Informatie camerapoorten Afweging systeem Op hoofdlijnen zijn er twee systemen om routes af te sluiten voor bepaalde soorten weggebruikers. Optie 1: Een inzinkbare blocker - Bij eventuele stroomstoring zinkt de zuil in, zodat er een vrije doorgang ontstaat. - De blocker breekt met een van te voren vastgestelde kracht af, zonder dat het bewegings mechanisme schade oploopt. - De elektro-hydraulische zuil is voorzien van een waarschuwings- en voedingssein en een besturingsunit met lezer en detector. - Toepassing van verkeerslichten bij de afsluiting. - Maatregelen om fietsers en voetgangers te beschermen tegen een aanrijding met een beweegbaar object. - Herinrichting rijbaan met smallere doorgang en vrije doorgang voor fietsers. Optie 2: Camerapoorten met kentekenherkenning - Er is geen fysieke afsluiting, de camera wordt waar mogelijk aan een al aanwezig object of kunstwerk bevestigd. - Er wordt een foto gemaakt van alle kentekens die voorbijrijden. - Een database vergelijkt deze kentekens met de kentekens van de ontheffingshouders. Zodra een voertuig zonder ontheffing wordt geregistreerd, slaat het systeem het kenteken versleuteld op. Deze gegevens worden verstuurd naar het centrale managementsysteem en deze stuurt de foto door naar de handhavingsafdeling. - De keuze kan vervolgens gemaakt worden om of een boete of een informatiebrief te versturen. - Werkt het systeem niet (door een stroomstoring of iets dergelijks), dan worden er dus geen boetes verstuurd. Optie 3: gesloten verklaring door middel van bebording - Er is geen fysieke afsluiting, door middel van bebording wordt aangegeven dat verkeer niet op het wegvak mag rijden - Bestemmingsverkeer en landbouwvoertuigen worden uitgezonderd. - Eventueel kan worden gewerkt met een ontheffingensysteem, om alle inwoners van het eiland van Schalkwijk te ontheffen. - Handhaving op de gesloten verklaring kan worden gedaan door de politie. Juridisch gezien is handhaven lastig als er een uitzondering wordt gemaakt voor bestemmingsverkeer. De drie opties hebben voor- en nadelen en een kostenplaatje. Deze zijn onderzocht en staan omschreven in deze afwegingsnotitie. Voor- en nadelen Hieronder zijn de voor- en nadelen van een inzinkbare blocker en camera's met kentekenherkenning beschreven.
Fysieke afsluiting: - Een blocker vormt een fysieke afsluiting. Dit komt overeen met het basisuitgangspunt voor verkeersmaatregelen, dat maatregelen eerst fysiek worden uitgevoerd, voordat wordt overgegaan tot handhaving. - Er zijn bijna geen blockersystemen die ook voor motoren werken terwijl dit juist wel een belangrijke doelgroep is. - Iemand die geen pasje/ontheffing heeft komt het gebied niet binnen bij toepassing van een blocker. - Bij een systeem met kentekenherkenning zijn de eerste dagen of weken altijd nog veel overtreders omdat er geen fysieke afsluiting is, hiervoor kan een proefperiode worden ingesteld waarbij alleen waarschuwingen worden verstuurd. - Bij een systeem met bebording, is het negeren van de beperking mogelijk. Het aantal overtreders zal groter zijn. Handhaving hierop moet door de politie plaats vinden en zal waarschijnlijk lage prioriteit krijgen en incidenteel plaatsvinden. Hierdoor zullen de effecten (minder doorgaand verkeer en minder motoren) lager zijn. Het systeem zal daardoor beperkt bijdragen aan de te behalen doelen en wordt daarom niet verder uitgewerkt in de kosten uitwerking en advisering. Storingen: - Tijdens storingen aan een blocker verzinkt de afsluiting en is er geen barrière meer voor de doorgang. - Tijdens een storing bij de camera's met kentekenregistratie blijft het systeem uiterlijk gelijk en zal er sprake zijn van een lager aantal overtreders. Handhaving: - Beoordeling van geregistreerde overtreders bij kentekenregistratie kost tijd van een BOA. - Automobilisten uit landen waarmee geen verdrag is om de boete te innen kunnen ongestraft het gebied in rijden wanneer sprake is van kentekenregistratie (landelijke afspraken CJIB). - Bij een systeem met bebording is consequente handhaving noodzakelijk om het gewenste resultaat te behalen. Incidentele toegang: - Incidentele bezoekers kunnen via intercomfunctie doorgang verkrijgen bij toepassing blocker. - Bewoners/ondernemers kunnen bezoekers aanmelden door kenteken vooraf te registreren bij toepassing camera's met kentekenregistratie. - Bij een systeem met bebording is incidentele toegang niet te realiseren. Dit verkeer zou onder de noemer bestemmingsverkeer kunnen vallen. Veiligheid: - Systeem met kentekenregistratie is veiliger voor fietsers: er komt niet 'onverwachts' een blocker omhoog. - Voor plaatsing kentekenregistratie is geen grote verandering aan weginrichting noodzakelijk, voor blocker is wegversmalling noodzakelijk. - Ook voor een systeem met bebording is geen grote verandering aan de weginrichting noodzakelijk. Aanrijdschades: - Een blocker heeft een grotere kans op aanrijdschades en hieruit voortvloeiende kostbare juridische procedures. - Een blocker kan zorgen voor stagnatie op de weg wanneer systeem door onderhoud of aanrijding buiten bedrijf is.
- Een systeem met kentekenregistratie zorgt voor een lagere belasting van de wegbeheerders. Gebruikersvriendelijkheid: - Voor kentekenregistratie zijn geen extra benodigdheden nodig (intercom, pasjes). - Systeem met kentekenregistratie is milieuvriendelijker (minder optrekkend en stilstaand verkeer). Kosten De aanlegkosten van een inzinkbare afsluiting bedragen per stuk circa C 25.000. Naast deze eenmalige kosten voor het afsluitingssysteem, zijn er kosten verbonden aan het aanpassen van de weginrichting. Hiervoor is niet zomaar een algemeen bedrag te noemen. Ook zijn er jaarlijks aanvullende kosten verbonden aan het onderhoud, energiekosten, reparatie van aanrijdschades en bediening van de software. Deze kosten bedragen jaarlijks ongeveer C 15.000. In deze opgave zijn kosten voor het ambtelijk apparaat niet meegenomen (uitgifte ontheffingen e.d.). De realisatiekosten voor kentekenherkenning zijn vergelijkbaar met die voor een inzinkbare afsluiting. De totale kosten zijn echter sterk afhankelijk van de keuze voor verschillende functionaliteiten in het systeem en de werkwijze van de gemeente (in eigen beheer of TCO-overeenkomst). Wanneer de gemeente ervoor kiest het beheer zelf uit te voeren, dan zijn de investeringskosten ongeveer C 25.000 excl. BTW. Hier komen vervolgens jaarlijkse kosten bij voor onderhoud en handhaving (zie kader TCO-overeen-komst voor omschrijving werkzaamheden). Er zijn geen nadere gegevens bekend over de kosten die verbonden zijn aan het uitvoeren van deze werkzaamheden in eigen beheer. Wanneer de gemeente kiest voor een TCO-overeenkomst bedragen de kosten maximaal C 20.000, - per jaar. Dit bedrag betreft een indicatie voor het bedrag waarin zowel aanschaf- als beheerskosten zijn meegenomen (zie nadere toelichting in kader TCO-overeen-komst). Voor de gemeente zijn aan deze werkwijze nog wel kosten verbonden voor handhaving door een BOA. Foto's van overtredingen moeten door een BOA worden beoordeeld en doorgestuurd naar het CJIB. Daarnaast wordt een beroep gedaan op het ambtelijk apparaat voor een toelichting in geval van bezwaar en beroep. TCO-overeenkomst Er kan worden gekozen voor een constructie waarbij met een dienstverlener een TCOovereenkomst (Total Cost of Ownership) wordt afgesloten. Met een dergelijke overeenkomst wordt de gemeentelijke organisatie maximaal ontzorgd en het biedt maximale zekerheid over de kosten. In een dergelijke overeenkomst zitten naast de initiële investering in de hardware (camera's voor kentekenherkenning), ook kosten voor installatie, software-updates, onderhoud, bebording, opleiding, preventief en correctief onderhoud, gebruikslicenties, schade/molest, communicatiekosten, ondersteuning (b.v. juridische bijstand). Hierdoor ontstaat voor de gemeente zekerheid over de kosten voor selectieve toegang in de toekomst. Conclusie Zowel vanuit het oogpunt van klantvriendelijkheid als vanuit het oogpunt van exploitatie geniet een systeem met camerapoorten de voorkeur. Ook waar het gaat om het succesvol weren van motoren scoort de camerapoort duidelijk beter. Het nadeel van camerapoorten is het administratieve beheer (verlenen ontheffingen, wijziging kentekens en verzending bekeuringen). Uiteindelijk slaat de balans door in het voordeel van camerapoorten.
Bijlage 1: Veel gestelde vragen Vragen over toegangscontrolesysteem/functionaliteit Vraag 1: Gaat er een voldoende regulerende werking uit van het systeem als er geen fysiek obstakel (poller) is? Er gaat voldoende regulerende werking van het systeem uit. Een dergelijk systeem voorkomt dat bezoekers die geen rechten hebben het autoluwe gebied inrijden. Vraag 2: Is het wel duidelijk voor bestuurders dat ze niet zomaar het gebied in mogen rijden? Bij iedere ingang staat duidelijke bebording. Daar waar nodig worden infrastructurele aanpassingen doorgevoerd, waardoor duidelijk wordt dat de automobilist het autoluwe gebied binnenrijdt. Vraag 3: Kunnen ontheffinghouders het gebied blijven inrijden? Ja. Bewoners/ondernemers krijgen een ontheffing. Deze ontheffinghouders kunnen het gebied zonder enige beperking inrijden. Zij identificeren zichzelf met het kenteken. Vraag 4: Hoe wordt toegang geboden aan incidentele bezoekers van het eiland? Deze functionaliteit wordt verder uitgewerkt, maar de volgende mogelijkheden zijn daarvoor denkbaar: - De ontvangende partij (ondernemer/bewoner) is verantwoordelijk voor het aanmelden van zijn/haar bezoek. Doorgeven van het kenteken aan het systeem kan door middel van internet met persoonlijke inloggegevens, app of per telefoon (via servicedesk); - Daarnaast wordt de mogelijkheid geboden dat de bezoeker zelf zijn kenteken (met opgaaf van reden) doorgeeft aan het systeem. De wijze waarop zal verder worden uitgewerkt, maar de voorkeur heeft een digitale wijze (via website/app) Het verkrijgen van een incidentele ontheffing hoeft niet te gebeuren voordat men het gebied inrijdt. Een incidentele ontheffing kan ook achteraf (ná het betreden van het gebied) worden aangevraagd. Vraag 5: Is het toegangssysteem wel gastvrij, zoals bij het eiland hoort? Een toegangssysteem met kentekenherkenning kent minder tekortkomingen dan een systeem met verzinkbare palen etc. Met de juiste functionaliteit en configuratie is het systeem met kentekenherkenning daarom gastvrijer. Het succes van de selectieve toegang wordt mede bepaald door bekendheid met en informatievoorziening over het systeem. Vraag 6: Hebben hulpdiensten toegang tot het gebied? In Beleidsregels voor het verlenen van ontheffing voor autoluwe gebieden zal worden vastgelegd wie toegang hebben tot autoluwe gebieden. Hulpdiensten krijgen recht op een toegang middels een ontheffing. Ten opzichte van een systeem met fysieke afsluitingen is het voordeel dat hulpdiensten een gegarandeerde en snelle toegang tot het gebied hebben. Vraag 7: Hebben landbouwvoertuigen toegang tot het gebied? Ja, alle voertuigen zonder kenteken hebben ongehinderde toegang tot het gebied, zelfs zonder dat een ontheffing nodig is. Vragen over privacy Vraag 8: Kan ik straks nog wel anoniem met de auto het autoluwe gebied inrijden?
Met een kentekenherkenningscamera zullen bestuurder, passagiers of andere personen niet op een fotoopname voorkomen, of in ieder geval niet herkenbaar, omdat de camera staat afgesteld om het kenteken zo goed mogelijk weer te geven. Bij het ruimer 'afstellen' van een camera, om bijvoorbeeld ook personen herkenbaar te fotograferen, stijgt de kans op een foutmelding ten aanzien van het kenteken. Dit in tegenstelling tot de camera's die nu staan opgesteld bij de pollerlocaties die alle beelden registreren en voor een bepaalde duur opslaan. Daarnaast worden kentekengegevens op een versleutelde manier voor de duur die maximaal nodig is voor het functioneren van het systeem opgeslagen. Hiermee wordt voldaan aan de regelgeving omtrent privacy. Vraag 9: Is de privacy van bezoekers/bewoners gewaarborgd? Ten aanzien van het opslaan van kentekengegevens wordt voldaan aan de wettelijke kaders voor de bescherming van privacy. Dit betekent dat kentekens een maximale wettelijke periode op een versleutelde wijze bewaard zullen blijven. Vraag 10: Wat doet de gemeente met de kentekens? Ontheffingen en vergunningen worden verstrekt op basis van het kenteken van het voertuig. Het kenteken is het unieke identificatiemiddel van een voertuig. Bij het verlenen van toegang tot het gebied is voor de gemeente niet van belang te weten wie de binnenstad betreedt. Vandaar dat kentekengegevens versleuteld worden opgeslagen. Het toegangscontrolesysteem checkt door middel van camera's met kentekenherkenning of iemand een toegangsrecht tot de binnenstad heeft. Vragen over boetes en bezwaren Vraag 11 : Volgen bij het toepassen van kentekenherkenning veel boetes? Iedereen in overtreding kan daarvoor een boete krijgen. Het opleggen van boetes is echter geen doel op zich. Het doel is het bereiken van een autoluwe binnenstad. Er zijn oplossingen denkbaar waarbij in de beginperiode alleen informatiebrieven (waarschuwing) naar overtreders worden gestuurd. Op deze wijze wordt iedereen geïnformeerd over het nieuwe systeem. Het is denkbaar en mogelijk dat iedereen één keer 'in de fout mag gaan' en vervolgens met een informatiebrief wordt geïnformeerd hoe zij in het vervolg een ontheffing kunnen aanvragen. Hiermee zorgen we ervoor dat niemand onterecht wordt geconfronteerd met een boete. Vraag 12: Ontloopt een voertuig met valse kentekenplaten een sanctie? Het vervalsen van kentekens is geen verkeersovertreding, maar een misdrijf. Dit misbruik wordt in Nederland zwaar bestraft. Een overtreder loopt bij een staande houding of 100 procent controle tegen de lamp. Vraag 13: Kunnen boetes ook aan buitenlandse kentekens worden opgelegd? De verwerkende instantie van boetes, het CJIB, draagt boetes van buitenlandse kentekens over aan instanties in andere EU-lidstaten. Die instanties nemen dan de inning van de boete over. De kosten voor ontheffingen zijn conform het ontheffingenbeleid. Het actualiseren van dit ontheffingenbeleid staat los van het traject van introductie kentekenherkenning Vraag 14: Wat kost een boete? Een boete voor het rijden door een geslotenverklaring zonder geldige ontheffing bedraagt i 90,- (2017) Vraag 15: Wat betekent kentekenherkenning voor de handhaving in het gebied? De handhavingsinzet in de binnenstad verandert niet door het toepassen van kentekenherkenning. De handhaving controleert en handhaaft in de huidige situatie in de binnenstad op parkeren (men mag in het
gebied alleen laden en lossen als men niet over een parkeerontheffing binnenstad beschikt). Dit zal met een systeem van kentekenherkenning niet anders worden. Vraag 16: Kan iemand in bezwaar gaan tegen een boete, zo ja bij wie en hoe kan worden bewezen dat er een ontheffing was? Bezwaar maken tegen een boete is mogelijk. Daarvoor dient men zich te wenden tot de instantie (CJIB) die de boetes en bezwaarprocedures afhandelen. Het is niet mogelijk dat iemand die over een toegangsrecht (ontheffing) beschikt een boete ontvangt. Er volgt immers pas een boete op het moment dat geconstateerd is dat iemand niet over een toegangsrecht beschikt. Vraag 17: Wat gebeurd er als een kenteken verkeerd op 'gescand'? Krijg iemand dan onterecht een boete? In uitzonderlijke situaties kan voorkomen dat een kenteken niet goed gescand wordt. In dat geval wordt het kenteken als ' onherkenbaar' kenteken geregistreerd en volgt er geen boete. Vragen over ontheffingenbeleid Vraag 18: Wat kost een ontheffing? Ontheffingen worden kostenloos verstrekt, mits voldaan wordt aan de voorwaarden voor het verkrijgen van een ontheffing. Deze voorwaarden zullen nader moeten worden uitgewerkt. Daarbij kan het zijn dat er voor de verschillende poorten met verschillende ontheffingsregimes zal worden gewerkt. Vragen over vervolg/implementatie Vraag 19: Wanneer is het systeem operationeel? Implementatie van de nieuwe selectieve toegang is voorzien in de tweede helft van 2018. Vraag 20: Hoe worden belanghebbenden geïnformeerd? Direct betrokkenen worden per brief geïnformeerd. Daarnaast vindt in het voortraject afstemming plaats met stakeholders en wordt een informatieavond georganiseerd voor ontheffinghouders (belanghebbenden). De exacte uitwerking van de communicatie wordt nog vormgegeven, maar hier wordt veel aandacht aan besteed. Vraag 21 : Is inspraak vanuit het gebied mogelijk? Ja, op het moment dat de exacte functionaliteit van het toegangscontrolesysteem wordt bedacht, zal met de belanghebbenden in overleg getreden worden.