Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014"

Transcriptie

1 Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014

2 2

3 Voorwoord Dit boek gaat over de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten, in samenwerking met de afdeling communicatie van de Gemiva-SVG Groep. In dit boek staat eerst een algemene uitleg over de verkiezingen en stemmen. Hierna staat informatie over wat een gemeente en een gemeenteraad doet en wat de Wmo is. Als laatste leggen we uit waarom het belangrijk is om te gaan stemmen. We hebben in dit boek niet beschreven welke politieke partijen meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Hiervoor is gekozen, omdat dit in iedere gemeente anders is. In het boek staat een overzicht van een aantal websites. Daar vind je informatie die je kan helpen om te bepalen op w ie je w ilt stemmen. Alle internetadressen staan achter dit teken: In de bijlage achterin het boek staat uitgebreidere informatie over de gemeente. In het boek en op websites staan soms moeilijke woorden. We raden aan om hulp te vragen als je het niet begrijpt. Samen kom je er vast uit. Veel succes met bedenken op w ie je w ilt stemmen op 19 maart Mariska van Klink, Jacqueline Boting & Annelieke van der Steen Voor de teksten in dit boek is gebruik gemaakt van materiaal van ProDemos en VCP. 3

4 Inhoudsopgave Bladzijde Voorwoord 3 Inhoudsopgave 4 Wat is stemmen? 5 Wat doet de gemeente? 6 De burgemeester, wethouders en gemeenteraad 9 De inspraak van inwoners 10 Wmo 11 Wat betekent dat voor jou? 14 Stemmen belangrijk? 16 Gemeenteraadsverkiezingen 17 De verkiezingsdag 18 Uw gedrag in het stemlokaal 20 Uw gedrag in het stemhokje 21 Informatie over de verkiezingen op internet 22 Informatie over de Wmo op internet 25 Bijlage 26 4

5 Wat is stemmen? Nederland is een democratie. Dat betekent dat iedereen die in Nederland woont, meebeslist. We kunnen meedenken en meepraten over plannen, afspraken en regels. We kunnen niet allemaal in de gemeenteraad, Provinciale Staten of Tw eede Kamer zit t en. Daarom kiezen we mensen die dat voor ons kunnen doen. Dat doen we als w e gaan stemmen. Je kunt stemmen op een politieke partij. Politieke partijen met veel stemmen hebben veel te zeggen in Nederland. Wie mogen er stemmen? Iedereen die 18 jaar of ouder is mag stemmen. Je moet Nederlander zijn. Je moet een stempas hebben gekregen. 5

6 Wat doet de gemeente? Een gemeente regelt dingen voor de eigen inwoners. Inwoners zijn de mensen die in een gemeente wonen. De gemeente heeft veel verschillende taken. Maar zij doet niet alles zelf. Ze huren bijvoorbeeld mensen in om het huisvuil op te halen of straten aan te leggen. De taken van een gemeente zijn: Burgerzaken De gemeente houdt bij w ie er woont. Je kunt er een nieuw paspoort of rijbew ijs kopen. Openbare orde en veiligheid De burgemeester kan politie en brandweer inzetten als dat nodig is. Ook zijn er in iedere gemeente afspraken over bijvoorbeeld: afsteken van vuurwerk; sluitingstijden van cafés. Economische zaken De gemeente zorgt voor bedrijventerreinen, markten en bijvoorbeeld een mooi w inkelgebied. Die moeten ook goed bereikbaar zijn. Daar zorgt de gemeente voor. 6

7 Sociale zaken en werkgelegenheid Een gemeente probeert zoveel mogelijk mensen aan werk te helpen. Mensen die niet werken, krijgen een uitkering van de gemeente. Maar die krijg je niet zomaar, daar zijn regels voor. Welzijnsvoorzieningen en volksgezondheid De Wmo is een taak van de gemeente. Deze wet regelt bijvoorbeeld de thuiszorg. Ook als je bijvoorbeeld een rolstoel of traplift nodig hebt, moet je bij de gemeente zijn. Gemeenten hebben voor alle aanvragen een Wmo-loket. Daarnaast heeft iedere gemeente een gezondsheidsdienst GGD. Onderw ijs De gemeente zorgt dat scholen een goed gebouw hebben. Zij geeft geld aan leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Zij zorgt ervoor dat iedereen zich aan de leerplichtwet houdt. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting De gemeente maakt bestemmingsplannen. Daarin staat hoe een gebied eruit moet zien. Welk deel is voor huizen of kantoorpanden en welk deel is voor natuur? Verkeer en vervoer De gemeente zorgt voor aanleg en onderhoud van bijvoorbeeld fietspaden, wegen, voetpaden, enz. 7

8 Milieu De gemeente zorgt dat het huisvuil wordt opgehaald. En dat inwoners en bedrijven zorgvuldig omgaan met het milieu. Cultuur, sport en recreatie De gemeente geeft vaak subsidies aan verenigingen en zorgt voor bijvoorbeeld sportvelden, zwembad, buurthuizen of een schouw burg. Ook moet de gemeente de natuurgebieden onderhouden waar mensen hun vrije tijd doorbrengen. Hoe betaalt de gemeente dat? Om dit allemaal te kunnen doen heeft de gemeente veel geld nodig. De gemeente krijgt ongeveer 60% van wat er nodig is van de overheid. De hoogte van het bedrag hangt af van hoe groot de gemeente is en hoeveel mensen er in de gemeente wonen. Daarnaast betalen de eigen inwoners ook geld aan de gemeente. Bijvoorbeeld door reinigingsheffing, hondenbelasting en verkoop van paspoorten. 8

9 De burgemeester, wethouders en de gemeenteraad Elke gemeente heeft een gemeenteraad, een burgemeester en een college van burgemeester en wethouders. De burgemeester en wethouders zijn samen het bestuur van de gemeente. De burgemeester is de voorzitter van het college van burgemeester en wethouders. Het aantal wethouders hangt af van het aantal inwoners van een gemeente. Een kleine gemeente heeft 2 wethouders en een grote gemeente 9. De gemeenteraad Een belangrijke taak van de gemeenteraad is om het college van burgemeester en wethouders te controleren. De inwoners van de gemeente kiezen de gemeenteraad. Dat gebeurt om de vier jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen. De gemeenteraad kiest de wethouders. Het aantal leden van de gemeenteraad hangt af van het aantal inwoners van de gemeente. De kleinste gemeenten hebben 9 gemeenteraadsleden, de grootste 45. De gemeenteraad neemt beslissingen als er een meerderheid van stemmen is. De leden van de gemeenteraad zijn meestal lid van een politieke partij. De leden van 1 partij in een gemeenteraad vormen samen een fractie. Burgemeester De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad. Hij mag niet stemmen bij beslissingen. Wel kan hij in de vergadering van de raad meepraten en zeggen wat hij er van vindt. De vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar. Iedereen mag komen luisteren. 9

10 De inspraak van inwoners Inwoners van een gemeente kunnen op verschillende manieren meepraten. Bijvoorbeeld door enquêtes, inspraakbijeenkomsten en burgerinitiatieven. De vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar. Iedereen kan er bij aanwezig zijn. Raadscommissie De gemeenteraad kan voor bepaalde onderwerpen een commissie vormen. Een commissie bestaat uit mensen die veel weten over dat onderw erp. De vergaderingen van deze commissies zijn ook openbaar. In deze vergaderingen kan je als inwoner het meeste invloed uitoefenen op de plannen van de gemeente. Je kunt daar vertellen wat je van iets vindt. Bekendheid De gemeente maakt zijn plannen bekend aan de inwoners. Dat kan bijvoorbeeld in een gemeentekrant, door voorlichtingspagina s en advertenties in huis-aanhuisbladen, op internet en in informatieve folders. Natuurlijk kunnen inwoners ook zelf contact opnemen met hun gemeente om antwoorden te krijgen op hun vragen. Inspraak Inspraak betekent dat inwoners van een gemeente hun mening kunnen geven over een plan. Soms is de gemeente verplicht inwoners inspraak te geven. Dat kan op verschillende manieren. De gemeente kan bijvoorbeeld aan de meest betrokken mensen om hun mening vragen of aan alle inwoners. De inspraak kan schriftelijk of mondeling worden geregeld. De gemeente kan de mening van de inwoners naast zich neerleggen en doorgaan met haar plannen. Zij kan de plannen ook aanpassen. 10

11 Wmo Gemeenten zijn vanaf 2015 verantwoordelijk voor de Wmo. Wmo betekent Wet maatschappelijke ondersteuning. Veel mensen met een beperking krijgen daar mee te maken. De Wmo zorgt er voor dat je zo lang mogelijk zelfstandig kunt blijven wonen. Dat je zo veel mogelijk mee kunt doen in de maatschappij. De gemeente voert de Wmo uit. De gemeente moet je helpen als je voelt dat je niet mee kunt doen in de maatschappij. De gemeente kijkt samen met je naar wat je nodig hebt om mee te kunnen doen in de maatschappij. De gemeente zorgt dat er een goede oplossing komt voor jouw vraag of probleem. De oplossing moet zo zijn dat er geen belemmeringen meer zijn om mee te doen. 11

12 Vragen voor de Wmo kunnen gaan over verschillende onderwerpen. Huishoudelijke hulp Als je huishoudelijke hulp nodig hebt, kan je dit bij de gemeente aanvragen. Vindt de gemeente ook dat je huishoudelijke hulp nodig hebt? Dan krijg je het. Je moet er wel iets voor betalen. Dat noemen we een eigen bijdrage. Vervoer Mensen die niet zelfstandig kunnen reizen, kunnen een pas voor de Regiotaxi aanvragen bij de gemeente. Sommige mensen hebben begeleiding nodig om te kunnen reizen. Je kunt dan een begeleiderspas aanvragen. De begeleiderspas is alleen voor het openbaar vervoer. De gemeente kijkt of je een kaart voor een Regiotaxi of een begeleiderspas echt nodig hebt. Contacten in de wijk De Wmo zorgt er voor dat mensen in de w ijk meer met elkaar in contact komen. De gemeente organiseert activiteiten in de w ijk. In buurthuizen bijvoorbeeld. Je kunt daar vrijwilligerswerk doen of je kunt meedoen aan een activiteit. Wil je zelf iets organiseren? Vraag dan aan de mensen van het Wmo-loket of zij willen meedenken en meehelpen. Wat doet de gemeente met de Wmo? De gemeente zorgt er voor dat je de ondersteuning krijgt die je nodig hebt om mee te kunnen doen. Dat kan een voorziening zijn zoals een rolstoel. Dat kan hulp zijn, bijvoorbeeld bij het doen van het huishouden. Of begeleiding, bijvoorbeeld om ergens naar toe te gaan. De gemeente mag zelf weten welke ondersteuning zij je biedt. Maar de gemeente kijkt altijd samen met jou en de mensen om je heen naar wat je nodig hebt. Samen moet je dan tot de beste oplossing zien te komen. De gemeente beslist als laatste wat er gebeurt. 12

13 Er zijn drie soorten voorzieningen: algemene, persoonlijke en gemeentelijke voorzieningen. Algemene voorzieningen Algemene voorzieningen zijn voorzieningen waar iedereen gebruik van kan maken, niet alleen mensen met een beperking. Bijvoorbeeld, een buurthuis, het openbaar vervoer of een cursus in de buurt. Andere mensen maken daar ook gebruik van. Persoonlijke voorzieningen Persoonlijke voorzieningen of maatwerkvoorzieningen zijn voorzieningen alleen voor jou. Bijvoorbeeld een rolstoel of een traplift. Gemeentelijke voorzieningen Een gemeentelijke voorziening is een persoonlijke voorziening waar meer mensen met een beperking gebruik van kunnen maken. Een voorbeeld is de Regiotaxi. Om goede zorg en ondersteuning te kunnen kiezen heb je informatie nodig. De gemeente zorgt voor eenvoudige en begrijpelijke informatie. Over voorzieningen, hulp en begeleiding. Maar ook over wat je met de gemeente kunt bespreken. Of waar je moet zijn als je met een vraag niet bij de gemeente terecht kunt. Het Wmo-loket Iedere gemeente heeft een loket waar je terecht kunt met vragen over voorzieningen, hulp, ondersteuning en begeleiding. Soms is dat Wmo-loket in het gemeentehuis. Soms is het in de buurt. Als je niet weet waar het Wmo-loket is, dan kun je dat vragen bij het gemeentehuis. 13

14 Wat betekent dat voor jou? In 2015 verandert er veel voor cliënten van activiteitencentra en ambulante dienstverlening. Hun zorg wordt niet meer betaald uit de AWBZ. De gemeente regelt de ondersteuning. Dat betekent een grote verandering. De overheid w il minder geld uitgeven aan zorg. Mensen die veel zorg nodig hebben, krijgen die ook. Voor andere cliënten verandert er veel. Bijvoorbeeld voor cliënten die nu een activiteitencentrum bezoeken of begeleid wonen of werken. De gemeente betaalt vanaf 2015 een groot deel van hun zorg. De gemeente krijgt minder geld dan nu om mensen te ondersteunen. Ondersteuning van mensen met een beperking moet gedaan worden door familie, kennissen of vrijwilligers. Als dat niet mogelijk of voldoende is, dan mag de Gemiva-SVG Groep pas zorg verlenen. Vrijwilligers, stagiaires en mensen met een arbeidshandicap krijgen daarbij een grote rol. De gemeente moet veel groepen mensen helpen. Dat zijn niet alleen mensen met een beperking. Het zijn bijvoorbeeld ook ouderen of mensen met psychische problemen. Tussen die groepen maakt de gemeente geen verschil. Daarom gaat de gemeente ook op zoek naar oplossingen voor meer groepen tegelijk. Mensen uit verschillende groepen gaan samenwerken en deelnemen aan activiteiten. Er zullen minder of geen activiteiten zijn die alleen bedoeld zijn voor mensen met een beperking. Mensen moeten elkaar helpen als dat kan. Gemeenten willen dat mensen die van hen hulp krijgen, ook iets voor anderen doen. Bijvoorbeeld andere mensen helpen of iets doen voor de wijk en de maatschappij. Daardoor veranderen ook de activiteiten. In bijvoorbeeld: boodschappen doen voor mensen die slecht ter been zijn, gemeentepost bezorgen, helpen bij de groenvoorziening, glas of plastic ophalen, strijkservice voor w ijkbewoners of folders rondbrengen. 14

15 Wie dat kan, zal vaker iets moeten doen voor andere mensen die ondersteuning krijgen. Dat gebeurt misschien vanuit andere gebouwen en met andere mensen. Er is minder geld voor de zorg. Cliënten moeten meer zelf gaan doen en als ze dat niet kunnen, nemen andere mensen een deel van de zorg over. Bijvoorbeeld familie, buren of vrijwilligers. Een begeleider biedt minder vaak zelf de zorg. Vooral bij mensen die zelfstandig wonen en begeleid werk doen. Een begeleider wordt steeds meer een regelaar: iemand die zorgt dat anderen helpen. Er verandert veel in de toekomst. Maar hoe alles precies wordt, staat nog niet vast. 15

16 Stemmen belangrijk? Veel soorten ondersteuning van mensen met een beperking worden nu nog vergoed uit de AWBZ. In 2015 gaat de gemeente die zorg regelen uit de Wmo. Iedere gemeente kan zelf bepalen hoe zij het geld gaat verdelen. Daarom is het voor jou als inwoner belangrijk dat je laat weten wat jij belangrijk vindt. Dit kun je doen door te gaan stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Om goed te kunnen kiezen op w ie je gaat stemmen, is het belangrijk om te weten wat de verschillende partijen willen. Hier kan je achterkomen door bijvoorbeeld een debat te organiseren, de partijprogramma s te lezen of er met andere mensen over te praten. Als dat past bij wat jij belangrijk vindt, dan kun je op die partij stemmen. Hoe meer stemmen een persoon of politieke partij krijgt, hoe meer hij te zeggen heeft in de gemeenteraad. Zo is er meer kans dat de dingen die jij belangrijk vindt gebeuren of veranderen in de gemeente waar je woont. Het is dus heel belangrijk dat je goed uitzoekt op welke partij je w ilt stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Tip: Praat met anderen over het onderwerp gemeente, Wmo en verkiezingen. Je kunt samen met anderen plaatselijke politici uitnodigen. Organiseer een verkiezingsdebat. 16

17 Gemeenteraadsverkiezingen Bij gemeenteraadsverkiezingen mag je kiezen w ie er in de gemeenteraad van jouw gemeente komt. De gemeenteraad bepaalt wat er in jouw gemeente gebeurt. Wat doe je op 19 maart 2014? Je kunt tussen 7.30 en uur stemmen. Neem je stempas en identiteitsbew ijs mee naar het stembureau. Op de stempas staat welk stembureau het dichts bij je huis is. Je kunt zelf kiezen in welk stembureau in jouw gemeente je gaat stemmen. 17

18 De verkiezingsdag Neem je legitimatiebewijs en stempas mee naar het stembureau. Bij het stembureau aangekomen, ga je naar binnen. Je ziet op de bordjes waar je heen moet. Binnen geef je je stempas af aan de mensen achter de tafel. Deze mensen kijken je stempas en legitimatiebewijs na. 18

19 Dan krijg je een stembiljet. Je gaat naar een stemhokje. Soms moet je even wachten. Houd dan genoeg afstand van de stemhokjes. Ben je aan de beurt? Ga dan alleen in het stemhokje staan. Vouw je stembiljet open. De namen van de politieke partijen staan bovenaan op het stembiljet. Daaronder staan de namen van de mensen waaruit je kunt kiezen. Zoek de persoon op w ie je w ilt stemmen. Voor de naam staat een leeg vakje. Dat kleur je rood. Vouw het stembiljet dubbel en stop het in de stembus. Let op: maak maar 1 vakje rood. Heb je een fout gemaakt? Vraag dan een nieuw stembiljet. Op de volgende pagina s staat een uitleg in pictogrammen over hoe je je gedraagt in het stemlokaal en het stemhokje. 19

20 20

21 21

22 Informatie over de verkiezingen op internet Op deze site vind je informatie over politiek, stemmen en verkiezingen. Ook jij kunt meebeslissen. De uitleg is in gesproken taal. Klik op het plaatje om door te gaan. Door de verschillende plaatjes aan te klikken krijg je meer informatie over: Regels en afspraken; Politiek en politieke partijen; De regering en de Tweede Kamer; De belasting; De gemeente; De provincie; De Europese Unie; Stemmen; Na de verkiezingen. Klik op de pijl om verder te gaan. Klik op terug om naar de verschillende onderwerpen te gaan. 22

23 Informatie over de verkiezingen op internet Op deze site staat veel informatie over stemmen, de gemeenteraadsverkiezingen en politieke partijen. Ook staan op deze site verschillende filmpjes waarin wordt uitgelegd waarom stemmen belangrijk is, hoe je kunt stemmen en wat de gemeenteraad doet. Op deze site staat een stemw ijzer. Niet alle gemeentes hebben een eigen stemw ijzer. Zoek jouw gemeente op en geef aan of je het eens of oneens bent met de stellingen. Aan het eind berekent de stemwijzer welke politieke partij het best bij jou past. De stemwijzer is in geschreven taal. 23

24 Informatie over de verkiezingen op internet Deze site geeft algemene informatie. Bij het uitkomen van dit boek stond er nog geen informatie specifiek over de gemeenteraadsverkiezingen op. Klik op een plaatje aan de linkerkant van de pagina om meer informatie te krijgen. Quiz: verschillende quizen met verkiezingen als onderwerp. Hoe Nederland wordt bestuurd: informatie over hoe Nederland bestuurd wordt. Waarom je belasting betaalt: informatie over belastingen en bezuinigingen. Waarom stemmen belangrijk is: informatie over verkiezingen en stemmen. De informatie op deze site is in geschreven taal. 24

25 Informatie over de Wmo op internet https://iederin.nl Op deze site staat een uitleg over de Wmo. Onderaan de pagina kan je doorklikken naar Wmo. 25

26 Bijlage Na de verkiezingen Kort na de verkiezingen is bekend hoeveel gemeenteraadsleden iedere partij in de fractie heeft. De fracties kijken samen welke partijen willen samenwerken in het college van burgemeester en wethouders. Dat moeten fracties zijn die samen de meerderheid in de gemeenteraad hebben. Ze moeten ook samen een plan kunnen maken: het collegeprogramma. Hierin staat waar ze aan gaan w erken en waar ze geld aan willen besteden. Daarna beslissen ze w ie er wethouder worden. Burgemeester en wethouders Iedere wethouder heeft zijn eigen taak: bijvoorbeeld onderw ijs, openbare werken, financiën, huisvesting, sport en cultuur. Burgemeester en wethouders beslissen bij meerderheid van stemmen. De vergaderingen van het college van burgemeester en wethouders is niet openbaar. Daar mogen anderen niet bij aanwezig zijn. De burgemeester is voorzitter van het college van burgemeester en wethouders. Als voorzitter heeft de burgemeester hier stemrecht. Zijn stem kan zelfs de doorslag geven als de stemmen van de wethouders dat niet doen. De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in een gemeente. Ook moet hij ervoor zorgen: dat de plannen die gemaakt zijn worden uitgevoerd; hij kan onderwerpen op de agenda van vergaderingen zetten. Veel burgemeesters zijn ook actief om reclame te maken voor hun gemeente. De burgemeester wordt niet gekozen, maar benoemd door de Kroon. Dat w il zeggen door de regering en op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. 26

27 De gemeente in het kort De inwoners van een gemeente kiezen de gemeenteraad. De gemeenteraadsvergaderingen zijn openbaar. De gemeenteraad beslist bij meerderheid van stemmen. De burgemeester is de voorzitter van de gemeenteraad. De burgemeester heeft geen stemrecht in de gemeenteraad. Een wethouder wordt gekozen door de gemeenteraad. Elke wethouder heeft zijn eigen takenpakket. De bugemeester en wethouders vormen samen het college van burgemeester en wethouders. De collegevergaderingen zijn niet openbaar. Het college beslist bij meerderheid van stemmen. De burgemeester is de voorzitter van het college. De burgemeester heeft stemrecht in het college. De burgemeester wordt benoemd door de Kroon. 27

Algemene informatie Wmo

Algemene informatie Wmo Algemene informatie Wmo Informatie over de Wmo Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de Wmo. Wmo betekent Wet maatschappelijke ondersteuning. Veel mensen met een beperking krijgen daar mee te maken. Het

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt.

Je kunt op internet ook kijken op: www.kieskompas.nl www.stemwijzer.nl www.ookjij.nl www.wiekiesjij.nl. We hopen dat het boek je verder helpt. In dit boek staat informatie over de Provinciale Statenverkiezingen. Die zijn op 2 maart 2011. Het boek gaat over de verkiezingen in de provincie Zuid-Holland. Het Educatief Centrum voor Cliënten van de

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Voorwoord Dit boek gaat over de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten (ECC)

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Van AWBZ naar Wmo 2015

Van AWBZ naar Wmo 2015 Van AWBZ naar Wmo 2015 Wat betekent de Wet maatschappelijke ondersteuning? i Informatie voor cliënten Inhoud Pagina Voor wie is deze folder?.................................3 Wie betaalt jouw ondersteuning?...3

Nadere informatie

Nieuwsbrief CliëntAanZet

Nieuwsbrief CliëntAanZet Nummer 2 februari 2014 Van de redactie Hallo, Hier weer een nieuwe nieuwsbrief CliëntAanZet. Deze keer gaat de nieuwsbrief over de verkiezingen voor de gemeente op 19 maart. Heb je een leuk idee voor deze

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen EDITIE AMSTERDAM RottERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen.

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM

Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! EDITIE AMSTERDAM Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 1 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee

Nadere informatie

Het keukentafelgesprek. Informatie voor cliënten van de Gemiva-SVG Groep

Het keukentafelgesprek. Informatie voor cliënten van de Gemiva-SVG Groep Het keukentafelgesprek Informatie voor cliënten van de Gemiva-SVG Groep 20 Inhoudsopgave Pagina Informatie over de Wmo 2 Algemene, persoonlijke en gemeentelijke voorzieningen 5 Wat betekent dat voor jou?

Nadere informatie

Kinderraad 2014 Leerlingenboek

Kinderraad 2014 Leerlingenboek Kinderraad 2014 Leerlingenboek Leerlingenboek 1 Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden 2 Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel leuk dat jullie meedoen aan de Kinderraad.

Nadere informatie

Workshop B Hoe kan ik stemmen?

Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B - Hoe kan ik stemmen? Korte omschrijving werkvorm In deze workshop doorlopen de deelnemers de stemprocedure van A tot Z in een zo reëel mogelijke setting. Dit

Nadere informatie

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt?

Laat je. horen. Waar kan jij je mening kwijt? Laat je horen Waar kan jij je mening kwijt? Alles over inspraak, jongerenpartipatie en verkiezingen Alles over rechten van minderjarigen www.kinderrechtswinkel.be Kinderrechtencommissariaat (voor klachten

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

Informatiepakket keukentafelgesprek

Informatiepakket keukentafelgesprek Informatiepakket keukentafelgesprek Dit informatiepakket bestaat uit middelen om cliënten, maar ook mantelzorgers en gemeentelijke consulenten voor te bereiden op het keukentafelgesprek. Kies uit het informatiepakket

Nadere informatie

Het keukentafelgesprek. Informatiepakket voor begeleiders en mantelzorgers van cliënten van de Gemiva-SVG Groep

Het keukentafelgesprek. Informatiepakket voor begeleiders en mantelzorgers van cliënten van de Gemiva-SVG Groep Het keukentafelgesprek Informatiepakket voor begeleiders en mantelzorgers van cliënten van de Gemiva-SVG Groep 20 Voorbereiden op het keukentafelgesprek Iedereen die een beroep gaat doen op de Wmo krijgt

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN PRAKTISCHE HANDLEIDING voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN TWEEDE KAMER 2012 1 INHOUDSOPGAVE Praktische voorbereiding pag. 3 De datum Schriftelijk stemmen Wie is stemgerechtigd? Hoeveel tijd

Nadere informatie

Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan

Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan Jaarplan ASVZ 2016 Zorg pakken we samen aan Jaarplan ASVZ 2016 eenvoudige versie Dit is het jaarplan van ASVZ. Hierin schrijft ASVZ op wat we in 2016 gaan doen, en wat beter of anders kan in de zorg. Het

Nadere informatie

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

VERKIEZINGEN EUROPEES PARLEMENT 2014 HANDLEIDING VOOR DE ORGANISATIE VAN SCHOLIERENVERKIEZINGEN

VERKIEZINGEN EUROPEES PARLEMENT 2014 HANDLEIDING VOOR DE ORGANISATIE VAN SCHOLIERENVERKIEZINGEN VERKIEZINGEN EUROPEES PARLEMENT 2014 HANDLEIDING VOOR DE ORGANISATIE VAN SCHOLIERENVERKIEZINGEN 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 Praktische voorbereiding... 3 Wanneer?... 3 Organisatie... 3 Hoeveel tijd

Nadere informatie

Het keukentafelgesprek

Het keukentafelgesprek Het keukentafelgesprek Informatie over het keukentafelgesprek Waarom een keukentafelgesprek? De Wmo heeft andere uitgangspunten dan de AWBZ. De AWBZ kent een recht op zorg. Er zijn landelijke richtlijnen

Nadere informatie

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015 PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN HANDLEIDING SCHOLIERENVERKIEZINGEN 2015 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 Praktische voorbereiding... 3 Wanneer?... 3 Organisatie... 3 Hoeveel tijd ben ik kwijt?... 3 Oproepkaarten...

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Samenspraak en inspraak

Samenspraak en inspraak Wegwijzer Samenspraak en inspraak De gemeente samen met u aan de slag in uw buurt Maak t mee! Burgerparticipatie in Eindhoven In deze folder leest u hoe u invloed kunt hebben op wat de gemeente doet in

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad?

Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Korte omschrijving workshop De workshop begint met een kort filmpje over de gemeenteraad. De workshopleider doet vervolgens met

Nadere informatie

VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG

VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG VOORSTELLING DE KINDER- & JEUGDBURGEMEESTER DEN HAAG Als jullie het stadhuis binnenkomen staat één van de acteurs klaar om jullie te ontvangen. Jullie worden dan door het enorme witte gebouw meegenomen

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Wmo krant Nummer 1 voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Samen tot goede oplossingen komen Voor u ligt de Wmo-krant van Syndion. We hebben deze krant gemaakt omdat er veel verandert

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Zelfstandig wonen en meedoen in Utrecht www.utrecht.nl Hebt u hulp bij het huishouden van de thuiszorg? een rolstoel of scootmobiel nodig? een pasje

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling

Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! Klachtenregeling 1 Heb je een klacht? Samen zoeken we een oplossing! In deze folder lees je wat je kunt doen als je een klacht hebt. 2 Koraal Groep wil

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

nummer 11 april 2013 Jan Hanse aan het woord Hoe gaat het verder met de medezeggenschap?

nummer 11 april 2013 Jan Hanse aan het woord Hoe gaat het verder met de medezeggenschap? nummer 11 april 2013 Jan Hanse aan het woord Hoe gaat het verder met de medezeggenschap? de redactie van de cliënten-raad-krant bestaat uit: Arco Boogaard cliëntenraad de Waaier + de Schelp Anita van Dinteren

Nadere informatie

Gefeliciteerd! je achttiende verjaardag.

Gefeliciteerd! je achttiende verjaardag. 18 jaar! En nu?! Gefeliciteerd! Je bent nu achttien. Er zijn een heleboel anderen die de afgelopen tijd achttien zijn geworden. Niets bijzonders dus. Of toch wel? Je weet vast wel dat je nu mag stemmen

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

meepraten bij nieuwbouw, verbouw en verhuizing

meepraten bij nieuwbouw, verbouw en verhuizing 1 meepraten bij nieuwbouw, verbouw en verhuizing Sociaal statuut cliënten Cello, versie voor cliënten 2 In dit boekje staat informatie over meedenken en meepraten als er in jouw woning wat verandert. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 1 Doel en opzet van de training Beoogd wordt het opstarten en ondersteunen

Nadere informatie

Voor wie is deze folder?

Voor wie is deze folder? Wie betaalt wat? Voor wie is deze folder? > Woon je in een huis van BinG!? Heb je een indicatie verblijf inclusief behandeling? Dan is deze folder voor jou. Weet je niet welke indicatie je hebt? Vraag

Nadere informatie

Wlz en Wmo Ouderavond de Ziep. Door: Eva van der Kraan Datum: 10 november 2015

Wlz en Wmo Ouderavond de Ziep. Door: Eva van der Kraan Datum: 10 november 2015 Wlz en Wmo Ouderavond de Ziep Door: Eva van der Kraan Datum: 10 november 2015 Programma Uitleg op hoofdlijnen: - Wmo - Wlz - Onafhankelijke cliëntondersteuning (Toekomstig) begeleid wonen: Wlz of Wmo?

Nadere informatie

IViAASSLUIS eerste stad aan de waterweg

IViAASSLUIS eerste stad aan de waterweg I I IViAASSLUIS eerste stad aan de waterweg Fractie SP T.a.v. mevrouw A. Puyt p/a raadsgriffie Maassluis Uw kenmerk Uw brief van Ons kenmerk Onderwerp Bijlagen Contactpersoon Telefoonnummer 18 april 2010

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Je welkom voelen. Samen werken aan klantvriendelijkheid

Je welkom voelen. Samen werken aan klantvriendelijkheid Je welkom voelen Samen werken aan klantvriendelijkheid Augustus 2012 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 1. Welkom!... 4 Iedereen is overal welkom... 4 Werk aan de winkel... 4 2. Waar denk je aan bij klantvriendelijkheid?...

Nadere informatie

Debat: regionaal en nationaal

Debat: regionaal en nationaal Debat: regionaal en nationaal Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm debatteren leerlingen over het verschil tussen een regionale of lokale partij en een landelijke partij. Leerdoelen Leerlingen

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Stemmen 19 MAART. gemeenteraad VERKIEZINGEN. Gemeenteraadsverkiezingen

Stemmen 19 MAART. gemeenteraad VERKIEZINGEN. Gemeenteraadsverkiezingen Gemeenteraadsverkiezingen Stemmen 9 MAART PARTIJEN VERKIEZINGEN gemeenteraad Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Kijk hier of je gemeente ook een StemWijzer heeft. Op 9 maart 0 zijn er gemeenteraadsverkiezingen.

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de PRAKTISCHE HANDLEIDING voor de organisatie van de SCHOLIERENVERKIEZINGEN TWEEDE KAMER 2012 1 INHOUDSOPGAVE Praktische voorbereiding pag. 3 De datum Schriftelijk stemmen niet meer mogelijk Wie is stemgerechtigd?

Nadere informatie

Wmo. Wet maatschappelijke ondersteuning NIEUWE MANIER VAN DENKEN... EEN ANDERE MANIER VAN DOEN

Wmo. Wet maatschappelijke ondersteuning NIEUWE MANIER VAN DENKEN... EEN ANDERE MANIER VAN DOEN Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning NIEUWE MANIER VAN DENKEN... EEN ANDERE MANIER VAN DOEN NB aan deze folder kunt u geen rechten ontlenen Gemeente Schouwen-Duiveland, februari 2013 Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Organiseer je eigen verkiezingen

Organiseer je eigen verkiezingen Organiseer je eigen verkiezingen Basisschool voor leerkrachten 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Overzicht van alle stappen en opdrachten 4 Stap 1: Introductie 5 Stap 2: Richt een partij op 6 Stap 3: Schrijf

Nadere informatie

Jaarplan ASVZ 2015 Met Elkaar in 2015

Jaarplan ASVZ 2015 Met Elkaar in 2015 Jaarplan ASVZ 2015 Met Elkaar in 2015 Jaarplan ASVZ 2015 eenvoudige versie Met elkaar in 2015! Dit is het jaarplan van ASVZ. Hierin schrijft ASVZ op wat we in 2015 gaan doen, en wat beter of anders kan

Nadere informatie

CCR in gesprek over opvolging Pierre Quaedvlieg

CCR in gesprek over opvolging Pierre Quaedvlieg nummer 20 juli 2015 stappen om advies te geven praten met Ton van der Meer CCR in gesprek over opvolging Pierre Quaedvlieg de redactie van de cliënten-raad-krant bestaat uit: Arco Boogaard Adrie de Bruijn

Nadere informatie

Nieuwsbrief 6, maart 2011

Nieuwsbrief 6, maart 2011 Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief 6, maart 2011 Steeds beter op de kaart Na de presentatie van de glossy in september is er weer genoeg gebeurd. In de gemeente Lopik is in

Nadere informatie

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Samen zoeken naar een oplossing Kunt u dingen niet meer die u vroeger wel deed? Heeft u moeite met het schoonhouden van uw huis? U wilt familie bezoeken maar u weet niet hoe? Lukt staand douchen niet meer?

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 1 De wet langdurige zorg 4 Woon je in een instelling en heb je 24 uur per dag zorg en ondersteuning

Nadere informatie

GEMEENTERAAD VAN HELMOND

GEMEENTERAAD VAN HELMOND GEMEENTERAAD VAN HELMOND Vergadering 3 oktober 2006, agendapunt 10 Onderwerp : Stemmen in een willekeurig stembureau Raadsvoorstel : 126 B&W vergadering : 5 september 2006 Dienst / afdeling : SE.STW Aan

Nadere informatie

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis 1 Inleiding Hulp en ondersteuning thuis Hulp en ondersteuning thuis valt deels onder de Wmo (gemeente) maar soms ook onder de AWBZ of uw zorg verzekering. Dit maakt

Nadere informatie

Instructie stembureauleden. Uw voorbereiding voor de verkiezingsdag op 12 september 2012

Instructie stembureauleden. Uw voorbereiding voor de verkiezingsdag op 12 september 2012 Instructie stembureauleden Uw voorbereiding voor de verkiezingsdag op 12 september 2012 1 Introductie Deze bijeenkomst gaat over: Uw verantwoordelijkheden De inrichting van het stemlokaal Toelaten kiezers

Nadere informatie

Mobiel blijven. óók met een beperking

Mobiel blijven. óók met een beperking Servicepunt Zorg Mobiel blijven óók met een beperking Door ouderdom, ziekte of een handicap kan het soms moeilijk zijn om u te verplaatsen. U kunt bijvoorbeeld niet meer lopend naar de winkels of reizen

Nadere informatie

VOOR WIE IS DEZE FOLDER?

VOOR WIE IS DEZE FOLDER? WIE BETAALT WAT? VOOR WIE IS DEZE FOLDER? > Woon je in een huis van BinG!? Heb je een indicatie verblijf inclusief behandeling? Dan is deze folder voor jou. Weet je niet welke indicatie je hebt? Vraag

Nadere informatie

Buurthuizen en activiteiten

Buurthuizen en activiteiten Invalshoek: een wijkbudget voor activiteiten We stoppen met de financiering van (een gedeelte van) de huidige activiteiten in de wijk en stellen per wijk een budget beschikbaar voor initiatieven van inwoners

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd...

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd... Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2 3 Informatie... 4 4 De aanvraag... 8 5 Procedure... 14 6 Wachttijd... 16 7 Bejegening... 19 7 Toegewezen aanvragen...

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

Of misschien zoek je een leuke werkplek of dagbesteding voor jezelf of voor een familielid. Of je wilt iets zinnigs doen in je vrije tijd.

Of misschien zoek je een leuke werkplek of dagbesteding voor jezelf of voor een familielid. Of je wilt iets zinnigs doen in je vrije tijd. Welkom bij De Zijlen Wie wil het niet? Wonen in een prettig dorp of in een leuke buurt. Waar je kunt zijn wie je bent en je leven kunt leiden zoals dat bij jou past. Waar je meedoet aan dat wat er om je

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

Burgerinitiatief. Hoe krijgt u uw burgerinitiatief op de raadsagenda?

Burgerinitiatief. Hoe krijgt u uw burgerinitiatief op de raadsagenda? Burgerinitiatief Heeft u een concreet idee of plan? En wilt u hier serieus werk van maken? Denk dan eens aan het indienen van een burgerinitiatief bij uw gemeenteraad. Burgerinitiatief Heeft u wel eens

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

De Wmo en de inkomensondersteuning. mei 2012

De Wmo en de inkomensondersteuning. mei 2012 De Wmo en de inkomensondersteuning Zorgpoort mei 2012 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven

Nadere informatie

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren.

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren. Weet u hoe u een bijdrage kunt krijgen voor de kosten die u maakt? Verschillende vergoedingen van de gemeente zijn mogelijk als de kosten voor u te hoog oplopen. Dat is mooi, maar tegelijkertijd lastig.

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de klas

Kijktip: Nieuwsuur in de klas Kijktip: Nieuwsuur in de klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen leren over de gemeentepolitiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren over belangrijke

Nadere informatie

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg JANUARI 2010 INHOUDSOPGAVE Waar gaat deze folder over? Welke zorg hoort bij de AWBZ? Vijf zorgfuncties

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Wmo maatwerkvoorziening. Individuele begeleiding

Wmo maatwerkvoorziening. Individuele begeleiding Wmo maatwerkvoorziening Individuele begeleiding Individuele begeleiding Inhoud Zelfstandig leven en meedoen 4 Ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aanvragen 7 Hoe meld ik me

Nadere informatie

Studielessen voor kinderen van 4-7 jaar

Studielessen voor kinderen van 4-7 jaar NAAM Studielessen voor kinderen van 4-7 jaar voorjaar 2005 Geschreven door Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen Geschreven voor kleine studiegroepen in de levend Evangelie Gemeente Gebruikte

Nadere informatie