HEPATITIS MASTERCLASS UTRECHT 2015-2016 EVALUATIE RAPPORT www.virology-education.nl

INHOUD Introductie... 3 Beschrijving... 4 Achtergrond... 4 Doelstellingen... 4 Leerdoelen... 4 Opzet... 4 Doelgroep... 4 Voorzitters... 5 Programma... 6 Deelnemers Feedback 2015-2016... 7 Feedback per avond... 7 Citaten... 7 Conclusie... 11 Deelnemerslijst... 12 2

INTRODUCTIE Voor u ligt het evaluatierapport van de. De masterclass richt zich op medisch specialisten zoals o.a. infectiologen en MDL-artsen (al dan niet in opleiding) en biedt hen de kans om hun kennis van hepatitis (verder) te verdiepen. De programmacommissie die verantwoordelijk is voor de inhoud van de Hepatitis Masterclass bestaat uit Prof. Dr. Charles Boucher (Erasmus MC), Prof. Dr. Rob de Man (Erasmus MC), Prof. Dr. Andy Hoepelman (UMC Utrecht) en Dr. Henk Reesink (AMC). De samenstelling van de programmacommissie waarborgt de belichting van de hepatitis-problematiek vanuit de verschillende invalshoeken: de interne geneeskunde, de hepatologie, de infectieziekten en de virologie. De masterclass bestond uit een serie van 6 avonden met een unieke mix van onderwerpen. Elke avond gaven twee à drie sprekers een presentatie. Er was accreditatie bij de beroepsverenigingen NIV, NVMM en MDL aangevraagd. Om het interactieve karakter van de workshop te waarborgen werd het aantal deelnemers beperkt tot 30. Van de deelnemers werd een actieve deelname verwacht. Dit is een beproefd concept dat altijd enthousiast is ontvangen. Met vriendelijke groet, INGRID GOEDHART Event manager Mobiel tel nr. : +31 6 2371 1425 Email: ingrid.goedhart@vironet.com 3

BESCHRIJVING ACHTERGROND Tijdens deze Hepatitis Masterclass werden verschillende invalshoeken van de hepatitisproblematiek belicht: de hepatologie, de infectieziekten, de interne geneeskunde en de virologie. DOELSTELLINGEN De deelnemer heeft na afloop inzicht verkregen in de pathogenese en klinische verschijningsvorm van de hepatitisinfectie, inzicht verkregen in de diagnostische mogelijkheden en in de verschillende overwegingen om te komen tot een rationele behandelingskeuze. een volledig overzicht van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van klinisch management van hepatitis geïnfecteerde patienten. inzicht in beschikbare middelen en hoe deze toe te passen in de dagelijkse praktijk LEERDOELEN Per avond hebben de sprekers 2-3 leerdoelen ingediend aan de hand waarvan de avond en de presentaties geëvalueerd werden. OPZET De Hepatitis Masterclass is zodanig opgezet dat het bijwonen van alle modules zal bijdragen aan het beste resultaat. Elke avond bestaat uit 2-3 presentaties met daarnaast veel ruimte voor vragen en discussie. Het interactieve karakter van de bijeenkomst en de vele casuïstiek zal bijdragen aan een optimale kennisoverdracht. DOELGROEP De Hepatitis Masterclass richt zich met name op medisch specialisten aan het einde van hun specialisatietraject van de disciplines: hepatologie, gastroenterologie, infectiologie en andere gerelateerde disciplines. Daarnaast biedt de Hepatitis Masterclass een unieke gelegenheid voor ervaren behandelaren om hun kennis op te frissen 4

VOORZITTERS PROF. DR. CHARLES BOUCHER Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam PROF. DR. ROB DE MAN Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam PROF. DR. ANDY HOEPELMAN Universitair Medisch Centrum Utrecht, Utrecht DR. HENK REESINK Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Virology Eduction, Utrecht 5

PROGRAMMA Module I Epidemiologie en diagnostiek 15 september 2015 Laboratoriumdiagnostiek en epidemiologie Hepatitis A t/m E Kliniek, preventie & behandeling Hepatitis A en E Prof. Dr Hans Zaaijer (AMC) Dr Rob de Man (Erasmus MC) Module II Virale Hepatitis 6 oktober 2015 Klinische complicaties en pathologie Prof. Dr Ulrich Beuers (AMC) Diagnostiek: Fibroscan en Echografie Dr Jeoffrey Schouten (AZ Nikolaas, België) Module III Hepatitis B 3 november 2015 Behandeling Dr Jurrien Reijnders(Erasmus MC) Virologie en replicatie Hepatitis B en C Prof. Dr Charles Boucher (Erasmus MC) Module IV Hepatitis C 1 december 2015 Standard of care Dr Rob de Knegt (Erasmus MC) Huidige behandeling van Hepatitis als coïnfectie (HIV) Prof. Dr Andy Hoepelman (UMCU) Module V Casuïstiek 12 januari 2016 Coïnfectie (HIV & Hepatitis B/C) Dr Joop Arends (UMCU) Hepatitis C casuïstiek Prof. Dr Joost Drenth (Radboud UMC) Hepatitis B Dr Henk Reesink (AMC) Hepatitis A en E Dr. Rob de Man (Erasmus MC) Module VI Bewustwording en opsporing HBV en HCV infecties 9 februari 2016 Public Health implicaties nieuwe HBV en HCV therapieën Prof. Dr Maria Prins (GGD Amsterdam) ovb Nieuwe ontwikkelingen virale hepatitis Dr. Henk Reesink (AMC) Toetsbespreking Alle voorzitters Afsluiting Prof Dr Charles Boucher (Erasmus MC) 6

DEELNEMERS FEEDBACK 2015-2016 FEEDBACK PER AVOND Module I - Epidemiologie en diagnostiek - Presentaties Laboratoriumdiagnostiek en epidemiologie Hepatitis A t/m E Prof. dr. Hans Zaaijer Kliniek, preventie & behandeling hepatitis A en E Prof. dr. Rob de Man Score (0-10) 9,0 9,0 Score (0-10) 8,6 8,6 Module I - Leerdoelen Kennis van aan te vragen labtests, en van de interpretatie van de uitslagen, bij de diagnostiek van 100% hepatitis A t/m E Ik heb een overzicht van de epidemiologie van Hepatitis A en E gekregen. 95% Ik begrijp wat de indicaties voor vaccinatie tegen HAV infectie zijn. 90% Ik begrijp dat er 2 vormen van hepatitis E infectie zijn in Europa. 95% Ik heb begrepen dat HEV infectie bij patiënten behandeld met immuno-suppressiva chronisch kunnen 100% verlopen. Deze theorie sluit goed aan bij mijn dagelijkse praktijk. 82% Module II - Virale hepatitis - Presentaties Klinische complicaties en pathologie Prof. dr. Ulrich Beuers Diagnostiek: Fibroscan en Echografie Dr. Jeoffrey Schouten Score (0-10) 8,4 8,2 Score (0-10) 8,4 7,8 Module II - Leerdoelen U heeft inzicht verkregen in de gevolgen van een chronisch progressieve leverziekte. 85% U heeft inzicht verkregen in therapeutische mogelijkheden voor de behandeling van complicaties van 85% ernstige leverziekten. Ik ken de plaats van fibroscan in de diagnose van fibrose bij chronische virale hepatitis. 85% Ik ken de plaats van de abdominale echografie in de diagnose van fibrose bij chronische virale hepatitis. 80% Ik ken de tekortkomingen van fibroscan en echografie in de diagnose van fibrose bij chronische virale hepatitis. 85% Deze theorie goed aan bij mijn dagelijkse praktijk. 88% 7

DEELNEMERS FEEDBACK 2015-2016 Module III - Hepatitis B - Presentaties Behandeling Dr. Jurriën Reijnders Virologie en replicatie Hepatitis B en C Prof. dr Charles Boucher Score (0-10) 9,0 9,0 Score (0-10) 7,8 7,4 Module III - Leerdoelen Ik ken het gebruik en interpreteren van virologische, serologische, biochemische en histologische 90% diagnostiek om de indicatie voor antivirale therapie te bepalen. Ik ken het management van vrouwen met chronische hepatitis B met een kinderwens en de indicatie 95% voor antivirale therapie om het risico om verticale transmissie te verlagen. Ik ken het management van patiënten met chronische hepatitis B die een indicatie hebben voor immuun/ 86% chemotherapie en het gebruik van antivirale therapie om reactivatie te voorkomen. Deze theorie goed aan bij mijn dagelijkse praktijk. 76% Module IV - Hepatitis C - Presentaties Standard of Care Dr. Rob de Knegt Huidige behandeling van hepatitis als coïnfectie (HIV) Prof. dr. Andy Hoepelman Score (0-10) 8,6 9,0 Score (0-10) 9,0 8,8 Module IV - Leerdoelen Ik kan onderscheid maken/heb kennis van de drie verschillende klassen van HCV-medicatie, te weten 89% protease remmers, NS5A remmers en NS5B remmers. Ik ben in staat om een behandelcombinatie te kiezen voor de individuele patiënt. 68% Ik heb een globale kennis van de hiaten in de kennis met de behandeling van HCV, te weten: 68% nierinsufficiëntie, genotype 3 en dalers op DAA. I am able to vaccinate HIV infected patients adequately against HBV. 95% I am able to decide the need for treatment or abstain from treatment in acute HCV. 82% I am able to formulate a treatment regimen for chronic HCV in HIV coinfected patients (interaction). 89% Deze theorie goed aan bij mijn dagelijkse praktijk. 81% Module V - Casuïstiek - Presentaties Coïnfectie (HIV en Hepatitis B/C) Dr. Joop Arends Presentatie Inhoud Score (0-10) 9,0 8,8 8

DEELNEMERS FEEDBACK 2015-2016 Hepatitis C - casuïstiek Prof. dr. Joost Drenth Hepatitis B - casuïstiek Dr. Henk Reesink Hepatitis A en E - casuïstiek Prof. dr. Rob de Man Score (0-10) 9,0 8,8 Score (0-10) 7,0 7,6 Score (0-10) 9,0 9,0 Module V - Leerdoelen Ik ken de nieuwe orale middelen die worden ingezet tegen hepatitis C. 84% Ik ken de drie klassen die gebruikt worden om deze middelen in te delen. 100% Ik weet dat er een Nederlands HCV richtsnoer is. 100% Ik weet welke combinaties ik kan voorschrijven per genotype. 67% Ik heb een goed inzicht gekregen of patiënten in de immuun-tolerante fase van een HBV infectie al dan 73% niet behandeld zouden worden met antivirale therapie. Ik begrijp welke patiënten met een (doorgemaakte) HBV infectie, die immunosuppressieve therapie 83% krijgen, profylactisch behandeld moeten worden met antivirale therapie. Ik heb een goed inzicht of patiënten, die bij de geboorte een HBV vaccinatie gehad hebben, op volwassen 67% leeftijd een booster vaccinatie zouden moeten krijgen. De deelnemer heeft inzicht gekregen in het klinische spectrum van HEV infecties in Nederland. 92% De deelnemer begrijpt de differentiaaldiagnose met Drug Induced Liver Injury (DILI). 100% Deze theorie goed aan bij mijn dagelijkse praktijk. 100% Module VI - bewustwording en opsporing HBV en HCV infecties - Presentaties Public health implicaties nieuwe HCV therapieën Prof. Dr. Maria Prins Presentatie Inhoud Score (0-10) 8,6 8,4 Nieuwe ontwikkelingen virale hepatitis Dr. Henk Reesink Presentatie Inhoud Score (0-10) 7,2 7,8 Module VI - Leerdoelen U kent de veranderde HBV en HCV epidemiologie en het effect van bestaande preventieprogramma s. 90% U heeft inzicht in hoe de nieuwe HBV en HCV behandelingen verdere verspreiding kunnen beïnvloeden. 90% U kent de begrippen eliminatie, controle en eradicatie, als ook de elementen die belangrijk zijn bij het 85% opsporen van personen die zich niet bewust zijn dat zij een HBV of HCV infectie hebben. U kunt benoemen waar de public health uitdagingen liggen. 80% Ik heb begrepen dat er thans voor elke patiënt genezing mogelijk is van HCV infectie. 89% Ik heb kennis genomen hoe een chronische HBV infectie de komende jaren mogelijk behandeld zal kunnen 85% worden. 9

DEELNEMERS FEEDBACK 2015-2016 Ik heb kennis genomen dat bij verbeterde HBV therapie ( functional/ chemical cure ) waarschijnlijk ook 69% andere patiënten groepen voor behandeling in aanmerking kunnen komen. Deze theorie goed aan bij mijn dagelijkse praktijk. 63% CITATEN (super) Leerzaam Uitstekend Compleet Leerzaam & overzichtelijk Goed 10

CONCLUSIE De Hepatitis Masterclass is ook dit jaar weer succesvol gebleken. Deelnemers krijgen gedurende zes avonden een interactief programma voorgeschoteld, waarbij een unieke mix van onderwerpen op het gebied van hepatitis aan bod komt. Door de uitstekende sprekers en het interactieve karakter krijgt de Hepatitis Masterclass al jarenlang hoge waardering van de deelnemers. De voorzitters zijn erg tevreden over deze positieve resultaten en zijn daarom enthousiast om in 2016-2017 de 9e Hepatitis Masterclass te organiseren. 11

DEELNEMERSLIJST Naam Instituut Plaats Femke Boersma Haga ziekenhuis Den Haag Sandra Coenen Radboud Universitair Medisch Centrum Nijmegen Marieke de Regt University Medical Center Utrecht Utrecht Bert-Jan de Rooij Leiden University Medical Center Leiden Linda Gil Radboud Universitair Medisch Centrum Nijmegen Femme Harinck Erasmus Medical Center Rotterdam Nico Janssen Radboud Universitair Medisch Centrum Nijmegen Edith Kuiper Erasmus Medical Center Rotterdam Liem Seng Erasmus Medisch Centrum Rotterdam Faydra Lieveld University Medical Center Utrecht Utrecht Maarten Limper Erasmus Medical Center Rotterdam Ananja Middel University Medical Center Groningen Groningen Femke Mollema Erasmus Medical Center Rotterdam Niene Peek Leids Universitair Medisch Centrum Leiden Anna Roukens Leiden University Medical Center Leiden Bram Schaap Jeroen Bosch Hospital s-hertogenbosch Beke Schubert Leids Universitair Medisch Centrum Leiden Nynke Siegersma Leids Universitair Medisch Centrum Leiden Marijn Sijtsma Leids Universitair Medisch Centrum Leiden Michelle Sikkens Leids Universitair Medisch Centrum Leiden Elise Smolders Radboud Universitair Medisch Centrum Nijmegen Vera Valkhoff Erasmus MC Rotterdam Margriet van Dijk LUMC Leiden Koen van Hee Radboud Universitair Medisch Centrum Nijmegen Suzanne Van Meer University Medical Center Utrecht Utrecht Paul van Putten Erasmus Medical Center Rotterdam FJ Voogd Radboud Universitair Medisch Centrum Nijmegen Anja Vos-Kluiver Treant zorggroep Stadskanaal Roos Wijnakker Haga ziekenhuis Den Haag Lycke Woittiez Academisch Medisch Centrum Amsterdam Marjan Wouthuyzen-Bakker University Medical Center Groningen Groningen 12