Lesvoorbereidingsformulier

Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61 Lesvoorbereidingsformulier Naam student(e): Yarne Van Saet, Daan Cambré Opleiding: Bachelor Lager Onderwijs Niveau: 1 2 3 x Stageschool: Klavertje 3, Bouwel Datum lesuitvoering: Ma 21/03/2016 Di 22/03/2016 Mentor: Magda Verhaert Leerjaar: 1e leerjaar Uur: Ma 13.40u 14.30u Di 11u - 12u Leergebied + leereenheid: Wereldoriëntatie Lesonderwerp: Gebruikte documentatie: Onderzoekende les: De lente Werkbundel Klavertje 3 Informatie verkregen door de docenten in Turnhout Didactisch materiaal (media): dansje op Kabouter Plop Het is Lente https://www.youtube.com/watch?v=47tubwudt0q Vier bloemen (rozen) Vier glazen Water Voedingskleurstoffen Lepels Handdoeken/keukenrol Stappenplan op digibord Conceptcartoon proef 1 op papier (16x) Conceptcartoon proef 1 op digibord Conceptcartoon proef 2 op digibord Beginsituatie: (inhoudelijke beginsituatie, leefwereld lln., verschillen tussen lln., organisatorische beginsituatie) Omschrijving beginsituatie (relevant voor deze les): Inhoudelijke beginsituatie: Lln. a. Weten dat tijdens de lente plantjes groeien, de zon langer schijnt,... b. weten dat plantjes ook water nodig hebben en dus 'drinken'. c. Hebben (waarschijnlijk) nog nooit met kleurstof gewerkt. Leefwereld Lln: d. Weten dat als de zon begint de schijnen, de mensen terrasjes gaan doen. e. Weten uit eigen leefwereld dat tijdens de lente de zon langer schijnt en het warmer is. f. Kennen een roos vanuit eigen leefwereld Verschillen tussen lln: g. Er zijn lln. die in combinatie met andere lln. niet goed kunnen werken (juf vertelde dit.) h. Bij de voorspelling van de proef kunnen de lln. andere meningen hebben. i. Er zijn sommige groepen die sneller klaar zullen zijn met hun opdracht. Pagina 1

Organisatorische beginsituatie: j. Er wordt deze les in groepen van 4 gewerkt (16 lln., dus 4 groepen) k. Er wordt in deze les met heel wat materiaal gewerkt. (kleurstof, water, roos...) l. Lln. moeten per 4 proefje uitvoeren. m. Lln. Voorspellen het resultaat van de proef met een conceptcartoon. n. Een proef om de eerste les af te sluiten wordt ook opgesteld. Hierbij wordt de stengel ve roos in 2 gesplitst en elk afzonderlijk in een verschillende kleurstof gezet. Hoe ga je er concreet rekening mee houden: Inhoudelijke beginsituatie: a. Insteek van de les: OLG over begin van de lente. b. Vervolg van OLG en insteek van de proef c. Zeer stapsgewijs te werk gaan (stappen met foto's bij) Leefwereld lln: d. Insteek vd les: OLG over begin vd lente --> mooi weer --> mensen en planten krijgen dorst e. Idem f. Proef wordt met witte rozen uitgevoerd. Verschillen tussen lln: g. Juf gaat zelf groepjes verdelen. h. Elke leerling krijgt de conceptcartoon op papier waarop ze hun voorspelling moeten aanduiden in één kleur (rood). Bij het verbeteren in de volgende les (dinsdag) wordt de juiste oplossing aangeduid in groene kleur. i. Zij krijgen sneller de conceptcartoon om te lezen en te discussiëren over de inhoud ervan. Organisatorische beginsituatie: j. Juf maakt de groepen op voorhand. Banken worden in groepjes van 4 gezet. Lln. Krijgen ook elk een taak toegewezen: verzamelaar, opruimer, leider, stiltekapitein --> k. Materiaal staat vooraan beschikbaar. Lln. Komen per 2 materiaal halen. l. Stappenplannetje volgen. Er zijn 4 stappen en 4 lln., dus om de beurt stap doen. m. Conceptcartoon op papier (per ll.) n. Lkr. Stellen deze proef op, waarbij lln. Kijken naar het opstellen van de proef + conceptcartoon op bord (niet op papier) Doelen: Leerplan: VVKBaO Wereldoriëntatie Leerplandoelen: Pagina 2 WO NA 7.21.4 Dat houdt in dat ze bij het opzetten van een experiment volgende stappen onder begeleiding toepassen: een vraag stellen, voorspellingen maken, een proef plannen en uitvoeren waarbij één factor varieert, waarnemingen en vaststellingen formuleren, resultaten interpreteren en besluiten formuleren.

WO NA 7.5.2 Dat houdt in dat ze ervaren en verwoorden dat er tussen planten veel gelijkenissen bestaan inzake opbouw. WO NA 7.5.5 Dat houdt in dat ze basisbegrippen om de uitwendige bouw van een plant te beschrijven, correct kunnen hanteren: wortel, stengel, stam, blad, bloem, vrucht, zaad... WO NA 7.6 Kinderen zien in dat mensen, dieren of planten op een eigen manier trachten in leven te blijven. WO NA 7.6.1 Dat houdt in dat ze ervaren en vaststellen dat een aantal functies (voeding, ademhaling...) noodzakelijk zijn voor het in leven blijven van een mens, dier of plant. WO NA 7.6.3 kunnen leven Dat houdt in dat ze ontdekken dat groene planten zonder licht en water niet WO TE 6.7.2 Dat houdt in dat ze kunnen illustreren dat systemen voor transport van water, energie... verschillen van plaats tot plaats Lesdoelen (nummeren!): 1. De leerlingen kunnen verwoorden welke veranderingen de lente met zich meebrengen. 2. De leerlingen kunnen in eigen woorden vertellen hoe plantjes water kunnen opzuigen. 3. De leerlingen kunnen met behulp van een stappenplan een proefje op een correcte manier uitvoeren. 4. De leerlingen kunnen hun eigen voorspelling van het resultaat verdedigen. 5. De leerlingen kunnen een conceptcartoon invullen. 6. De leerlingen kunnen in eigen woorden vertellen wat ze waarnemen als resultaat van hun proefje. 7. De leerlingen kunnen in eigen woorden vertellen hoe het resultaat van hun proefje tot stand is gekomen. 8. De leerlingen kunnen de link tussen het drinken van planten en het drinken met een rietje verwoorden. 9. De leerlingen kunnen de delen van een plant benoemen. Evaluatie doelen (in te vullen na de lesuitvoering): (resultaten van de leerlingen, meest voorkomende fout(en), mogelijke oorzaken van de fout(en), consequenties voor een vervolgles) Feedback van mentor op lesvoorbereiding: Pagina 3

LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Les 1: Hoe drinkt een plantje? (proefopstelling) Oriëntatiefase Inleidend dansje op Kabouter Plop Het is Lente https://www.youtube.com/watch?v=47tubwudt0q De lente breekt aan en de temperaturen stijgen weer. De zon schijnt vaker en de mensen komen meer en meer buiten. De mensen gaan vaker een terrasje doen want warm weer brengt grote dorst met zich mee. Ook de natuur wordt terug wakker en ook de natuur moet drinken. Plantjes hebben water nodig om te groeien en te overleven. Daarom zetten we ze in een vaas met water, anders sterven ze. Plantje brengt water naar boven. De leerkrachten komen het lokaal binnen verkleed als twee natuurexperts. Inleidend dansje met heel de klas! Ze starten een gesprek over de lente die aanbreekt. Ze spelen een toneelstukje in interactie met de leerlingen. Zo wenden ze hun voorkennis aan. De leerkrachten stellen de vraag: Hebben plantjes ook dorst? Waarom hebben ze water nodig? Wat doet het plantje met het water? Leerfase: Proefje verkleuren plantje A. Professor Jean Antoine Nollet De leerkracht vertelt over professor Nollet. Hij is professor in de planten en het grote voorbeeld van de natuurmeesters. Ze vertellen dat hij de eerste persoon was die aantoonde dat planten water opzuigen door allerlei krachten. De leerlingen wordt enkel vertelt dat planten water kunnen opzuigen, de specifieke krachten komen niet aan bod. De leerkrachten stellen gericht een aantal vragen in verband met de zuigkracht. Jean Antoine Nollet: professor in de natuur die bewees dat een plantje water opzuigt (door werking van osmotische druk). B. Proefopstelling Afspraken: Luisteren naar elkaar Niet roepen Samenwerken - Tot waar zou het water opgezogen worden? - Kunnen we dat zien? - Hoe zouden we dit wel kunnen zien? De leerkracht laat een aantal materialen zien (kleurstof) en vragen de kinderen wat ze hiermee kunnen doen. De leerkracht leggen uit dat ze een proefje zullen doen, om aan te tonen dat een plant water opzuigt. Ze gaan een bloem in water zetten gemengd met een kleurstof. De leerlingen worden in groepjes verdeeld en krijgen elk een vaas met water, een kleurtje en een bloem. Ze gaan via een stappenplan de proef opstellen. De volgende dag gaan ze de resultaten bekijken. Lkrn. Maken afspraken met de kinderen. Niet naleven = alleen iets Pagina 4

LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) anders doen bv. werkjes afwerken, rekenoefeningen...? Juf maakt zelf de groepjes van 4. Stap 1: Neem het glas en vul met water. Stap 2: Doe kleur in het glas. Conceptcartoon: Stap 3: Goed roeren! Stap 4: Zet de bloem in water. Stappenplan wordt op digibord weergegeven. Lkren. doen de stapjes sterk geleid door steeds te zeggen wanneer de volgende leerling een handeling moet doen. Pagina 5

LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Nadat de leerlingen de proef hebben opgestart krijgen ze allemaal een conceptcartoon voorgeschoteld (op papier). Hier moeten ze een voorspelling doen van wat er zou kunnen gebeuren. Ze overleggen hun keuze en gaan hier met hun groepje over praten. Juiste optie is al aangeduid in lesformulier (zie hiernaast). Slot: Een gesplitste bloem! Proefopstelling: Lkr. begeleidt volgende proef. Wat zou er gebeuren als we de steel vd bloem in twee snijden en elk stuk in een andere kleur zetten? Lkr. demonstreert proef en zet proefopstelling klaar, lln. kijken aandachtig. Ook hier wordt weer een conceptcartoon besproken (projecteren op digibord). Lln. duiden hun voorspelling aan. (juiste opl. staat in groen aangevinkt) Pagina 6

LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Les 2: Hoe drinkt een plantje (resultaten) Oriëntatiefase Natuurmeesters herhalen kort nog eens wat er vorige les gebeurde. Bespreken proefopstelling - WAT: bloem in water met kleurstof gezet - WAAROM: om te zien of een bloem daadwerkelijk water opzuigt Leerfase: A. Evaluatie van het proefje: Wat zie je? De bloem vertoont overal sporen vd kleurstof (vooral aan de randjes). Bloem wordt blauw Blauw aan de randjes Blaadjes worden blauw Pagina 7 Op digibord vragen met symbolen projecteren. Lkren. bevragen lln. over de resultaten. De juiste oplossing wordt aangeduid in de conceptcartoon (zie hierboven).

LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Waterpeil zakt Hoe komt dat? De bloem zuigt het water (met kleurstof gemengd) op via houtvaten en brengt dit naar de nerven vd bloem. Eens testen! Extra controle: proefje met rietje: Laat kleurstof sporen na op je tong? Gekleurd water opzuigen met rietje. Na opzuigen gaat water weer naar beneden. B. Delen van de plant: Filmpje over Lkren. laten filmpje zien over delen ve plant. Na het filmpje krijgen de lln. Een werkblad waarbij ze de delen van een plant moeten invullen. Lln. Moeten het verhaal kunnen navertellen: wortels zuigen water op, stengel zuigt water naar boven en brengt naar de bloem en blaadjes. http://www.schooltv.nl/video/eten-van-een-plant-wortel-stengel-bladeren/#q=eten%20plant Pagina 8

LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Slot: bloemen ontkleuren! Proef: ontkleuren de bloemen terug in gewoon water? Lkr. laat bloemen in gewoon water zetten. Resultaten worden donderdag bekeken. Pagina 9

Pagina 10 BORDGEBRUIK (ook apart bordgebruik toevoegen bij digibord)

Pagina 11

Pagina 12