Voorstelling VIBE vzw



Vergelijkbare documenten
Hoe bouwmaterialen beoordelen

1/12/2015 duurzame overheidsgebouwen

Bio-ecologisch bouwen

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN

Aluminium, LCA en EPD

Om te bepalen of een verf duurzaam is dient er, naar de mening van de VVVF, sprake te zijn van een integrale aanpak.

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten

MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Invloed op duurzaamheid als constructeur via de MPG

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT

Methode en data in Europees perspectief

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

WP4: Verbeterde schattingsmethode materiaalhoeveelheden in constructies! 1 april 2015, TKI KIEM!

De ecologische keuze van bouwmaterialen: aandachtspunten en basisbegrippen

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

dr. ir. Ralph Hamerlinck en ir. Jan-Pieter den Hollander Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen en Webtools voor duurzaamheid

Levenscyclusanalyse van groene wanden

donderdag 16/05/2013 & vrijdag 17/05/2013

Advies. Advies verhardingskeuze fietspad (asfalt - beton) Vraagstelling. Advies

Voorbij energiebesparing: milieueffecten van energiebesparende maatregelen

F2.1 Monetarisering (verborgen milieukosten)

MILIEUPROFIELEN VAN SCHEEPSBRANDSTOFFEN IN DE NATIONALE MILIEUDATABASE. Suzanne de Vos-Effting

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 8. Raam

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY

Milieubeoordeling houten bruggen Diana de Graaf

Duurzame Materialen. Labels en certificaten helpen om bewust te kiezen voor een. gezond en milieuvriendelijk materiaal, constructie enz.

Bio-ecologische dakisolatie Thermische en bouwfysische eigenschappen. Samenaankoop dakisolatie, 19 januari 2009 Katrien Biesbroeck, VIBE - Tandem

Duurzaam bouwen in België

De milieukost van bouwmaterialen

DE JUISTE KEUZE VAN MATERIALEN: WAAROP MOET U LETTEN?

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen

Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen

Geokunststoffen en de reductie van de CO2 footprint

Kwantificeren van Milieuprestatie. Mantijn van Leeuwen

Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen?

Masterclass LCA. Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)?

Life Cycle Analysis Granova. Heros Sluiskil B.V. Samenvatting uit rapport: Datum

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk

Ecologisch aankopen. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen?

LCA, de maatstaf voor milieu effecten? Maurits Dorlandt

Een verhaal van alle tijden

De Ecolizer 2.0. Een instrument voor introductie van ecodesign

Een verhaal van alle tijden. Rockpanel BRE Global A+ / A gecertificeerd

Duurzame oplossing door houtreparatie!

SuFiQuaD. Sustainability, Financial and Quality evaluation of Dwelling types. Frank De Troyer, Karen Allacker. OVAM 1 oktober 2009.

Wat is bioecologisch. bouwen? dossier. duurzaam bouwen is goed, bio-ecologisch bouwen is beter

Wat is bioecologisch. bouwen? Dossier. Duurzaam bouwen is goed, Bio-ecologisch bouwen is beter

bio-ecologisch bouwen is beter

EPS. milieurelevante productinformatie INVOERDATA VOOR BEREKENING VAN HET MILIEUVOORDEEL LOGISCH PROCES: EEN BETER MILIEU MET EPS.

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

Ecolabels. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen?

Bewust Duurzaam Bouwen

Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw. Bio-ecologische isolatiematerialen. Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw Waarop moet u letten?

Product Sustainability Indicator

Inhoudsopgave. Classifi catietabellen. Milieu- en gezondheidsgegevens. Theorie A

Bouwmaterialen door de eeuwen heen

Deel III: Uitvoering van een LCA: Inventarisatie, Impactanalyse en Interpretatie

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~

MILIEUEFFECTRAPPORT LANDELIJK AFVALBEHEERSPLAN. Achtergronddocument A2 LCA; methodiek en uitwerking in het LAP

Levenscyclusanalyse - LCA

INLEIDING TOT LEVENSCYCLUSANALYSE ALGEMENE PRINCIPES EN GEBRUIK LISA WASTIELS & LAETITIA DELEM WTCB DUURZAME ONTWIKKELING CSTC DEVELOPPEMENT DURABLE

Duurzaam construeren met materialen

Inhoudsopgave (uitgebreid)

Wat is bio-ecologisch bouwen?

NATIONALE BEOORDELINGSRICHTLIJN VOOR NL-EPD CERTIFICAAT VOOR ENVIRONMENTAL PRODUCT DECLARATIONS (EPD) VAN BOUWPRODUCTEN

Bouwmaterialen Toekomst

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!

Producten op basis van hout en het milderen van de klimaatverandering

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht

1.0.b Erkenningscriteria voor architectuur- en interieurbureaus Goedgekeurd op 19 september 2007

Duurzaamheidsmetingen

Milieutrefdag 4 juni Het gebruik van bio-ecologische bouwmaterialen aanmoedigen

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste

FAQ KB EPD Scope van het KB? Zijn er overgangsmaatregelen voorzien? Hoe moet een fabrikant een LCA of levenscyclusanalyse uitvoeren?

Materials and Ecological Engineering

Bio-ecologische bouwmaterialen 1. Dakopbouw

TOTEM & Circulariteit. Roos Servaes Build up / Inspiratiedag GDCB 23 mei 2019

NIBE s Basiswerk Milieuclassificaties Bouwproducten

TOTEM & Circulariteit. Roos Servaes Masterclass Kamp C, 4 oktober 2018

TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse

Met CLIMAFLEX op basis van NMC Naturefoam samen tegen klimaatverandering

Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope

Ecolabels. Hoe kan ik eenvoudig duurzame producten aankopen? Overzicht presentatie

Inhoud. Duurzaamheidsanalyse. Hoe. Voorbeelden Oefenen. Hoe groen is groen? Duurzaamheidsanalyse. Belang voor duurzame ontwikkeling

Vaak gestelde vragen. Ecologische Productverklaring. Mei Solar Gard Architecturale Zonnewerende Glasfolies

Transcriptie:

1

Voorstelling VIBE vzw 1 > VIJFENTWINTIG JAAR ERVARING 2 VORMING & SENSIBILISERING 3 ONDERSTEUNING, BEGELEIDING & ADVIES 4 BOUWADVIES 5 WONEN MET DE NATUUR 6 ERKENNING & LABEL BOUWSECTOR 7 NATUREPLUS 8 ECO-BOUWPOOLS 2

Hoe bouwmaterialen beoordelen op vlak van milieu gezondheid duurzame ontwikkeling? 3

Overzicht 1 Inleiding: duurzaam / bio-ecologisch bouwen 2 Bouwmaterialen & overzicht keuzebasis 3 EPD 4 LCA 5 Labels 6 Bio-ecologische keuzebasis & voorbeelden 7 Overheidsbeleid 8 Meer info 4

1 Inleiding Bio- ecologisch bouwen duurzaam bouwen 5

Duurzaam / bio-ecologisch DUURZAAM BOUWEN = sterk = blijven duren BIO-ECOLOGISCH BOUWEN & WONEN - bio gezondheid - ecologisch milieu 6

Duurzaam / bio-ecologisch 7

Duurzaam / bio-ecologisch GEÏNTEGREERDE VISIE! - ruimtegebruik - materialen - energie - milieu - gezondheid - water Duurzame ontwikkeling!!! C2C!!! 8

Duurzaam / bio-ecologisch biologische kringloop technische kringloop 9

Duurzaam / bio-ecologisch Driestappenstrategie 1) Voorkom onnodig gebruik / de vraag 2) Gebruik eerst eindeloze bronnen 3) Gebruik eindige bronnen optimaal 10

Duurzaam / bio-ecologisch Arch. Mark Depreeuw Arch. Etienne Hoeckx 11

Duurzaam / bio-ecologisch Ir.- Arch. Herwig Van Soom 12

Duurzaam / bio-ecologisch Arch. Herwig Van Soom Arch. Alexis Versele 13

Duurzaam / bio-ecologisch Arch. Alexis Versele Arch. Dirk Wauters 14

Duurzaam / bio-ecologisch Arch. Luc Eeckhout Arch. Luc De Meyer 15

Duurzaam / bio-ecologisch Arch. Luc Eeckhout Arch. Herman Remes 16

Duurzaam / bio-ecologisch Arch. Dirk Wauters Arch. Marij Gabriëls Arch. Vincent Szpirer 17

2 Bouwmaterialen kiezen Overzicht methodes voor gezonde & milieubewuste materiaalkeuze 18

Bouwmaterialen: kiezen BOUWEN BOUWMATERIALEN! Belang? Relatief? Milieu: - 40 % wereldwijd grondstoffenvebruik - VITO & Institut Wallon Gezondheid: - 80-90 % in binnenruimte - BIM 19

Bouwmaterialen: kiezen 20

Bouwmaterialen: kiezen BASIS KEUZE (milieu & gezondheid)? 1) info producenten 2) lijsten / classificaties 3) algemene milieudata 4) LCA-gegevens 5) labels 21

Bouwmaterialen: kiezen INFO PRODUCENTEN / VERKOPERS 22

Bouwmaterialen: kiezen LIJSTEN / CLASSIFICATIES - milieu- invalshoek - gedeeltelijk gegevens - gedeeltelijk veronderstellingen - vereenvoudigde LCA-benaderingen 23

Bouwmaterialen: kiezen ALGEMENE MILIEUDATA - bedrijfs- invalshoek - gedeeltijke gegevens - algemeen akkoord NL: MRPI D: AUB Fr: INIES EU: EPD 24

Bouwmaterialen: kiezen LCA - van-wieg-tot-graf - zo veel mogelijk criteria - discussies 25

Bouwmaterialen: kiezen LABELS - eenduidig - gemakkelijk - criteria? - controle? 26

3 EPD Environmental product declarations 27

Bouwmaterialen: EPD - NL: MRPI ( type III milieuverklaring ) - initiatief: NVTB - financiering:.sectoren.vrom - milieuprofiel - uit LCA-data - erkende bureaus verschillen / niet vergelijkbaar - FR - GB - DK EU - D - B 28

Bouwmaterialen: EPD EPD: basisprincipes - gekwantificeerd - categorieën van parameters - LCA-gebaseerd - (extern) gecontroleerd - modulair - flexibel - transparant - vergelijkbaar - vrijwillig - betrokkenheid belanghebbenden 29

Bouwmaterialen: EPD EPD: opbouw - algemene info - LCA- of LCI- gegevens - bijkomende milieu-info 30

Bouwmaterialen: EPD EPD: LCA-info - grondstoffengebruik - emissies - impactevaluatie: - klimaat - ozonlaag - verzuring - vermesting - oxidanten - uitputting fossiele energiebronnen - uitputting minerale grondstoffen - andere (bv. afval) 31

Bouwmaterialen: EPD EPD: kenmerken - ISO 14040 - geen vergelijkingen - verbetering milieuprestaties - evaluatie gebouwniveau - CEN 32

Bouwmaterialen: EPD voorbeeld MRPI 33

Bouwmaterialen: EPD voorbeeld INIES 34

Bouwmaterialen: EPD voorbeeld EP 35

Bouwmaterialen: EPD EPD: EU-acties infobron voor evaluatie gebouwen - CEN TC350 integrated environmental performance of buildings - WG1 (environmental performance of buildings) - WG2 (building life cycle) - WG3 (product level: PCR for EPD) PCR construction products - CEN TC351 assessment of release of dangerous substances NGO s??? 36

4 LCA Levenscyclusanalyse 37

Bouwmaterialen : LCA GRONDSTOF delving transport verwerken tot bouwmateriaal BOUWMATERIAAL transport bouwen GEBOUW afwerking onderhoud afbraak AFVAL transport verwerking WINNINGSFASE PRODUCTIEFASE BOUWFASE BEWONINGSFASE AFVALFASE 38

Bouwmaterialen : LCA 39

Bouwmaterialen : LCA Vastleggen doel reikwijdte Inventarisatie Impact analyse Interpretatie Toepassingen Besluitvorming * Strategiebepaling * Bedrijfsbeleid * Productinnovatie Marketing Environmental Product Declarations Andere 40

Bouwmaterialen : LCA 1) Doelbepaling / reikwijdte?.evaluatie.optimalisatie.strategische planning.marketing -systeemgrenzen -functionele eenheid -kwaliteit gegevens (bronnen) -vereenvoudigingen & aannames -beoordelingsmethodologie - 41

Bouwmaterialen : LCA 2) Inventarisatie milieugegevens.energieverbruik.grondstoffen.emissies - gegevenskwaliteit - systeemgrenzen - allocatie - 42

Bouwmaterialen : LCA 3) Impactanalyse (beoordeling effecten) Inventarisdata koppelen aan potentiële milieu-impacten.keuze impactcategoriën (bv. broeikaseffect).classificatie (toewijzing emissies aan effecten).karakterisatie (maatstaf, bv. CO 2 -uitstoot) milieuprofiel.significantie inschatten (relevantie).eventueel:.normalisering.groepering.weging 43

Bouwmaterialen : LCA 4) Interpretatie doelstellingen! 44

Bouwmaterialen : LCA 5) Moeilijkheden - beschikbaarheid gegevens - kwaliteit gegevens - inbrengen gerecycleerde materialen - afweging ongelijksoortige milieu-effecten - prijs 45

Bouwmaterialen : LCA (NIBE) 46

Bouwmaterialen : LCA DISCUSSIES - kwantitatief! - kwalitatief? - weging - classificatie 47

Bouwmaterialen : LCA 48

Bouwmaterialen : LCA Weging? - altijd weging! - panel - distance-to-target - monetarisering milieukosten Schoolrapport 49

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 50

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 1- EMISSIES 2- UITPUTTING 3- LANDGEBRUIK 4- HINDER + 3 milieumaten : - vast afval - primaire energie - transport 51

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 1- EMISSIES (CML).broeikaseffect.ozonlaagaantasting.menselijke toxiciteit.toxiciteit zoet water.toxiciteit bodem.fotochemische oxidantvorming.verzuring.eutrofiëring 52

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 2- UITPUTTING (TWIN).biotische grondstoffen.abiotische grondstoffen.energiedragers 3- LANDEBRUIK (Eco-Indicator 99) 4- HINDER.stank (CML).geluid wegtransport (Müller-Wenk).geluid productie (TWIN).licht (TWIN).kans op ongevallen (TWIN) 53

Bouwmaterialen: LCA / NIBE GEZONDHEIDSCRITERIA.fysisch.chemisch.biologisch.ergonomie.veiligheid 54

Bouwmaterialen: LCA / NIBE Emissies Verborgen milieukosten - broeikaseffect 0,091 / kg CO 2 eq. - ozonlaagaantasting 5724,691089 / kg CFC-11 eq. - humane toxiciteit 0,048 / kg 1,4-DB eq. - aquatische toxiciteit (zoet water) 0,048 / kg 1,4-DB eq. - terrestrische toxiciteit 0,048 / kg 1,4-DB eq. - fotochemische oxidantvorming 4,402 / kg C 2 H 4 eq. - verzuring 2,723 / kg SO 2 eq. - eutrofiëring 54,454 / kg PO 4 eq. Uitputting: - biotische grondstoffen 0,042 / mbp - abiotische grondstoffen 0,042 / mbp - energiedragers 0,042 / mbp Landgebruik 0,201 PDF*m 2 yr Hinder ten gevolge van: - stank 0,0000000233 OTV m 3 - geluid door wegtransport 321,946 DALY - geluid door productieprocessen 0,000000149 / mbp - licht 0,024 / mbp - kans op calamiteiten 0,024 / mbp 55

Bouwmaterialen: LCA / NIBE Data? Emissies kwantitatieve data CML-2 Uitputting grondstoffen kwalitatieve data TWIN Landgebruik Eco-Indicator 99 Hinder kwantitatieve data CML-2, Müller-Wenk kwalitatieve data TWIN 56

Bouwmaterialen: LCA / NIBE MILIEU Klasse 1 beste keuze 2 goede keuze 3 aanvaardbare keuze 4 minder goede keuze 5 af te raden keuze 6 slechte keuze 7 onaanvaardbare keuze GEZONDHEID + geen risico s 0 geringe risico s - risico s 57

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 58

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 59

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 60

Bouwmaterialen: LCA / NIBE 61

Bouwmaterialen: CAP EM Timing 2009-2012 62

Bouwmaterialen: CAP EM Partners: F: CD2E F: Globe 21 B: Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch bouwen en wonen B: Cluster Ecoconstruction NL: De Groene Stee / Stichting VIBA Expo (SVE) D: HWK (Handwerkskammer Münster) GB: BSK (Business Support Kent) GB: ACORP (Association of Community Rail Partnerships) 63

Bouwmaterialen: CAP EM Inhoud: WP 1 - gezamenlijke definitie - evaluatiemethode (vereenvoudigde LCA) - test 30 materialen WP 2 - evaluatie 100 materialen WP 3 - communicatie, sensibilisatie - kennisverspreiding WP 4 - tentoonstellingsnetwerk - investering gebouwennetwerk 64

5 Labels Kort & (soms) goed 65

Bouwmaterialen: labels Soorten labels: - volgens type (I, II, III) - volgens karakter - verplicht - vrijwillig - volgens instantie - officieel (overheid) - collectief privé - privé 66

Bouwmaterialen: labels Soorten labels: - volgens criteriacategorie - milieu - gezondheid - sociaal - herkomst / regio - kwaliteit - duurzaamheid -... 67

Bouwmaterialen: labels Soorten labels: - volgens productcategorie - bouwmaterialen - elektrische toestellen - cosmetica - voeding - textiel -... - verscheidene - volgens criteriastrengheid - breder marktaandeel (haalbaarheid) - topproducten (voortrekkers) 68

Bouwmaterialen: labels 69

Bouwmaterialen: labels / natureplus - 30 % traditionele markt - meer verantwoorde producten - haalbaarheid - bio-ecologische topproducten - strengste normen - uitsluitingscriteria 70

Bouwmaterialen: labels / natureplus - eco - Umweltinstitut (Keulen, D) - IBO - Österreichisches Institut für Baubiologie und Ökologie (Wenen, A) - IUG - Institut für Umwelt und Gesundheit (Fulda, D) - Bremer Umweltinstitut (Bremen, D) - TUV Süddeutschland Bau und Betrieb (München, D) - NIBE - Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (Nl) 71

Bouwmaterialen: labels / natureplus Basiscriteria: - minstens 85 % nagroeibare en/of minerale grondstoffen - grondstoffen in voldoende mate aanwezig - geen milieu- en gezondheidsbelastende stoffen - beperkt energieverbruik bij productie - geringe emissies bij productie en gebruik - ecologisch geoptimaliseerde verpakking - juiste en duidelijke verwerkingsvoorschriften - Volldeklaration 72

6 Bio-ecologisch kiezen Achtergronden & keuzebasis bio-ecologsiche bouwmaterialen 73

Bouwmaterialen: bio-ecologisch 74

Bouwmaterialen: bio-ecologisch 75

Bouwmaterialen: bio-ecologisch 1 NAGROEIBAAR (hernieuwbaar) -teeltbaar -composteerbaar 2 MINERAAL (oppervlaktedelfstoffen) - natuurlijk 3 SYNTHETISCH (aardolieproducten) -(petro)chemische productie 4 AFVAL -soms inert -soms milieu- en gezondheidsschadelijk 76

Bouwmaterialen: bio-ecologisch 1 NAGROEIBAAR (hernieuwbaar) -teeltbaar -composteerbaar 2 MINERAAL (oppervlaktedelfstoffen) - natuurlijk -secundaire grondstoffen - onuitputtelijk bij goed beheer - wereldwijd lokaal beschikbaar - ontwikkeling lokale economiën - c2c 77

Bouwmaterialen: bio-ecologisch - Natuurlijke basisgrondstoffen - Geen / minimum chemische stoffen - Gezond - Milieuverantwoord 78

Bouwmaterialen: bio-ecologisch Afwegingskader VIBE vzw Stap 1 naturepluslabel Stap 2 nagroeibare (lokale) grondstoffen + gezond en milieuverantwoord (CAP EM, NIBE, andere) Stap 3 quasi eindeloze (lokale) minerale + gezond en milieuverantwoord (CAP EM, NIBE, andere) Alternatieven: gezocht in NIBE-milieuscore: 1>2>3>4 Af te raden: slechte NIBE-milieuscore (7, 6, 5) 79

Bouwmaterialen: bio-ecologisch 80

Bouwmaterialen: bio-ecologisch Hennep: 0,042 2 merken beschikbaar in Vlaanderen Schapenwol: 0,035 1 merk beschikbaar in Vlaanderen Kokos: 0,045 beschikbaar in Vlaanderen? Katoen: 0,040 beschikbaar in Vlaanderen? 81

Bouwmaterialen: bio-ecologisch Kurk: 0,038 (korrels/platen) 3 merken beschikbaar in Vlaanderen Cellulose (papiervlokken): 0,040 4 merken beschikbaar in Vlaanderen Houtvezelplaten: 0,038 à 0,055 5 merken beschikbaar in Vlaanderen Vlas: 0,038 2 merken beschikbaar in Vlaanderen 82

Bouwmaterialen: bio-ecologisch Baksteen en andere, HSB, stroleem, strobalen 83

Bouwmaterialen: VIBE-databank www.vibe.be/databank Producten Diensten Adressen (erkenningsprocedure / VIBE-label) - lijsten - zoeken 84

7 Beleid België - Vlaanderen - EU 85

Bouwmaterialen: beleid Federaal productbeleid - beleidsvoorbereidende studie - EPD - hout - BSBC Vlaams beleid - OVAM - transitiemanagement - hout - verscheidene afwegingskaders gebouwenniveau Provinciaal, gemeentelijk: - sensibilisering - subsidiereglementen 86

Bouwmaterialen: webinfo www.vibe.be www.greenspec.co.uk www.baubook.at www.mrpi.nl www.inies.fr www.viba-expo.nl www.dubo-centrum.nl www.bau-umwelt.de www.nibe.org www.label-online.de www.apug.nrw.de/inhalte/dokumente.htm www.natureplus.org 87