GBE3.2 (FE) les 1 programma Begrippen Waardering van deelnemingen Begrippen Waardering deelnemingen Vier begrippen 1. Deelneming 2. Dochtermaatschappij 3. Groepsmaatschappij 4. Rechtspersoon waarover... Waarderen op verkrijgingsprijs voorbeeld 1 Waarderen tegen actuele waarde voorbeeld 2 Vermogensmutatiemethode voorbeeld 3 en 4 Deelneming er is sprake van kapitaalverschaffing; duurzaam; ten behoeve van eigen werkzaamheden. 1 2 Dochtermaatschappij Groepsmaatschappij Dochtermaatschappij heeft > 50% stemrechten in AVA; kan >50% bestuurders of commissarissen benoemen of ontslaan. Geldt ook als >50% gehaald wordt via overeenkomst met andere stemgerechtigden/aandeelhouders. Gaat om de zeggenschap en minder om de omvang van de kapitaalverschaffing. Groepsmaatschappij economische eenheid in zelfde branche actief; besluit bij de een beïnvloedt de ander. organisatorisch verbonden gemeenschappelijk beleid. 3 4 1
Rechtspersoon waarop overheersende... Waardering deelnemingen Rechtspersoon waarop overheersende invloed kan worden uitgeoefend of waarover centrale leiding bestaat. vertoont veel gelijkenis met dochtermij en groepsmij maar een formele zeggenschapsstructuur ontbreekt. Is in de wet opgenomen om te voorkomen dat op eenvoudige wijze aan de consolidatieplicht ontkomen kan worden. Deelneming = duurzaam vaste actief, dus rubriek 0. Art. 2:384 lid 1 BW Activa en passiva waarderen op: Verkrijgingsprijs; Actuele waarde. Art. 2:389:1 BW deelnemingen waarderen: bij invloed van betekenis op zakelijk/financieel beleid: verplicht volgens vermogensmutatiemethode. bij ontbreken invloed van betekenis keuze uit: op verkrijgingsprijs; op actuele waarde. 5 6 Waarderen op verkrijgingsprijs Kenmerk: De deelneming wordt op de oorspronkelijke aankoopprijs gewaardeerd. Zolang de omvang van de deelneming niet wijzigt, blijft de waarde dezelfde. Was als er aandelen worden verkocht of bijgekocht, wijzigt de waardering van de deelneming. Voorbeeld 1 blz. 341 1 van 3 Maddy BV verwerft 80% belang in Delox BV. Betaalt per bank 1.350.000. Maddy waardeert tegen verkrijgingsprijs cum dividend. Balans per 1 jan 2007 Delox BV Voorraad goederen 360.000 Aandelenkapitaal 800.000 Overige activa 2.040.000 Algemene reserve 300.000 Winst boekjaar 2006 200.000 Overige passiva 900.000 2.400.000 2.400.000 Bereken de betaalde goodwill. Betaald werd 1.350.000 Waarde: 2.400.000-900.000 = 1.500.000 x 80% = 1.200.000 Goodwill 150.000 7 8 2
Voorbeeld 1 blz. 341 2 van 3 Voorbeeld 1 blz. 341 3 van 3 Welke journaalpost maakt Maddy BV van de aankoop? 030 Deelneming Delox BV 1.350.000 A110 Bank 1.350.000 Bij waardering tegen de verkrijgingswaarde is de goodwill niet zichtbaar. De goodwill zit in de waarde verscholen! Delox BV stelt een dividend vast van 100.000. Wat boekt Maddy BV hiervan? Maddy BV heeft een 80% belang, dus 80% van 100.000 = 80.000. De journaalpost luidt: 138 Te vorderen dividend Delox BV 80.000 A030 Deelneming in Delox BV 80.000 Omdat de deelneming cum dividend tegen verkrijgingsprijs was gewaardeerd, komt het dividend nu ten laste van die waardering. Het eigen vermogen van Delox BV gaat immers omlaag. 9 10 Waardering tegen actuele waarde Kenmerk: Als de zichtbare intrinsieke waarde van de deelneming stijgt, wordt dit periodiek via een herwaardering tot uitdrukking gebracht. Er wordt een herwaarderingsreserve gevormd. Dit is een wettelijke reserve zie par. 5.5 boek. Voorbeeld 2 blz. 346 1 van 2 Megatex BV verwerft begin 2007 een 75% belang ex dividend in Daneco BV. Megatex BV betaalt hier 1.650.000 voor. De zichtbare intrinsieke waarde van Daneco BV is 2.000.000. Van de aankoop boekt Megatex BV 030 Deelneming in Daneco BV 1.650.000 A110 Bank 1.650.000 11 12 3
Voorbeeld 2 blz. 346 2 van 2 Vermogenmutatiemethode Eind 2007 bedraagt de zichtbare intrinsieke waarde 2.300.000. Omdat dit aanzienlijk meer is dan per 1-1 besluit Megatex BV de deelneming te herwaarderen. Kenmerk: Mutaties in het eigen vermogen van de deelneming werken door in de boekwaarde van de deelneming. De herwaardering bedraagt: `75% van 2.300.000-1.650.000 = 225.000. Megatex BV boekt: 030 Deelneming Daneco BV 225.000 A045 Herwaarderingsreserve 225.000 Omdat de deelneming is geherwaardeerd is sprake van wettelijke reserve herwaardering en niet van een wettelijke reserve deelnemingen. De verwerving kan gewaardeerd worden tegen: hoofdregel: de netto-vermogenswaarde. uitzondering: de zichtbare intrinsieke waarde. De zichtbare intrinsieke waarde wordt toegepast als de houder van de aandelen over onvoldoende gegevens beschikt om de netto-vermogenswaarde te bereken. 13 14 Voorbeeld 3 blz. 348 1 van 5 Maderna BV verweft een 100% belang in Delprat BV en betaalt 1.200.000. De balans van Delprat BV luidt: Balans per 1 jan 2007 Delprat BV Vaste activa 1.000.000 Aandelenkapitaal 700.000 Vlottende activa 1.000.000 Reserves 500.000 Vreemd lang 600.000 Vreemd kort 200.000 2.000.000 2.000.000 Als eerste boeking hanteert zij de netto-vermogenswaarde, dus: Aandelenkapitaal 700.000 Reserves 500.000 + Totaal 1.200.000 030 Deelneming Delprat BV 1.200.000 A110 Bank 1.200.000 Voorbeeld 3 blz. 348 2 van 5 Balans per 31 dec 2007 Maderna BV Deelneming Delpart BV 1.200.000 Aandelenkapitaal 1.800.000 Overige vaste activa 2.000.000 Reserves 700.000 Vlottende activa 800.000 Winst na belasting 275.000 Vreemd lang 950.000 Vreemd kort 275.000 4.000.000 4.000.000 Balans per 31 dec 2007 Delprat BV Vaste activa 1.100.000 Aandelenkapitaal 700.000 Vlottende activa 1.300.000 Reserves 500.000 Winst na belasting 180.000 Vreemd lang 850.000 Vreemd kort 170.000 2.400.000 2.400.000 Voorgestelde winstverdeling Maderna BV Delprat BV Dividend 144.000 70.000 Winstreserve 131.000 110.000 Totaal 275.000 180.000 15 16 4
Voorbeeld 3 blz. 348 3 van 5 Voorbeeld 3 blz. 348 4 van 5 Mutatie in netto-vermogenswaarde Delprat BV: Aandelenkapitaal 700.000 Reserves 500.000 Winst na belasting 180.000 + Netto-vermogenswaarde per 31 dec 1.380.000 Netto-vermogenswaarde per 01 jan 1.200.000 Mutatie netto-vermogenswaarde 180.000 030 Deelneming Delprat BV 180.000 A990 Aandeel resultaat Delprat BV 180.000 Door deze journaalpost stijgt bij Maderna BV de debetzijde van de balans. 030 Deelneming Delprat BV 180.000 Anderzijds stijgt ook de winst met 180.000. A990 Aandeel resultaat Delprat BV 180.000 Over deze winst is geen Vpb verschuldigd art. 13 Vpb, dus stijgt de post Winst na belasting eveneens met 180.000. Balans per 31 dec 2007 Maderna BV Deelneming Delpart BV 1.380.000 Aandelenkapitaal 1.800.000 Overige vaste activa 2.000.000 Reserves 700.000 Vlottende activa 800.000 Winst na belasting 455.000 Vreemd lang 950.000 Vreemd kort 275.000 4.180.000 4.180.000 17 18 Voorbeeld 3 blz. 348 5 van 5 Zolang het dividend nog niet is vastgesteld, behoort het tot het eigen vermogen. Zodra het dividend is vastgesteld, wordt dit een schuld en daalt het eigen vermogen. Gevolg daarvan is dat ook de netto-vermogenswaarde daalt. Daarom boekt Maderna BV van het vaststellen van het dividend door Delprat BV: 138 Te vorderen dividend 70.000 A030 Deelneming Delprat BV 70.000 Voorbeeld 4 blz. 352 1 van 7 Als de netto-vermogenswaarde niet of alleen tegen hoge kosten bepaald kan worden, mag van de zichtbare intrinsieke waarde worden uitgegaan. Minco BV verwerft 70% belang in Duran BV voor 900.000. Balans Duran BV per 1-1-2007 Gewaardeerd op historische grondslag Algemene reserve 400.000 2.000.000 2.000.000 De deelneming wordt gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode. Eerste boekwaarde is zichtbare intrinsieke waarde. 19 20 5
Voorbeeld 4 blz. 352 2 van 7 Balans Duran BV per 1-1-2007 Gewaardeerd op historische grondslag Algemene reserve 400.000 2.000.000 2.000.000 1.200.000 Goodwill: Betaalde prijs voor deelneming Duran BV 900.000 Zichtbare intrinsieke waarde Duran BV 1.200.000 Omvang deelneming 70% x Zichtbare intrinsieke waarde deelneming 840.000 Betaalde goodwill 60.000 030 Deelneming Duran BV 840.000 020 Goodwill 60.000 - A110 Bank 900.000 Voorbeeld 4 blz. 352 3 van 7 Balans Duran BV per 31-12-2007 Algemene reserve 1 340.000 Winst boekjaar 2007 190.000 Te betalen Vpb 60.000 Gedeclareerd int.div. 60.000 Totaal 2.000.000 Totaal 2.250.000 1 Algemene reserve: 01/01 400.000 -/- 60.000 interimdividend Winst-en-verliesrekening 2007 Duran BV Kostprijs omzet 1.000.000 Omzet 1.600.000 Diverse bedr.kosten 350.000 Vpb 60.000 Winst na belasting 190.000 Totaal 1.600.000 Totaal 1.600.000 21 22 Voorbeeld 4 blz. 352 4 van 7 Balans Duran BV per 31-12-2007 Activa 2.250.000 Aandelenkapitaal 600.000 Algemene reserve 1 340.000 Winst boekjaar 2007 190.000 Te betalen Vpb 60.000 Gedeclareerd int.div. 60.000 Totaal 2.250.000 Totaal 2.250.000 1 Algemene reserve: 01/01 400.000 -/- 60.000 interimdividend Boekwaarde deelneming in Duran BV: Boekwaarde deelneming 840.000 Bij: 70% winst na belasting Duran BV 133.000 Af: 70% interimdividend Duran BV 42.000-91.000 + Boekw. deeln. Duran BV per 31 dec 2007 931.000 030 Deelneming Duran BV 91.000 138 Te vorderen dividend Duran BV 42.000 A990 Aandeel resultaat deeln. Duran BV 133.000 Voorbeeld 4 blz. 352 5 van 7 Het slotdividend wordt op nihil vastgesteld; er wordt 130.000 gereserveerd. Van het betaalbaar stellen van het interimdividend werd geboekt: 044 Algemene reserve 60.000 A161 Te betalen interimdividend 60.000 Daarom boeken wij nu van het vaststellen van het slotdividend: 048 Winst boekjaar 2007 190.000 A044 Algemene reserve 190.000 Door niet alleen het winstsaldo van 130.000 maar ook de 60.000 van het interimdividend toe te voegen wordt de afboeking ongedaan gemaakt. 23 24 6
Voorbeeld 4 blz. 352 6 van 7 Voorbeeld 4 blz. 352 7 van 7 Balans Duran BV per 31-12-2007 Algemene reserve 1 530.000 Te betalen Vpb 60.000 Gedeclareerd int.div. 60.000 Totaal 2.000.000 Totaal 2.250.000 1.330.000 Op 31 jan 2008 herwaardeert Duran BV diverse activa met 200.000. 0.. Diverse activa 200.000 A045 Herwaardering activa 150.000 A068 Voorziening latente Vpb 50.000 1 Algemene reserve: 340.000 + 190.000 = 530.000 Het eigen vermogen bedraagt 1.330.000 De waardering van de deelneming bedraagt 70% van 1.330.000 = 931.000. Na herwaardering is het eigen vermogen van Duran BV Eigen vermogen 1-1 1.330.000 Herwaarderingsreserve 150.000 + Eigen vermogen 1.480.000 030 Deelneming in Duran BV 105.000 A050 Reserve deelneming Duran BV 105.000 25 26 einde 27 7