Sessie 5: Methodes voor dataverzameling en -analyse
Overzicht van de presentatie Deel I: Fien Depaepe Vragenlijsten Interviews Observaties Deel II: Kristof De Witte Methodologische heterogeniteit Voor- en nadelen van kwantitatief en kwalitatief onderzoek Causaliteit versus correlatie Data-verzameling: gecontroleerd experiment Data-analyse: differences in differences Deel III: Bespreking in groep (per 3) Uitwerken van het methodologische deel van de onderzoeksvraag 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 2
Onderzoek binnen wiskundedidactiek Onderzoek: klascultuur en praktijken in het wiskundeonderwijs OV1: Hoe worden vraagstukkenlessen, gebaseerd op een vernieuwend handboek, geïmplementeerd in reguliere wiskundeklassen? OV2: Is er een relatie tussen de aanpak van leerkrachten, de opvattingen van leerkrachten, de opvattingen van leerlingen en de oplossingsvaardigheden van leerlingen? Algemeen: relatie tussen bedoeld curriculum geïmplementeerd curriculum verworven curriculum 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 3
Onderzoek binnen wiskundedidactiek Opzet: Voorstudie: 2 lessen in 10 klassen (6 de lj) Hoofdstudie: september-april in 2 klassen (6 de lj) Mixed methods -design documentenanalyse (video)observatie vragenlijsten interviews testen Voorbeeld 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 4
Onderzoek binnen wiskundedidactiek handboekanalyse 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 5
Onderzoek binnen wiskundedidactiek Opmerking leerling: Dat kan toch niet dat mijn uitkomst 660 is. 6m60, dat kan toch niet! Dat is toch wel heel lang voor een auto. 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 6
Onderzoek binnen wiskundedidactiek 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 7
Onderzoek binnen wiskundedidactiek 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 8
Onderzoek binnen wiskundedidactiek 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 9
Vragenlijsten Bestaande versus zelf ontworpen vragenlijst Constructie van vragenlijst Operationaliseren van begrippen Interne consistentie Aard van de vragen Open vragen Gesloten vragen 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 10
Vragenlijsten Enkele types van gesloten vragen Gewone meerkeuzevraag Likert-scale Constante som Verschillende vormen van vragenlijsten Respons versus non-respons Doel: respons zo hoog mogelijk Beïnvloeden: lage kost, hoog rendement 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 11
Vragenlijsten Achtergrondliteratuur: Mertens, D. M. (2010). Research and evaluation in education and psychology: Integrating diversity with quantitative, qualitative, and mixed methods. Thousand Oaks: Sage Publications, Inc. pp. 173-205 Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2000). Research methods in education (fifth edition). London: RoutledgeFalmer. pp. 245-266 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 12
Interviews Interesse in betekenisgeving Rol van interviewer Interviewleidraad Verschillende vormen: afhankelijk van sturing Ongestructureerd interview Gestructureerd interview Semi-gestructureerd interview 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 13
Interviews Ongestructureerd Gestructureerd Semi-gestructureerd + open: ad hoc ingrijpen grotere aantallen vergelijkbaarheid objectief open: inspelen op verschillen bv. focusgroepen - tijdsintensief vergelijkbaar? subjectief gesloten: vast gedetailleerde leidraad gesloten: geen nieuwe onderwerpen toevoegen 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 14
Interviews Transcriptie Terugkoppeling ( member checks ) Codes Analyse Verticale analyse Horizontale analyse 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 15
Interviews Achtergrondliteratuur: Kvale, S. (1996). Interviews: An introduction to qualitative research interviewing. Thousand Oaks: Sage Publications. Mertens, D. M. (2010). Research and evaluation in education and psychology: Integrating diversity with quantitative, qualitative, and mixed methods. Thousand Oaks: Sage Publications, Inc. pp. 240-247; pp. 370-373 Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2000). Research methods in education (fifth edition). London: RoutledgeFalmer. pp. 267-292 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 16
Observaties Video-observaties: Voordelen: Holistisch beeld Heranalyseren Interobserver reliability Aanpassen van focus Communiceren over resultaten Nadelen Impact: observer-effects Tijdsintensief Focus op lesgebeuren, niet op documenten 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 17
Observaties Rol van observator Afhankelijk van doel/onderzoeksvraag Vertrouwensrelatie Onderzoekslogboek / onderzoeksdraaiboek Transcriptie Codes Analyse 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 18
Observaties Achtergrondliteratuur Ghesquière, P., & Staessens, K. (1999). Kwalitatieve gevalsstudies. In B. Levering & P. Smeyers (Eds.), Opvoeding en onderwijs leren zien: Een inleiding in interpretatief onderzoek (pp. 192-213). Amsterdam: Boom. Miles, M., & Huberman, M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks: Sage. 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 19
Enkele beschouwingen Keuze voor techniek ingegeven door OV Planning is belangrijk De realiteit is niet altijd wat je plant Deontologie 09/09/10 Methodes voor dataverzameling 20