Appendix Bedrijfseconomie Opgaven De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het behalen van dit diploma moeten examens worden afgelegd voor de volgende modules: Basiskennis Boekhouden (BKB). Basiskennis Calculatie (BKC). Financiële administratie. Kostprijscalculatie. Bedrijfseconomie. Periodeafsluiting. Vanaf het studiejaar 2011-2012 kunnen mbo-studenten die een financieeladministratieve opleiding op niveau 3 of 4 volgen, op hun eigen school deelnemen aan de door de Associatie georganiseerde examens voor het Praktijkdiploma Boekhouden. Deze mogelijkheid is ontstaan door een samenwerking tussen de Stichting Praktijkleren en de Associatie. Om te komen tot een goede afstemming van de exameneisen van beide instellingen moesten de examenprogramma s van deze instellingen worden aangepast. De wijzigingen die zijn aangebracht in het examenprogramma van de Associatie hadden tot gevolg dat ook de door Noordhoff Uitgevers ontwikkelde boeken voor de zes modules van het PDB-examen enigszins moesten worden aangepast. Daarom hebben de schrijvers van deze boeken een appendix bij elk boek samengesteld. Hierin zijn de wijzigingen in het examenprogramma van de Associatie opgenomen. Op de volgende bladzijde vindt u een handleiding waarin de wijzigingen voor het boek Bedrijfseconomie ISBN 978-90-01-80212-7 per hoofdstuk staan vermeld. In het vervolg van deze appendix zijn alle opgaven die in de handleiding staan vermeld bij Toevoegen achtereenvolgens opgenomen. Indien u vragen heeft over de zes boeken, deze appendix of anderszins kunt u altijd contact opnemen met de uitgever, via info@noordhoff.nl. Hoogstraten/Essen, zomer 2011 Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren App. 1 van 9
Handleiding appendix bij het boek Bedrijfseconomie Opgaven Hoofdstuk uit boek Wijzigingen t.o.v. boek 1 Basisvaardigheden 2 Procenten en promillen 3 Kosten, opbrengst en winst 4 Enkelvoudige en samengestelde interest 5 Renten 6 Annuïteiten 7 Berekeningen aandelen en obligaties 8 Activiteitsratio s 9 Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit Toevoegen aan paragraaf 9.4: - Rentabiliteit en hefboomeffect; - Cashflow in financiële analyse. Opgaven 9.11 en 9.12. Toevoegen na hoofdstuk 9: 9A, Resultaten- en liquiditeitsbegroting Opgaven 9A.1 t/m 9A.5. 10 Tabellen en grafieken 11 Indexcijfers 12 Spreadsheets 13 Bedrijfseconomie examentraining App. 2 van 9 Handleiding appendix bij het boek Bedrijfseconomie
Liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit 9 9.11 9.4 Loomans BV in Emmen beschikt over de volgende overzichten (bedragen 1.000). Balans per 31 december 2010 2009 2010 2009 Bedrijfspand 1.200 1.250 Aandelenkapitaal 650 650 Inventaris 290 200 Reserves 290 290 Voorraden 156 214 Winst 2010 90 Debiteuren 98 56 7% Hypothecaire lening 460 500 Liquide middelen 106 30 6% Onderhandse lening 170 170 Crediteuren 90 80 Te betalen venn.belasting 30 Rekening-courant 70 60 1.850 1.750 1.850 1.750 Opgaven hoofdstuk 9 App. 3 van 9
Winst-en-verliesrekening 2010 Omzet 1.400.000 Inkoopwaarde omzet - 1.000.000 Brutowinst 400.000 Afschrijvingskosten: bedrijfspand 50.000 inventaris - 50.000 Diverse kosten - 120.000-220.000 Bedrijfsresultaat 180.000 Interest vreemd vermogen - 60.000 Winst vóór belasting 120.000 Belasting - 30.000 Winst na belasting 90.000 Opmerkingen Waar nodig moeten gemiddelde waarden worden berekend aan de hand van de twee gegeven balansen. De winst na belasting 2010 wordt geheel gereserveerd. a Bereken voor 2010: 1 het gemiddeld geïnvesteerd totale vermogen; 2 het gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen; 3 de rentabiliteit van het gemiddeld geïnvesteerd totale vermogen; 4 de rentabiliteit van het gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen (vóór belasting); 5 de rentabiliteit van het gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen (na belasting). b Toon aan dat er in 2010 bij Loomans BV sprake was van een gunstig hefboomeffect. 9.12 9.4 Van Equilibre BV zijn de balansen (na winstverdeling) per 31 december 2009 en 2010 als volgt (bedragen in duizenden euro s). Balans per 31 december 2010 2009 2010 2009 Vaste activa 160 170 Aandelenvermogen 50 45 Voorraden 105 90 Reserves 68 60 Debiteuren 60 30 Schulden op lange termijn 123 114 Liquide middelen 21 14 Schulden op korte termijn 105 85 346 304 346 304 App. 4 van 9 Opgaven hoofdstuk 9
Winst-en-verliesrekening 2010 2009 Omzet 220,0 200 Inkoopprijs omzet 130,0 100 90,0 100 Afschrijvingskosten / 34,0 / 32 Diverse kosten / 30,0 / 38 Bedrijfsresultaat 26,0 30 Interest op het vreemd vermogen 20,0 18 Winst vóór aftrek van belasting 6,0 12 Belasting 1,5 3 Winst na aftrek van belasting 4,5 9 NB Waar nodig moeten gemiddelde grootheden worden berekend op basis van bovenstaande balansen. De winst 2010 (na belasting) is geheel gereserveerd. De belasting op de winst in een bepaald jaar wordt gespreid in dat jaar betaald. De antwoorden op de volgende vragen zo nodig afronden op één decimaal. a Bereken de rentabiliteit van het gemiddeld in 2010 geïnvesteerd totale vermogen (afronden op één decimaal nauwkeurig). b Was in 2010 sprake van een hefboomeffect? Motiveer het antwoord. Zo ja, was dit effect gunstig of ongunstig? c Bereken de rentabiliteit van het gemiddeld in 2010 geïnvesteerd eigen vermogen (na belasting): 1 rechtstreeks uit de gegevens; 2 door afleiding uit het antwoord op vraag a. d Bereken voor Equilibre BV de cashflow in 2010. Opgaven hoofdstuk 9 App. 5 van 9
Resultaten- en liquiditeitsbegroting 9A 9A.1 9A.1 Op de balans per 31 december 2010 van Van Houten BV komt de post Vooruitbetaalde assurantiepremies voor met een bedrag van 5.080. Dit bedrag omvat vooruitbetaalde premie voor verzekering inventaris/goederen 4 (maanden) 220 = 880 verzekering bedrijfsauto s 5 (maanden) 840 = - 4.200 5.080 Van Houten BV verwacht in 2011 premiebetalingen te moeten doen op 30 april voor verzekering inventaris/goederen 12 240 = 2.880 31 mei voor verzekering bedrijfsauto s 12 880 = - 10.560 13.440 Gevraagd Welk bedrag voor assurantiekosten moet Van Houten BV opnemen op de resultatenbegroting voor 2011? App. 6 van 9 Opgaven hoofdstuk 9A
9A.2 9A.1 Robert Heister in Boxmeer wil voor 2011 een resultatenbegroting gesplitst naar kwartalen opstellen met behulp van de volgende gegevens. 1 Begrote verkopen Kwartaal Op rekening Contant 1 170.000 100.000 2-200.000-130.000 3-210.000-150.000 4-240.000-180.000 2 De producten worden verkocht met een brutowinst van 50% van de inkoopprijs. 3 De begrote kosten per kwartaal (exclusief interestkosten) zijn: constante kosten 40.000; variabele kosten 10% van de omzet. 4 De interestkosten in 2011 hebben uitsluitend te maken met een 6% lening, die per 1 januari 2011 200.000 bedraagt. Op deze lening moet op 1 maart 2011 en op 1 september 2011 10.000 worden afgelost. a b Stel de resultatenbegroting voor 2011 samen, gesplitst naar kwartalen. NB In het overzicht moet voor elk kwartaal de begrote omzet worden opgenomen. Waarom wordt de interest op de 6% lening wel opgenomen op de resultatenbegroting en de aflossingen op de 6% lening niet? 9A.3 9A.2 In deze opgave maken we gebruik van de gegevens uit opgave 9A.2. Verder worden nog de volgende gegevens verstrekt: 1 De krediettermijn bij de verkopen op rekening is 1 maand. De verkopen op rekening in het vierde kwartaal van 2010 waren 225.000. Alle verkopen in een kwartaal zijn gelijkmatig over de maanden van dat kwartaal verdeeld. 2 De begrote inkopen in 2011 zijn: 1e kwartaal 220.000 2e kwartaal - 240.000 3e kwartaal - 280.000 4e kwartaal - 190.000 Alle inkopen vinden plaats op rekening, de krediettermijn is 2 maanden. De inkopen op rekening in het vierde kwartaal van 2010 waren 180.000. Alle inkopen in een kwartaal zijn gelijkmatig over de maanden van dat kwartaal verdeeld. Opgaven hoofdstuk 9A App. 7 van 9
a Bereken voor het eerste kwartaal in 2011: 1 de begrote ontvangsten van debiteuren; 2 de begrote uitgaven aan crediteuren. b Bereken per 31 december 2011: 1 het nog van debiteuren te ontvangen bedrag; 2 het nog aan crediteuren te betalen bedrag. 9A.4 9A.2 In deze opgave blijft de omzetbelasting buiten beschouwing. Laurens Bouet heeft een handelsonderneming in Weesp. Hij maakt voor 2011 een resultatenbegroting en een liquiditeitsbegroting. Hij beschikt over de volgende gegevens. Begrote verkopen Kwartaal Op rekening Contant 1 190.000 110.000 2-220.000-140.000 3-240.000-160.000 4-270.000-190.000 Voor alle artikelen is de brutowinst 60% van de inkoopprijs. De voor 2011 begrote kosten zijn: constante kosten 200.000 variabele kosten 20% van de omzet a Met welk winstbedrag sluit Laurens de resultatenbegroting voor 2011 af? Van de verkopen op rekening is nog het volgende gegeven: De krediettermijn bij deze verkopen is 1 maand. De verkopen op rekening in het vierde kwartaal van 2010 waren 240.000. Alle verkopen in een kwartaal zijn gelijkmatig over de maanden van het kwartaal verdeeld. b c Welk bedrag aan ontvangsten van debiteuren vermeldt Laurens op de liquiditeitsbegroting over 2011? Welke bedrag vermeldt Laurens op de begrote balans per 31 december 2011 bij de post Debiteuren? App. 8 van 9 Opgaven hoofdstuk 9A
9A.5 9A.2 Een handelsonderneming stelt eind maart 2011 voor het tweede kwartaal een liquiditeitsbegroting op. Van de omzet wordt 30% contant verkocht, de rest op rekening met een krediettermijn van één maand. Omzetgegevens: januari 100.000 februari 120.000 maart 140.000 april 160.000 mei 180.000 juni 200.000 De inkoopwaarde is 60% van de omzet. De exploitatiekosten bestaan uit: loonkosten: maandloon 10.000, per maand te betalen; vakantietoeslag 10% van het maandloon, steeds per jaar te betalen in mei; de maandlonen zijn in 2011 ten opzichtte van 2010 niet gewijzigd; afschrijvingskosten: 3.000 per maand; overige kosten: per maand 13.000, steeds per maand te betalen. a b Welk bedrag met betrekking tot de verkopen zal in het tweede kwartaal in totaal worden ontvangen? Welk bedrag zal in het tweede kwartaal in totaal aan het personeel worden uitbetaald? Opgaven hoofdstuk 9A App. 9 van 9