief). Links staat voor: de maakbaarheid van de mens vooruitgang van de hele wereld overtuiging dat alle mensen fundamenteel gelijk zijn en gelijke rechten hebben zorg dragen voor zwakkeren minderheden beschermen mensen zoveel mogelijk de vrijheid geven hun eigen ethische keuzes te maken welvaart spreiden het belang van de groep heeft uiteindelijk voorrang op dat van het individu regels en wetten beschermen de groep tegen individualistisch gedrag van de leden. Rechts staat voor: mensen hebben een duidelijke structuur nodig (kerk, leger, staat, school) en sterke leiders een elite geeft de leiding het is onrechtvaardig de vruchten van de arbeid van sterke mensen te gaan spreiden over de hele maatschappij belastingen moeten zo laag mogelijk mensen zijn niet gelijk en je doet er niet goed aan hen die illusie te geven het belang van het individu heeft uiteindelijk voorrang op dat van de groep.

14 Plaats de Vlaamse partijen in de juiste kolom. LINKS RECHTS

15 STEMMEN DOE JE ZO! Enkele weken voor de verkiezingen heb je thuis je oproepingsbrief ontvangen. Er is in België geen stemplicht, er is stemrecht. En naast dat stemrecht is er een opkomstplicht. Dat betekent dat je naar het kiesbureau moet gaan dat op de oproepingsbrief vermeld staat, maar dat je strikt genomen geen stem moet uitbrengen indien je dat niet wenst. Wanneer je digitaal stemt kun je niet ongeldig stemmen. Ongeldig stemmen wil zeggen dat je bijvoorbeeld op twee partijen gestemd hebt. De enige keuze die je hebt als je digitaal stemt, is ofwel je stem uitbrengen ofwel blanco stemmen. Als je blanco stemt, geef je te kennen dat je je aansluit bij de meerderheid. Je stem wordt niet bij de meerderheid opgeteld, zoals dikwijls gedacht wordt. Blanco stemmen spelen geen enkele rol bij het verkiezingsresultaat. Op 25 mei 2014 zal je 3 stemmen moeten uitbrengen: voor het Vlaams Parlement, voor het Federaal Parlement en voor het Europees Parlement. Je kan een lijststem of een kopstem uitbrengen. Een lijststem betekent dat je het bolletje boven aan de lijst aanvinkt en dus akkoord gaat met de volgorde van de lijst. Maar misschien heb jij een voorkeur voor een bepaalde persoon. In dat geval kan je een kopstem uitbrengen. Dan moet je het bolletje boven aan de lijst niet aanvinken, maar ga je in de lijst zelf het bolletje van die persoon aanvinken. Je mag zoveel personen aanduiden in de lijst als je zelf wil.

16 STEMMEN MET POTLOOD

17

18 STEMMEN MET DE COMPUTER

19

20

21 WAT NA DE VERKIEZINGEN? Nadat er verkiezingen zijn geweest is er niet direct een nieuwe regering. Dit neemt soms heel wat tijd in beslag. Na de vorige verkiezingen heeft België het record regering vormen verbroken. Het duurde 541 dagen om regering Di Rupo te vormen. Om een nieuwe regering te kunnen vormen, moeten er enkele stappen worden doorlopen: STEMMEN TELLEN EN ZETELS VERDELEN Na afloop van de verkiezingen worden de stemmen geteld die elke politieke partij heeft gekregen. Een partij die veel stemmen heeft gehaald, krijgt veel vertegenwoordigers of zetels in het parlement. Een partij die minder stemmen heeft gehaald, krijgt minder vertegenwoordigers of zetels. Hoe meer zetels een partij heeft, hoe sterker die partij is. MEERDERE PARTIJEN ONDERHANDELEN In Vlaanderen en België is geen enkele partij groot genoeg om helemaal alleen de meerderheid van de zetels te behalen. Er zullen dus twee of meer partijen moeten samenwerken om te regeren. Daarvoor moeten ze eerst afspreken welke punten uit hun programma ze samen gaan realiseren. Omdat elke partij een ander programma heeft, is het soms moeilijk om tot goede afspraken te komen. Hoe groter het verschil in programma, hoe moeilijker het is om tot een compromis te komen. EEN REGERING VORMEN Hoe de regering gevormd moet worden, staat niet in de wet. Dat gebeurt volgens ongeschreven politieke regels. Wanneer er een federale regering gevormd wordt, dan speelt de koning een belangrijke rol. Maar voor de vorming van de Vlaamse regering is dat niet het geval. Eerst informeert een belangrijk politicus van de grootste partij bij de andere partijen wat ze willen. Die politicus noemt men de formateur. Als er voldoende duidelijkheid bestaat over de wensen van de andere partijen, beginnen de onderhandelingen. De partijen die samen de meerderheid van de zetels kunnen hebben, gaan met elkaar praten. Als ze willen samenwerken, moeten ze uiteraard rekening houden met elkaars ideeën. Dat betekent dat ze toegevingen zullen moeten doen aan elkaar. Elke partij zal een deel van haar wensen moeten laten vallen. Zo begrijp je meteen dat niet alles wat de politieke partijen beloven voor de verkiezingen, ook echt kan uitgevoerd worden. Als twee of meer partijen beslissen om samen de meerderheid te vormen, schrijven ze in een document wat ze overeengekomen zijn. Dat document noemen we het regeerakkoord. Hierin staan alle punten waaraan ze samen zullen werken.

22 SAMENWERKEN OM TE BESTUREN De partijen die het regeerakkoord ondertekenen vormen samen de regering. De partijtop bepaalt dan verder wie de ministers worden. De sterkste partij binnen de meerderheid krijgt de meeste ministers. Wanneer de regering gevormd is, leggen de ministers de eed af in het Vlaams parlement. De regering kan dan aan de slag tot aan de volgende verkiezingen. Welke stappen worden er doorlopen om een regering te kunnen vormen? Leg de verschillende stappen in je eigen woorden uit. Wat is een formateur? Zo, nu weet je hoe alles in zijn werk gaat. Maar waarschijnlijk weet je nog steeds niet op wie je moet stemmen. Ga daarom naar het computerlokaal en doe de stemtest op

LOKALE EN PROVINCIALE VERKIEZINGEN 2012

LOKALE EN PROVINCIALE VERKIEZINGEN 2012 LOKALE EN PROVINCIALE VERKIEZINGEN 2012 Actualiteit ORIËNTEREN De slimste kiezer. Los de verschillende puzzels op en maak kennis met de verschillende politieke partijen in België. In deze fotopuzzel zie

Nadere informatie

Verkiezingen. Wat gebeurt er op 07/06/09? Vlaamse - en Europese verkiezingen. Van-A-3 gesteld aan een grote groep. A-3 zal in deze editie proberen het

Verkiezingen. Wat gebeurt er op 07/06/09? Vlaamse - en Europese verkiezingen. Van-A-3 gesteld aan een grote groep. A-3 zal in deze editie proberen het Wat gebeurt er op 07/06/09? Deze vraag werd door de redactie van Van-A-3 gesteld aan een grote groep jongeren tussen 11 en 13 jaar. De meeste kinderen wisten spontaan te vertellen dat er die dag verkiezingen

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Vóór de verkiezingen... Auteur: Stijn Dekelver. parlement. Maar hoe werken die. verplicht naar de stembus.

Verkiezingen 2010! Vóór de verkiezingen... Auteur: Stijn Dekelver. parlement. Maar hoe werken die. verplicht naar de stembus. Auteur: Stijn Dekelver Op zondag 13 juni moeten alle Belgen die ouder zijn dan 18 jaar naar de stembus. Ze moeten mensen kiezen die hun stem vertegenwoordigen in het federaal parlement. Maar hoe werken

Nadere informatie

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen.

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen. Verkiezingen Op zondag 7 juni moeten alle inwoners tegelijk verkiezen we ook kandidaten van België die ouder zijn dan 18 jaar naar voor het Europees Parlement, waar men de stembus. Ze moeten mensen kiezen

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE INSTELLINGEN: WIE DOET WAT? INTRO VOOR DE LEERKRACHT Op de volgende pagina s vindt u materiaal waarmee u de belangrijkste Europese instellingen op

Nadere informatie

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu?

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? Naam: Klas: Introductie: Verkiezingen in Europa Van 22 tot en met 25 mei 2014 vinden de Europese verkiezingen plaats. De inwoners van de Europese Unie mogen dan

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel.

Verkiezingen 2010! Wat is BHV? Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010. Auteur: Hugo Vanderstraeten. minderheid in de rand rond Brussel. Auteur: Hugo Vanderstraeten Vervroegde verkiezingen op 13 juni 2010 Op maandag 26 april 2010 bood premier Yves Leterme het ontslag van de federale regering aan aan Koning Albert II. De regering viel over

Nadere informatie

Eindelijk... de regering!

Eindelijk... de regering! Gerwin De Decker Eindelijk, we hebben een regering! Zo staat het in de krant. Maar wat betekent dat eigenlijk? Daar gaat dit krantje over. Een regering? Bij jou thuis regelen je mama of papa alles. Ze

Nadere informatie

verkiezingen Verkiezingen

verkiezingen Verkiezingen Of jij er nu interesse voor hebt of niet, de politiek - je kan ook zeggen de (gemeentelijke, provinciale, Vlaamse, federale en Europese) overheid heeft veel invloed op je leven. Dat is toch een reden om

Nadere informatie

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt?

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt? Laat je horen Waar kan jij je mening kwijt? Alles over inspraak, jongerenpartipatie en verkiezingen Alles over rechten van minderjarigen www.kinderrechtswinkel.be Kinderrechtencommissariaat (voor klachten

Nadere informatie

Gewesten en gemeenschappen

Gewesten en gemeenschappen Staten en kiesstelsels België België is, anders dan Nederland, een federatie. Juist ook omdat België een land is met verschillende taalgebieden, is de structuur van deze staat veel ingewikkelder dan die

Nadere informatie

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt?

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt? Laat je horen Waar kan jij je mening kwijt? Alles over inspraak, jongerenpartipatie en verkiezingen Alles over rechten van minderjarigen www.kinderrechtswinkel.be Kinderrechtencommissariaat (voor klachten

Nadere informatie

AEG deel 3 Naam:. Klas:.

AEG deel 3 Naam:. Klas:. AEG deel 3 Naam:. Klas:. 1-Video Grensverleggend Europa; Het moet van Brussel. a-in welke Europese stad staat Jan Jaap v.d. Wal? b-beschrijf in het kort waarom een betere Europese samenwerking nodig was.

Nadere informatie

Politiek iets voor mij?

Politiek iets voor mij? Voorwoord Beste lezer, Misschien vraag jij je ook af: is politiek wel Waarover gaan al die politieke discussies? Waarom zijn er zo vaak verkiezingen? Is er eigenlijk een verschil tussen de politieke partijen?

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Waarom kiezen? Overal foto's. Auteur: Stef Van Malderen. In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun

Verkiezingen 2010! Waarom kiezen? Overal foto's. Auteur: Stef Van Malderen. In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun Auteur: Stef Van Malderen Overal foto's Waarom kiezen? In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun medewerkers voor dat alles goed loopt in ons land. Het verkeer, de politie, de school,...

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN.

GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN. GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN. 1. Algemene procedure. a. Inleiding. De stemprocedure wordt op gedetailleerde wijze beschreven in artikel 7 van de wet van 11 april 1994 houdende

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

INSCHRIJVING VAN NIET-BELGISCHE KIEZERS OP DE KIEZERSLIJSTEN

INSCHRIJVING VAN NIET-BELGISCHE KIEZERS OP DE KIEZERSLIJSTEN BERICHTEN UGA TM Division of Continuga TM nv 8501 KORTRIJK-HEULE tel. 056 36 32 00 fax 056 35 60 96 e-mail: sales@uga.be STADSBESTUUR BEVOLKING MEVROUW DE BOECK OUDSTRIJDERSPLEIN 18 1500 HALLE September

Nadere informatie

DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE

DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE INSTELLINGEN: WIE DOET WAT? INTRO VOOR DE LEERKRACHT Op de volgende pagina s vindt u materiaal waarmee u de belangrijkste Europese instellingen op

Nadere informatie

Splitsing van BHV zonder toegevingen

Splitsing van BHV zonder toegevingen Motie ter voorlegging aan de gemeenteraden van Vlaams-Brabant Splitsing van BHV zonder toegevingen Bevestiging van de engagementen van de Vlaamse partijen in de federale en Vlaamse regering: december 2009

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

WET-WIJZER WET- De weg van een wet. Natieplein. Federaal Parlement. Kamer van volksvertegenwoordigers. Senaat STRAAT

WET-WIJZER WET- De weg van een wet. Natieplein. Federaal Parlement. Kamer van volksvertegenwoordigers. Senaat STRAAT WET-WIJZER Natieplein De weg van een wet WET- STRAAT Senaat Federaal Parlement Kamer van volksvertegenwoordigers 2 Een parlement maakt wetten en controleert de regering in naam van de bevolking Welkom!

Nadere informatie

2014-2015 Cursus geschiedenis 6TSO Pagina 14

2014-2015 Cursus geschiedenis 6TSO Pagina 14 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 2014-2015 Cursus geschiedenis 6TSO Pagina 14 Partijen ontstaan uit conflicten Historici onderscheiden in de Belgische naoorlogse geschiedenis drie breuklijnen of conflictzones

Nadere informatie

De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014

De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014 De vernieuwing van de Senaat bij de samenvallende verkiezingen van 25 mei 2014 1. Samenstelling van de Senaat De Senaat telt 60 leden: 50 deelstaatsenatoren en 10 gecoöpteerde senatoren. De deelstaatsenatoren

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012 BERICHTEN UGA TM Division of Continuga TM nv 8501 KORTRIJK-HEULE tel. 056 36 32 00 fax 056 35 60 96 e-mail: sales@uga.be Februari 2012 GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012 INSCHRIJVING VAN NIET-BELGISCHE

Nadere informatie

Eindelijk... de regering!

Eindelijk... de regering! Hugo Vanderstraeten Wereldrecord! Eindelijk! Na 1 jaar en 176 dagen heeft ons land een nieuwe federale regering met Elio Di Rupo als eerste minister. Hij wordt de eerste Franstalige premier sinds 1970.

Nadere informatie

Eenvoudig te lezen informatie voor mensen met leesproblemen. Inclusie Vlaanderen

Eenvoudig te lezen informatie voor mensen met leesproblemen. Inclusie Vlaanderen Inclusie Vlaanderen Eenvoudig te lezen informatie voor mensen met leesproblemen. Stemmen is zeggen welke mensen u geschikt vindt om u te vertegenwoordigen. Stemmen is zeer belangrijk. Door te stemmen hebt

Nadere informatie

STEMRECHT IN BELGIË ACTUALITEITSONDERZOEK

STEMRECHT IN BELGIË ACTUALITEITSONDERZOEK STEMRECHT IN BELGIË ACTUALITEITSONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek, hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie

Nadere informatie

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu?

De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? De Europese verkiezingen: Hoe zit dat nu? Naam: Klas: So you think you have no power? Think again.. Introductie: verkiezingen in Europa Van 22 tot en met 25 mei 2014 vinden de Europese verkiezingen plaats.

Nadere informatie

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8 Ik ben de Hamer Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Goedendag! Als

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Contents. Politieke Barometer Methodiek 4. Potentieel politici 20. Kiesintenties: Voorkeur 7. Vertrouwen in de regering 24

Contents. Politieke Barometer Methodiek 4. Potentieel politici 20. Kiesintenties: Voorkeur 7. Vertrouwen in de regering 24 Contents 1 Methodiek 4 2 Kiesintenties: Voorkeur 7 3 Kiesintenties: Potentieel 15 4 Potentieel politici 20 5 Vertrouwen in de regering 24 6 Actuele thema s 35 2 Politieke Barometer VRT & De Standaard Lentepeiling

Nadere informatie

DE HEDENDAAGSE BELGISCHE STAATSSTRUCTUUR

DE HEDENDAAGSE BELGISCHE STAATSSTRUCTUUR DE HEDENDAAGSE BELGISCHE STAATSSTRUCTUUR INHOUDSTAFEL 1. Inleiding...3 2. Wetgevende macht...3 3. Uitvoerende macht...4 4. Rechterlijke macht...4 5. Wetgevende en uitvoerende macht (gemeenschappen en gewesten)...5

Nadere informatie

Formulier voor de aanvraag tot inschrijving als kiezer voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers

Formulier voor de aanvraag tot inschrijving als kiezer voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers Formulier voor de aanvraag tot inschrijving als kiezer voor de verkiezing van de federale Wetgevende Kamers LEES AANDACHTIG DE INSTRUCTIES DIE IN BIJLAGE VAN DIT FORMULIER VOORKOMEN ALVORENS DIT IN TE

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Deel 3: Wie heeft het in Europa voor het zeggen?

Deel 3: Wie heeft het in Europa voor het zeggen? Deel : Wie heeft het in Europa voor het zeggen?. Raadje plaatje Net zoals een gemeente, een provincie en een land bestuurd worden, wordt ook de Europese Unie geleid door politici. Ze werken in verschillende

Nadere informatie

de nieuwe 2 0 1 5 SENAAT

de nieuwe 2 0 1 5 SENAAT 2015 de nieuwe SENAAT 2 De Senaat is hervormd. De zesde staatshervorming is een nieuwe stap in de federalisering van België. De gevolgen voor de Senaat zijn ingrijpend. Ontdek in deze folder de nieuwe

Nadere informatie

Aan Zijne Majesteit Koning Albert, Koning der Belgen.

Aan Zijne Majesteit Koning Albert, Koning der Belgen. Vrijdag 6 juni 2003. Aan Zijne Majesteit Koning Albert, Koning der Belgen. Sire, Ondergetekenden, burgemeesters uit het arrondissement Halle-Vilvoorde, en de voorzitter en een gedeputeerde van de provincie

Nadere informatie

1 Noteer in de tabel wat de afkortingen van de partijen betekenen. PVDA sp.a CD&V Open VLD Vlaams Belang P S C V V P D L D A & D.

1 Noteer in de tabel wat de afkortingen van de partijen betekenen. PVDA sp.a CD&V Open VLD Vlaams Belang P S C V V P D L D A & D. 407826_05_TRO_WKS 22-02-2007 12:39 Pagina 24 OPDRACHT 14 1 Noteer in de tabel wat de afkortingen van de partijen betekenen. PVDA sp.a CD&V Open VLD Vlaams Belang P S C V V P D L D A & D A V Spirit N-VA

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

STEMRECHT IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK

STEMRECHT IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK STEMRECHT IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek, hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie

Nadere informatie

Voorstel van bijzonder decreet. houdende de organisatie van volksraadplegingen in het Vlaamse Gewest

Voorstel van bijzonder decreet. houdende de organisatie van volksraadplegingen in het Vlaamse Gewest ingediend op 471 (2014-2015) Nr. 1 16 september 2015 (2014-2015) Voorstel van bijzonder decreet van Wouter Vanbesien houdende de organisatie van volksraadplegingen in het Vlaamse Gewest Dit voorstel van

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Derde Kamer - digitale les Verkiezingen, en dan?

Docentenhandleiding. Derde Kamer - digitale les Verkiezingen, en dan? Docentenhandleiding Derde Kamer - digitale les Verkiezingen, en dan? Lespakket Verkiezingen, en dan? Wat gebeurt er na de verkiezingen? Hoe wordt de regering gevormd? Wat is het verschil tussen oppositie

Nadere informatie

De hiërarchie der normen

De hiërarchie der normen De hiërarchie der normen De hiërarchie der normen houdt in dat er een rangorde bestaat tussen de verschillende reglementaire teksten. Dit betekent dat een lagere norm niet mag indruisen tegen een hogere

Nadere informatie

De federale wetgevende verkiezingen van 13 juni 2010 in cijfers

De federale wetgevende verkiezingen van 13 juni 2010 in cijfers De federale wetgevende verkiezingen van 13 juni 2010 in cijfers A. Kiezers 1. Aantal kiezers (die in België verblijven) op de kiezerslijsten op 7 mei 2010 Belgische kiezers die in België verblijven: 7.726.632

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? 2 De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere

Nadere informatie

Wat is een democratie?

Wat is een democratie? Wat is een democratie? 2 Een democratie is een land waarin het volk regeert. Maar er is geen land ter wereld dat wordt bestuurd volgens de principes van directe democratie, waarbij het volk keer op keer

Nadere informatie

De Directie Verkiezingen

De Directie Verkiezingen G De Directie Verkiezingen G.1. Inleiding 54 2004 ACTIVITEITENRAPPORT De Directie Verkiezingen waakt over de uitvoering van de wetgeving en de reglementering betreffende de Europese, de nationale en de

Nadere informatie

MENSEN STERKER MAKEN. in veranderende tijden

MENSEN STERKER MAKEN. in veranderende tijden MENSEN STERKER MAKEN in veranderende tijden MENSEN STERKER MAKEN in veranderende tijden De wereld verandert Hoe maken we van verandering verbetering? Het antwoord : mensen sterker maken Jij bent een held!

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen met je

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Verkiezingen 2014 De Basis

Verkiezingen 2014 De Basis Verkiezingen 2014 De Basis Voorwoord Verkiezingen zijn belangrijk. We organiseren verkiezingen om onze vertegenwoordigers in het parlement te kiezen. Maar waarom mag je niet zelf beslissen over alles wat

Nadere informatie

LEO BELGICUS, WERKGROEP VOOR DE HERENIGING DER NEDERLANDEN

LEO BELGICUS, WERKGROEP VOOR DE HERENIGING DER NEDERLANDEN LEO BELGICUS, WERKGROEP VOOR DE HERENIGING DER NEDERLANDEN Onze uitgangspunten Democratie, dwz het besturen van de staat door zijn burgers, behoort tot het wezen van de Nederlandse identiteit. Het is de

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? 2 Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Belgen bevraagd

Belgen bevraagd 1 41.420 Belgen bevraagd De PVDA vroeg 41.420 Belgen hun mening over de crisis, armoede, werk, koopkracht, de toekomst van de jongeren, discriminatie & justitie, klimaat & milieu, democratie en energie.

Nadere informatie

Vlaamse politica s in cijfers.

Vlaamse politica s in cijfers. Vlaamse politica s in cijfers. De RoSa-factsheets maken u wegwijs in het gelijke kansenlandschap in Vlaanderen. Telkens wordt er op een bepaald terrein nagegaan wat de situatie is. Zowel bredere thema

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Module 3. Verkiezingen en partijen. 3e graad ASO - KSO - TSO

Module 3. Verkiezingen en partijen. 3e graad ASO - KSO - TSO Module 3 Verkiezingen en partijen 3e graad ASO - KSO - TSO 79 Module 3 Starten een verkennende opdracht die je op weg zet Weten wat je moet weten Doen oefeningen en opdrachten die je aan het werk zetten

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens

De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat. Jef Smulders & Bart Maddens De financiële gevolgen voor de politieke partijen na de hervorming van de Senaat Jef Smulders & Bart Maddens KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70 Parkstraat

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Dilemma s Inleiding Tijdens de vorige les heb je geleerd dat het woord democratie een samentrekking is van de woorden demos (volk) en kratein

Nadere informatie

OPINIEONDERZOEK VLAANDEREN: ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA S OKTOBER 2013 TECHNISCH-STATISTISCH RAPPORT

OPINIEONDERZOEK VLAANDEREN: ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA S OKTOBER 2013 TECHNISCH-STATISTISCH RAPPORT OPINIEONDERZOEK VLAANDEREN: ACTUELE MAATSCHAPPELIJKE THEMA S OKTOBER 2013 TECHNISCH-STATISTISCH RAPPORT Dit technisch-statistisch rapport omvat de technische specificaties, conform de aanbevelingen van

Nadere informatie

NL In verscheidenheid verenigd NL A7-0176/9. Amendement. Morten Messerschmidt namens de EFD-Fractie

NL In verscheidenheid verenigd NL A7-0176/9. Amendement. Morten Messerschmidt namens de EFD-Fractie 1.6.2011 A7-0176/9 9 Overweging E E. Het Verdrag van Lissabon heeft het mandaat van de leden van het Europees Parlement gewijzigd, door ze rechtstreekse vertegenwoordigers van de burgers van de Unie te

Nadere informatie

Oostenrijk. Staten en kiesstelsels

Oostenrijk. Staten en kiesstelsels Staten en kiesstelsels Oostenrijk Oostenrijk is een van de vele landen in Europa waar verkiezingen plaatsvinden volgens het systeem van evenredige vertegenwoordiging. Toch heeft Oostenrijk weer bepaalde

Nadere informatie

Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne?

Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne? Hoeveel mogen de partijen in totaal uitgeven voor de komende verkiezingscampagne? Bart Maddens & Jef Smulders KU Leuven Instituut voor de Overheid Faculteit Sociale Wetenschappen Tel: 0032 16 32 32 70

Nadere informatie

(licht aangepaste versie, september 2003)

(licht aangepaste versie, september 2003) Simulatie zetelverdeling voor het Vlaams Parlement op basis van de uitslagen van 18 mei 2003 en Een korte analyse van het effect van de kiesdrempel voor de Kamer (licht aangepaste versie, september 2003)

Nadere informatie

BERICHT AAN DE GEMEENTEN GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012

BERICHT AAN DE GEMEENTEN GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012 BERICHT AAN DE GEMEENTEN GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN VAN 14 OKTOBER 2012 INSCHRIJVING VAN VREEMDELINGEN DIE IN BELGIË VERBLIJVEN EN DIE GEEN ONDERDANEN ZIJN VAN EEN LIDSTAAT VAN DE EUROPESE UNIE De omzendbrief

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN BUITENLANDS BELEID EN ONROEREND ERFGOED NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: 1 Goedkeuring en machtiging tot ondertekening van de overeenkomst tot oprichting van de internationale

Nadere informatie

Akkoord BHV. De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel-Hoofdstad en een kieskring Vlaams Brabant (Halle- Vilvoorde + Leuven).

Akkoord BHV. De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel-Hoofdstad en een kieskring Vlaams Brabant (Halle- Vilvoorde + Leuven). Akkoord BHV Wat staat er in het akkoord? In grote lijnen: 1) BHV wordt zuiver gesplitst De kieskring BHV wordt gesplitst in een kieskring Brussel-Hoofdstad en een kieskring Vlaams Brabant (Halle- Vilvoorde

Nadere informatie

1Nederland als democratie

1Nederland als democratie Thema 1Nederland als democratie en rechtsstaat 1.1 Inleiding Nederland is een democratie. Wij kiezen bepaalde mensen - de volksvertegenwoordigers - die namens ons regeren. Zij nemen besluiten en besturen

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

Puzzel: Krachtenveld Europese Unie

Puzzel: Krachtenveld Europese Unie Puzzel: Krachtenveld Europese Unie Korte omschrijving werkvorm: Door de Europese schuldencrisis vindt er veel extra overleg plaats in de Europese Unie. Welke instituties spelen bij de besluitvorming in

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord

Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Splitsing kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde in Vraag en Antwoord Inleiding Een zuivere splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde De splitsing van de kieskring BHV is ruim 50 jaar de eis van de

Nadere informatie

DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE

DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE DE POLITIEKE VERTEGENWOORDIGING VAN VROUWEN NA DE VERKIEZINGEN VAN 25 MEI 2014 1 INHOUDSTAFEL INLEIDING ---------------------------------------------------------------------------------------------- 4

Nadere informatie

verkiezingen 7 juni STEM NIET OP MIJ!

verkiezingen 7 juni STEM NIET OP MIJ! verkiezingen 7 juni STEM NIET OP MIJ! www.stemnietopmij.be Neem het van mij aan, want ik kan het weten : u stemt maar beter niet op mij. Ik lees elke dag in de krant dat mijn partij toch geen enkele kans

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

Inhoud Inhoud I. Grondwet en (quasi-)constitutionele teksten II. Federale instellingen III. Gemeenschappen en Gewesten 167

Inhoud Inhoud I. Grondwet en (quasi-)constitutionele teksten II. Federale instellingen III. Gemeenschappen en Gewesten 167 Inhoud InhoudhoudPagina I. Grondwet en (quasi-)constitutionele teksten 13 1. Gecoördineerde grondwet 17 februari 1994 met concordantietabel 15 2. Besl. Voorlopig Bewind 16 oktober 1830 vrijheid van drukpers,

Nadere informatie

SCHOOLRAAD OUDERGELEDING VERKIEZINGSREGLEMENT

SCHOOLRAAD OUDERGELEDING VERKIEZINGSREGLEMENT BIJLAGE Bijlage nr. 3 Verkiezingsreglementen oudergeleding voor de schoolraden van Elishout, school voor voeding (E. Gryzonlaan 1, 1070 Brussel); Kasterlinden, secundair onderwijs voor jongeren met gehoor-

Nadere informatie

MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN

MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN 1. Iemand die in de Tweede Kamer zit is een politicus, omdat hij: A. lid is van een politieke partij. B. beslissingen en keuzes moet maken voor het hele land. C. in dienst

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006 BERICHTEN UGA 8501 KORTRIJK-HEULE Tel. 056 36 32 00 Fax 056 35 60 96 E-mail: sales@uga.be januari 2006 GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006 INSCHRIJVING IN DE KIEZERSLIJSTEN VAN NIET-BELGISCHE BURGERS I. NIET-BELGISCHE

Nadere informatie

GELIJKTIJDIGE VERKIEZINGEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTPARLEMENTEN

GELIJKTIJDIGE VERKIEZINGEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTPARLEMENTEN BERICHTEN UGA TM Division of Continuga TM nv 8501 KORTRIJK-HEULE tel. 056 36 32 00 fax 056 35 60 96 e-mail: sales@uga.be Februari 2009 GELIJKTIJDIGE VERKIEZINGEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE GEMEENSCHAPS-

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen

Tweede Kamerverkiezingen Herziene versie 2017 Tweede Kamerverkiezingen groepen 6-8 inhoud 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 8 5. Kiezen 9 6. De uitslag 10 7. De meerderheid 11 8. Ministers

Nadere informatie

OP VERKENNING IN HET FEDERAAL PARLEMENT

OP VERKENNING IN HET FEDERAAL PARLEMENT OP VERKENNING IN HET FEDERAAL PARLEMENT DOELGROEP 3DE -4DE -5DE -6DE -7DE SECUNDAIR INFORMATIE OVER DE ACTIVITEIT Doelgroep Duur Materieel Doelstellingen 3de-4de-5de-6de-7de secundair 1 lesuur per onderwerp

Nadere informatie

GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN.

GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN. GEAUTOMATISEERDE STEMMING VOORSTELLING VAN DE SCHERMEN 1 Algemene procedure a Inleiding De stemprocedure wordt op gedetailleerde wijze beschreven in artikel 7 tot 8bis van de wet van 11 april 1994 houdende

Nadere informatie

MENSEN STERKER MAKEN

MENSEN STERKER MAKEN MENSEN STERKER MAKEN IN VERANDERENDE TIJDEN CONGRES 12/12/2015 RESULTATEN WERKWIJZE CONGRES EEN OPEN PARTIJ KIEST VOOR EEN OPEN MANIER VAN WERKEN Voor het congres Mensen sterker maken in veranderende tijden

Nadere informatie

LB Project 2 Politiek-Juridische dimensie. 2 e schooljaar periode 8 voor AA en DA. LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015 / 1 van 8

LB Project 2 Politiek-Juridische dimensie. 2 e schooljaar periode 8 voor AA en DA. LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015 / 1 van 8 LB Project 2 Politiek-Juridische dimensie 2 e schooljaar periode 8 voor AA en DA LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015 / 1 van 8 LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015

Nadere informatie

Een klare kijk op politieke partijen Interview met professor Kris Deschouwer

Een klare kijk op politieke partijen Interview met professor Kris Deschouwer Interview met professor Kris Deschouwer Een klare kijk op 1. Wat zijn................................ 3 2. Verschillen tussen partijen............................... 5 3. Politieke partijen bij ons.................................

Nadere informatie