Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op."

Transcriptie

1 Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

2 Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na een zelfdoding Fit in je hoofd Jongeren Advies Centrum Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg Klopt het in je hoofd? Tele-Onthaal tel Awel, luistert naar kinderen en jongeren tel. 102 of Zelfdoding en depressie Praat over wat je voelt, denkt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding is in België, na verkeersongevallen, de grootste doodsoorzaak bij jongeren. Een ernstig probleem dus, zeker omdat veel zelfdodingen vermeden kunnen worden. Zwijg er niet over: leg uit wat je voelt en wat je denkt. Samen met anderen vind je een oplossing! Een uitgave van De Ambrassade, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel

3 Komt zelfdoding bij jongeren veel voor? De cijfers en statistieken zeggen voldoende. Zelfdoding bij jongeren is geen uitzondering. In België is zelfdoding, na verkeersongevallen, de belangrijkste doodsoorzaak bij jongeren. Elke week stapt iemand tussen 10 en 24 jaar uit het leven. Dat is veel, en veel van die wanhoopsdaden kunnen vermeden worden. Wat is het verschil tussen een dipje en een depressie? Altijd gelukkig zijn, is zo goed als onmogelijk. Iedereen heeft wel eens een negatieve bui of is wel eens neerslachtig. Een leven zonder tegenslagen bestaat gewoon niet. Maar zo n dipje is niet eindeloos. Je weet dat je er weer bovenop komt. Soms duurt het enkele uren, soms een paar dagen. Met een beetje zelfvertrouwen, vrienden om je heen en positive thinking los je dat wel op. Als je over een periode van weken of zelfs maanden helemaal zonder energie zit, je triest voelt, nergens nog zin in hebt en met een gevoel van leegheid rondloopt, lijd je aan een depressie. Als je daar geen raad mee weet, moet je hulp zoeken. Schaam je er niet voor, je bent echt niet alleen. Hulp zoeken en praten is het begin van de oplossing.

4 Wat kan een depressie veroorzaken? Welke depressies bestaan er allemaal? Oorzaken van een depressie zijn vaak tegenslag, veranderingen of verlies. De dood van een vriend of ouder, zus of broer. Een echtscheiding of een verhuis naar een andere omgeving. Genetische factoren spelen ook soms mee, of het feit dat je thuis voortdurend moet samenleven met een ouder die een depressie heeft. Ook tijdens de puberteit worstelen veel jongeren met negatieve gevoelens. Meestal zijn het gewoon stemmingswisselingen die elkaar opvolgen, maar soms duren die lang en kan dat omslaan in een depressie. Er bestaan zoveel depressies als er mensen bestaan. Negatieve gevoelens zijn heel persoonlijk en kunnen heel verschillende oorzaken hebben. Dat kan bijvoorbeeld een extreme angst zijn: faalangst, sociale angst of een echte fobie. Een burn-out is een ook veel voorkomende factor: zie het als een totale overbelasting die tot oververmoeidheid leidt. Veel depressies zijn te herleiden tot psychische symptomen zoals droefheid, wanhoop, lage zelfwaarde, lusteloosheid, schuldgevoelens, negatief denken of zelfdodingsgedachten.

5 Leidt een depressie altijd tot zelfdoding? Zeker niet. Onderzoek toont aan dat één op de vier jongeren al voor zijn 18 de verjaardag een ernstige depressie doormaakt. In sommige gevallen is zelfdoding het eindpunt van een depressie. Een depressie waar je niet uit raakt. Een depressie waarvan de familie, vrienden of leerkrachten de signalen niet begrepen. Net daarom is praten belangrijk. Omdat anderen mee naar oplossingen kunnen zoeken. Is zelfdoding te voorkomen? Ja! In veel gevallen kan je zelfdoding voorkomen en ombuigen in een andere oplossing. Ook al lijkt het op sommige momenten een wirwar die je niet meer kan ontrafelen, of een muur waar je niet meer door geraakt. Toch is in veel gevallen een zelfdoding te vermijden. Aan elke zelfdoding gaat een proces vooraf. Door op de juiste manier te helpen en te luisteren, kan je nieuwe inzichten krijgen. Praat met mensen om je heen. Andere mensen of hulpverleners kunnen je problemen helpen ontrafelen en stuk voor stuk oplossingen aanbieden.

6 Ook al lijkt het op sommige momenten een wirwar die je nooit meer kan ontrafelen, toch zijn heel veel zelfdodingen te voorkomen

7 Wil je echt dood met een zelfdoding? Het klinkt vreemd, maar wie de stap tot zelfdoding zet, wil niet altijd echt sterven. Mensen in een depressie zien zelfdoding als een soort van oplossing. In hun denken vormen alle problemen en moeilijkheden een soort van uitzichtloosheid. Ze zien geen enkele haalbare oplossing meer. Alle problemen stapelen zich op tot één grote berg waar ze niet meer over geraken. Zelfdoding lijkt dan de enige manier om uit de problemen te geraken. Sterven zien ze niet als niet willen verder leven, maar als een oplossing om uit de problemen te komen. Wat doe je als je met jezelf in de knoop zit? Dat je je slecht voelt en geen oplossingen of antwoorden ziet, is geen schande. Laat je negatieve gevoelens niet overheersen. Praat erover met iemand. Ook als je je heel slecht voelt. Zeker als je echt aan zelfdoding denkt en even geen uitweg meer ziet. Praat met een vriend of vriendin, iemand uit de familie, een leerkracht die je vertrouwt Maak eens een afspraak met je huisarts of met een andere hulpverlener. Zij kennen de problemen van zelfdoding en zullen je proberen verder te helpen. Praten helpt altijd. Vertel heel rustig en eerlijk wat je voelt, wat je denkt. Doe je niet beter voor dan je je voelt. Mensen die jouw verhaal horen, kunnen een beetje afstand nemen. Jij loopt misschien al een tijdje rond met je gedachten die op een onontwarbare knoop lijken. Mensen met wie je praat kunnen andere inzichten hebben, dingen anders bekijken.

8 Wat kan jij doen om je beter te voelen? Op de website kan je een test doen die je inzicht geeft in jouw geestelijke gezondheid en hoe jij omgaat met persoonlijke sterktes en tekorten. Ontdek in tien vragen hoe jij omgaat met problemen en hindernissen die je tegenkomt in jouw leven. Een aanrader als je worstelt met je gedachten en gevoelens. Wat als je het moeilijk vindt om erover te praten? Blijf niet alleen met je problemen zitten. Heb je geen mensen in je buurt of vertrouw je ze niet? Dan kan je terecht bij De Zelfmoordlijn. Op kan je chatten met vrijwilligers die hiervoor speciaal zijn opgeleid. Wil je liever een gesprek, dan kan je gratis bellen naar tel Ook bij Tele-Onthaal (tel. 106) en Awel (tel. 102) luisteren mensen naar je verhaal. De gesprekken zijn gratis en anoniem. Niemand komt te weten dat jij hulp zocht. Twijfel niet als je er nood aan hebt. Je verhaal vertellen is het begin van oplossingen vinden.

9 Hoe kan je iemand helpen die in een crisis zit? Merk je bij iemand in je omgeving signalen dat het niet meer gaat? Praat hij of zij over zelfdoding? Probeer dan een gesprek aan te knopen. Doe dat voorzichtig en bedachtzaam, maar eerlijk en open. Het is belangrijk dat je begrip toont voor de gevoelens van wanhoop, en uitzichtloosheid. Zorg ervoor dat je geen gevoel van kwaadheid of afwijzing toont. Je gesprek is een manier om een hand te reiken aan iemand die zich erg eenzaam voelt. Zorg ervoor dat je ruimte maakt om verdriet en pijn op te vangen. Een eerlijk gesprek betekent dat je ook open praat over de mogelijkheid van zelfdoding. Zo schat je de problemen correct in en win je ook vertrouwen. Weet je niet goed hoe je zo n gesprek moet aanpakken of hoe serieus je de signalen moet nemen? Neem contact op met de Zelfmoordlijn (zie pagina 2 van deze folder). Kan jij iemand zelfdoding uit het hoofd praten? Ook al zouden we dat graag kunnen, jij kan dat niet alleen. Na een eerste gesprek is het belangrijk dat je tracht je vriend of vriendin weer in een omgeving van vrienden te brengen. Andere mensen moeten mee een netwerk rond hem of haar maken, zodat hij of zij zich opgevangen voelt. Het is ook belangrijk dat je de persoon doorverwijst naar gespecialiseerde hulp. De Zelfmoordlijn is er zo een, maar ook Tele-Onthaal of een Centrum voor Geestelijke Gezondsheidszorg. Jouw hulp is heel belangrijk. Dat je doorverwijst naar specialisten is een oplossing op lange termijn.

10 Hoe moet het verder als iemand in je omgeving uit het leven stapt? Wie achterblijft na een zelfdoding zit met heel veel vragen. Zeker als de zelfdoding onverwacht komt en je de signalen niet opmerkte. Dan sta je abrupt stil. Je voelt je schuldig, kwaad, eenzaam, verdrietig. Iedereen reageert anders na een zelfdoding. Je gevoel zal ook afhangen van hoe ver of hoe dicht je bij de overleden persoon stond. Ook wie achterblijft na een zelfdoding kan terecht bij De Zelfmoordlijn. De Werkgroep Verder (zie pagina 2 van deze folder) is er speciaal voor mensen die geconfronteerd werden met een zelfdoding. In onze aparte folder Verlies, verdriet en rouw vind je informatie over hoe je verder moet na een overlijden. Het is belangrijk dat je die gevoelens niet wegsteekt. Dat je omgeving weet hoe jij omgaat met die situatie. Je staat voor een moeilijke periode dus kan je maar beter vrienden en familie om je heen hebben om je verdriet te delen.

11 Jongerengids.be is de snelste weg naar alle informatie voor jongeren. Je vindt er een antwoord op al je vragen. Stap eens binnen bij het JIP! In een Jongereninformatiepunt in je buurt kan je informatie opzoeken in folders of op het internet, maar je kan er ook terecht voor een gesprek. De JIP-medewerkers helpen je met je vragen en zoeken samen een oplossing voor je probleem. Binnenstappen in een JIP is helemaal gratis. Op zoek naar het JIP in je buurt? Najaar 2012 V.U.: Marjolein Haan, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit!

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Alles over verlegen zijn Vereniging voor Verlegen Mensen tel. 0478 05 41 29 www.vvm-vzw.be Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.clb.be Jongeren Advies Centrum

Nadere informatie

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens Zelfverwonding Anders omgaan met negatieve gevoelens Alles over zelfverwonding Over zelfverwonding www.sasam.be/zelfverwonding.html www.eetstoornis.be/zelfverwonding1.htm www.zelfbeschadiging.nl www.automutilatie-site.nl

Nadere informatie

v rlies, v rdriet en rouw Als je definitief afscheid moet nemen

v rlies, v rdriet en rouw Als je definitief afscheid moet nemen v rlies, v rdriet en rouw Als je definitief afscheid moet nemen Alles over verlies, verdriet en rouw Rouwzorg Vlaanderen Informatie en advies over rouwverwerking en mogelijke contacten met andere jongeren

Nadere informatie

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu?

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Ong e pland zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Alles over ongeplande zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA

Nadere informatie

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu?

Ong e pland. zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Ong e pland zwanger Onverwacht? Ongewenst? Wat nu? Alles over ongeplande zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren Mishandeling en seksueel geweld Laat het niet zomaar gebeuren Alles over mishandeling en seksueel geweld Meldpunt Geweld, Misbruik en Kindermishandeling tel. 1712 elke werkdag van 9 tot 17 uur Dit nummer

Nadere informatie

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens Zelfverwonding Anders omgaan met negatieve gevoelens Alles over zelfverwonding Over zelfverwonding www.zelfverwonding.be Fora voor mensen die zichzelf verwonden of verwond hebben www.zelfbeschadiging.nl

Nadere informatie

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09 330 35 25 www.sosnuchterheid.org Anonieme Alcoholisten Vlaanderen

Nadere informatie

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit!

Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Verl e gen zijn Tijd voor meer assertiviteit! Alles over verlegen zijn Vereniging voor Verlegen Mensen tel. 0478 05 41 29 www.vvm-vzw.be Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.clb.be Tele-Onthaal tel.

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten?

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Psychische problemen bij ouders Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Alles over psychische problemen bij je ouders Similes Vereniging voor gezinsleden van mensen met psychiatrische problemen tel.

Nadere informatie

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens

Zelfverwonding. Anders omgaan met negatieve gevoelens Zelfverwonding Anders omgaan met negatieve gevoelens Alles over zelfverwonding Over zelfverwonding www.zelfverwonding.be Fora voor mensen die zichzelf verwonden of verwond hebben www.zelfbeschadiging.nl

Nadere informatie

v rlies, v rdriet en rouw Als je definitief afscheid moet nemen

v rlies, v rdriet en rouw Als je definitief afscheid moet nemen v rlies, v rdriet en rouw Als je definitief afscheid moet nemen Alles over verlies, verdriet en rouw Rouwzorg Vlaanderen Informatie en advies over rouwverwerking en mogelijke contacten met andere jongeren

Nadere informatie

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten?

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Psychische problemen bij ouders Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Alles over psychische problemen bij je ouders IKMAAKDEKLIK.be Een onlineplatform voor kinderen van ouders met psychische problemen.

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan

Als je ouders uit elkaar gaan Scheiding Als je ouders uit elkaar gaan Alles over scheiden Bemiddelen in familiezaken www.bemiddelingvzw.be Als je ouders apart gaan wonen www.tweehuizen.be De Scheidingsschool www.descheidingsschool.be

Nadere informatie

Examen commissie secundair onderwijs

Examen commissie secundair onderwijs Examen commissie Haal je diploma op je eigen tempo Alles over de Examencommissie Examencommissie www.ond.vlaanderen.be/secundair/examencommissie Infopunt Vlaamse Overheid elke dag van 9 tot 19 uur tel.

Nadere informatie

Leren. w e rken. Perfect te combineren

Leren. w e rken. Perfect te combineren Leren & w e rken Perfect te combineren Alles over leertijd en deeltijds leren & werken Leren Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen tel. 02 227 63 93 www.syntravlaanderen.be Alles

Nadere informatie

Leren. w e rken. Perfect te combineren

Leren. w e rken. Perfect te combineren Leren & w e rken Perfect te combineren Alles over leertijd en deeltijds leren & werken Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming SYNTRA Vlaanderen tel. 02 227 63 93 www.syntravlaanderen.be Alles over leertijd

Nadere informatie

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt Juridisch advies Als een gesprek geen oplossing biedt Alles over juridisch advies Jongeren Advies Centrum www.jac.be Alle juridische vragen over minderjarigen tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 www.ond.vlaanderen.be/ infolijn Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02 553 87 33 Scholen

Nadere informatie

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat?

Leerplicht. Naar school gaan, moet dat of mag dat? Leerplicht Naar school gaan, moet dat of mag dat? Alles over leerplicht Vlaamse Infolijn Onderwijs tel. 1700 www.ond.vlaanderen.be/ infolijn Informatiepunt ouders en leerlingen tel. 02 553 87 33 Scholen

Nadere informatie

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt

Juridisch. advies Als een gesprek geen oplossing biedt Juridisch advies Als een gesprek geen oplossing biedt Alles over juridisch advies Jongeren Advies Centrum www.jac.be Alle juridische vragen over minderjarigen tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren Advies

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou?

Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Een brochure voor jongeren van 12 tot 15 jaar Deze brochure werd - met toestemming - gemaakt naar het model van de Nederlanse

Nadere informatie

EEN DIERBARE VERLIEZEN

EEN DIERBARE VERLIEZEN EEN DIERBARE VERLIEZEN 994 Inleiding Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt zorgen. U heeft kort

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 3) Slot en doel 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed

Nadere informatie

jongeren vanaf 12 jaar

jongeren vanaf 12 jaar Na de schok... de draad weer oppakken Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar die betrokken zijn geweest bij een schokkende of ingrijpende gebeurtenis. Na de schok de draad weer oppakken Informatie voor

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Rouwen. Praten en delen met lotgenoten

Rouwen. Praten en delen met lotgenoten Rouwen Als een dierbaar iemand pas gestorven is en je afscheid van hem of haar hebt moeten nemen, dan voel je je vaak heel wezenloos. Je vraagt je af waarom dit moest gebeuren maar je krijgt geen antwoord.

Nadere informatie

Studietoelage. Kom jij in aanmerking?

Studietoelage. Kom jij in aanmerking? Studietoelage Kom jij in aanmerking? Alles over studietoelagen Departement Onderwijs Studietoelagen tel. 1700 (gratis) elke werkdag van 9 tot 19 uur de provinciale afdelingen vind je op de website www.studietoelagen.be

Nadere informatie

Studietoelage. Kom jij in aanmerking?

Studietoelage. Kom jij in aanmerking? Studietoelage Kom jij in aanmerking? Alles over studietoelagen Departement Onderwijs Studietoelagen tel. 1700 (gratis) elke werkdag van 9 tot 19 uur de provinciale afdelingen vind je op de website www.studietoelagen.be

Nadere informatie

Iemand gaat dood. Wat is rouw?

Iemand gaat dood. Wat is rouw? verlies & rouw Je kan rouwen om de dood van je vader. Je kan ook treuren om een vriend die je verliest door een ruzie of om het gezin van je kinderjaren dat je verliest door de scheiding van je ouders.

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

(On)g e pland. zwanger Verwacht of ongepland? Wat nu?

(On)g e pland. zwanger Verwacht of ongepland? Wat nu? (On)g e pland zwanger Verwacht of ongepland? Wat nu? Alles over zwangerschap Fara, luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuze tel. 016 38 69 50 www.faranet.be met Xtra voor jongeren LUNA alle vragen

Nadere informatie

een dierbare verliezen

een dierbare verliezen een dierbare verliezen een dierbare verliezen U heeft kort geleden iemand verloren. Dat kan heel verwarrend zijn. Vaak is het moeilijk te accepteren dat iemand er niet meer is. Soms is het verdriet of

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed voelt kan zijn

Nadere informatie

Wakker worden! Jonas Van Geel. Selah Sue

Wakker worden! Jonas Van Geel. Selah Sue WEL in je VEL TIELT Wakker worden! Selah Sue Succesvolle zangeres en meter van de campagne Te Gek!? Kampt zelf met een terugkerende depressie sinds haar 14 jaar en durft daar open over te zijn Jonas Van

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

Een dierbare verliezen

Een dierbare verliezen Algemeen Een dierbare verliezen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG042 / Een dierbare verliezen / 14-07-2015 2 Een dierbare verliezen U heeft

Nadere informatie

pesten Waarover gaat het?

pesten Waarover gaat het? Als je iemands GSM afpakt, dan kan dat plagen zijn, maar ook pesten. Als je aan elkaar gewaagd bent, kan je het als plagen beschouwen. Het is dan een spelletje. Niet altijd leuk, maar nooit echt bedreigend.

Nadere informatie

Een dierbare verliezen. Informatie voor nabestaanden

Een dierbare verliezen. Informatie voor nabestaanden 00 Een dierbare verliezen Informatie voor nabestaanden Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren, en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt

Nadere informatie

on track again Opnieuw op weg na een zelfmoordpoging

on track again Opnieuw op weg na een zelfmoordpoging on track again Opnieuw op weg na een zelfmoordpoging Ben je alles even moe? Zag je geen uitweg meer? Dacht je aan zelfmoord als een oplossing voor je problemen? Dit boekje laat jou zien dat je een heleboel

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.onderwijs.vlaanderen.be

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Geweld is niet oké. Het kan stoppen.

Mishandeling en seksueel. Geweld is niet oké. Het kan stoppen. Mishandeling en seksueel misbruik Geweld is niet oké. Het kan stoppen. Alles over mishandeling en seksueel misbruik Hulplijn 1712 www.1712.be tel. 1712 Voor geweld, misbruik en kindermishandeling. Elke

Nadere informatie

Depressie. Informatiefolder voor cliënt en naasten. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober

Depressie. Informatiefolder voor cliënt en naasten. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober Depressie Informatiefolder voor cliënt en naasten Zorgprogramma Doen bij Depressie Versie 2013-oktober Inleiding Deze folder bevat informatie over de klachten die bij een depressie horen en welke oorzaken

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Psychosociale problemen bij kanker

Psychosociale problemen bij kanker Psychosociale problemen bij kanker mogelijkheden voor begeleiding in het azm Psychosociale problemen bij kanker Inleiding 3 Reacties 3 Begeleiding 3 Wanneer hulp inschakelen 4 Vroegtijdige herkenning 4

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Verlies en rouw Dominique Ebbeng - Martina Janssen TITEL / 1

Verlies en rouw Dominique Ebbeng - Martina Janssen TITEL / 1 Verlies en rouw Dominique Ebbeng - Martina Janssen TITEL / 1 Verlies en rouw Emotioneel proces als gevolg van een verlies. Rouw zou in fases verlopen Dit leidde nogal eens tot misverstanden en onbegrip

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder

Terrorisme en dan verder Terrorisme en dan verder Hoe kunt u omgaan met de gevolgen van een aanslag? - Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie.

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Afgestudeerd. en nu? Belangrijke stappen in afwachting van een job

Afgestudeerd. en nu? Belangrijke stappen in afwachting van een job Afgestudeerd en nu? Belangrijke stappen in afwachting van een job Alles over afstuderen Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg www.werk.belgië.be VDAB (Vlaanderen) voor kantoren

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren Huren Als je een eigen woning of appartement gaat huren Alles over huren en een huurcontract Huurdersbond www.huurdersbond.be Wetswinkels tel. 070 22 58 88 www.dewetswinkel.be Samenhuizen vzw tel. 0489

Nadere informatie

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren

Huren. Als je een eigen woning of appartement gaat huren Huren Als je een eigen woning of appartement gaat huren Alles over huren en een huurcontract Huurdersbond www.huurdersbond.be Wetswinkels tel. 070 22 58 88 www.dewetswinkel.be Samenhuizen vzw tel. 0489

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk. Wie kan er op jou rekenen?

Vrijwilligerswerk. Wie kan er op jou rekenen? Vrijwilligerswerk Wie kan er op jou rekenen? Alles over vrijwilligerswerk Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk tel. 03 218 59 01 www.vrijwilligersweb.be www.vrijwilligerswetgeving.be Provinciale Steunpunten

Nadere informatie

Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Een brochure voor jongeren van 16 tot 18 jaar

Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Een brochure voor jongeren van 16 tot 18 jaar Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Een brochure voor jongeren van 16 tot 18 jaar Deze brochure werd - met toestemming - gemaakt naar het model van de Nederlandse

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken

Vind ik. Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Vind ik leuk Veilig met internet, gsm en sociale netwerken Alles over veilig internet en sociale netwerken Informatie over veilig internet en cyberpesten www.clicksafe.be Voor al je vragen over en problemen

Nadere informatie

Depressie bij verpleeghuiscliënten

Depressie bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor cliënt en naasten Depressie bij verpleeghuiscliënten Folder 3 Inleiding Deze folder bevat informatie over de klachten die bij een depressie horen

Nadere informatie

G-sp rt. Sport voor personen met een handicap: gewoon doen!

G-sp rt. Sport voor personen met een handicap: gewoon doen! G-sp rt Sport voor personen met een handicap: gewoon doen! Alles over G-sport Steunpunt G-Sport Vlaanderen tel. 03 240 62 97 www.gsportvlaanderen.be Psylos vzw Vlaamse federatie voor sport en recreatie

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen

Nadere informatie

Depressie. Informatiefolder voor zorgteam. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober

Depressie. Informatiefolder voor zorgteam. Zorgprogramma Doen bij Depressie UKON. Versie 2013-oktober Depressie Informatiefolder voor zorgteam Zorgprogramma Doen bij Depressie Inleiding Deze folder is bedoeld voor afdelingsmedewerkers die betrokken zijn bij de zorg voor een cliënt bij wie een depressie

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Het verlies van een dierbare

Het verlies van een dierbare Het verlies van een dierbare Het Zorgpad Stervensfase is gebaseerd op de Liverpool Care Pathway for the dying patient (LCP). De LCP is door het Erasmus MC Rotterdam en het IKNL locatie Rotterdam integraal

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van huiselijk geweld net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot.

Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot. Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot. Rouw van naastbestaanden van personen met dementie Gerke VERTHRIEST Een pluim voor jou, mantelzorger! We staan stil bij: - Rouwen als iemand nog niet dood

Nadere informatie

Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten

Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor cliënt en naasten Depressieve klachten bij verpleeghuiscliënten Folder 1 Inleiding Deze folder is bedoeld voor mensen met depressieve klachten en

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie.

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Politie De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Alles over politie De federale politie www.polfed-fedpol.be De lokale politie bij jou in de buurt www.lokalepolitie.be Slachtofferhulp, voor slachtoffers

Nadere informatie

Stoppen met zelfbeschadiging?

Stoppen met zelfbeschadiging? Stoppen met zelfbeschadiging? Hoe weet ik of ik eraan toe ben te stoppen? Besluiten om te stoppen met zelfbeschadiging is een persoonlijke beslissing. Niemand kan dit voor je beslissen. Stoppen omdat je

Nadere informatie

psychologische problemen bij ouders

psychologische problemen bij ouders Iedereen is wel eens somber, bang, vrolijk, moe, boos of in de war. Pas als die gevoelens zo hevig zijn dat je niet meer gewoon kan functioneren, spreekt men van psychische problemen. Je kan zelf zo n

Nadere informatie

Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit

Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Dip, down of depressie Hulp bij depressiviteit Iedere tiener is weleens somber en verdrietig, en vaak is het in één, twee dagen voorbij zonder dat je als

Nadere informatie

Verlies, verdriet en rouw

Verlies, verdriet en rouw Verlies, verdriet en rouw Albert Schweitzer ziekenhuis november 2013 pavo 0233 Inleiding Iemand die u dierbaar was, waar uw zorg naar uitging, is overleden. Het wegvallen van de overledene brengt wellicht

Nadere informatie

Een dierbare verliezen

Een dierbare verliezen Patiënteninformatie Een dierbare verliezen Informatie over het verlies van een dierbare en de gevoelens die u daarover kunt hebben Een dierbare verliezen Informatie over het verlies van een dierbare en

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt.

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt. Hoofdstuk 7 Emoties Nu is het tijd om door te gaan. Je hebt je dwarslaesie, je bent hopelijk klaar met al de medische dingen, nu is het tijd om ook je gevoelens aandacht te geven. Dus: ga lekker zitten,

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan

Als je ouders uit elkaar gaan Scheiding Als je ouders uit elkaar gaan Alles over scheiden Als je ouders apart gaan wonen www.tweehuizen.be De Kinderrechtswinkel, voor informatie over jouw rechten tel. 070 21 00 71 www.kinderrechtswinkel.be

Nadere informatie

Depressieve symptomen bij verpleeghuiscliënten

Depressieve symptomen bij verpleeghuiscliënten Doen bij Depressie zorgprogramma Informatiefolder voor afdelingsmedewerkers Depressieve symptomen bij verpleeghuiscliënten Folder 2 Inleiding Deze folder is bedoeld voor afdelingsmedewerkers die betrokken

Nadere informatie

THEMAONTMOETINGEN. Er zijn ontmoetingen rondom vier thema s: Waardevol opvoeden Zelfbewust zijn Investeren in je relatie Leven met verlies

THEMAONTMOETINGEN. Er zijn ontmoetingen rondom vier thema s: Waardevol opvoeden Zelfbewust zijn Investeren in je relatie Leven met verlies THEMAONTMOETINGEN Ieder mens heeft weleens vragen die hij niet zomaar kan beantwoorden. Bijvoorbeeld over wie je bent of wilt zijn, hoe je je relatie kunt versterken, hoe je omgaat met verlies of over

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Bij huiselijk geweld tussen (ex) partners worden KINDEREN vaak over het hoofd gezien. Toch hebben zij meer in de gaten dan u denkt. Dit kan

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie?

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie? Denk jij dat je vastloopt tijdens je studie? Soms loopt het leven niet zoals jij zou willen. Misschien ben je somber, twijfel je erover wie je bent, loopt het niet zo met contacten of worstel je met je

Nadere informatie

NA DE SCHOK... INFORMATIE VOOR LERAREN

NA DE SCHOK... INFORMATIE VOOR LERAREN NA DE SCHOK... INFORMATIE VOOR LERAREN www.ggdbzo.nl Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen met kinderen een

Nadere informatie

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt

Nadere informatie

De Zelfmoordlijn in cijfers 2012

De Zelfmoordlijn in cijfers 2012 De Zelfmoordlijn in cijfers De Zelfmoordlijn is een erkende en anonieme nooddienst voor mensen die aan zelfdoding denken, hun omgeving en nabestaanden na zelfdoding. De vrijwillige beantwoorder tracht

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Als je verliefd op iemand bent is dat vaak een fijn gevoel. Als de ander dan ook verliefd op jou is, wordt dit gevoel alleen maar sterker. Het is echter niet altijd

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat voor iedereen ingrijpende gevolgen. Als kinderen

Nadere informatie

Van elkaar houden zonder geweld

Van elkaar houden zonder geweld Van elkaar houden zonder geweld Hoe doe je het goed! GEWELD HOORT NIET THUIS IN JE RELATIE IK ZIE JE GRAAG Vlinders in je buik, je hoofd in de wolken... verliefd zijn, wie wil dat niet? Een fijn gevoel

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie