Financieel Management Vorige week Introductie financieel management Investeringsplan, financieringsplan en exploitatiebegroting Balans Liquiditeitsbegroting (meer in week 6) Berekening inkomen en vermogen bij verschillende ondernemingsvormen Vragen? 2 1
Deze week Eigen vermogen Aandelen Reserves 3 Eigen vermogen Verschil tussen BEZITTINGEN en SCHULDEN Balans Activa Passiva Bezittingen Aandelenkapitaal Reserves Totaal Eigen Vermogen Vreemd vermogen (lang en kort) 4 2
Functie eigen vermogen Buffer Financieringsmiddel Bestedingsfunctie Inkomstenbron 5 Banken en eigen vermogen Balans is een momentopname Inzicht in groei eigen vermogen Balansen vergelijken 6 3
Groei eigen vermogen Eenmanszaak Eigen vermogen oud +/+ nettowinst +/+ privétoevoegingen -/- privéopname = Eigen vermogen nieuw 7 Groei eigen vermogen Vennoten VOF Eigen vermogen oud +/+ aandeel economisch resultaat +/+ gewaardeerd loon +/+ privétoevoegingen -/- privéopname = Eigen vermogen nieuw 8 4
Groei eigen vermogen BV / NV Eigen vermogen oud +/+ nettowinst na belastingen +/+ uitgifte aandelen -/- uitgekeerd dividend (winstuitkering) -/- inkoop aandelen = Eigen vermogen nieuw 9 Kengetallen voor geldverstrekkers Liquiditeitskengetallen Solvabiliteitskengetallen Historische analyse Bedrijfsvergelijkende analyse (benchmarking) Kanttekeningen normen arbitrair kengetal van één jaar zonder vergelijking balans / kengetallen momentopname risico van windowdressing Berekening liquiditeits-, solvabiliteits- en rentabiliteitskengetallen later in de cursus 10 5
Externe financiering BV / NV Aantrekken leningen Uitgifte aandelen Aandelen BV niet vrij verhandelbaar Aandelenbewijzen NV via de publieke markt Aandelen op naam en op toonder 11 Beschermingsconstructies Prioriteitsaandelen Certificaten zonder stemrecht 12 6
Aandelenkapitaal Maatschappelijk aandelenkapitaal Maximum statutair kapitaal Geplaatste aandelenkapitaal Uitgegeven aandelen Gestorte kapitaal Uitgegeven aandelen die zijn betaald Gestort en opgevraagd kapitaal Deel uitgegeven aandelen is niet betaald, maar er is wel om storting aan aandeelhouders gevraagd 13 Emissie Uitgifte aandelen voor: Nieuwe investering Verhouding EV / VV Emissiekoers afhankelijk van: Sentiment markt Huidige beurskoers winstverwachting 14 7
Soorten emissies Quichet-emissie > bank verkooploket Overgenomen emissie > bank neemt risico 15 Prospectus Het doel van de emissie Bedrijfsresultaten Winstverdeling Emissieprijs 16 8
Emissie en eigen vermogen Toename eigen vermogen na emissie: Toename aandelenkapitaal: aandelen x nominale waarde p/aandeel Agioreserve (emissiekoers -/- nominale waarde) x aantal aandelen Aandeel nominaal 10; emissiekoers 14 = Agio 4 per aandeel uitgifte van 1.000.000 aandelen = Agioreserve 4 miljoen. 17 Bedrijfswaardering Beurswaarde Waarde bedrijf 18 9
Waardebepaling bedrijf Beursgenoteerd Koerswaarde Intrinsieke waarde Rentabiliteitswaarde 19 Koerswaarde 2007: 11,10 2008: 6,60 Stel 10.000 aandelen Verlies 40% = 45.000 20 10
Koerswaarde Financieel nieuws AMSTERDAM (AFN) - De Europese beurzen zijn maandag lager gesloten. Het enthousiasme over de steun aan Ierland bekoelde en de zorgen dat de crisis kan uitbreiden naar andere zwakke eurolanden zoals Portugal en Spanje staken de kop op. Op het Damrak was het aandeel van kabelaar Draka de absolute uitblinker door de biedingsoorlog die rond het bedrijf is ontstaan. Draka sprong 27 procent in waarde omhoog. 21 Intrinsieke waarde Verschil tussen bezittingen en schulden M.a.w. : Eigen Vermogen Intrinsieke waarde per aandeel: Totaal eigen vermogen x aantal geplaatste aandelen 22 11
Intrinsieke waarde Totaal eigen vermogen x aantal geplaatste aandelen Voorbeeld: Vaste activa 3.600.000 Vreemd vermogen 600.000 Aandelenkapitaal 2.400.000 Nominale waarde per aandeel: 100 Intrinsieke waarde = 3.600.000 -/- 600.000 = 3.000.000 (=EV) Intrinsieke waarde per aandeel 3.000.000 = 125 ( 2.400.000 : 100) 23 Intrinsieke waarde 2006 2007 2008 2009 Aantal werknemers 164.078,00 118.715,00 118.523,00 118.121,00 Aantal uitstaande aandelen (x 1000) 1.558.368,00 1.447.378,00 1.173.924,00 1.191.888,00 Winst per aandeel 0,58 2,01 0,89 0,75 Dividend per aandeel 0,16 0,18 0,23 Cashflow per aandeel 1,20 2,55 1,41 1,40 Intrinsieke waarde per aandeel 3,23 2,63 3,98 4,56 Koers-winstverhouding 13,87 4,74 9,88 12,35 Dividend rendement (%) 1,68 2,05 2,48 Rendement eigen vermogen (%) 17,30 76,90 23,00 16,40 Koers einde boekjaar 8,05 9,53 8,79 9,26 24 12
Rentabiliteitswaarde Toekomstige winstverwachting Contant maken naar NU Belangrijk factoren voor waardebepaling: Gemiddelde winstverwachting Gewenst rendement (% + opslag risico) Terugverdientijd Voorbeeld rentabiliteitswaarde: 35.000 = 500.000 0,07 25 Rentabiliteitswaarde Bedrijfwaarde of Discounted Cash Flow methode (DCF) Jaarlijkse huurstijging 1 juli: voor jaar 1-5: 2% vanaf jaar 6: 2,5% Variabele lasten voor jaar 1-5: 2% vanaf jaar 6: 3,5% Disconteringspercentage, waarmee je contact maakt: 5,25% Rentabiliteitswaarde: winst jaar 1 + winst jaar 2 + winst jaar 3 + etc. 1,0525 1,0525 2 1,0525 3 Eenvoudige methode: gemiddelde winst = 168.000 = 1.680.000 rendementseis 10% (=0,10) Alleen eenvoudige methode lesstof 26 13
Reserves Wettelijke en statutaire reserves Herwaardering, niet volgestort aandelenkapitaal, geactiveerde ontwikkelingskosten, Overige reserves Agioreserve, winstreserve, egalisatiereserves, bestemmingsreserves Onverdeelde winst 27 Ontstaan reserves Winstinhouding Uitgifte aandelen boven nominale waarde Herwaardering activa 28 14
Type reserves Open reserves Stille reserves Geheime reserves 29 Voorbeeld winstverdeling 500.000 winst als volgt te verdelen volgens besluit ALV: 300.000 voor uitbreiding fabriek 50.000 winstinhouding 150.000 als dividend voor aandeelhouders Balans (alleen creditzijde) Credit oud Credit nieuw Aandelenkapitaal 2.000.000 Aandelenkapitaal 2.000.000 Algemene reserve 200.000 Algemene reserve 250.000 Onverdeelde winst 500.000 Uitbreidingsreserve 300.000 Vreemd vermogen lang 800.000 Vreemd vermogen lang 800.000 Te betalen dividend 150.000 Totaal 3.500.000 Totaal 3.500.000 30 15
Agioreserve bij uitgifte aandelen Bestaande aandeelhouders niet benadelen Eigen vermogen -/-Nominale waarde = Meerprijs Koers boven pari 31 Voorbeeld agioreserve Emissie van 1.600.000. Emissiekoers 160% Aandelenkapitaal = 100/160 x 1.600.000 = 1.000.000 Balans (alleen creditzijde) Credit oud Credit nieuw Maatschappelijk Aandelenkapitaal 5.000.000 Maatschappelijk Aandelenkapitaal 5.000.000 Aandelen in portefeuille 3.000.000 Aandelen in portefeuille 2.000.000 Geplaatst aandelenkapitaal 2.000.000 Geplaatst aandelenkapitaal 3.000.000 Agioreserve 900.000 Agioreserve 1.500.000 Vreemd vermogen lang 1.000.000 Vreemd vermogen lang 1.000.000 Totaal 3.900.000 Totaal 5.500.000 32 16
Voorbeeld herwaarderingsreserve Balans 1-1 Debet Credit Activa 3.000.000 Aandelenkapitaal 2.000.000 Algemene reserve 1.000.000 Totaal 3.000.000 Totaal 3.000.000 Balans 31-12 Debet Credit Activa 3.600.000 Aandelenkapitaal 2.000.000 Algemene reserve 1.000.000 Herwaarderingsreserve 600.000 Totaal 3.600.000 Totaal 3.600.000 33 Opgave 17.5 Brugboek Winstverdeling 34 17
Winstuitkeringen Dividend Interim dividend Cashdividend Stockdividend Dividendbelasting 35 Dividend Statuten Algemene aandeelhoudersvergadering Gewone aandelen Winstpreferente aandelen Cumulatief preferente aandelen 36 18
Winstverdeling De winstdeling bij een NV kan als volgt plaatsvinden: Winst Primair dividend statutair: x% over geplaatst en gestort aandelenkapitaal B -/- Overwinst A ---------- C Winstreserve x% over C D -/- ----------- Secundair dividend, het restant Dividend percentage = uitgekeerd dividend aandeelhouders x100% geplaatst en gestort kapitaal E 37 Voorbeeld winstverdeling Geplaatst aandelenkapitaal 700.000 Preferent aandelenkapitaal 200.000 Winst na belastingen 150.000 Primair dividend: gewone aandelen 6% preferente aandelen 5% Secundair dividend: 10% preferente aandeelhouders 20% gewone aandeelhouders 70% naar winstreserve 38 19
Voorbeeld winstverdeling Winst na belastingen 150.000 Primair dividend preferent 5% van 200.000 10.000 -/- Primair dividend gewoon 6% van 700.000 42.000 -/- -------------- Overwinst 98.000 Secundair dividend Preferente 10% van 98.000 9.800 Secundair dividend Gewoon 20% van 98.000 19.600 -------------- Naar winstreserve 70% 68.600 39 Opgave 17.8 Brugboek Let op: Vennootschapsbelasting 25% Dividendbelasting 15% 40 20
Dividendrendement beurs Beurswaarde niet gelijk aan nominale waarde Dividendrendement = Dividenduitkering x 100% Beurswaarde aandeel Deel winst uitgekeerd in dividend: payout ratio Payout ratio = Nettowinst na bel. -/- reserveringen x 100% Nettowinst na belastingen 41 Dividendrendement / payout ratio Winst 1.200.000 Vennootschapsbelasting 25% 500.000 geplaatste en gestorte aandelen Reserveringen 60% van winst na belastingen Beurskoers 9 Payout ratio? Dividendrendement? 42 21
Dividendrendement / payout ratio Winst na belastingen 0,75 x 1.200.000 = 900.000 Reservering winst 60% van 900.000 = 540.000 -/- -------------------- Dividenduitkering = 360.000 Payout-ratio = 900.0000 -/- 540.000 x100% = 40% 900.000 Dividend per aandeel 360.000 / 500.000 aandelen = 0,72 p/a Dividendrendement = ( 0,72 / beurskoers 9) x 100% = 8% 43 Eigen vermogen 44 22
Huiswerk Bestuderen Theorie boek Deze presentatie Oefenopgaven maken 17.3 17.5 17.7 17.8 LET OP!!! 17.3 zie voorbeeld pagina 238 17.3b theoretische claimwaarde berekenen 17.7 zie voorbeeld pagina 240 17.8 Vennootschapsbelasting 25% en dividendbelasting 15% 45 23