Inzicht in Autisme Lezing 18-09-2014
FRANS COOLEN ASS Trainer NVA ASS Trainer/coach bij In to Autisme frans.coolen@intoautisme.nl
ASS Autisme Spectrum Stoornis Per persoon Per leeftijd In ernst In verschijningsvorm Thuis Op school Op het werk Autisme is afgeleid van het Griekse woord autos, dat 'zelf' betekent.
VANAF WANNEER SPREEKT MEN OVER AUTISME Voor 1944: geen naam Na 1944: alleen kinderen (infantiel autisme) In 80-er jaren kreeg men een bredere blik op autisme In 1987 heeft infantiel autisme plaats gemaakt voor autistische stoornis Na 2005: Ouderen? Vrouwen?
Volgens recent Brits onderzoek heeft 1.16 % van de bevolking een vorm van autisme
prikkels verwerking betekenisverlening Gedrag
Diagnose - Uitvoerig gesprek met ouders - Onderzoek op verschillende ontwikkelingsdomeinen - Observaties (in vrije en gestructureerde situaties) - Classificatie - Overzicht mogelijkheden en beperkingen Gedrag persoonsafhankelijk situatieafhankelijk humeurafhankelijk
In de DSM-5 vinden er belangrijke veranderingen plaats: Men zal meer kijken naar het niveau van ernst en daar de mate van benodigde ondersteuning aan koppelen Co-morbiditeit mag nu, b.v. combinatie ADHD en ASS Alle vormen van autisme zoals we die kenden heten nu ASS Het aanwezig moeten zijn van de kenmerken voor het 3 de levensjaar geld nog steeds, maar ze kunnen nu ook pas beperkend worden op latere leeftijd ASS diagnose is pas mogelijk als aan alle 3 de symptomen onder domein A wordt voldaan en aan 2 van de 4 onder domein B
AUTISME SPECTRUM STOORNIS! ASS uit zich in gedrag en kent vier hoofdkenmerken: Beperking in de sociale interactie (m.n. de wederkerigheid) Beperking in de communicatie, verbaal en non-verbaal De verstoorde ontwikkeling van verbeelding en voorstellingsvermogen Beperkt repertoire van activiteiten en interesses / stereotype bewegingen maar ook Over- of onder gevoeligheid voor prikkels
BEPERKINGEN IN SOCIALE INTERACTIE Ongeschreven sociale regels niet begrijpen, die door de meesten van ons, zonder nadenken, worden opgepikt: Tekorten in sociaal-emotionele wederkerigheid Lijken gevoelloos omdat ze niet herkennen wat een ander voelt Zijn liever op zich zelf dan dat ze gezelschap opzoeken Geen troost zoeken bij andere mensen Lijken zich raar te gedragen of ongepast, omdat het soms moeilijk voor hun is om hun gevoelens, emoties en behoeften te begrijpen en te tonen
BEPERKING IN DE COMMUNICATIE, VERBAAL EN NON-VERBAAL Taal en spraak moeilijkheden Een derde van de mensen met autisme komt niet tot spreken Verbale en non verbale communicatie Weinig wederkerigheid. Gebruiken niet de taal van ogen of gelaatsuitdrukkingen. Nemen de taal letterlijk Grapjes worden niet begrepen en woorden zijn niet makkelijk inwisselbaar. Tijd, ruimte of een persoonsvorm is moeilijk. Echolalie komt vaak voor. Tonen soms perfecte verbale imitaties. Intonatie en uitspraak.
DE VERSTOORDE ONTWIKKELING VAN VERBEELDING EN VOORSTELLINGSVERMOGEN MOEITE HEBBEN MET: Andermans gevoelens, gedachten en acties begrijpen Voorspellen wat er vervolgens of eventueel zal gebeuren Begrijpen wat het begrip gevaar inhoud, bv niet zomaar een drukke weg oversteken Meedoen in fantasiespelen en activiteiten: iemand met autisme kan wel meedoen in fantasiespel maar speelt het liefst steeds weer dezelfde scenes opnieuw Voorbereiden voor veranderingen en plannen voor de toekomst. Leren in nieuwe en onbekende situaties
BEPERKT REPERTOIRE VAN ACTIVITEITEN EN INTERESSES / STEREOTYPE BEWEGINGEN Het zich meer richten op details Een opvallend en beperkt repertoire van interesses en activiteiten Zich herhalende (repetitieve), stereotype bewegingen
Resultaat hiervan kan zijn Gevoelens van hulpeloosheid Verlies van zelfvertrouwen Een zware belasting Afzondering van de omgeving Het kost enorm veel energie, met als gevolg soms minder weerstand
Zintuigen en het ervaren ervan Horen Zien Ruiken Proeven Voelen Pijn Evenwichtsorgaan (vestibulaire zintuig) Bewust zijn van eigen lichaam (proprioceptieve zintuig)
TIPS VOOR DE OMGANG: Wees voorzichtig in de wijze van contact leggen. Let op de reactie en pas uw gedrag daarbij aan. Bedenk dat de ander dit niet of heel moeilijk kan. Gedraag u voorspelbaar. Doen wat je zegt en zeggen wat je doet. Probeer de zaak te structureren Wees geduldig en vermijd overnemen van taken of beslissingen. Iemand met autisme kan meestal goed aangeven wat hij wil, mits hij de tijd krijgt het duidelijk te maken. Autisme gaat gepaard met individuele eigenaardigheden, die je moet leren begrijpen om de mens achter de beperking te ontdekken en op waarde te schatten. Neem daar de tijd voor.
Ga dus niet proberen mensen met autisme om te vormen in niet-autisten. Dat is zonde van de unieke eigenschappen van deze mensen. Dit lijdt tot te hoge druk en verlies van identiteit.
Probeer dus rekening te houden met hun onmogelijkheden en maak gebruik van hun mogelijkheden.
BEDANKT VOOR JULLIE AANDACHT EN MISSCHIEN TOT ZIENS BIJ EEN VAN MIJN CURSUSSEN WWW.INTOAUTISME.NL