Balans per

Transcriptie

1 Jaarrekeninglezen Balans per DEBET (LINKS) CREDIT (RECHTS) BEZITTINGEN EIGEN VERMOGEN EN VREEMD VERMOGEN Wat hebben we? Hoe zijn we eraan gekomen? ACTIVA PASSIVA TOTAAL TOTAAL 2 1

2 Balans per VASTE ACTIVA EIGEN VERMOGEN Voorbeelden: Voorbeelden: * grond * kapitaal * gebouwen * reserves * machines * winst VLOTTENDE ACTIVA VREEMD VERMOGEN Voorbeelden: * LANG * voorraden Voorbeelden: * debiteuren * voorzieningen * kas / bank * obligatielening * KORT Voorbeelden: * crediteuren * rekening courant * bank TOTAAL TOTAAL 3 Momentopname Balans Kan op elke gewenste datum worden opgemaakt Eigen vermogen is sluitpost (saldo van bezittingen en vreemd vermogen) Toe- of afname in het eigen vermogen is het gevolg van? 4 2

3 Mutaties eigen vermogen Winst Inbreng / storting Onttrekking / dividend Soms: rechtstreekse mutaties (bijvoorbeeld herwaardering) 5 Vermogensvergelijking Begin eigen vermogen Mutaties: - Resultaat + of -/- - Stortingen + - Onttrekkingen -/ Eind eigen vermogen 6 3

4 Balans per 31 december 2010 Vaste activa: Eigen vermogen 70 * grond en gebouwen 100 Vlottende activa Vreemd vermogen * voorraden 20* crediteuren 30 * debiteuren 30* banklening 70 * kas / bank Balans per 31 december 2011 Vaste activa: Eigen vermogen 100 * grond en gebouwen 90 Vlottende activa Vreemd vermogen * voorraden 15* crediteuren 30 * debiteuren 25* banklening 40 * kas / bank Hoe hoog is de winst? Uitwerking Begin eigen vermogen 70 Mutaties: * resultaat? * stortingen 20 * onttrekkingen 10 Eind eigen vermogen 100 Resultaat =

5 Winst- en verliesrekening 2011 Hoe is het resultaat opgebouwd? OPBRENGSTEN 200 KOSTEN 180 RESULTAAT 20 9 Winst- en verliesrekening De knikkers Geeft aan wat er gedurende een periode (tussen twee opeenvolgende balansdata) nu eigenlijk verdiend is. 10 5

6 Winst- en verliesrekening Geeft aan wat het resultaat was gedurende de periode Waardoor de onderneming rijker of armer is geworden Is een specificatie van de mutatie in het eigen vermogen een soort hulprekening 11 Wat is de winst? Ontvangsten -/- uitgaven of Opbrengsten -/- kosten 12 6

7 Ontvangsten - Opbrengsten Ontvangsten zijn niet gelijk aan opbrengsten. Voorbeelden: Lening van een bank Storting van kapitaal Betaling door een debiteur Opbrengsten zijn niet gelijk aan ontvangsten. Voorbeeld: Verkoop op rekening 13 Ontvangsten - Opbrengsten Prestatie 30 Ontvangst 30 Vraag: wanneer winst: 2007 of 2008? 14 7

8 Uitgaven - Kosten Uitgaven zijn niet gelijk aan kosten Voorbeelden: Terugbetaling banklening Dividendbetaling Betaling van een crediteur Kosten zijn niet gelijk aan uitgaven Voorbeelden: Afschrijvingen Vorming voorzieningen 15 Activeren kosten nemen Stel: een bedrijf heeft in een bepaald jaar uitgegeven in verband met ontwikkelingskosten van een product. bij niet-activeren Eigen vermogen * Onverdeelde winst Bank bij activeren Ontwikkelingskosten Eigen vermogen * onverdeelde winst 0 Bank LET OP GEVOLGEN VOOR DE WINST! 16 8

9 Afschrijven Aanschaf computer 60 Gebruik computer x x x Kosten? 17 Vormen voorziening Verkoop machine 60 Garantie machines x x x Verwachte uitgave garantie Winst 2007? 18 9

10 Overlopende posten Vooruitbetaalde bedragen Nog te betalen bedragen Vooruit ontvangen bedragen Nog te ontvangen bedragen 19 Vooruitbetaalde bedragen jul 30-jun Betaling premie op 1 juli 2007 voor de periode 1 juli 2007 t/m 30 juni 2008 Verwerking op balans per 31 december 2007? 20 10

11 Uitgangspunten: Koelkastcasus Nieuwe besloten vennootschap Eén aandeelhouder X Eén werknemer X Handel in koelkasten Alle betalingen per bank, tenzij anders aangegeven Geen BTW Geen vennootschapsbelasting 21 Gebeurtenis 1 X richt op 1 januari 2007 een besloten vennootschap op; aandelenkapitaal ad wordt op de bank gestort. Bank Eigen vermogen * Aandelenkapitaal Mutatie resultatenrekening in scontrovorm Kosten --Opbrengsten -- Winst Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Opbrengsten -- Kosten -- Resultaat

12 Gebeurtenis 2 De bank verstrekt een langlopende lening van Langlopende lening Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Cumulatieve balans Eigen vermogen: * aandelenkapitaal Bank Langlopende lening Gebeurtenis 3 X koopt op 1 februari 2007 een bedrijfsauto voor Auto Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Cumulatieve balans Eigen vermogen: Auto * aandelenkapitaal Bank Langlopende lening

13 Gebeurtenis 4 Inkoop 20 koelkasten à = Voorraad Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Bank Langlopende lening Gebeurtenis 5 Verkoop 10 koelkasten à Opbrengst Eigen vermogen: Voorraad * onverdeelde winst Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Omzet Kostprijs van de omzet Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Bank * onverdeelde winst Langlopende lening

14 Gebeurtenis 6 X ontvangt een jaarsalaris van ; van sociale lasten is geabstraheerd. Eigen vermogen: * onverdeelde winst Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Salariskosten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Bank * onverdeelde winst Langlopende lening Gebeurtenis 7 Van de langlopende lening wordt op 13 december afgelost. Langlopende lening Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Bank * onverdeelde winst Langlopende lening

15 Gebeurtenis 8 Per 31 december 2007 wordt op de auto 33 1/3% afgeschreven. Eigen vermogen: * onverdeelde winst Auto Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Afschrijvingskosten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Bank * onverdeelde winst Langlopende lening Gebeurtenis 9 De huur voor jaar 1 en 2 wordt betaald ( ) Eigen vermogen: Vooruitbetaalde bedragen * onverdeelde winst Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Huurkosten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Vooruitbetaalde bedragen * onverdeelde winst Bank Langlopende lening

16 Gebeurtenis 10 Betaling rente op lening 8% van = Eigen vermogen: * onverdeelde winst Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Rentekosten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Vooruitbetaalde bedragen * onverdeelde winst Bank 6.000Langlopende lening Gebeurtenis 11 X heeft namens de B.V. adviezen uitgebracht aan N.V. Y en factureert hiervoor Eigen vermogen: * onverdeelde winst Debiteuren Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Diverse opbrengsten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Debiteuren Vooruitbetaalde bedragen * onverdeelde winst Bank 6.000Langlopende lening

17 Gebeurtenis 12 Het reclamebureau van de B.V. stuurt een rekening van voor verrichte diensten. Eigen vermogen: * onverdeelde winst * crediteuren Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Reclamekosten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Debiteuren * onverdeelde winst Vooruitbetaalde bedragen Langlopende lening Bank 6.000Crediteuren Gebeurtenis 13 N.V. Y betaald de nota van vermeld bij gebeurtenis 11. Debiteuren Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Debiteuren 0* onverdeelde winst Vooruitbetaalde bedragen Langlopende lening Bank Crediteuren

18 Gebeurtenis 14 Betaling notaris- en advieskosten i.v.m. oprichting B.V Eigen vermogen: * onverdeelde winst Bank Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Diverse kosten Resultaat Cumulatieve balans Auto Eigen vermogen: Voorraad * aandelenkapitaal Debiteuren 0* onverdeelde winst Vooruitbetaalde bedragen Langlopende lening Bank 6.000Crediteuren Gebeurtenis 15 De ondernemer schat in dat hij in de toekomst een bedrag van aan garantieverplichtingen moet uitgeven. Eigen vermogen: * onverdeelde winst Voorzieningen Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Kosten voorzieningen Resultaat

19 Cumulatieve balans Vaste Activa Eigen vermogen Auto * aandelenkapitaal * onverdeelde winst Vlottende activa Voorraad Voorzieningen Vooruitbetaalde bedragen Langlopende lening Bank 6.000Kortlopende schulden: Crediteuren Resultatenrekening in staffelvorm Omzet Diverse opbrengsten Kostprijs omzet Salariskosten Afschrijvingskosten Diverse kosten Reclamekosten Huurkosten Rentekosten Garantiekosten BALANS - per VASTE ACTIVA EIGEN VERMOGEN * Immaterieel * Kapitaal * Materieel * Agio * Financieel * Herwaarderingsreserve * Wettelijke reserves * Overige reserves VLOTTENDE ACTIVA * Onverdeelde winst * Voorraden * Vorderingen VOORZIENINGEN * Effecten LANGLOPENDE SCHULDEN * Liquide middelen KORTLOPENDE SCHULDEN TOTAAL TOTAAL 38 19

20 Vaste activa Dienen in principe te worden geactiveerd en te worden afgeschreven over de gebruiksduur, tot aan de geschatte restwaarde. Herwaardering, tegen actuele waarde: Vervangingswaarde Bedrijfswaarde Marktwaarde Opbrengstwaarde is toegestaan (art. 2: 384 lid 1) 39 Herwaardering Stel: pand heeft een historische kostprijs min afschrijvingen van De actuele (vervangings)waarde bedraagt BALANS VOOR HERWAARDERING (historische kostprijs) Eigen vermogen Pand * Kapitaal Schulden BALANS VOOR HERWAARDERING (actuele[vervangings]waarde) Eigen vermogen Pand * Kapitaal * Herwaarderingsreserve Schulden N.B.: geabstraheerd van belastingen

21 Latente belastingen (art. 2: 374 lid 1 sub a) Stel: pand heeft een historische kostprijs min afschrijvingen van De actuele (vervangings)waarde bedraagt Latente belastingen 25%. BALANS VOOR HERWAARDERING (historische kostprijs) Eigen vermogen Pand * Kapitaal Schulden BALANS VOOR HERWAARDERING (actuele[vervangings]waarde) Eigen vermogen Pand * Kapitaal * Herwaarderingsreserve Voorziening latente bel Schulden Goodwill (art. 2: 365 lid sub d BW) Meerprijs betaald voor een onderneming boven de aanwijsbare waarde (activa -/- voorzieningen en schulden) Diverse verwerkingsmogelijkheden volgens de wet toegestaan Richtlijnen voor de jaarrekening geven aanbevelingen voor verwerking 42 21

22 Financiële vast activa (art. 2: 367 BW) Deelneming (2:24c BW): Kapitaal verschaffen; Teneinde duurzaam verbonden te zijn; Ten dienste van de eigen werkzaamheid. Dochtermaatschappij (2:24a BW): Meer dan de helft van de stemrechten kunnen uitoefenen; of Meer dan de helft van de bestuurders of de commissarissen kunnen benoemen. Groep (2:24b BW): Economische eenheid (gemeenschappelijk beleid); Organisatorische band (centrale leiding die beslissende zeggenschap uitoefent). 43 Verwerking goodwill (art. 2: 389 lid 7 BW) Overname van een bedrijf voor Intrinsieke waarde Goodwill bij activeren Goodwill Financiële vaste activa Bank bij verwerking via resultaat Eigen vermogen: Financiële vaste activa * onverdeelde winst Bank bij verwerking rechtstreeks op het eigen vermogen Eigen vermogen: Financiële vast activa * overige reserves Bank

23 Consolidatie (Afdeling 13) Hoofd van een groep stelt geconsolideerde jaarrekening op (art. 2:406 lid 1) Groepsmaatschappijen worden geconsolideerd Geconsolideerde jaarrekening is zelfstandig onderdeel (art. 2:361 lid 1) Soms geen consolidatieplicht (art. 2: BW) 45 Consolidatie BALANS MOEDER Materiële vast activa Eigen vermogen Financiële vast activa Langlopende schulden Vlottende activa Kortlopende schulden BALANS DOCHTER Materiële vast activa Eigen vermogen Langlopende schulden Vlottende activa Kortlopende schulden GECONSOLIDEERDE BALANS Materiële vaste activa Eigen vermogen Langlopende schulden Vlottende activa Kortlopende schulden

24 Vlottende activa Voorraden (art. 2: 369 BW) Grond- en hulpstoffen Onderhanden werk Gereed product en handelsgoederen Vorderingen (art. 2: 370 BW) Vorderingen op handelsdebiteuren Vorderingen op gerelateerde ondernemingen Opgevraagde stortingen van geplaatst kapitaal Overige vorderingen Overlopende posten Effecten (art. 2: 371 BW) Liquide middelen (art. 2:372 BW) Kasmiddelen Tegoeden op bank- en girorekeningen Wissels en cheques 47 Voorraden Waarderen tegen (art. 2: 384 lid 1): Historische kostprijs (verkrijgingsprijs / vervaardigingsprijs) Actuele waarde (vervangingswaarde, bedrijfswaarde, opbrengst waarde) Minimum-waarderingsregel: Vlottende activa worden gewaardeerd tegen actuele waarde, indien deze lager is dan de historische kostprijs (art. 2: 387 lid 2) 48 24

25 Onderhanden werk Completed contract methode Onderhanden werk Kas Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Wijziging onderhanden werk Kosten Onderhanden werk Percentage of completion methode Eigen vermogen: Onderhanden werk * onverdeelde winst Kas Mutatie resultatenrekening in staffelvorm Wijziging onderhanden werk Kosten Resultaat

26 Effecten Waarderen tegen (art. 2: 384 lid 1): Historische kostprijs (verkrijgingsprijs) Actuele waarde (marktwaarde) 51 Passiva Eigen vermogen (art. 2: 373 BW) Vreemd vermogen: Voorzieningen (art. 2: 374 BW) Langlopende schulden (art. 2: 375 BW) Kortlopende schulden (art. 2: 375 BW) 52 26

27 Kapitaal (lid 1 sub a) Eigen vermogen (art. 2: 373 BW) Maatschappelijk (BV: 2:190 BW) Geplaatst (BV: art. 2:178 lid 4) Gestort (BV: art. 2: 191 lid 1 BW) Opgevraagd Agio (lid 1 sub b) Herwaarderingsreserves (lid 1 sub c) Andere wettelijke reserves (lid 1 sub d) Statutaire reserves (lid 1 sub e) Overige reserves (lid 1 sub f) 53 Niet verdeelde winsten (lid 1 sub g) Opvragen kapitaal Eigen vermogen: Vorderingen: * opgevraagde stortingen van * opgevraagd kapitaal geplaatst kapitaal

28 Voorzieningen Gevormd ten laste van resultaat Vrijval ten gunste van resultaat Vaak erg subjectief Toelichting vaak summier Regels zijn recent aangescherpt 55 Voorzieningen (art. 2: 374 BW) Verplichtingen die op de balansdatum als vaststaand worden beschouwd, maar waarvan niet bekend is in welke omvang of wanneer zij zullen ontstaan. Voorbeelden: Voorziening voor latente belastingen Voorziening voor pensioenverplichtingen Voorziening voor reorganisatiekosten 56 28

29 Voorzieningen (art. 2: 374 BW) Vervolg voorbeelden: Voorzieningen ivm milieuverplichtingen Voorziening voor garantieverplichtingen In de toelichting: risico s uit geschillen en rechtsgedingen waarbij de veroordeling onzeker is en eventueel de hoogte van de schade niet zeker is. 57 Voorzieningen (art. 2: 374 BW) Uitgaven welke in een volgend boekjaar zullen worden gemaakt, mits het doenvan die uitgaven zijn oorsprong vindt in het boekjaar of in een voorafgaand boekjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal boekjaren. Voorbeeld: voorziening groot onderhoud 58 29

30 Afwaardering activa (art.2:374 lid 2 BW) Een waardevermindering van een voorraad moet tot een afwaardering van de post voorraad leiden Een oninbaarheid van een vordering moet tot een afwaardering van de post vorderingen leiden In het spraakgebruik ten onrechte vaak voorziening genoemd 59 Waardebepaling Wanneer relevant? Aan- / verkoop Inbreng in B.V. / N.V. Management buy-out Opvolging Kredietaanvraag Boedelbeschrijving Echtscheiding Overlijden Opname in Quote 500 lijst 60 30

31 Waardebepalingsmethoden Gericht op de balans: Boekwaarde Intrinsieke waarde Liquidatiewaarde Gericht op de resultatenrekening: Rentabiliteitswaarde Rendementswaarde Discounted cashflow waarde Beurswaarde 61 Intrinsieke waarde Is gelijk aan het eigen vermogen van de onderneming volgens de balans op basis van de actuele waarde. Problemen bepalen waarde: Waarderingsmethode van activa Afschrijvingspercentage/methodiek (subjectieve) Bepaling van voorzieningen 62 31

32 Rentabiliteitswaarde Gemiddelde genormaliseerde winst rentabiliteitseis / 0.08 = Rentabiliteitswaarde Normaliseren winst: Afschrijving goodwill? Reorganisatiekosten? Kosten ivm brand/diefstal? Boekwinst/verlies op vaste activa? Incidentele schadeclaim? Brutowinst nav exceptionele verkooporder? Rentabiliteitseis: Risicovrij rendement + premie voor risico 64 32